Rest Lab

Placating — เมื่อเรายอมทุกอย่าง เพราะกลัวว่าเขาจะไม่รัก

“ไม่เป็นไร เราโอเค”
“เอาที่เธอสบายใจเลย”
“เราผิดเองแหละ”
“ขอโทษนะ อย่าโกรธเราเลย”

บางครั้งประโยคเหล่านี้ไม่ได้ออกมาจากคนที่ “โอเค” จริง ๆ
แต่มาจากคนที่กำลังพยายามรักษาความสัมพันธ์เอาไว้
ด้วยการยอมลดเสียงของตัวเองให้เบาลง

ในแนวคิดของ Virginia Satir มีรูปแบบการสื่อสารเมื่อมนุษย์เผชิญความเครียดหรือรู้สึกไม่มั่นคงในความสัมพันธ์ เรียกว่า Coping Stances

หนึ่งในนั้นคือ Placating — การยอมเอาใจ หรือยอมลดตัวเองเพื่อรักษาความสัมพันธ์

คนที่อยู่ในท่าที Placating มักให้ความสำคัญกับความรู้สึกและความต้องการของอีกฝ่ายมาก จนความต้องการของตัวเองค่อย ๆ หายออกไปจากบทสนทนา

“เธออยากกินอะไร กินอันนั้นเลย”
ทั้งที่ตัวเองไม่ชอบ

“ไม่ต้องห่วงเรา ไปกับเพื่อนเถอะ”
ทั้งที่จริง ๆ อยากให้อีกฝ่ายอยู่ด้วย

“เราผิดเอง”
ทั้งที่ลึก ๆ รู้ว่าตัวเองไม่ได้ผิดทั้งหมด

ภายนอกอาจดูเป็นคนใจดี ประนีประนอม หรือไม่ชอบมีปัญหากับใคร
แต่ข้างในอาจกำลังมีเสียงอีกเสียงหนึ่งพูดว่า

“ขอแค่เธอยังรักฉัน ฉันยอมก็ได้”

Placating ไม่ได้แปลว่าเป็นคนอ่อนแอ

สิ่งสำคัญในแนวคิดของ Satir คือ เราไม่จำเป็นต้องมอง Coping Stance ว่าเป็น “นิสัยเสีย”

เพราะหลายครั้งมันคือ วิธีที่เราเคยเรียนรู้เพื่อเอาตัวรอดทางความรู้สึก

เด็กคนหนึ่งอาจเคยเรียนรู้ว่า
ถ้าเป็นเด็กดี พ่อแม่จะไม่โกรธ

ถ้าไม่เถียง บ้านจะสงบ

ถ้าทำให้ทุกคนพอใจ เราจะไม่ถูกทิ้งไว้คนเดียว

เมื่อใช้วิธีนี้ซ้ำ ๆ เราอาจค่อย ๆ เรียนรู้โดยไม่รู้ตัวว่า

ความสัมพันธ์จะปลอดภัย เมื่อฉันไม่สร้างปัญหาให้ใคร

ปัญหาจึงไม่ใช่การใส่ใจคนอื่น
แต่คือการใส่ใจคนอื่น จนไม่มีพื้นที่เหลือให้ตัวเอง

สิ่งที่หายไปจาก Placating คือ “ฉัน”

ในมุมของ Satir การสื่อสารที่สอดคล้องหรือ Congruent Communication คือการรับรู้ทั้ง

ตัวฉัน — อีกฝ่าย — และสถานการณ์

แต่เมื่อเรา Placate น้ำหนักแทบทั้งหมดจะเทไปที่ “อีกฝ่าย”

เธอโอเคไหม
เธอจะโกรธหรือเปล่า
เธอจะผิดหวังไหม
เธอจะยังรักฉันอยู่ไหม

จนเราอาจลืมถามคำถามง่าย ๆ ว่า

“แล้วฉันล่ะ…ฉันรู้สึกอย่างไร?”

นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมคนที่ดูเหมือนยอมง่ายมาตลอด วันหนึ่งอาจเหนื่อยมาก โกรธมาก หรือระเบิดออกมาอย่างที่คนรอบข้างไม่เข้าใจ

เพราะความต้องการไม่ได้หายไปเพียงเพราะเราไม่พูดถึงมัน

มันเพียงถูกเก็บไว้ข้างใน

จาก “ขอให้เธอรักฉัน” สู่ “ฉันก็สำคัญเหมือนกัน”

การออกจาก Placating ไม่ได้หมายความว่าเราต้องกลายเป็นคนแข็งกร้าว
ไม่ต้องเลิกแคร์คนอื่น
และไม่จำเป็นต้องปฏิเสธทุกอย่าง

เราเพียงค่อย ๆ เพิ่ม “ตัวเรา” กลับเข้ามาในความสัมพันธ์

จาก

“อะไรก็ได้ เอาที่เธอชอบ”

อาจกลายเป็น

“เราอยากกินอันนี้นะ แต่ลองหาที่ที่เราสองคนโอเคกันไหม”

จาก

“เราไม่เป็นไร”

อาจกลายเป็น

“จริง ๆ เราเสียใจนะ แต่อยากคุยกันดี ๆ”

และจาก

“ขอโทษ เราผิดเองทั้งหมด”

อาจกลายเป็น

“ส่วนที่เราทำให้เธอเสียใจ เรายอมรับและขอโทษ แต่เราก็อยากให้เธอฟังความรู้สึกของเราด้วย”

นี่คือความแตกต่างระหว่างการรักษาความสัมพันธ์ด้วยการ หายไปจากความสัมพันธ์

กับการรักษาความสัมพันธ์โดยที่ เรายังอยู่ในนั้น

บางทีคำถามที่คน Placating ต้องฝึกถามตัวเองจึงไม่ใช่เพียง

“ทำอย่างไรเขาถึงจะไม่โกรธเรา”

แต่อาจเป็น

“ถ้าวันนี้ฉันไม่ต้องทำให้ทุกคนพอใจ
จริง ๆ แล้วฉันรู้สึกอะไร
ต้องการอะไร
และอยากพูดอะไรออกไป?”

เพราะความสัมพันธ์ที่ปลอดภัย
ไม่ควรต้องแลกมาด้วยการทำให้ตัวเราเล็กลงเรื่อย ๆ

เราใส่ใจความรู้สึกของคนอื่นได้
โดยไม่จำเป็นต้องทอดทิ้งความรู้สึกของตัวเอง

ฝากรายการใหม่ของพี่อุ๋ย พี่กระเจี๊ยบและหมอเฟิร์นด้วยคร๊าบ 🙏❤️😬

ทำไมแค่ “คำพูด” ถึงรักษาใจคนได้? เปิดที่มาของศาสตร์จิตบำบัด l ดูจิตจิต l 00:ทำไมโลกนี้ถึงต้องมี "จิตบำบัด"? และมนุษย์เรารับมือกับความทุกข์ใจ...

เมื่อ “เหตุผล” กลายเป็นเกราะกำบังความรู้สึก

รู้จัก Super-reasonable หนึ่งใน Coping Stances ของ Virginia Satir

“อย่าคิดมากเลย มันก็แค่เรื่องงาน”

“ร้องไห้ไปก็ไม่ได้ทำให้อะไรดีขึ้น”

“เรื่องมันเกิดไปแล้ว เราควรคิดว่าจะจัดการต่อยังไงมากกว่า”

ประโยคเหล่านี้ฟังดูมีเหตุผล
และบางครั้งมันก็เป็นเหตุผลที่ถูกต้องเสียด้วย

แต่สิ่งที่น่าสนใจคือ…

ทำไมในบางช่วงเวลา เราถึงต้องรีบใช้เหตุผล
แทนที่จะยอมรับว่าเรากำลังรู้สึกอะไรอยู่?

Virginia Satir นักบำบัดครอบครัวคนสำคัญ อธิบายรูปแบบการรับมือเมื่อมนุษย์เผชิญความเครียดหรือรู้สึกไม่ปลอดภัยไว้ในแนวคิด Coping Stances

หนึ่งในนั้นคือ Super-reasonable

คนที่อยู่ในท่าทีนี้มักพยายามจัดการสถานการณ์ด้วยตรรกะ ข้อมูล หลักการ และความถูกต้อง

เขาอาจดูนิ่ง สุขุม ควบคุมตัวเองได้ดี
พูดเป็นระบบ และอธิบายทุกอย่างได้อย่างมีเหตุผล

แต่ในโลกภายใน บางครั้งสิ่งที่กำลังเกิดขึ้นคือ

“ถ้าฉันอยู่กับเหตุผล ฉันก็ไม่ต้องสัมผัสกับความรู้สึกที่รับมือยาก”

แทนที่จะพูดว่า
“ฉันเสียใจที่เธอไม่เห็นคุณค่าของฉัน”

เราอาจพูดว่า
“จริง ๆ แล้วความสัมพันธ์ของเรามีปัญหามานาน การเลิกกันจึงเป็นทางเลือกที่สมเหตุสมผล”

แทนที่จะพูดว่า
“ฉันกลัวว่าจะทำไม่ได้”

เราอาจพูดว่า
“ถ้าวิเคราะห์จากข้อมูลทั้งหมด โอกาสสำเร็จมันค่อนข้างต่ำ”

ทุกอย่างที่พูดอาจเป็นความจริง

แต่ความจริงอีกครึ่งหนึ่งที่หายไปคือ
ความรู้สึกของเราเอง

คน Super-reasonable ไม่ใช่คนไร้ความรู้สึก

ตรงกันข้าม บางครั้งเขาอาจมีความรู้สึกมากเสียจนต้องพยายามควบคุมมันเอาไว้

เหตุผลจึงไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือในการคิด
แต่อาจกลายเป็น เกราะป้องกันความเปราะบาง

เพราะการพูดว่า
“จากข้อมูลแล้วมันไม่เหมาะสม”

อาจรู้สึกปลอดภัยกว่าการพูดว่า

“จริง ๆ ฉันกลัว”

“ฉันเสียใจ”

“ฉันต้องการให้เธอเห็นฉัน”

“ฉันอยากให้เธออยู่กับฉัน”

ในมุมของ Satir ปัญหาจึงไม่ใช่การเป็นคนมีเหตุผล

เพราะเหตุผลเป็นสิ่งสำคัญมากในการใช้ชีวิต

แต่ปัญหาเกิดขึ้นเมื่อ เหตุผลกลายเป็นพื้นที่เดียวที่เราอนุญาตให้ตัวเองอยู่

จนเราได้ยินข้อมูลทุกอย่าง
ยกเว้นเสียงจากข้างในตัวเอง

จาก Super-reasonable สู่ Congruence

Satir ไม่ได้ต้องการให้เราทิ้งเหตุผลแล้วใช้อารมณ์นำชีวิต

แต่ชวนให้เรากลับมาสื่อสารอย่าง Congruent หรือสอดคล้องกับตัวเองมากขึ้น

คือมองเห็นทั้ง

สิ่งที่เกิดขึ้นจริง
อีกฝ่ายกำลังรู้สึกอะไร
และตัวเราเองกำลังรู้สึกและต้องการอะไร

จากเดิมที่พูดว่า

“เรื่องแค่นี้ไม่มีเหตุผลอะไรต้องเสียใจ”

อาจเปลี่ยนเป็น

“ฉันรู้ว่าในความเป็นจริงมันอาจไม่ใช่เรื่องใหญ่ แต่ตอนนี้ฉันเสียใจกับมันจริง ๆ”

เหตุผลยังอยู่
แต่ความรู้สึกก็มีที่ยืนเช่นกัน

บางทีการเติบโตทางใจ
อาจไม่ใช่การทำให้ตัวเอง “มีเหตุผล” มากขึ้นเรื่อย ๆ

แต่อาจเป็นการเรียนรู้ว่า

เมื่อไหร่ควรใช้สมองคิด
และเมื่อไหร่ควรยอมให้หัวใจได้พูดบ้าง

เพราะบางเรื่องในชีวิต
เราไม่ได้ต้องการคำอธิบายที่สมเหตุสมผลที่สุด

เราเพียงต้องการใครสักคน—
รวมถึงตัวเราเอง—

ที่สามารถพูดกับความรู้สึกนั้นได้ว่า

“ฉันเห็นนะ ว่าตอนนี้เธอกำลังรู้สึกอะไร”

🌱 ทีม Rest Lab ได้มีโอกาสเข้าร่วม Satir Conference Thailand ครั้งที่ 6 ที่จัดขึ้นระหว่างวันที่ 16–18 กันยายน 2569

ตลอดทั้งงาน เราได้เรียนรู้และแลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับ Satir Model อีกหลากหลายแง่มุม

🙏🏻 ขอบพระคุณ สมาคมพัฒนาศักยภาพมนุษย์และจิตบำบัดแนวซาเทียร์ (Satir Thailand) สำหรับพื้นที่แห่งการเรียนรู้ในครั้งนี้ครับ




#สมาคมพัฒนาศักยภาพมนุษย์และจิตบำบัดแนวซาเทียร์

สิงคโปร์ กำลังต่อสู้กับภาวะ “สมองเน่า” หรือ brain rot ของประชาชนจากการเสพเนื้อหาสั้นไร้สาระทางออนไลน์มากเกินไป โดยเปิดตัวแคมเปญส่งเสริมการอ่านชื่อ ReadSG เมื่อต้นเดือนกันยายนที่ผ่านมา เพื่อส่งเสริมให้ชาวสิงคโปร์อ่านหนังสืออย่างน้อยวันละ 15 นาที โดยแคมเปญนี้อยู่ภายใต้โครงการในการเสริมสร้างวัฒนธรรมการอ่านระดับชาติ ซึ่งมีกำหนดเวลา 5 ปี
เมลิสสา แทม ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของคณะกรรมการห้องสมุดแห่งชาติสิงคโปร์ บอกว่า แคมเปญนี้เป็นความพยายามที่จะช่วยให้ประชาชนสามารถรับมือ และทำความเข้าใจโลกด้วยทักษะที่เกิดจากการอ่านเนื้อหาขนาดยาว
เธอบอกว่า แม้เนื้อหาขนาดสั้นจะช่วยให้เรารับรู้ข้อมูลข่าวสารฉับไว แต่การอ่านเนื้อหาขนาดยาว จะช่วยเสริมสร้างสมาธิ การคิดอย่างมีวิจารณญาณ และเสริมสร้างจินตนาการ
“ท้ายที่สุดแล้ว เราต้องการเห็นประเทศที่เต็มไปด้วยนักอ่าน ซึ่งมีความอยากรู้อยากเห็น มีความรอบคอบ รู้จักไตร่ตรอง และมีทักษะพร้อมรับมือกับโลกที่ซับซ้อนมากขึ้นเรื่อยๆ” เมลิสสากล่าว
รัฐบาลสิงคโปร์ระบุว่า ประชาชนสามารถบันทึกเวลาที่อ่านหนังสือในแต่ละวันเป็นเวลาอย่างน้อย 15 นาที และจะได้รับเหรียญเสมือน 20 เหรียญ โดยกำหนดให้ 1,000 เหรียญมีมูลค่าเท่ากับ 1 ดอลลาร์สิงคโปร์ ประชาชนที่สนใจสามารถเข้าใช้งานผ่านเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชันบนโทรศัพท์มือถือของโครงการ เพื่อบันทึกเวลาการอ่านของตัวเอง
“สิ่งที่ต้องทำ คือ ใช้เวลาเพียงวันละ 15 นาที เพื่อสร้างนิสัยรักการอ่าน ซึ่งเป็นเวลาพอๆ กับการเดินทางด้วยรถไฟฟ้า MRT เพียง 3 สถานี หรือระหว่างการรอรถบัส หรือการนั่งดื่มกาแฟยามเช้า ช่วงเวลาเล็กๆ เมื่อรวมกันแล้ว สามารถกลายเป็นเรื่องราวที่ยิ่งใหญ่ มาค้นหาดูว่า การอ่านวันละ 15 นาทีจะพาคุณไปได้ไกลแค่ไหน” เว็บไซต์ ReadSG ระบุ
#การอ่าน #หนังสือ #สิงคโปร์ #สมองเน่า