Goodwill Medi Lab

💥 ලැබ් රිපෝට් එකක් පිටුපස සැඟවුණු ඩෙංගු සටන: රසායනාගාර විද්‍යාඥයෙකුගේ ඇසින්

අද ජුනි 15 වැනිදා — ලෝක ඩෙංගු දිනයයි (World Dengue Day). මේ සුවිශේෂී දිනයේදී සෞඛ්‍ය අංශ වගේම රසායනාගාර තාක්ෂණ විද්‍යාඥයන් (MLT) වන අපත් ගත කරන්නේ ඉතාමත් කාර්යබහුල කාලසීමාවක්. වර්ෂාවේ වර්ධනයත් සමඟ රට පුරා ඩෙංගු රෝගීන්ගේ ශීඝ්‍ර වර්ධනයක් දැකිය හැකි අතර, පසුගිය දවසක ලැබ් එකට ආපු එක රෝගී වාර්තාවක් සහ ඒ පිටුපස තිබුණු වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක කතාව, ඩෙංගු ගැන අපිට දෙන පණිවිඩය ඉතාමත් වැදගත්.

එදින උදෑසන ලැබ් එකට පැමිණි එක්තරා තරුණයෙක් (අපි ඔහුව "නිමල්" ලෙස හඳුන්වමු) දින කිහිපයක සිට පවතින දැඩි උණ, තදබල හිසරදය සහ ඇඟපතේ දරුණු වේදනාව ගැන අප සමඟ පැවසුවා. වෛද්‍යවරයා ඔහුට නිර්දේශ කර තිබුණේ පූර්ණ රුධිර පරීක්ෂණයක් (Full Blood Count - FBC) සහ ඩෙංගු ප්‍රතිදේහජනක පරීක්ෂණයක් (Dengue NS1 Antigen Test).

රසායනාගාරය ඇතුළත අප නිමල්ගේ රුධිර සාම්පල විශ්ලේෂණය කරන විට, ඔහුගේ රුධිර වාර්තාවේ විශේෂ වෙනස්කම් කිහිපයක්ම නිරීක්ෂණය වුණා.
📌 රුධිර පට්ටිකා (Platelets) වේගයෙන් පහළ බැසීම: සාමාන්‍ය නීරෝගී මිනිසෙකුගේ රුධිර ක්ෂුද්‍ර ලීටරයක තිබිය යුතු පට්ටිකා ප්‍රමාණය 150,000 සිට 450,000 දක්වා අගයක් ගන්නවා. නමුත් නිමල්ගේ අගය 110,000 දක්වා අඩු වී තිබුණා. ඩෙංගු වෛරසය මඟින් අස්ථි ඇටමිදුළුවල රුධිර පට්ටිකා නිපදවීම අඩාල කරන අතර, ශරීරයේ ඇති ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය මඟින්ද පට්ටිකා විනාශ කිරීම මීට හේතුවයි.
📌 සුදු රුධිරාණු (WBC) ප්‍රමාණය අඩු වීම: ශරීරයට ඇතුළු වන විෂබීජ සමඟ සටන් කරන සුදු රුධිරාණු ප්‍රමාණයද සාමාන්‍ය අගයට වඩා පහළ වැටී තිබුණා. මෙයද වෛරස් ආසාදනයක මූලික ලක්ෂණයක්.
📌 NS1 Antigen Test ධනාත්මක (Positive) වීම: මෙයින් තහවුරු වූයේ නිමල්ගේ සිරුර තුළ ඩෙංගු වෛරසය සක්‍රීයව පවතින බවයි.

මෙවැනි අවස්ථාවක රසායනාගාර වාර්තාවක් දෙස බලා පමණක් රෝගය ගැන තනිව තීරණ ගැනීම හෝ කලබල වීම නොකළ යුතුයි. ඩෙංගු රෝගයේදී වැදගත් වන්නේ රසායනාගාර දත්ත සහ රෝගියාගේ සායනික තත්ත්වය (Clinical Features) එකිනෙක ගළපා බැලීමයි.

📌රුධිර පට්ටිකා අඩු වීම ඩෙංගු නිසාම පමණක් නොව, වෙනත් වෛරස් උණ රෝග තත්ත්වයන් නිසාද සිදු විය හැකියි. එම නිසා, මෙම වාර්තාව දුටු සැනින් අප කළේ වහාම නිමල්ව වෛද්‍යවරයෙකු වෙත යොමු කර, වැඩිදුර සායනික ඇගයීමකට සහ වෛද්‍ය උපදෙස් මත නේවාසික ප්‍රතිකාර සඳහා යොමු කිරීමට කටයුතු කිරීමයි.

🔹 ප්‍රධාන රෝග ලක්ෂණ: ඩෙංගු වෛරසය ශරීරගත වූ විට තද උණ, සන්ධි සහ මස්පිඬු වේදනාව, ඇස් පිටුපස වේදනාව මෙන්ම සමේ රතු ලප මතු වීම වැනි ලක්ෂණ ඇති විය හැකියි.
🔹 අවදානම් අවධිය (Critical Phase): උණ බැස යන අවධියේදී රුධිර වාහිනීවලින් ප්ලාස්මාව පිටතට කාන්දු වීම (Plasma\ Leakage) සිදු විය හැකි බැවින්, රෝගියා වඩාත් අවදානම් තත්ත්වයකට පත් විය හැකියි.
🔹 ඖෂධ භාවිතයේදී සැලකිලිමත් වීම: මේ නිසා වෛද්‍ය උපදෙස් නොමැතිව පැරසිටමෝල් හැර වෙනත් කිසිදු වේදනා නාශක ඖෂධයක් භාවිත නොකළ යුතුය.
🔹 සංකූලතා: පැරසිටමෝල් නොවන වෙනත් වේදනා නාශක ඖෂධ භාවිත කිරීම නිසා ශරීරය තුළ අභ්‍යන්තර ලේ ගැලීම් වැනි දරුණු සංකූලතා ඇති වීමේ අවදානම අධික ලෙස වැඩි වේ.

ලැබ් එක ඇතුළේ අපිට රෝගීන් හඳුනාගත හැකි වුවත්, ඩෙංගු රෝගය පැතිරීම වැළැක්වීමේ සැබෑ බලය තිබෙන්නේ රසායනාගාරයෙන් පිටත, එනම් ඔබ සහ අප ජීවත් වන පරිසරය තුළයි. ඩෙංගු පතුරවන ඊඩිස් (Aedes aegypti) මදුරුවා බෝ වන්නේ ඉතා කුඩා ජල ප්‍රමාණයක වුවද බිත්තර දැමීමෙන්.

👉 අද වැනි ලෝක ඩෙංගු දිනයක, ජාතික ඩෙංගු මර්දන ඒකකය මඟින් විශේෂ ඩෙංගු මර්දන සතියක්ද ප්‍රකාශයට පත් කර ඇති බැවින්, අපේ නිවස සහ අවට පරිසරය පිරිසිදුව තබා ගැනීමට මේ පියවර අනුගමනය කරමු.
🔹 වතුර රැඳිය හැකි බඳුන්, ටකරන්, බෝතල් සහ සෙල්ලම් බඩු වැනි දෑ ඉවත් කිරීම හෝ වැස්සට නොතෙමෙන සේ මුණින් නැවීම.
🔹 මල් පෝච්චි, වායුසමීකරණ සහ ශීතකරණ තැටිවල රැඳෙන වතුර අවම වශයෙන් සතියකට වරක්වත් ඉවත් කර සෝදා පිරිසිදු කිරීම.
🔹 ප්ලාස්ටික් අපද්‍රව්‍ය ක්‍රමවත්ව බැහැර කිරීම.

🎯 ඩෙංගු රෝගය කල්තියා හඳුනා ගැනීමෙන් සහ නිවැරදි වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර වෙත යොමු වීමෙන් ජීවිත අවදානම සම්පූර්ණයෙන්ම වළක්වා ගත හැකියි. මදුරුවන් බෝ වන ස්ථාන විනාශ කරමින්, සෞඛ්‍ය සම්පන්න සමාජයක් වෙනුවෙන් අපි සියලු දෙනාම වගකීමෙන් කටයුතු කරමු.

M.I.M. Rasmin
BMLS, HDMLT (SL) SLMC 882
Registered Biomedical Scientist (UK) HCPC BS082704
Base Hospital,
Gampola.

Reference:-
🔗 World Health Organization (WHO): Dengue and severe dengue guidelines, pathophysiology of plasma leakage, and global facts.
🔗 Centers for Disease Control and Prevention (CDC): Clinical guidance for dengue diagnosis, laboratory testing (NS1, WBC, and Platelet kinetic interpretation), and case management.
🔗 National Dengue Control Unit (NDCU), Sri Lanka: National surveillance data, Dengue Prevention Week directives, and local vector control guidelines.

💎 ප්‍රායෝගික සෞඛ්‍ය දැනුම සහ සාක්ෂි මත පදනම් වූ වෛද්‍ය උපදෙස් සඳහා අපේ පිටුව Follow කරන්න!

©️ ~ Goodwill Medi Lab ~ All Rights Reserved.

❤️ ඔබේ පවුලේ අයගේ සහ මිතුරන්ගේ සෞඛ්‍යය වෙනුවෙන් මේ පණිවිඩය ඔවුන් වෙතත් යොමු කරන්න. එක් Share කිරීමක් තවත් ජීවිතයක් බේරගන්න උදව් වෙයි! දැනුවත් වෙමු - නිරෝගී වෙමු!

⚠️ අවසරයකින් තොරව උපුටා පළ කිරීම තහනම්.
(Share button එක භාවිතා කරන්න)

Disclaimer: This is for informational purposes only. For medical advice or a diagnosis, consult a professional.

මෙම තොරතුරු දැනුවත් කිරීමේ අරමුණින් පමණක් ඉදිරිපත් කර ඇත. ඕනෑම වෛද්‍ය වාර්තාවක් සම්බන්ධයෙන් අවසන් තීරණය ගත යුත්තේ සුදුසුකම් ලත් වෛද්‍යවරයෙකු පමණි.

Take a moment to rest today. 🌿
Good health is built through the small, consistent choices we make every day—including making time to recharge and care for ourselves.

අපගේ ජීවිතයේ වටිනාම ආයෝජනය වන්නේ සෞඛ්‍යයයි. නිතිපතා සෞඛ්‍ය පරීක්ෂණ මගින් ඔබගේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වය පිළිබඳ නිවැරදි අවබෝධයක් ලබාගත හැකිය.
අදම ඔබගේ සෞඛ්‍යය වෙනුවෙන් කුඩා පියවරක් ගන්න.

#සෞඛ්‍යය

💥 ලෝක ලේ දන් දීමේ දිනය: ඔබේ කුඩා පරිත්‍යාගයකින් තවත් ජීවිතයක් සුරකිමු ❤️

අද ජූනි 14 වෙනිදාට යෙදෙන ලෝක ලේ දන් දීමේ දිනය (World Blood Donor Day) වෙනුවෙන්, රුධිර පරිත්‍යාගයේ ඇති වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක වැදගත්කම සහ එමඟින් සමාජයට සැලසෙන සෙත පිළිබඳව දැනුවත් වීම අප සැමගේ වගකීමකි.

බොහෝ දෙනෙක් සිතන්නේ රුධිරය අවශ්‍ය වන්නේ හදිසි අනතුරකදී පමණක් කියායි. නමුත් දෛනිකව ලියුකේමියා වැනි පිළිකා රෝගීන්, තලසීමියා රෝගීන් මෙන්ම සංකීර්ණ සැත්කම් සහ දරු ප්‍රසූති සඳහා ද නිරන්තරයෙන්ම ආරක්ෂිත රුධිරය අවශ්‍ය වේ.

වෛද්‍ය රසායනාගාර තාක්ෂණවේදීන් (MLTs) ලෙස අප රසායනාගාරය තුළදී ඔබ ලබාදෙන රුධිරය ඉතා සූක්ෂ්ම ලෙස පරීක්ෂාවට ලක් කරයි. එහිදී රුධිර ඝණයන් (Blood Groups) නිවැරදිව හඳුනාගැනීම සහ එය ලබාගන්නා රෝගියාට සියයට සියයක්ම ආරක්ෂිත බව තහවුරු කිරීම අපගේ ප්‍රධාන කාර්යයයි.

මේ වසරේ තේමාව වන්නේ "One Drop of Humanity. Give Blood. Save Lives." යන්නයි. එනම්, අප ලබාදෙන එක රුධිර බින්දුවක් පිටුපස ඇත්තේ මනුෂ්‍යත්වයයි. කෘතිමව නිපදවිය නොහැකි, ජීව විද්‍යාත්මක ද්‍රව්‍යයක් වන රුධිරය, තවත් කෙනෙකුට ලබාදිය හැක්කේ තවත් මනුෂ්‍යයෙකුටම පමණි.

🩸වයස අවුරුදු 18 ත් 60 ත් අතර, බර කිලෝග්‍රෑම් 50 කට වඩා වැඩි, ශාරීරිකව මෙන්ම මානසිකව යහපත් සෞඛ්‍ය තත්ත්වයක පසුවන ඕනෑම අයෙකුට වසරකට කිහිප වතාවක් රුධිරය පරිත්‍යාග කිරීමට අවස්ථාව පවතී.

🩸රුධිරය දන් දීමෙන් ශරීරයේ නව රුධිර සෛල නිපදවීම උත්තේජනය වන අතර, එය තමන්ගේ සෞඛ්‍යය යහපත්ව තබා ගැනීමටද වක්‍රව උපකාරී වේ. එබැවින්, ළඟම ඇති රුධිර බැංකුව වෙත හෝ සංවිධානය කරනු ලබන ලේ දන් දීමේ කඳවුරකට සහභාගී වී මේ උදාර සමාජ මෙහෙවරට දායක වීමට ඔබටත් හැකියාව ඇත.

👉 සුවපත් සමාජයක් උදෙසා වගකීම් සහගතව කටයුතු කරමු. ඔබගේ ඊළඟ රුධිර පරිත්‍යාගය තවත් කෙනෙකුගේ ජීවිතයක හැරවුම් ලක්ෂය විය හැකියි.

🚨 මෙම තොරතුරු සාමාන්‍ය දැනුවත් කිරීම සඳහා පමණක් වන අතර, රුධිරය පරිත්‍යාග කිරීමට පෙර ඔබගේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වය සහ සුදුසුකම් පිළිබඳව එහි සිටින වෛද්‍ය නිලධාරීන් මඟින් පරීක්ෂා කර බැලීම අනිවාර්ය වේ.

M.I.M. Rasmin
BMLS, HDMLT (SL) SLMC 882
Registered Biomedical Scientist (UK) HCPC BS082704
Base Hospital,
Gampola.

Reference:-
🔗 World Health Organization (WHO) - World Blood Donor Day Campaign
🔗 National Blood Transfusion Service (NBTS) Sri Lanka - Donor Eligibility Guidelines
🔗 Centers for Disease Control and Prevention (CDC) - Blood Safety and Availability

💎 ප්‍රායෝගික සෞඛ්‍ය දැනුම සහ සාක්ෂි මත පදනම් වූ වෛද්‍ය උපදෙස් සඳහා අපේ පිටුව Follow කරන්න!

©️ ~ Goodwill Medi Lab ~ All Rights Reserved.

❤️ ඔබේ පවුලේ අයගේ සහ මිතුරන්ගේ සෞඛ්‍යය වෙනුවෙන් මේ පණිවිඩය ඔවුන් වෙතත් යොමු කරන්න. එක් Share කිරීමක් තවත් ජීවිතයක් බේරගන්න උදව් වෙයි! දැනුවත් වෙමු - නිරෝගී වෙමු!

⚠️ අවසරයකින් තොරව උපුටා පළ කිරීම තහනම්.
(Share button එක භාවිතා කරන්න)

Disclaimer: This is for informational purposes only. For medical advice or a diagnosis, consult a professional.

මෙම තොරතුරු දැනුවත් කිරීමේ අරමුණින් පමණක් ඉදිරිපත් කර ඇත. ඕනෑම වෛද්‍ය වාර්තාවක් සම්බන්ධයෙන් අවසන් තීරණය ගත යුත්තේ සුදුසුකම් ලත් වෛද්‍යවරයෙකු පමණි.




#රුධිරපරිත්‍යාගය

💥 පසුගිය දවසක වෛද්‍ය රසායනාගාරයට ආපු මැදිවියේ මහත්මයෙක්ගේ රිපෝට් එකක් පරීක්ෂා කරද්දී මට හිතුණා, අපේ සමාජයේ බොහෝ දෙනෙක් තවමත් නොදන්න, ඒත් හැමෝම දැනගත යුතු ඉතාම වැදගත් පණිවිඩයක් ඔබ සමඟ බෙදාගන්න.

ඔහු රසායනාගාරයට ආවේ සාමාන්‍ය නීරෝගී සුවයෙන් ඉන්නවා කියල හිතාගෙන, වෛද්‍යවරයෙක් නිර්දේශ කරපු සාමාන්‍ය රුධිර පරීක්ෂණ කිහිපයක් කරගන්න. ඔහුට විශේෂ අසනීප ගතියක් හෝ බරපතළ රෝග ලක්ෂණ තිබුණේ නැහැ. හැබැයි රුධිරයේ සීනි මට්ටම පරීක්ෂා කිරීමේදී (Fasting Blood Sugar සහ HbA1C පරීක්ෂණ හරහා) අපිට පෙනී ගියේ ඔහුගේ සිරුර නිහඬවම දියවැඩියාව (Diabetes) කියන තත්ත්වයට මුහුණ දෙමින් පවතින බවයි.

බොහෝ දෙනෙක් සිතන්නේ දියවැඩියාව වැළඳුනාම දැඩි පිපාසය, නිතර මුත්‍රා පිටවීම හෝ ශරීරය කෙට්ටු වීම වැනි පැහැදිලි ලක්ෂණ අනිවාර්යයෙන්ම මතු විය යුතුයි කියායි. නමුත් සැබෑ වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක සත්‍යය එය නොවේ. බොහෝ විට දියවැඩියාව ශරීරය තුළ වර්ධනය වන්නේ කිසිදු බාහිර රෝග ලක්ෂණයක් නොපෙන්වමයි. මේ නිසාම වෛද්‍ය විද්‍යාවේදී මෙය "නිහඬ රෝගයක්" ලෙසත් හඳුන්වනවා.

මෙතැනදී තමයි "ප්‍රාථමික සෞඛ්‍ය සේවාවේ" (Primary Health Care) සහ නිසි කලට කෙරෙන රසායනාගාර පරීක්ෂණවල වටිනාකම අපිට වැටහෙන්නේ. රෝගයක් උත්සන්න වී රෝහල්ගත වීමට පෙර, මෙවැනි මූලික පරීක්ෂණ මඟින් ශරීරයේ වෙනස්කම් කලින්ම හඳුනා ගැනීමට ලැබීම විශාල ජයග්‍රහණයක්.

📌 දියවැඩියාව මුල් අවධියේදීම හඳුනා ගැනීමෙන් ලැබෙන වාසි මොනවාද?
🔹 කාලෝචිත මැදිහත් වීම: රෝගය මුල් අවධියේදීම හඳුනා ගැනීමෙන්, වෛද්‍ය උපදෙස් මත ආහාර පාලනය, ක්‍රියාශීලී ජීවන රටාව සහ අවශ්‍ය නම් නිසි ඖෂධ ප්‍රතිකාර වෙත කඩිනමින් යොමු විය හැකියි.
🔹 සූදානම සහ ආරක්ෂාව: ඇස්, වකුගඩු සහ ස්නායු පද්ධතියට සිදුවිය හැකි දිගුකාලීන බලපෑම් (Complications) අවම කර ගැනීමට හෝ වළක්වා ගැනීමට මින් මඟ පෑදේ.
🔹 සහනය: රෝගය උත්සන්න වීම වැළකීම නිසා පසුව සිදුවන විශාල වෛද්‍ය වියදම් සහ මානසික පීඩනයෙන් නිදහස් විය හැකියි.

📌 ලැබුණු රසායනාගාර වාර්තාව මත පමණක් පදනම් වී අපට අවසන් නිගමනවලට එළඹිය නොහැකි බැවින්, එම මහත්මයාව අප වහාම ඔහුගේ පවුලේ වෛද්‍යවරයා වෙත යොමු කළා. දියවැඩියාව නිවැරදිව පාලනය කිරීම යනු ජීවිතය අඩාල කර ගැනීම නොව, නිසි දැනුවත්භාවය සහ වෛද්‍ය උපදෙස් මත ජීවන රටාව හැඩගස්වා ගනිමින් සුවපහසු ගමනක් යාමයි.

👉 නීරෝගී හෙටක් වෙනුවෙන්, වයස අවුරුදු 35 ඉක්මවූ පසු හෝ පවුලේ දියවැඩියා ඉතිහාසයක් පවතී නම්, වෛද්‍ය උපදෙස් මත වසරකට වරක්වත් මූලික රුධිර පරීක්ෂණ සිදු කර ගැනීම කෙතරම් වැදගත්දැයි නැවතත් සිතා බැලීමට කාලයයි මේ.

📌 ඔබේ සෞඛ්‍යය ගැන නිරන්තරයෙන් විමසිලිමත් වන්න. දැනුවත්භාවය සුවපත්භාවයට මුලයි!

M.I.M. Rasmin
BMLS, HDMLT (SL) SLMC 882
Registered Biomedical Scientist (UK) HCPC BS082704
Base Hospital,
Gampola.

Reference:-
🔗 World Health Organization (WHO): Diabetes - Diagnosis and Management.
🔗 Centers for Disease Control and Prevention (CDC): Diabetes Symptoms and Early Detection.
🔗 Mayo Clinic: Diabetes - Symptoms, Causes, and Importance of Screening.

💎 ප්‍රායෝගික සෞඛ්‍ය දැනුම සහ සාක්ෂි මත පදනම් වූ වෛද්‍ය උපදෙස් සඳහා අපේ පිටුව Follow කරන්න!

©️ ~ Goodwill Medi Lab ~ All Rights Reserved.

❤️ ඔබේ පවුලේ අයගේ සහ මිතුරන්ගේ සෞඛ්‍යය වෙනුවෙන් මේ පණිවිඩය ඔවුන් වෙතත් යොමු කරන්න. එක් Share කිරීමක් තවත් ජීවිතයක් බේරගන්න උදව් වෙයි! දැනුවත් වෙමු - නිරෝගී වෙමු!

⚠️ අවසරයකින් තොරව උපුටා පළ කිරීම තහනම්.
(Share button එක භාවිතා කරන්න)

Disclaimer: This is for informational purposes only. For medical advice or a diagnosis, consult a professional.

මෙම තොරතුරු දැනුවත් කිරීමේ අරමුණින් පමණක් ඉදිරිපත් කර ඇත. ඕනෑම වෛද්‍ය වාර්තාවක් සම්බන්ධයෙන් අවසන් තීරණය ගත යුත්තේ සුදුසුකම් ලත් වෛද්‍යවරයෙකු පමණි.