PDF Insight

"စစ်ရေးဘာတွေ ဖြစ်နေပြီလဲ"

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလအတွင်း ရန်သူ့ အဓိက မြို့ကြီးဖြစ်တဲ့ ရန်ကုန် မြို့ အနီးက ပဲခူး ရိုးမ အနောက်ခြမ်း မြို့နယ်တွေမှာ တိုက်ခိုက်မှုတွေ ပေါ်ပေါက်နေတာ၊ ရန်သူ့စစ်ယာဉ်တန်းနဲ့ စစ်ကြောင်းတွေကို အလယ်ပိုင်းဒေသ မြို့နယ်တွေမှာတိုက်ခိုက်နိုင်နေတာ၊ စစ်ကိုင်းနဲ့ မကွေးတိုင်းမှာ စခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်ပေါ်နေတာ၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းအထက်ပိုင်း က (၃) လုံး နယ်မြေမှာ ရန်သူကို လှုပ်ရှားစစ်အသုံးပြုပြီး အထိနာအောင် တန်ပြန် တိုက်ခိုက်နိုင်လာတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ပစ တွေ အသုံးပြုပြီး အင်အားအလုံးအရင်း သုံးရှေ့တက်လာတဲ့ ရန်သူကို နေရာဒေသ အသီးသီးမှာ တန်ပြန် တိုက်ခိုက်နိုင်နေတာကို မေလအတွင်းက တိုက်ပွဲတွေက ပြသလျက်ရှိပါတယ်။ ရန်သူအနေနဲ့ အခိုင်အမာ မြို့တချို့ကို ပြန်လည် သိမ်းပိုက်နိုင်ပေမယ့်လည်း မြို့ကို လည်ပတ်နိုင်ခြင်းမရှိတာ၊ မြို့ အနီးက ဒေသတွေကိုပါ စိုးမိုးနိုင်မှုမရှိတာကို တွေ့နေရပါတယ်။ ရန်သူ့နောက်တန်း ထောက်ပို့ နယ်မြေတွေကိုလည်း ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ဟာကွက်တွေရှိနေတာကို အတွင်းပိုင်းနယ်မြေက လမ်းဖြတ်တိုက်ပွဲတွေ၊ စစ်ကြောင်းကြားဖြတ် တိုက်ခိုက်မှု၊ ရန်သူ့ဂိတ်တွေကို တိုက်ခိုက်မှုတွေက ပြသလျက်ရှိပါတယ်။ ဒီဖြစ်စဉ်ဟာ ရှေ့လာမယ့် လတွေမှာ ပိုမို ပေါ်ပေါက်လာမယ့် စစ်ရေးလားရာတွေကို ညွှန်ပြလျက်ရှိပါတယ်။ တိုက်ခိုက်မှုတချို့ကို အောက်မှာ ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။

ပဲခူးရိုးမ အနောက်ခြမ်း လက်ပံတန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်-ပြည် ကားလမ်း ဘေးမှာ အင်အား (၂၀) နဲ့ တပ်စွဲထားတဲ့ စစ်တပ်ဂိတ်ကို ပြည်သူ့ ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်၊ သာယာဝတီခရိုင် ပကဖ က သွားရောက် တိုက်ခိုက်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ အုတ်ဖိုမြို့နယ်၊ အေးမြသာယာမြို့သစ်၊ မြို့အဝင် ပျူစောထီး စခန်းကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် ဗျူဟာ (၂၂)၊ ရန်ကုန် ပကဖ နဲ့ ACDF တို့ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ရာမှာလဲ ပျူစောထီး (၂) ဦးသေဆုံးပြီး (၆) ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပါတယ်။ မကွေးတိုင်း၊ မင်းဘူး မြို့နယ်၊ မင်းဘူး-အမ်း လမ်းပိုင်းမှာလဲ ရန်သူ့ ထောက်ပို့စစ်ကား (၁) စီးကို မင်းဘူးမြို့နယ် ပကဖ၊ CDF-Asho၊ NSA လူ့ဘောင်သစ် တပ်မတော်တို့က မေလ (၂၈) ရက်နေ့က မိုင်းဆွဲတိုက်ခိုက်ရာ ရန်သူ (၆) ဦးသေဆုံး၊ (၃) ဦး ဖမ်းမိ၊ လက်နက်မျိုးစုံ (၆) လက်၊ ၁၂၂ မမ ဒုံးကျည် (၂၈) လုံးတို့ သိမ်းဆည်းရရှိခဲ့ပါတယ်။ မန္တလေးတိုင်း၊ မြင်းခြံမြို့ အနီးမှာလဲ ရန်သူ့စစ်ယာဉ်တန်းကို ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ရာ စစ်တပ်ဘက်က (၁၂) ဦး သေဆုံးပြီး လက်နက် (၄) လက် ရရှိခဲ့ပါတယ်။

မကွေးတိုင်း၊ မြိုင်မြို့နယ်မှာ စစ်ကြောင်းကို မေလ (၂၆) ရက်နေ့က မိုင်းဆွဲတိုက်ခိုက်မှုမှာ ရန်သူ (၁၅) ဦး သေဆုံးခဲ့ပါတယ်။ ပုဂံညောင်ဦး ဒေသ၊ ငါ့သရောက် နယ်မြေမှာ အင်အား (၃၀၀) နဲ့ စစ်ကြောင်းထိုးနေတဲ့ ရန်သူကို တိုက်ခိုက်ရာ စစ်သား (၂၀) ခန့် ထွက်ပြေးခဲ့ပါတယ်။ ထွက်ပြေးသွားသူ အများစုဟာ အဓမ္မစစ်မှုထမ်း တွေ ဖြစ်ပြီး ရန်သူ့တပ်သားသစ်တွေ အနေနဲ့ တိုက်စွမ်းရည် မရှိဘူးဆိုတာ ပြသလျက်ရှိပါတယ်။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်၊ စိုင်ပြင် မြို့ နယ်မြေ ရဲစခန်းကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်၊ အမှတ် (၁) ရွှေဘိုခရိုင် စစ်ဌာနက အင်အား (၆၀) နဲ့ ဝင်ရောက် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ အဆိုပါ တိုက်ပွဲအတွင်း ရန်သူ (၁၁) ဦးသေဆုံးပြီး လက်နက်ခဲယမ်းများ ရရှိခဲ့ပါတယ်။ မြိုင်မြို့နယ်၊ သရက်ကန် ပျူစောထီးစခန်းကိုလဲ တော်လှန်ရေး အင်အားစုတွေ ဝင်ရောက် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ စခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲ အပြီးတွင် ပျူစောထီးများ ဖမ်းဆီးခံထားရသည့် ပြည်သူ (၄၉) ဦးကို ကယ်ထုတ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။

အကြမ်းဖက်စစ်တပ် ပြန်လည် သိမ်းယူသွားတဲ့ အင်းတော်နဲ့ မော်လူးမြို့ကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်၊ KIA နှင့် ပူးပေါင်း တပ်တို့က ပြန်လည်တိုက်ခိုက်လျက်ရှိပါတယ်။ အဆိုပါ နယ်မြေတွင်းရှိ စခန်းတချို့နဲ့ လမ်းပိုင်းတချို့ကိုလဲ တော်လှန်ရေး အင်အားစုတွေက တိုက်ခိုက်လျက်ရှိပါတယ်။ အင်းတော်မြို့နယ်၊ မဲဇာ ရွာဘက်ကို ဦးတည်ထွက်လာတဲ့ ရန်သူ့ စစ်ကြောင်းကို ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ရာမှာလဲ ရန်သူ့တပ်တွေ အထိနာခဲ့ပါတယ်။ ထို့အပြင် တကောင်း၊ ထီးချိုင့်၊ အင်းတော်၊ ကသာ စစ်ဆင်ရေး နယ်မြေမှာ ရန်သူ့ တပ်တွေကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်နဲ့ ပကဖ တွေက FPV ဒရုန်းတွေနဲ့ ပြင်းပြင်းထန်ထန် တိုက်ခိုက်လျက်ရှိပါတယ်။ ရန်သူ့ တပ်တွေကို မဟာဗျူဟာ အသာစီး ရယူပြီး လှုပ်ရှားစစ်နဲ့ ချေမှုန်းလျက်ရှိသလို နည်းပညာ အသာစီးရယူပြီး တိုက်ခိုက်လျက်ရှိနေတာကို တွေ့ရပါတယ်။

လက်ရှိစစ်ရေးအခြေအနေကို ခြုံငုံသုံးသပ်နိုင်ဖို့ PDF Insight ကို ဖတ်ရှုပါ။

“တဆင့်မြင့်တဲ့ စုဖွဲ့မှုနဲ့ မှန်ကန်တဲ့ လုပ်ငန်းစဥ်”

ကမ္ဘာ့အရေးများ အသည်းအသန်ဖြစ်နေချိန်မှာ မြန်မာ့အရေးကလဲ နောက်ကျကျန်နေတာ မဟုတ်ပါဘူး၊ စိတ်ဝင်စားစရာ သတင်းတွေ အင်တာဗျူးတွေ၊ လှုပ်ရှားမှုတွေ တိုက်ပွဲသတင်းတွေနဲ့ စိုပြေမြိုင်ဆိုင် နေတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်၊ ဒါတွေအားလုံးက မြန်မာ့နိုင်ငံရေးချိန်ခွင်လျှာ ဘယ်လိုပြောင်းလဲ သွားမလဲဆိုတာရဲ့ အချက်ပြမှုတွေပါပဲ၊ မင်းအောင်လှိုင်ဦးဆောင်တဲ့ စစ်အုပ်စုက တဘက်က ငြိမ်းချမ်းရေးခေါ်ပြီး တဘက်က စစ်ရေးကို အပြင်းအထန် ဆင်နွှဲနေတာဖြစ်တယ်၊ ဒါဟာပုံမှန်သာဖြစ်ကြောင်း၊ စစ်ရေးအသာစီးရမှသာ ငြိမ်းချမ်းရေးက ဆွေးနွေးဝိုင်းကို ရောက်လာမှာလို့ အရင်က အသံတောင်မထွက်ရဲလို့ နာမည်မခံပဲ ဗျူးတွေဖြေနေခဲ့တဲ့ စစ်လော်ဘီ ဒေါက်တာအောင်မျိုးဆိုသူက ဖြေသွားတာတွေ့ရတယ်၊ ကိုသက်ထွေးနိုင်ရဲ့ နောက်အင်တာဗျူး တခုမှာတော့ ငြိမ်းချမ်းရေးခေါ်တယ်ဆိုတာဟာ တကယ်ငြိမ်းချမ်းရေးရလိုလို့ မဟုတ်ပဲ နိုင်ငံတကာမှာ အပြကောင်းအောင် သူတို့ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ပြစ်မှုတွေကို လျှော်ဖွတ်လိုတဲ့ လုပ်ငန်းစဥ်တခုသာဖြစ်ကြောင်း ထိုင်းအခြေစိုက် မြန်မာပညာရှင်တဦးက အဖြစ်မှန်အတိုင်းပြောထားတာလည်း တွေ့ရတာဖြစ်တယ်။

ငြိမ်းချမ်းရေးခေါ်တယ်ဆိုတာကတော့ စစ်တပ်အုပ်စိုးမှုကာလ ၆၂ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမှာ အကြိမ်အချို့ ရှိခဲ့ပြီးပါပြီ၊ ဘယ်ကြိမ်မှာမှ ပြေလည်သွားတယ်ဆိုတာ မရှိခဲ့ဘူး၊ စစ်တပ်က တော်လှန်ရေးအင်အားစုတချို့ကို သွေးခွဲတာ ခွဲထွက်မှုတွေ ကွဲအက်မှုတွေကိုသာ ဖြစ်စေခဲ့တာတွေ့ရမှာပါ၊ ရွေးကောက်ပွဲတွေ ကျင်းပရင်လည်း အာဏာလွှဲမပေးတာ၊ နောက်ဆုံး အာဏာပြန်သိမ်းတာမျိုးတွေပဲ ဖြစ်ခဲ့တာ သမိုင်းသက်သေတွေ အပြည့်ပါပဲ၊ နောက်ပြီး တွေ့မြင်ရတဲ့ အချက်အလက်တွေအရ ဒီတခါ မအလအစိုးရရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးခေါ်မှုက အပေါ့ပျက်ဆုံးပါပဲ၊ တရုတ်ကြီးနဲ့ ကတိခံထားချက်တွေ အရသာ လုပ်လိုက်ရတာ၊ သူ့ဘက်ကတော့ (သူတို့အထင်) အသာစီးရချိန်မှာ ဖိတိုက်လိုက်ရင် ရပြီလို့ ထင်ထားပုံပါပဲ၊ ဒါကြောင့်စစ်လော်ဘီအောင်မျိုးရဲ့ အင်တာဗျူးမှာ တော်လှန်ရေးတပ်တွေဆိုတာ တက်ချိန်မှာ ဆတိုးနဲ့တက်ပြီး ကျပြီဆိုရင်လည်း ဆတိုးနဲ့ကျကြောင်း အခု အစုလိုက်လက်နက်ချတာတွေ ကြည့်ရင်သိနိုင်တယ် လို့ဆိုသွားတာပါ၊ ဒါက လိမ်ညာဇတ်လမ်းဆင် ထားတာတွေကို ကိုယ့်ဖာကိုယ် ပြန်ယုံပြီး ပြောနေတာပါပဲ၊ ဆတိုးနဲ့ကျတယ်ဆိုတာမျိုးတွေက အရင်ဖြစ်ခဲ့ဖူးတယ်၊ ဗကပရော အခြားတိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေမှာပါ ရှိခဲ့ဖူးပါတယ်၊ အဲဒါက တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ကိုယ်တိုင်က လမ်းစဥ်အမှားကို ကျင့်သုံးမိချိန်မျိုးမှာ ဖြစ်တာပါ၊ ရန်သူနဲ့ မတိုက်ရပဲ ကိုယ်ဖာကိုယ် ပြိုကွဲတာဖြစ်တယ်၊ တော်ရုံအမှား သို့မဟုတ် တဦးတယောက် တစုတဖွဲ့ရဲ့ မှားယွင်းလုပ်ဆောင်မှုတွေ သစ္စာဖောက်မှုတွေလောက်နဲ့ အဲဒီလိုမဖြစ်ပါဘူး၊ လမ်းစဥ်အရကို ( ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းစဥ်၊ လက်နက်ချလမ်းစဥ် စသဖြင့်) မှားယွင်းချမှတ်မိလို့ ဆုံးရှုံးတာဖြစ်ပါတယ်၊ ရန်သူတိုက်လို့မဟုတ်ဖူး။

အခုချိန်ဟာ တော်လှန်တပ်ဖွဲ့အသီးသီးဟာ ကြွယ်ဝတဲ့ အတွေ့အကြုံတွေရှိထားပြီဖြစ်လို့ လမ်းစဥ်အရ အမှားကျူးလွန်မိဖို့ မဖြစ်နိုင်တော့တဲ့ အချိန်ဖြစ်တယ်၊ စစ်တပ်အကြောင်းလည်း နောကြေအောင် သိထားပြီး သူတွေချည်းပါပဲ၊ ဟိုးတုန်းက ဗကပ၊ ပြည်သူ့ရဲဘော်၊ KNU တို့ရဲ့ အမှားတွေကစလို့ ၈၈နောက်ပိုင်း အမှားတွေအထိ နိဂုံးချုပ်ချက်တွေ သင်္ခန်းစာယူစရာတွေအားလုံး ရှိကြပြီးဖြစ်ပါတယ်၊ အခုပိုပြီး တဆင့်မြင့်လာတာက NUG နဲ့ EAO များကြား စစ်ရေးနိုင်ငံရေး တပ်ပေါင်းစုဖွဲ့ လိုက်နိုင်တာဖြစ်တယ်၊ မအလတို့လူသိုက်က ဗိုလ်သန်းရွှေ လမ်းကြောင်းမှာပဲ တဝဲလည်လည် ဖြစ်နေချိန်မှာ NUG နဲ့ EAO တွေက တဆင့်မြင့်တဲ့ စုဖွဲ့မှုတခုဆီကို တက်လှမ်းနိုင်ခဲ့တာဖြစ်တယ်၊ စစ်လော်ဘီအောင်မျိုးက အလွန်ခေတ်နောက်ကျတဲ့ သုံးသပ်ချက်တခုပြောသွားသေးတယ်၊ အဲဒါကတော့ စစ်တပ်ဟာ NUG နဲ့ ခြင်္သေ့နှစ်ကောင် တဂူထဲမအောင်းနိုင်လို့ NUG ကို ငြိမ်းချမ်းရေးမှာ ထည့်သွင်းမထားတာလို့ ဆိုသွားတာပါ၊ ဒါကတော့ သူ့ရဲ့ ၈၈မှာကျန်ခဲ့တဲ့ ဦးနှောက်က တော်လှန်ရေး တဆင့်မြင့်သွားတာကို လိုက်မမှီတာ ဖော်ပြနေတာပါပဲ၊ (လူငယ်တွေ ဆန္ဒပြကြတုန်းက မင်းတို့ဦးနှောက် ၈၈၊ ငါတို့ဦးနှောက် ၂၁ ဆိုတာမှတ်မိကြတယ် မဟုတ်လား)၊ NUG ဟာ ခြင်္သေ့အကောင်အလတ် အရွယ်ဆိုရင် SCEF က ခြင်္သေ့အကောင်အကြီးစားဖြစ်ပါတယ်၊ နောက်ထပ်လဲ ပါဝင်လာကြမှာတွေရှိနေသေးတော့ ဒါထက် အင်အားကြီးမားလာဖို့ပဲ ရှိပါတယ်၊ ဂူတဂူထဲ အောင်းမှာမဟုတ်ဘူး၊ ဖောက်ပြန်တဲ့ ခြင်္သေ့ဆိုးကို ကန်ထုတ်ပစ်မှာပါ၊ အခုကိုပဲ SCEF ရဲ့ သံတမန်ရေးလှုပ်ရှားမှုကို ကနေဒါနိုင်ငံမှာ တွေ့ရပါပြီ၊ ဒါထက်ပို ထိရောက်မယ့် လှုပ်ရှားမှုတွေကို အာဆီယမ်နဲ့ဆက်ဆံရေး၊ တရုတ်နဲ့ ဆက်ဆံရေးတွေမှာ ထပ်ပြီး တွေ့ကြရနိုင်ပါတယ်၊ တရုတ်ဆန့်ကျင်ရေးစိတ် အတွင်းကြိတ်ရှိနေတဲ့ မအလဟာ အိန္ဒိယက လက်ဖြောက်ကလေးတီးခေါ် လိုက်တာနဲ့ (နိုင်ငံတော်အဆင့် ကြိုဆိုမှာမဟုတ်တာတောင်) ငေါက်ကနဲ ထသွားတော့တာဖြစ်တယ်၊ ဘုရားလဲဖူး လိပ်ဥလဲတူးတာဖြစ်ပေမယ့် လိပ်ဥရမလား မြွေဥပဲ ရသွားမလား မသေချာပါဘူး၊ တကယ်တန်း နယ်စပ်ဒေသ တည်ငြိမ်ရေးနဲ့ နှစ်နိုင်ငံအကျိုးစီးပွားကို ဖော်ဆောင်နိုင်မှာက SCEF လို အင်အားတွေသာဖြစ်ကြောင်း တရုတ်ကြီးရော အိန္ဒီယပါ သိလာအောင် လုပ်ကြရမှာပါ၊ ဒီလိုလုပ်ဖို့ စုဖွဲ့မှုတွေကတော့ တဆင့်မြင့်လာပါပြီ၊ လက်တွေ့လုပ်ငန်းစဥ်တွေပါ တပါတည်း ကပ်ပါလာတာလည်း စတင်တွေ့မြင်နေရတာဖြစ်ကြောင်း တင်ပြရတာပါ။ ။

လက်ရှိစစ်ရေးအခြေအနေကို ခြုံငုံသုံးသပ်နိုင်ဖို့ PDF Insight ကို ဖတ်ရှုပါ။

///နိုင်ငံရေးဦးဆောင်မှု နှင့် နိုင်ငံရေးဦးဆောင်သူ///

“နိုင်ငံရေးဦးဆောင်မှု” နဲ့ “နိုင်ငံရေးဦးဆောင်သူ” ဆိုတာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆက်စပ်နေတယ်။ ဒါပေမယ့် အဓိပ္ပါယ်တူတာတော့ မဟုတ်ဘူး။ ရိုးရိုးရှင်းရှင်းပြောရရင် နိုင်ငံရေးဦးဆောင်မှု (Political Leadership) က လုပ်ငန်းစဉ်၊ စနစ်၊ လမ်းညွှန်မှု တွေဖြစ်ပြီး နိုင်ငံရေးဦးဆောင်သူ (Political Leader) ကတော့ အဲ့ဒီလုပ်ငန်းစဉ်ကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်တဲ့သူ ဖြစ်တယ်။ ကားတစ်စီးနဲ့ ဥပမာပေးရရင် “ဘယ်သွားမလဲ၊ ဘယ်လမ်းသွားမလဲ၊ ဘယ်လိုလုံခြုံအောင်သွားမလဲ” ဆိုတဲ့ direction နဲ့ system က နိုင်ငံရေးဦးဆောင်မှုဖြစ်ပြီး ကားမောင်းနေတဲ့သူက နိုင်ငံရေးဦးဆောင်သူ ဖြစ်တယ်။ ကားမောင်းသူကောင်းပေမယ့် လမ်းမှားနေရင်လည်း ပြဿနာရှိမယ်။ လမ်းကောင်းပေမယ့် မောင်းတဲ့သူမကျွမ်းကျင်ရင်လည်း အန္တရာယ်ရှိမယ်။ ဒါကြောင့် “Leadership” နဲ့ “Leader” ကဏ္ဍနှစ်ခုစလုံး အရေးကြီးပါတယ်။

နိုင်ငံရေးဦးဆောင်သူဆိုတာ “အမိန့်ပေးသူ” တစ်ယောက်သက်သက် မဟုတ်ပဲ ဦးတည်ချက် သတ်မှတ်ရတာ၊ လူထုကို နားလည်အောင် ရှင်းပြစည်းရုံးရတာ၊ မတူညီမှုတွေကို ပေါင်းစည်းခြင်း၊ သဘောတူညီမှုတွေ တည်ဆောက်ခြင်း၊ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေချရတာ၊ စနစ်တည်ဆောက်ရတာ စတဲ့အလုပ်တွေကို လုပ်ရတယ်။ ကောင်းမွန်တဲ့ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်သူဆိုတာ လူအများက ကိုယ့်ကို အားကိုးတဲ့စနစ်ကို မတည်ဆောက်ဘဲ၊ ကိုယ်မရှိတော့ရင်တောင် ဆက်လက် လည်ပတ်နိုင်တဲ့ ဦးဆောင်မှုစနစ်ကို တည်ဆောက်နိုင်တဲ့သူ ဖြစ်တယ်။ နိုင်ငံတစ်ခုကို လူတစ်ယောက်တည်းက မတည်ဆောက်နိုင်ဘူး။ လူတစ်ယောက်တည်းအပေါ် မူတည်တဲ့စနစ်တွေဟာ ခေါင်းဆောင် ပျောက်သွားတဲ့အခါ ပြိုကွဲတတ်တယ်။ ဒါပေမယ့် ဥပဒေနဲ့ အဖွဲ့အစည်းအပေါ် မူတည်တဲ့ စနစ်တွေကတော့ ခေါင်းဆောင်ပြောင်းသွားရင်တောင် ဆက်လက်တည်တံ့နိုင်တယ်။ လူတစ်ယောက်က အမြဲမရှိနိုင်ဘူး။ ဒါပေမယ့် စနစ်ကို တည်ဆောက်ထားမယ်ဆိုရင်တော့ အမြဲရှိနိုင်တယ်။ အဲ့ဒီစနစ်ထဲမှာ ခိုင်မာတဲ့ အဖွဲ့အစည်းများ၊ ရှင်းလင်းတဲ့ ဥပဒေ၊ စည်းမျဉ်းတွေ၊ အာဏာခွဲဝေမှုတွေ မရှိမဖြစ်လိုအပ်တယ်။

နိုင်ငံရေးဦးဆောင်သူတစ်ဦးမှာ ရေရှည်အမြင်၊ သမာဓိ၊ ဆုံးဖြတ်နိုင်စွမ်း၊ ကောင်းမွန်တဲ့ဆက်သွယ် ပြောဆိုမှု၊ လူမှုဘဝကိုနားလည်မှု၊ တာဝန်ခံမှု စတဲ့အချက်တွေရှိဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ရေရှည်အမြင်မရှိရင် အနာဂတ်ကိုမမြင်ရင် လက်ရှိပြဿနာတွေထဲမှာပဲ လည်ပတ်နေမှာဖြစ်ပြီး သမာဓိမရှိတဲ့ မယုံကြည်ရတဲ့ ခေါင်းဆောင်ဆိုရင်လည်း လူထုက လိုက်နာမှာမဟုတ်ဘူး။ အချိန်မီ မဆုံးဖြတ်နိုင်ရင် အခွင့်အလမ်းတွေ ဆုံးရှုံးနိုင်သလို လူထုနဲ့ နိုင်ငံတကာကို နားလည်အောင် မရှင်းပြနိုင်ရင် ထောက်ခံမှုရဖို့ခက်တယ်။ လူမှုဘဝကို နားမလည်ရင် မူဝါဒချမှတ်မှုတွေက လက်တွေ့မကျတော့ဘူး။ တာဝန်ခံမှုမရှိရင် အာဏာဟာ အလွဲသုံးစား ဖြစ်လာနိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် အထက်က အချက် ၆ ချက်ရှိဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒီအရည်အချင်းတွေဟာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆက်စပ်နေတယ်။ ရေရှည်အမြင်ရှိပေမယ့် သမာဓိမရှိရင် လူထုယုံကြည်မှုမရနိုင်ဘူး။ ဆုံးဖြတ်နိုင်စွမ်းရှိပေမယ့် လူမှုဘဝကို နားမလည်ရင် မူဝါဒတွေက လက်တွေ့မကျနိုင်ဘူး။

တစ်ယောက်တည်း ဦးဆောင်တဲ့စနစ်နဲ့ အဖွဲ့လိုက်ဦးဆောင်မှုစနစ်မှာ တစ်ယောက်တည်း ဦးဆောင်တဲ့စနစ်က ဆုံးဖြတ်ချက်မြန်မြန်ချနိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် အာဏာကို လူတစ်ယောက်တည်း အပေါ် စုစည်းသွားနိုင်တဲ့အတွက် အန္တရာယ်ရှိတယ်။ အဖွဲ့လိုက်ဦးဆောင်မှု Collective Leadership ကတော့ ပိုခက်တယ်။ ဆွေးနွေးရတယ်၊ ညှိနှိုင်းရတယ်၊ သဘောတူညီမှု တည်ဆောက်ရတယ်။ ဒါပေမယ့် ရေရှည်မှာ ပိုတည်တံ့တယ်။ Collective Leadership ဆိုတာ အာဏာကို ခွဲဝေထားခြင်း၊ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေကို အတူတကွ ချမှတ်ခြင်း၊ တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် ထိန်းကျောင်းနိုင်ခြင်း တို့ကို ဆိုလိုတယ်။ ဒီအခြေခံမရှိရင် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီကို တည်ဆောက်ဖို့ခက်တယ်။ Power-sharing မရှိရင် conflict တွေကလည်း မပြေလည်နိုင်ဘူး။ Collective Leadership က အမြင်မတူမှုတွေကို စိတ်ရှည်ရှည်နဲ့ ညှိနှိုင်းရတဲ့အတွက် အချိန်ယူရတယ်။ ဒါပေမယ့် ဆုံးဖြတ်ချက်တွေက လူအများလက်ခံနိုင်တဲ့အတွက် ရေရှည်ပိုတည်တံ့တယ်။

နိုင်ငံရေးဦးဆောင်သူတစ်ဦးရဲ့ အာဏာဟာ လက်နက်၊ ငွေကြေး သို့မဟုတ် ရာထူးကနေ ရလာတာမဟုတ်ဘဲ လူထုရဲ့ ယုံကြည်မှုနဲ့ လက်ခံမှုကနေ ရလာတာဖြစ်တယ်။ လူထုထောက်ခံမှုမရှိတဲ့ ဦးဆောင်မှုဟာ အချိန်တိုအတွင်း တည်ရှိနိုင်ပေမယ့် ရေရှည်မှာ တည်တံ့ဖို့ ခက်ခဲတတ်တယ်။ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်သူ Transformational Leader ဆိုတာ လူတွေကို အမိန့်နာခံအောင်လုပ်တဲ့ ခေါင်းဆောင်မဟုတ်ဘူး။ လူတွေကို ကိုယ်တိုင် စဉ်းစားလာအောင်၊ ပြောင်းလဲမှုထဲမှာ ပါဝင်လာအောင် လှုံ့ဆော်နိုင်တဲ့သူ ဖြစ်တယ်။ လမ်းညွှန်တတ်တဲ့သူတင် မဟုတ်ဘူးပဲ “ပြောင်းလဲနိုင်တဲ့သူ” ဖြစ်တယ်။ ကောင်းမွန်တဲ့ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်မှုတစ်ရပ်ဟာ လက်ရှိခေါင်းဆောင်ရဲ့ အောင်မြင်မှုအပေါ်သာမကဘဲ နောက်မျိုးဆက် ဦးဆောင်သူများကို လေ့ကျင့်ပျိုးထောင်နိုင်ခြင်းအပေါ်လည်း မူတည်ပါတယ်။ မျိုးဆက်လက်ဆင့်ကမ်းနိုင်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေက ပိုမိုတည်တံ့ကြတယ်။

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့

နိုင်ငံရေးဦးဆောင်မှုနဲ့ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်သူဆိုတာ ခွဲမရတဲ့အရာနှစ်ခု ဖြစ်တယ်။ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်မှုဆိုတာ “အမြင်ရှိခြင်း၊ လူထုယုံကြည်မှုရခြင်း၊ စနစ်တကျ အကောင်အထည် ဖော်နိုင်ခြင်း” စတာတွေကိုဆောင်ရွက်ဖို့ တည်ဆောက်ထားတဲ့ “စနစ်” ဖြစ်တယ်။ အာဏာအတွက်မဟုတ်ဘဲ တာဝန်ကို ဦးစားပေးရမယ်။ အချိန်တိုအောင်မြင်မှုထက် ရေရှည်တည်တံ့မှုကို ဦးတည်ရမယ်။ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်မှုရဲ့ အဓိကရည်ရွယ်ချက်က လူတစ်ယောက်ကို အာဏာရှိစေဖို့ မဟုတ်ဘဲ လူတိုင်းအတူတကွ ရှင်သန်နိုင်တဲ့ စနစ်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ဖို့ဖြစ်တယ်။ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်သူကတော့ လူတွေကို ကိုယ်တိုင် စဉ်းစားနိုင်၊ ပူးပေါင်းနိုင်၊ စနစ်တည်ဆောက်နိုင်အောင် လမ်းဖွင့်ပေးနိုင်တဲ့သူ ဖြစ်တယ်။ တည်တံ့တဲ့ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်မှုဆိုတာ လူတစ်ယောက်ကို အားကိုးတဲ့စနစ် မဟုတ်ဘဲ၊ လူတိုင်းပါဝင်နိုင်တဲ့ စနစ်တစ်ခုကို တည်ဆောက်နိုင်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

လက်ရှိစစ်ရေးအခြေအနေကို ခြုံငုံသုံးသပ်နိုင်ဖို့ PDF Insight ကို ဖတ်ရှုပါ။

“အိန္ဒိယ အကျိုးစီးပွားကို မအလ အာမခံမည်မဟုတ်၊ မြန်မာ ပြည်သူများကသာ အာမခံနိုင်မည်”
…………………………………..

အပြစ်မဲ့ အရပ်သားတွေကို မြို့တွင်း၊ မြို့ပြင် ကျေးလက်၊ တောင်တန်း၊ မြေပြန့် ဒေသတွေမှာ ပြောင်ပြောင် တင်းတင်း သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဗုံးကြဲခြင်း၊ ဒေသတွင်း မတည်မငြိမ်မှု ကို ဖြစ်စေတဲ့ အကြမ်းဖက် စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ကို အိန္ဒိယက ဖိတ်ခေါ်ထားတာ တွေ့ရပါတယ်။ အိန္ဒိယအနေနဲ့ လုံခြုံရေး၊ ဒေသတည်ငြိမ်ရေးတို့အတွက် အမှန်တကယ်ကို ရှေးရှုတယ်ဆိုရင် နယူးဒေလီ အကျိုးစီးပွားကို စစ်အုပ်စုထက် မြန်မာပြည်သူတွေကသာ အာမခံပေးနိုင်မယ်ဆိုတာ မြင်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၉၈၈ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်မှာ ဒီမိုကရေစီလိုလားတဲ့ တော်လှန်ရေး အင်အားစုကို အိန္ဒိယက ခဏတာ ထောက်ခံခဲ့ပေမယ့်လည်း နောက်ပိုင်းမှာ စစ်အုပ်စုကို ပြောင်းလဲ ထောက်ခံခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၉၄ နဲ့ ၂၀၂၁ ကြားမှာ ရရှိခဲ့တဲ့ နယ်စပ် တည်ငြိမ်မှုနဲ့ ကုန်သွယ်မှုဟာ ရေရှည်တည်တန့်ခြင်း မရှိဘဲ ၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းမှုနဲ့ အတူ စစ်အုပ်စုက ဖျက်ဆီးလိုက်ပြန်ပါတယ်။ စစ်အုပ်စုနဲ့ ထိတွေ့ ဆက်ဆံတာဟာ တည်ငြိမ်မှုကို ယာယီ ရရှိနိုင်ပေမယ့်လည်း ရေရှည် တည်ငြိမ်မှု မရှိဘူးဆိုတာ ၁၉၈၈ အပြီး ဖြစ်ရပ်တွေက သက်သေပြပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ လက်ရှိ ၂၀၂၆ ကာလ မှာလည်း စစ်အုပ်စု ကို ထိတွေ့ဆက်ဆံတာဟာ အိန္ဒိယ လိုချင်တဲ့ ရေရှည်တည်ငြိမ်မှုမျိုး ပေးနိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။

အိန္ဒိယဟာ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ပတ်သက်ရင် လမ်းကြောင်း ၂ ခု သံတမန်ရေး မဟာဗျူဟာ (Two-Track Diplomatic Strategy) ကို ချမှတ်ထားပါတယ်။ လမ်းကြောင်း ၁ ခုက နိုင်ငံတော်အချင်းချင်း ထိတွေ့ ဆက်ဆံမှု ဖြစ်ပြီး နောက်ထပ် လမ်းကြောင်း ၁ ခုက တရားမဝင်မဟုတ်တဲ့ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုမျိုးနဲ့ တော်လှန်ရေး အင်အားစုတွေကို ထိတွေ့မှု ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံတော် အချင်းအချင်း ဆက်ဆံရေး လမ်းကြောင်းကနေ စစ်အုပ်စုကို ဆက်ဆံလျက်ရှိပါတယ်။ တဖက်ကကြည့်ရင်လည်း စစ်အုပ်စုရဲ့ မြန်မာ နိုင်ငံအပေါ် ထိန်းချုပ်နိုင်မှုဟာ လွန်စွာ ကျဆင်းလျက်ရှိပါတယ်။ လက်ရှိကာလမှာ မြို့ တချို့ကို ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်လိုက်ပေမယ့် ကျေးလက်ဒေသတွေကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေး တပ်မတော်နဲ့ လူမျိုးစု တော်လှန်ရေး အဖွဲ့တွေကသာ စိုးမိုးထားဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ လက်ရှိအခြေအနေကို ပြောတာဖြစ်ပြီး လားရာအရဆိုရင်လည်း စစ်အုပ်စုရဲ့ နယ်မြေ စိုးမိုးမှုဟာ ထပ်မံကျဆင်းဖို့ပဲ ရှိပါတယ်။ ဝတ်ဖေးလီးယား မော်ဒယ် နိုင်ငံတော်ကို အခြေပြု စဉ်းစားရင်ကို စစ်အုပ်စုဟာ နိုင်ငံတော်ကို ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်း မရှိတော့တာကို သိသာစေလိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ခေတ်သစ် နိုင်ငံတော် အယူအဆအရ ဆိုရင်လည်း နိုင်ငံတော်ဆိုတာ လူမျိုးအသီးသီး၊ အယူအဆအသီးသီး နဲ့ ပြည်သူတွေ နဲ့ ဖွဲ့စည်းထားပြီး တစုတစည်းတည်း ဆိုတဲ့ပုံစံမျိုး မှတ်ယူလို့ မရပါဘူး။ နိုင်ငံတော်ထဲမှာပါတဲ့ ပြည်သူတွေရဲ့ အခန်းကဏ္ဍက လွန်စွာ ကြီးမားလာနေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ အဓမ္မအာဏာကို မတရားတဲ့နည်းနဲ့ ချုပ်ကိုင်ထားတဲ့ အုပ်စိုးသူတွေကိုပဲ ကြည့်ပြီး ဆုံးဖြတ်လို့မရပါဘူး။ ပြည်သူတွေရဲ့ သဘောထားက လွတ်လပ်စွာ ကျင်းပတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲတွေ၊ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးတွေမှာ စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို လက်မခံဘူးဆိုတာ ပြတ်ပြတ်သားသား ပြသထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ နယူးဒေလီအနေနဲ့ နိုင်ငံတော်အဆင့် စစ်အုပ်စုနဲ့ ထိတွေ့မှု လုပ်ဆောင်မယ်ဆိုရင်တောင် ပြည်သူတွေက လိုလားမှာ မဟုတ်ပါဘူး။

နောက်ထပ် လမ်းကြောင်းဖြစ်တဲ့ တရားဝင်မဟုတ်တဲ့ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုနဲ့ တော်လှန်ရေး အင်အားစုတွေ နဲ့ ဆက်ဆံလျက်ရှိပါတယ်။ အိန္ဒိယနယ်စပ်ဖြစ်တဲ့ ချင်း၊ ကလေး၊ တမူး၊ ရခိုင် နယ်စပ် အားလုံးနီးပါးလောက်ကို တော်လှန်ရေး အင်အားစုတွေက ထိန်းချုပ်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ရခိုင် နယ်စပ်ဆို အာရက္ခတပ်တော်က အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အရေးကြီးတဲ့ ကုလားတန် စီမံကိန်းဟာလည်း အာရက္ခတပ်တော် ထိန်းချုပ်ထားရာ နယ်မြေကို ဖြတ်သန်းသွားရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာကို ဖြတ်သန်းပြီး ထိုင်းနဲ့ တရုတ်ကို ဆက်သွယ်ရေး ကလည်း တော်လှန်ရေး အင်အားစုတွေ အဓိက စိုးမိုးထားတဲ့ နိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ဒေသတွေကို ဖြတ်သန်းသွားရတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအတွက် လက်တွေ့ လိုအပ်ချက်အရ ဆိုရင်လည်း အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရနဲ့ တော်လှန်ရေး အဖွဲ့တွေကို ထိတွေ့ဆက်ဆံဖို့လိုပါတယ်။ နိုင်ငံရေး အတွေးအခေါ်ပိုင်းနဲ့ ဆိုရင်လည်း တော်လှန်ရေး အင်အားစုတွေဟာ ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီ မူပေါ် ရပ်တည်ကြတာဖြစ်ပြီး အာရှရဲ့ ဒီမိုကရေစီရှေ့ဆောင် အိန္ဒိယနိုင်ငံနဲ့ ရပ်တည်ချက်ခြင်း တူညီပါတယ်။ စစ်အုပ်စုဟာ တည်ဆဲအုပ်စိုးသူ ဖြစ်နေပေမယ့် ရေရှည် အုပ်စိုးသူဟာ ဒီမိုကရေစီနဲ့ ဖက်ဒရယ်ရေးလိုလားတဲ့ မြန်မာ ပြည်သူတွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။

အိန္ဒိယရဲ့ အရှေ့မြောက် ဒေသတွေကို မတည်မငြိမ်ဖြစ်စေတဲ့ လက်နက်ကိုင်တွေကို လက်ခံခဲ့တာလည်း စစ်တပ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လက်ရှိကာလမှာ မြန်မာပြည်တွင်း တော်လှန်ရေး အင်အားစုတွေကို တုံ့ပြန်ရေး အဲဒီ နယူးဒေလီဆန့်ကျင်ရေး လက်နက်ကိုင်တွေကို စစ်တပ်က အသုံးချလျက်ရှိပါတယ်။ တချိန်မှာ အဲဒီ အင်အားစုတွေ အားကောင်းလာမယ်ဆိုရင် အရှေ့မြောက် ဒေသ မတည်မငြိမ်ဖြစ်ရေး ပိုမိုလုပ်ဆောင်လာနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ စနစ်တကျ စုဖွဲ့ထားတဲ့ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်နဲ့ တော်လှန်ရေး အင်အားစုတွေကသာ အိန္ဒိယ အရှေ့မြောက် တည်ငြိမ်ရေး ကို ပိုမို အာမခံနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ လက်ရှိအခြေအနေ မှာ စစ်တပ်ရဲ့ အရပ်သားတွေကို တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဒုက္ခသည်တချို့ အိန္ဒိယဘက်ကို ရောက်ရှိလျက်ရှိပါတယ်။ မြန်မာ နိုင်ငံဘက်မှာ တည်ငြိမ်မှု၊ တော်လှန်ရေး အခြေအနေကောင်းရလာတာနဲ့ အဲဒီ ဒုက္ခသည်တွေဟာ ကိုယ့်ပြည်တွင်းကိုပဲ ပြန်ဝင်ကြမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ စစ်အုပ်စုလုပ်ဆောင်လို့သာ နယ်စပ် မတည်မငြိမ်မှု နဲ့ ဒုက္ခသည် ဝင်ရောက်မှုတွေ ဖြစ်ပေါ်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။

အထက်ပါ အချက်တွေကြောင့် အိန္ဒိယ အကျိုးစီးပွားကို တကယ်ထိခိုက်စေတဲ့ စစ်အုပ်စု‌ ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ထက် မြန်မာ ပြည်သူတွေ နဲ့ တော်လှန်ရေး အင်အားစုတွေဘက်မှာ အိန္ဒိယ အနေနဲ့ ခိုင်ခိုင်မာမာ ရပ်တည်သင့်ပါတယ်။

လက်ရှိစစ်ရေးအခြေအနေကို ခြုံငုံသုံးသပ်နိုင်ဖို့ PDF Insight ကို ဖတ်ရှုပါ။

“မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့ နာကျင်မှုကြားက ထွက်ပေါ်လာတဲ့ အသံကို အိန္ဒိယအစိုးရအနေနဲ့ နားထောင်ပေးရန် အလေးအနက် တောင်းဆိုခြင်း”

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်း အရပ်သားထောင်ပေါင်းများစွာ သေဆုံးခဲ့ရပြီး၊ သန်းနဲ့ချီသော ပြည်သူများ နေရပ်စွန့်ခွာထွက်ပြေးနေရဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ကလေးများ၊ အမျိုးသမီးများနဲ့ အပြစ်မဲ့ပြည်သူများဟာ စစ်ပဋိပက္ခရဲ့ အဓိကသားကောင်များ ဖြစ်နေကြရပါတယ်။

စာသင်ကျောင်းများ၊ ဆေးရုံများ၊ ဘုန်းကြီးကျောင်းများနဲ့ ပြည်သူတွေရဲ့ နေအိမ်များပါမကျန် ထိခိုက်ပျက်စီးနေတဲ့ အခုလိုအခြေအနေမှာ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေအတွက် ဆက်လက်စွပ်စွဲခံနေရတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုနဲ့ ပြုလုပ်မဲ့ အဆင့်မြင့်ဆက်ဆံမှုတွေက မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့ နာကျင်မှုကို ပိုပြီးလေးနက်စေနိုင်တဲ့ ကိစ္စရပ်တွဖြစ်စေမှာကို စိုးရိမ်မိပါတယ်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံဟာ ဒီမိုကရေစီနည်းကျ အုပ်ချုပ်ရေး၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနဲ့ ဒေသတွင်း တည်ငြိမ်ရေးတို့ကို ရေရှည်လက်ကိုင်ထားခဲ့တဲ့၊ အလေးထား ဂုဏ်ယူတဲ့ နိုင်ငံတနိုင်ငံအဖြစ်

• အရပ်သားများအပေါ် အကြမ်းဖက်မှုများ ရပ်တန့်ရေးကို ဖိအားပေးရန်
• လူ့အခွင့်အရေးနဲ့ လူသားဂုဏ်သိက္ခာကို ဦးစားပေးရန်
• မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့ ဒီမိုကရေစီဆန္ဒကို လေးစားရန်
• လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီများကို ပိုမိုကူညီပေးရန်
အလေးအနက် တောင်းဆိုအပ်ပါတယ်။

မြန်မာနဲ့ အိန္ဒိယပြည်သူများအကြား ရှည်လျားသော သမိုင်းကြောင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှုများဟာ နှစ်နိုင်ငံချစ်ကြည်ရေးရဲ့ အဓိကအခြေခံဖြစ်ပြီး၊ ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးတစ်ရပ်ကို တည်ဆောက်ဖို့အတွက် ပြည်သူလူထုရဲ့ အသံ၊ လူ့ဂုဏ်သိက္ခာနဲ့ ဒီမိုကရေစီတန်ဖိုးတွေကို အပြန်အလှန် လေးစားမှုထားရှိကြဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ မြန်မာပြည်သူတွေဟာ စစ်ပွဲနဲ့ အကြမ်းဖက်မှုတွေကို မလိုလားကြပါ။ ငြိမ်းချမ်းရေး၊ တရားမျှတမှုနဲ့ လူသားဂုဏ်သိက္ခာကိုသာ မျှော်လင့်နေကြတာဖြစ်ပါတယ်။

လက်ရှိစစ်ရေးအခြေအနေကို ခြုံငုံသုံးသပ်နိုင်ဖို့ PDF Insight ကို ဖတ်ရှုပါ။

“အောင်မြင်ရန်မရှိတဲ့ မအလရဲ့ လုပ်ငန်းစဥ်များ”

ရွေးတုနဲ့ သမ္မတအတု ဖြစ်လာတဲ့ မင်းအောင်လှိုင်အတွက် လတ်တလောလုပ်ငန်းစဥ်က နှစ်ခုပဲရှိပါတယ်၊ တခုက ပြည်တွင်းမှာ စစ်ရေးအရ အသာစီးရရေးဖြစ်ပြီး နောက်တခုကတော့ အာဆီယံနဲ့ အိမ်နီးချင်းတွေကြား လူရာဝင်ရေးပါပဲ၊ စစ်ရေးကတော့ နိုင်ငံတကာရဲ့ နှုတ်ဆိတ်နေမှု အရေးယူဆောင်ရွက်ခြင်း မရှိမှုတွေကြောင့် ထင်သလို ဗုံးကြဲ သတ်ဖြတ်နေတာဖြစ်တယ်၊ အာဆီယံမှာတော့ ဗိုလ်သန်းရွှေလက်ထက်ကတည်းက အရှုပ်ထုပ်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ စစ်ဗိုလ်ချုပ်တသိုက်ဟာ အခုလဲ အရင်ကလိုပဲ ပြဿနာတွေ ပေးနေတာပါပဲ၊ တလောက အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းဝေးအပြီး ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ လုပ်ချိန်မှာ မြန်မာအရေးအတွက် သူတို့ဘယ်လောက်အုံးစား နေရတယ်ဆိုတာ တွေ့နိုင်ပါတယ်၊ စကားလုံးတွေ အင်မတန်သတိထားပြီး ပြောနေတဲ့ကြားက မြန်မာအရေးဟာ ကျေနပ်ဖွယ်ရာတိုးတက်မှုတခုမှ မရှိခဲ့ဘူးဆိုတာ ပြောသွားတာပါပဲ၊ စစ်တပ်ကလူတွေ အတော် သဘောမကျ ဖြစ်စေမယ့် စကားကိုတော့ သူပြောခဲ့ပါတယ် အဲဒါက ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို လွှတ်ပေးဖို့ သူကိုနိုင်ငံရေးရဲ့ ခေါင်းဆောင်းဆောင်မှု နေရာမှာ ပြန်ရရှိစေဖို့ဆိုတာတွေ ခပ်ပြောင်ပြောင်ပဲ ပြောသွားတာဖြစ်တယ်။

အမှန်တော့ စစ်တပ်အုပ်စိုးနေတဲ့ မြန်မာကို အာဆီယံထဲ ဝင်ခွင့်ပြုလိုက်တဲ့ ၁၉၉၇ ခုနှစ်လောက်ကစလို့ အာဆီယံအတွက် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ဖြစ်လာတာပါပဲ၊ ဒါကို အရင်က အာဆီယံခေါင်းဆောင်တွေဖြစ်တဲ့ လီကွမ်ယူးတို့ မဟာသီယာတို့ ကောင်းကောင်း ကြုံခဲ့ရတာပါပဲ၊ မြန်မာပါလာလို့ အနောက်နိုင်ငံတွေက အစည်းအဝေးမတက်တာ အဆင့်နိမ့်ကိုယ်စားလှယ်တွေပဲ လွှတ်တာ စသဖြင့် အမျိုးစုံ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တာပဲ၊ လီကွမ်ယူးကတော့ ဗမာဗိုလ်ချုပ်တွေနဲ့ စကားပြောရတာ လူသေနဲ့ စကားပြောရသလိုပဲ ဆိုပြီးတောင်ပြောခဲ့တာပါ၊ ဒါပေမယ့် စစ်ဗိုလ်တသိုက်ကတော့ မိုက်ရုပ်နဲ့ ဂိုက်ထုတ်ပြီး အစည်းအဝေးတွေမှာ နားမလည် ပါးမလည်နဲ့ လျှောက်တက် နေခဲ့ကြတာမဟုတ်လား၊ အခု မအလ လက်ထက်မှာလဲ သူ့ဆရာတွေ အချိုးမျိုးပဲ ပြန်ကြုံကြရမှာမို့ လက်ရှိအာဆီယံ ခေါင်းဆောင်တွေ စိတ်ညစ်နေလောက်ပါပြီ၊ ဒီပုံစံတွေက မကြာခင်ရုရှားအာဆီယံ အစည်းအဝေးမှာ ထပ်ပြီးကြုံကြရတော့မှာပါ။ လောလောဆယ်တော့ အိန္ဒိယက မအောင့်နိုင် မထိမ်းနိုင် မအလကို လူရာသွင်းလာပါတယ်၊ တရုတ်ကတောင် မလှုပ်သေးဘူး၊ မိုဒီရဲ့ ကိုယ်ကျိုးကြည့်ဝါဒ က ဝေဖန်ခံရမှာသေချာပါတယ်။

ဒီရက်ပိုင်းမှာ ဗိုလ်ချုပ်တွေနဲ့ အာဏာရှင်စနစ်ရဲ့ သရုပ်မှန်ကို အပေါ်လွင်ဆုံး ပြောသွားတဲ့ အင်တာဗျူးတခု နားထောင်ရပါတယ်၊ အဲဒါကတော့ အလန်ကလီးမင့်နဲ့ DVB အင်တာဗျူးမှာပါ၊ အလန်ကလီးမင့်ဆိုသူက ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်၊ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဘုန်းကြီးဝတ်ဖူးတဲ့အပြင် မြန်မာဓလေ့စရိုက်တွေနဲ့ စစ်ဗိုလ်တွေရဲ့ စရိုက်ဆိုးတွေကိုပါ ကောင်းကောင်းနားလည်တဲ့ သူတယောက်ပါပဲ၊ သူက မအလကို နောက်ဆုံး တနေ့မှာ ဟစ်တလာလို ဆဒန်ဟူစိန်လို ကဒါဖီ လိုကြုံရလိမ့်မယ်၊ အခုချိန်မှာ သားသမီး ဇနီးတွေနဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေယူပြီး ရုရှားမှာ အာဆတ်လိုပဲ သွားနေဖို့တိုက်တွန်းသွားတာပါ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေ အကုန်သိကြတဲ့ မကောင်းမှုတခုကျူးလွန်တော့မယ်ဆိုရင် ဟီရိသြတ္တပ္ပ တရားလေးရှိဖို့ပါ တိုက်တွန်းသွားတယ်၊ တကယ်တော့ မအလနဲ့ စစ်ဗိုလ်တသိုက်ဟာ အရှက်အကြောက် မရှိယုံသာမက မကောင်းမှုတွေကို ပျော်ပျော်ကြီး ကျူးလွန်နေကြသူတွေပါ၊ သူတို့မှာ ထပ်ပြီး အပိုဆောင်းရှိနေတဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့အရာတွေလည်း ရှိနေပါသေးတယ်၊ အဲဒါတွေထဲမှာ ဦးနေဝင်းလက်ထက်ကတည်းက စစ်တပ်ထဲမှာ ရိုက်သွင်းထားတဲ့ ကုလားမုန်းတီးရေး၊ တရုတ်မုန်းတီးရေး စိတ်ဓါတ်တွေအပြင် အမျိုးသမီးတွေအပေါ် နှိမ်ချဆက်ဆံတတ်တဲ့ အမြင်တွေပါ ရှိနေတာ ဖြစ်တယ်၊ အဲဒါအပြင် တခြားသူတွေမှာ ရှိချင်မှ ရှိမှာဖြစ်ပေမယ့် မင်းအောင်လှိုင် တယောက်ထဲမှာရှိတဲ့ မူမမှန်တဲ့ စိတ်တမျိုး ရှိပါသေးတယ်၊ အဲဒါက နို့ညှာ(သိရသလောက် အချက်အလက်တွေအရ ခွေးပုဟာ နို့ညှာလို့ဆိုပါတယ်) တချို့မှာဖြစ်တတ်တဲ့ မနာလို ဝန်တိုစိတ်၊ အာဃာတနဲ့ အနိုင်ကျင့်လိုတဲ့ စိတ်နဲ့ သူသာအားလုံး ရချင်တဲ့စိတ်မျိုးဖြစ်တယ်၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အပေါ် သည်းသည်းမည်းမည်း ဖြစ်နေတဲ့စိတ်ဟာ ဗိုလ်နေဝင်း အမွေဖြစ်တဲ့ အမျိုးသမီးတွေအပေါ် နှိမ့်ချ ဆက်ဆံလိုတဲ့စိတ်နဲ့ သူ့ရဲ့ မွေးရာပါ နို့ညှာစိတ်ကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

ဒီလိုအချက်တွေအပြင် မအလရဲ့ ရေရှည်လုပ်ငန်းစဥ်ကြီးတခုက မြန်မာကို ရာသက်ပန်စစ်တပ်က လွှမ်းမိုးအုပ်စီးထားနိုင်ရေး တာဝန်ပါပဲ၊ အဲဒါက သူနဲ့ မြေခွေးတွေ အမြီးချင်းလိမ်သလို ဆက်နွယ်ပတ်သက်နေတဲ့ စစ်ဗိုလ်ချုပ်အဟောင်းအသစ်အကုန် ပါတာဖြစ်ပါတယ်၊ အားလုံးအကျိုးစီးပွား တူနေတဲ့အတွက် တသဘောထဲလို့ပဲ ပြောရမှာပါ၊ ဒီထဲမှာ ဘာအကျိုးစီးပွားမှ မရပဲ အသေခံနေရသူတွေလဲ ရှိပါတယ်၊ အဲဒါက သူ့ရဲ့ သန္တေစစ်သားဆိုတဲ့ အခြားအဆင့်က လူတွေပါပဲ၊ ဒီလူတွေက ခိုးဆိုးလုနှိုက်တွေ ပညာမဲ့သူတွေကို အတင်းဖိညှပ်ပြီး ပုံသွင်းခံထားရ သူတွေပါပဲ၊ PDF ကလေးတွေကို ပညာမတတ်လို့ သူများအသုံးချတာခံရတယ်ဆိုပြီး မအလက စကားကို ပြောင်းပြန်ဖြစ်အောင်ပြောပါသေးတယ်၊ PDF လူငယ်တွေဟာ ပညာတတ်တွေ နိုင်ငံရေးအသိရှိသူတွေ နိုင်ငံချစ်သူတွေ ဖြစ်လို့သာ အရာရာစွန့်လွှတ်ပြီး စစ်အာဏာရူးတွေကို ဆန့်ကျင်ဖို့ လက်နက်စွဲကိုင် လာကြရတာ ကမ္ဘာကတောင် သိပါတယ်၊ ဒီလူငယ်တွေကသာ မအလရဲ့ လတ်တလောတာဝန်တွေရော ရေရှည်တာဝန်တွေကိုပါ တခုမှ မအောင်မြင်အောင် ချေဖျက်ပစ်ကြမှာ ဖြစ်ပါတယ်၊ ဒီလူငယ်တွေနဲ့အတူ တော်လှန်တဲ့ လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူတွေကသာ အာဏာရူးတွေကို တိုက်ဖျက်ပြီး သာယာလှပတဲ့ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံတော်ကြီးကို တည်ထောင်ကြမှာ ဖြစ်ကြောင်းပါ။ ။

လက်ရှိစစ်ရေးအခြေအနေကို ခြုံငုံသုံးသပ်နိုင်ဖို့ PDF Insight ကို ဖတ်ရှုပါ။

“အရေးကြီးပြီ” ကို ခိုးယူသုံးစွဲခြင်းက ဘာကို ပြသနေသလဲ”

“သွေးသစ္စာ (အရေးကြီးပြီ)” သီချင်းကို စစ်တပ်ဘက်က “စစ်သားသွေးနီရှေ့သို့ချီ” အဖြစ် ပြန်လည်အသုံးပြုလာခြင်းဟာ သီချင်းတစ်ပုဒ်ကိုသာ ခိုးယူသုံးစွဲလိုက်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ ပြည်သူ့သမိုင်းနဲ့ လူထုရဲ့ စုပေါင်းမှတ်ဉာဏ်ကိုပါ လှည့်စားသိမ်းပိုက်ဖို့ ကြိုးစားခြင်းတစ်ရပ်ဖြစ်တယ်။

ဒါပေမယ့် ဒီလုပ်ရပ်က တကယ်တမ်းမှာ စစ်တပ်အတွက် အောင်မြင်မှုတစ်ခု မဟုတ်ဘဲ၊ သူတို့ဘက်မှာ လူထုကို ထိခိုက်လှုပ်ရှားစေနိုင်တဲ့ ကိုယ်ပိုင်အနုပညာ၊ ကိုယ်ပိုင်သင်္ကေတ၊ ကိုယ်ပိုင်အသံ မရှိတော့တာကို ပိုမိုထင်ရှားစွာ ဖော်ပြလိုက်တာပဲ ဖြစ်တယ်။

တစ်နည်းအားဖြင့် ပြောရရင် လူထုမုန်းတီးနေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုက လူထုချစ်တဲ့ သီချင်းကို ပြန်ယူသုံးရတဲ့အခြေအနေဟာ propaganda အောင်မြင်မှုမဟုတ်ဘဲ narrative collapse တစ်ခု ဖြစ်တယ်။
ကိုယ်ပိုင် narrative နဲ့ လူထုကို မစည်းရုံးနိုင်တော့တဲ့အချိန်မှာ ပြည်သူ့သင်္ကေတတွေကို ပြန်ခိုးယူသုံးစွဲရတာဟာ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အားနည်းမှုကို ကိုယ်တိုင်ဝန်ခံလိုက်သလိုပဲ ဖြစ်နေတယ်။

“အရေးကြီးပြီ” ဟာ ဘယ်သူမှ ဖျက်မရတဲ့ လူထုသီချင်း

“အရေးကြီးပြီ” ဟာ သာမန်သီချင်းတစ်ပုဒ် မဟုတ်ဘူး။

၁၉၈၈ လူထုအရေးတော်ပုံကစပြီး ဒီသီချင်းဟာ ဖိနှိပ်မှုကို ဆန့်ကျင်တဲ့ လူထုရဲ့ အသံ၊ ရင်ခုန်သံ၊ သတ္တိနဲ့ မျှော်လင့်ချက်ကို ကိုယ်စားပြုလာခဲ့တယ်။ နောက်ပိုင်း တက္ကသိုလ်ကျောင်းဝင်းတွေ၊ လူထုဆန္ဒပြပွဲတွေ၊ တော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေမှာ ဒီသီချင်းဟာ စည်းလုံးမှုကို ဖန်တီးပေးတဲ့ အမှတ်အသားတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့တယ်။

၂၀၂၁ နွေဦးတော်လှန်ရေးမှာတော့ “အရေးကြီးပြီ” ဟာ နောက်တစ်ကြိမ် ပြန်လည် အသက်ဝင်လာခဲ့တယ်။ လမ်းပေါ်ဆန္ဒပြပွဲတွေ၊ သပိတ်စစ်ကြောင်းတွေ၊ CDM လှုပ်ရှားမှုတွေ၊ လူငယ်တွေရဲ့ video campaign တွေမှာ ဒီသီချင်းကို ပြန်လည်သီဆိုအသုံးပြုခဲ့ကြပြီး “အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး” ရဲ့ သင်္ကေတ သီချင်းတစ်ပုဒ်အဖြစ် တစ်နိုင်ငံလုံး အသိအမှတ်ပြုလာခဲ့တယ်။

ဒါကြောင့် ဒီသီချင်းရဲ့ သမိုင်းဟာ စစ်တပ်က တီထွင်ထားတဲ့ သမိုင်းမဟုတ်ဘူး။ ပြည်သူတွေ ကိုယ်တိုင် အသက်နဲ့ ရင်းပြီး ရေးခဲ့တဲ့ သမိုင်းဖြစ်တယ်။

အရေးကြီးတဲ့ မေးခွန်းက ဘာကြောင့် စစ်တပ်က ကိုယ်ပိုင်သီချင်းအသစ်တစ်ပုဒ်နဲ့ လူထုရဲ့ စိတ်နှလုံးကို လှုပ်ရှားအောင်မလုပ်နိုင်တာလဲ ဆိုတာပဲ။ အဖြေက ရှင်းတယ်။ အနုပညာဆိုတာ အာဏာနဲ့ မဖန်တီးနိုင်ဘူး။ လူထုရဲ့ ခံစားချက်၊ ယုံကြည်ချက်၊ အတွေ့အကြုံတွေနဲ့ပဲ အသက်ဝင်လာတာ။ ဒီနေ့ စစ်တပ်က “အရေးကြီးပြီ” ကို ပြန်ယူသုံးရတဲ့အထိ ဖြစ်လာတာဟာ သူတို့ဘက်မှာ လူထုနဲ့ ချိတ်ဆက်နိုင်တဲ့ ယဉ်ကျေးမှုအင်အား မရှိတော့တာကို ပြသနေတယ်။ လူထုရဲ့ အမှတ်တရတွေ၊ အောင်မြင်ခဲ့တဲ့ သင်္ကေတတွေကိုသာ ပြန်ခိုးယူအသုံးပြုဖို့ ကြိုးစားနေရတာ ဖြစ်တယ်။ ဒါဟာ အင်အားရှိခြင်းရဲ့ လက္ခဏာ မဟုတ်ဘူး။ အတွင်းပိုင်းယုတ်လျော့မှုနဲ့ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ကျရှုံးမှုရဲ့ လက္ခဏာပဲ ဖြစ်တယ်။

စစ်တပ်ဘက်က ဒီသီချင်းကို ပြန်အသုံးပြုလိုက်တဲ့အချိန်မှာ တကယ်ဖြစ်သွားတာက လူထုအကြား “အရေးကြီးပြီ” ရဲ့ မူရင်းသမိုင်းကို ပြန်လည်သတိရလာကြတာပဲ။ လူငယ်တွေ ပြန်နားထောင်ကြတယ်။ ၈၈ မျိုးဆက်တွေရဲ့ အမှတ်တရတွေ ပြန်လည်ပြောဆိုလာကြတယ်။ နွေဦးတော်လှန်ရေးရဲ့ လမ်းပေါ်အသံတွေ ပြန်လည်ထင်ဟပ်လာတယ်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ဒီလုပ်ရပ်က တော်လှန်ရေးရဲ့ ယဉ်ကျေးမှုမှတ်ဉာဏ်ကို ပြန်လည်နှိုးဆော်လိုက်တာ ဖြစ်တယ်။ အနုပညာတစ်ခုကို အတင်းအဓမ္မယူသုံးလို့ ရနိုင်ပေမယ့် လူထုရဲ့ ခံစားချက်နဲ့ သမိုင်းကိုတော့ မပိုင်ဆိုင်နိုင်ဘူး။ သီချင်းရဲ့ စစ်မှန်တဲ့ ပိုင်ရှင်၊ သီချင်းတစ်ပုဒ်ရဲ့ စစ်မှန်တဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကို ဆုံးဖြတ်တာဟာ အာဏာပိုင်ရုပ်သံလိုင်းတွေ မဟုတ်ဘူး။ သမိုင်းထဲမှာ ဘယ်သူတွေ ဘယ်လိုအသုံးပြုခဲ့သလဲဆိုတာက ဆုံးဖြတ်တာ။ “အရေးကြီးပြီ” ကို လူထုက အာဏာရှင် ဆန့်ကျင်ရေးသီချင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီးသား။ အဲ့ဒီအဓိပ္ပါယ်ကို propaganda တစ်ခုနဲ့ ပြောင်းလို့မရဘူး။ ဓာတ်ပြားအတုတစ်ခုနဲ့လည်း ဖျက်လို့မရဘူး။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ဒီသီချင်းဟာ စာသားနဲ့ melody တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘဲ ပြည်သူတွေ ဖြတ်သန်းခဲ့တဲ့ နာကျင်မှု၊ ဆုံးရှုံးမှု၊ မျှော်လင့်ချက်နဲ့ တော်လှန်စိတ်ဓာတ်တွေ ပေါင်းစည်းထားတဲ့ သမိုင်းဝင်အသံတစ်ခု ဖြစ်နေလို့ပဲ။

“အရေးကြီးပြီ” ဟာ ယနေ့အထိ လူထုဘက်မှာပဲ ရှိနေဆဲဖြစ်တယ်။

လက်ရှိစစ်ရေးအခြေအနေကို ခြုံငုံသုံးသပ်နိုင်ဖို့ PDF Insight ကို ဖတ်ရှုပါ။