BioSense Institute

Želimo svim našim partnerima, kolegama i prijateljima srećan Uskrs ispunjen mirom, nadom i novim počecima. 🌷
Hvala vam na poverenju i saradnji.

U utorak, 31. marta, družili smo se u Kovilju sa poljoprivrednicima, preduzetnicima, naučnicima i savetodavcima i zajedno istraživali kako tehnologija može da olakša svakodnevni rad na gazdinstvu. 🌾📱

📍 Na farmi smo pokazali kako senzori u plastenicima prikupljaju podatke i šalju ih direktno na mobilnu platformu, što omogućava da u svakom trenutku pratite uslove proizvodnje – bez stalnog ulaska u plastenik.

🤖 Predstavili smo i prvu verziju AI poljoprivrednog savetnika – čet-bot koji će pomagati u donošenju odluka i davati praktične savete na jednostavan način.

Ovaj demonstracioni događaj realizovan je u okviru projekta Codecs, koji se bavi digitalizacijom poljoprivrede u Srbiji i Evropi.

Hvala svima koji su bili sa nama! 💚

It was a great pleasure to visit the STEPS Center at North Carolina State University 🌍✨

A big thank you to Jacob Jones for organizing such a productive and insightful visit 🙌 During their stay in Raleigh, colleagues had inspiring discussions with the STEPS team 🤝 and explored exciting opportunities for future collaboration with BioSense Institute.

They also visited the impressive Plant Sciences Building 🏢🌱 and attended the TechConnect World Innovation Conference & Expo 🚀, connecting with innovators and researchers from around the world 🌐

Looking forward to what comes next! ✨

Pozivamo vas da nam se pridružite uživo u utorak, 31. marta, na besplatnom demonstracionom događaju koji će se održati na poljoprivrednom gazdinstvu u Kovilju u okviru projekta Codecs 🌱

Ovo je jedinstvena prilika da iz prve ruke vidite kako izgleda digitalizacija poljoprivredne proizvodnje u plastenicima i kako savremene tehnologije menjaju način rada na gazdinstvima.

Na licu mesta podelićemo dosadašnja iskustva digitalizacije i pokazati:
✔️ kako digitalni alati pomažu u donošenju odluka,
✔️ na koji način unapređuju poljoprivredno savetovanje,
✔️ kako izgleda naš prvi virtuelni savetnik,
✔️ šta donosi budućnost kroz primenu veštačke inteligencije.

Događaj je namenjen:
🔹 poljoprivrednim proizvođačima,
🔹 savetodavcima,
🔹 istraživačima i naučnicima,
🔹 donosiocima odluka,

📌 Broj mesta je ograničen, a prednost će imati učesnici iz navedenih kategorija.

📅 Rok za prijavu: sreda, 25. mart

👉 Prijavite se putem forme: https://forms.office.com/e/pNXA2Amrnz

📍 BioSense na Pittcon 2026 konferenciji!

Sa zadovoljstvom delimo da Institut BioSense učestvuje na 77. godišnjoj Pittcon 2026 konferenciji, koja se održava u San Antoniju, Teksas, SAD.

🔬 Na konferenciji je Boris Brkic predstavio poster u okviru Horizon Europe projekta iMERMAID pod nazivom:
„Use Case Pilot Study: In-field Identification of Oil Spills in the Mediterranean Sea using Portable Mass Spectrometry“.
Tokom prezentacije prikazani su rezultati pilot aktivnosti Use Case 4 na Kipru, gde je senzor razvijen u BioSense institutu demonstriran za monitoring prisustva nafte u vodi u dva lučka područja, kao i na plutači postavljenoj na otvorenom moru.
U okviru projekta iMERMAID, Institut BioSense ima ključnu ulogu u dizajnu, izgradnji, testiranju i optimizaciji senzora za detekciju nafte zasnovanog na prenosivoj membranskoj ulaznoj masenoj spektrometriji (MIMS). Ova tehnologija omogućava terensko otkrivanje toksičnih isparljivih organskih jedinjenja (VOC) u morskoj vodi, koja mogu nastati kao posledica izlivanja nafte ili antropogenog zagađenja, a imaju potencijalno dugoročne posledice po morski ekosistem.
Tokom demonstracije, instrument je pokazao visok nivo robusnosti, stabilnosti, pouzdanosti i ponovljivosti čak i u zahtevnim uslovima okruženja, što predstavlja važan korak ka bržem otkrivanju i reagovanju na zagađenje mora.

🌊 Razvoj naprednih tehnologija za zaštitu morskih ekosistema ostaje jedan od ključnih pravaca istraživanja i inovacija u BioSense institutu.

Februar je bio bogat zanimljivim aktivnostima na Institutu BioSens! 🌱
• Organizovali smo završnu radionicu projekta „Čuvari zdravlja zemljišta“, gde su poljoprivrednici dobili praktične preporuke i individualne izveštaje za unapređenje zemljišta.
• Objavljen je naš naučni rad u časopisu Scientific Reports (Nature Portfolio), koji donosi inovativan pristup rekonstrukciji prirodne sredine pomoću drevne DNK iz sedimenata Dunava i neolitskih lokaliteta.
• Svečano smo otvorili amfiteatar „Dr Vasko Sazdovski“, u znak trajne počasti kolegi čiji su rad i energija ostavili dubok trag.
• Poljoprivrednici iz Mokrina učestvovali su u studijskoj poseti Holandiji kroz inicijativu Digitalno selo, gde su učili o agroekologiji, regenerativnom uzgoju i modelima zajedničkog vlasništva zemljišta.
• Naš menadžment i administrativno osoblje unapredilo je veštine tokom kratkoročne studijske posete Pragu u okviru projekta Know4nano, fokusirajući se na transfer tehnologije i zaštitu intelektualne svojine.
Ove aktivnosti pokazuju kako Institut BioSens spaja istraživanje, međunarodnu saradnju i praktična rešenja za održivu poljoprivredu i naučni razvoj.

🌱 From Mokrin to the Netherlands: Small-scale farmers exchanging knowledge and shaping the future of agriculture!

Farmers from Mokrin, Serbia, who are involved in the Digital Village project as part of the FOSTER project, took part in a three-day study visit to the Netherlands, where they connected directly with farmers, researchers, and citizen led farming initiatives.

📍 During the visit, they:
• Explored agroecological vegetable production and Community Supported Agriculture (CSA) models in Amsterdam,
• Learned how farmers and citizens work together to protect agricultural land,
• Visited pioneering small-scale and regenerative farms,
• Discovered cooperative land ownership models like Herenboeren,
• Engaged with agricultural research and innovation.

🤝 The visit was organised in cooperation with Vrije Universiteit Amsterdam and the European Citizen Science Association (ESCA) from Berlin, enabling meaningful peer-to-peer exchange and mutual learning.
💬 The exchange highlighted the power of farmer-to-farmer learning, recognizing small-scale farmers as innovators and essential contributors to building fair, resilient, and sustainable food systems.
The participating farmers are actively involved in the Digital Village initiative, implemented in partnership with BioSense Institute, Delta Fondacija, Mokrin House and OTP banka Srbija.

Together, we continue strengthening rural communities by valuing farmers’ knowledge, experience, and voices. 🌍

Na Institutu BioSens otvoren amfiteatar posvećen dr Vasku Sazdovskom.

Na Institutu „BioSens“, u petak 6. februara je svečano otvoren amfiteatar koji nosi ime dr Vaska Sazdovskog, zaposlenog u ovom institutu koji je tragično nastradao u padu nadstrešnice na Železničkoj stanici 1. novembra 2024. godine. Otvaranjem ovog prostora, Institut je odao trajnu počast kolegi čiji su rad, energija i ličnost ostavili dubok trag u zajednici.

Vizuelni identitet amfiteatra osmislila je akademska umetnica Svetlana Milić, a umetnički koncept prostora oblikovan je tako da na dostojanstven i simboličan način čuva uspomenu na dr Sazdovskog.

Prof.dr Vesna Bengin objasnila je da je umetničko rešenje inspirisano njegovom naučnom radoznalošću i energijom, uporedivom sa kretanjem zvezda. Deo umetničke instalacije predstavlja Mlečni put, kao metaforu znanja i trajanja.
„Segment kosmosa u kojem sija zvezda Antares, kao simbol Vaskovog stvaralačkog duha i njegovoj unutrašnjoj svetlosti. Na desnoj strani možete videti geometrijsku strukturu ptica koje obeležavaju prostor njegovog života i rada “, navela je prof.dr Bengin.

K*m dr Vaska Sazdovskog, Zoran Nikolov, istakao je da je pred njim bila budućnost ispunjena velikim idejama, te da je sa posebnom ljubavlju govorio o Novom Sadu i Institutu „BioSens“.
„Njegova posvećenost nauci bila je inspirativna i zarazna i neka nas to podseća da budemo hrabri, da pratimo svoje snove, da nastavimo da istražujemo i verujemo. Ovaj amfiteatar neće nositi samo njegovo ime, nosiće i njegov duh. I neka nas podseća da neki ljudi nikada ne odlaze, oni postaju svetlost koja nas vodi dalje“, rekao je Nikolov.

Direktor Instituta BioSens, prof.dr Vladimir Crnojević, naglasio je da ovu instituciju čine ljudi iz različitih delova sveta i da je dr Vasko Sazdovski u toj „BioSens“ porodici bio prepoznatljiv po svom osmehu i toplini, ali i po profesionalnom doprinosu.
On je ocenio da je amfiteatar koji sada nosi njegovo ime poseban ne samo po arhitektonskom rešenju, već i po svojoj funkciji i estetici.
„Zajedno sa ovom zgradom, koja je nešto posebno, treba da živi još dugo, da sadašnji naučnici, ali i budućnost Srbije, da ga koriste u najboljoj nameri i za najbolju svrhu, a to je da se ovde razvija nauka i slobodna misao. Sa tim će živeti i Vaskovo ime “, poručio je prof.dr Crnojević.

Dr Vasko Sazdovski doktorirao je na Univerzitetu Krenfild u Velikoj Britaniji, a tokom više od dve decenije duge karijere bavio se robotikom i autonomnim sistemima, radeći u institucijama u Severnoj Makedoniji, Nemačkoj i Hrvatskoj, pre nego što je profesionalni put nastavio u Institutu BioSens u Novom Sadu.

Svečanost je, simbolično, održana na Svetski dan robotike, u znak sećanja na naučnika čiji su rad i ideje ostavili trajno nasleđe.

Čuvari zdravlja zemljišta – poljoprivrednici i naučnici zajedno 🌱
Na Institutu BioSens u Novom Sadu održana je završna radionica projekta „Čuvari zdravlja zemljišta“, koja je okupila poljoprivrednike, istraživače, savetodavce i predstavnike civilnog sektora.

Tokom projekta, skoro 70 poljoprivrednika iz Vojvodine učestvovalo je u praćenju zdravlja zemljišta na svojim parcelama – kroz jednostavne metode, ali i savremene laboratorijske analize, uključujući i DNK analizu mikroorganizama u zemljištu.

👩‍🌾👨‍🔬 Poseban fokus radionice bio je na razmeni iskustava, panel diskusiji o ulozi poljoprivrednika u donošenju odluka i predstavljanju rešenja zasnovanih na prirodi u poljoprivredi.

Zajedno gradimo znanje za zdravije zemljište i održiviju budućnost 🌍

U avgustu je zvanično započela realizacija projekta LINEARITY čiji je fokus na primeni najnovijih dostignuća iz oblasti veštačke inteligencije i računarskog vida u fenotipizaciji biljaka. 🌿📷

Projekat ima za cilj unapređenje procesa fenotipizacije biljaka kroz adaptaciju najsavremenijih metoda 3D rekonstrukcije iz više perspektiva, kao što su Neural Radiance Field (NeRF) i Gaussian Splatting (GS), kao i metoda segmentacije poput Segment Anything (SAM), prvobitno razvijenih u oblasti računarskog vida.

Poseban doprinos predstavlja upotreba retkih i nestandardnih uglova snimanja tokom prikupljanja slika, što omogućava efikasnu i skalabilnu 3D rekonstrukciju biljnih struktura.

Saradnja sa renomiranim stručnjakom iz dijaspore, dr Slobodanom Ilićem, višim istraživačem u Siemens AG od 2014. godine i članom Istraživačke grupe Digital Perception, od ključne je važnosti za istraživanje postojećih i razvoj novih metoda kompjuterskog vida zasnovanih na veštačkoj inteligenciji prilagođenih fenotipizaciji biljaka.

Projekat LINEARITY je finansiran u okviru Programa saradnje srpske nauke sa dijasporom – DIJASPORA 2024, koji realizuje Фонд за науку Републике Србије - Science Fund of the Republic of Serbia.

In July, our colleague Aleksandra Stankov Petreš took part in an inspiring Training School in Nitra, Slovakia, as part of the Micropbiomes COST action. 🌱🔬

Hosted by the AgroBioTech Research Centre of the Slovak University of Agriculture, the training offered an intensive, hands-on program combining fieldwork and laboratory-based activities.

Over five days, participants gained practical experience in rhizosphere sampling, culturomics, DNA extraction, PCR, library preparation, and sequencing using the Oxford Nanopore MinION platform.

The program also included microbial identification using MALDI-TOF spectrometry.

The Training School highlighted how traditional microbiological approaches can be effectively integrated with advanced sequencing technologies to deepen our understanding of plant-associated microbiomes.

SPU Nitra - Zelená univerzita