Human Rights Watch & Media Organization

مؤسسه دیده‌بان حقوق بشر و رسانه‌ها باور دارد که توسعه پایدار و پیشرفت اقتصادی، زمانی تحقق می‌یابد که زنان، جوانان و تمامی اقشار جامعه به فرصت‌های کاری حرفه‌ای، آموزش‌های فنی و زمینه‌های اشتغال دسترسی داشته باشند. امروز حمایت از کارآفرینی، مهارت‌آموزی و فعالیت‌های حرفه‌ای، تنها یک اقدام اقتصادی نیست؛ بلکه سرمایه‌گذاری روی آینده‌ای با ثبات، عزتمند و خودکفا برای جامعه است.
زنان توانمند، جوانان متخصص و نیروی انسانی آگاه، ستون‌های اصلی رشد اقتصادی و پیشرفت اجتماعی هر کشور به شمار می‌روند. از همین‌رو، دیده‌بان حقوق بشر و رسانه‌ها از برنامه‌ها و فعالیت‌هایی حمایت می‌کند که سبب ایجاد فرصت‌های کاری، تقویت ظرفیت‌ها، رشد مهارت‌ها و بهبود وضعیت اقتصادی شهروندان گردد.
بیایید با حمایت از کارهای حرفه‌ای و قانونی، فرهنگ تلاش، تولید و خوداتکایی را در جامعه گسترش دهیم.

د ماشوم ښه او غوره ساتنه د هغه د روښانه او بریالۍ راتلونکې بنسټ جوړوي. ماشومان د هرې ټولنې تر ټولو ارزښتمنه شتمني او د سبا رهبران دي. که نن هغوی ته سالمه روزنه، مینه، تعلیم، ښه اخلاق او خوندي چاپېریال برابر شي، نو سبا به مو ټولنه له پوهې، سولې او پرمختګ څخه ډکه وي.
د بشري حقونو او رسنیو د څار اداره باور لري چې ماشومان یوازې د کورنیو نه، بلکې د ټولنې ګډ مسؤلیت دی. د هغوی حقونو ته درناوی، د تاوتریخوالي مخنیوی، د تعلیم زمینه برابرول او د سالم ذهن او جسم ساتنه د هر انسان دنده ده. هغه ماشومان چې په مینه، احترام او پاملرنه لویېږي، په راتلونکې کې د خپلې ټولنې د خدمت، عدالت او انسانیت رښتیني استازي ګرځي.
راځئ چې د خپلو ماشومانو لاس ونیسو، د هغوی خوبونه خوندي کړو او داسې چاپېریال ورته جوړ کړو چې په ډاډ، خوښۍ او امید سره ژوند وکړي. ځکه د ماشوم موسکا د یوې روښانه راتلونکې پیلامه ده.

د لغمان ولایت په اطلاعاتو او فرهنګ ریاست کې د خبریالانو او د یوناما د سرپرست رومېل دیلاروسو ترمنځ ترسره شوې ناسته د رسنیو د وضعیت، ستونزو او اړتیاوو د ارزونې په برخه کې یو مثبت او مهم ګام بلل کېږي.
د بشري حقونو او رسنیو د څار اداره دغه ډول ناستې د بیان د آزادۍ، د خبریالانو د خوندیتوب او د رسنیز چاپېریال د پیاوړتیا لپاره اړینې ګڼي. په ځانګړي ډول په اوسنیو شرایطو کې، د ملي او نړیوالو ادارو ترمنځ مستقیم بحثونه کولی شي د خبریالانو ستونزو ته د عملي حل لارو زمینه برابره کړي. موږ ټینګار کوو چې د خبریالانو ستونزې باید یوازې په بحثونو کې محدودې نه شي، بلکې د واضح میکانیزمونو له لارې عملي حل ته ورسېږي، څو د معلوماتو آزاد جریان، د رسنیو خپلواکي او د خبریالانو مسلکي امنیت تضمین شي. همدارنګه، د یوناما د رول ستاینه کوو چې د رسنیزو مسایلو په مطرح کولو او د اړوندو ادارو ترمنځ د همغږۍ په رامنځته کولو کې فعاله ونډه لري.

په داسې حال کې چې هره ورځ سلګونه افغان کډوال له پاکستان څخه په زور ایستل کېږي، د دغه هېواد د بشري حقونو کمېسیون په خپل کلني راپور کې دا اقدام ظالمانه او له انساني اصولو سره په ټکر کې بللی دی. دغه کمېسیون زیاته کړې، چې د حکومت له لوري د کډوالو رایستنې له امله، هغوی له خپلو بنسټیزو خدماتو او مالي اسانتیاوو څخه بې‌برخې شوي دي.
د بشري حقونو او رسنیو د څار اداره په دې آند ده چې د کډوالو جبري ایستل نه یوازې د نړیوالو بشري حقونو له معیارونو سره په ټکر کې دي، بلکې دا چاره د بشري ناورین د ژورېدو لامل هم ګرځي، ډېری افغان کډوال له داسې شرایطو سره مخ دي چې هلته د سرپناه، روغتیايي خدمتونو، تعلیم او خوندیتوب اساسي اړتیاوې نه شي پوره کولای. موږ پر نړیوالې ټولنې او اړوندو بنسټونو غږ کوو چې د کډوالو د حقونو د خوندي کولو لپاره عاجل او عملي ګامونه واخلي، او د پاکستاني حکومت نه غواړو چې خپلې پرېکړې له نړیوالو قوانینو او بشري ملاحظاتو سره سمې عیارې کړي

د بشري حقونو او رسنیو د څار اداره باور لري چې ښځه د ټولنې نیمه برخه ده او د کورني اقتصاد په پیاوړتیا کې مهم او اغېزناک رول لوبولای شي. زموږ په ټولنه کې ډېرې کورنۍ له اقتصادي ستونزو سره مخ دي، او په داسې حالت کې د ښځو له وړتیاوو، مهارتونو او تجربو څخه ګټه اخیستل کولای شي د کورنیو اقتصادي وضعیت ښه کړي. اسلام هم ښځې ته د کار، کسب او حلال عاید د تر لاسه کولو اجازه ورکړې ده، په دې شرط چې د شریعت چوکاټ، حجاب او اسلامي ارزښتونه مراعات شي. د اسلام په تاریخ کې د ښځو بېلګې شته چې په تجارت، تعلیم او ټولنیزو چارو کې یې فعال حضور درلود، لکه د حضرت خدیجه رض چې یوه بریالۍ سوداګره وه. خو له بده مرغه، په عملي ډګر کې ځینې محدودیتونه داسې دي چې د ښځو اقتصادي فعالیتونه ډېر محدودوي. که څه هم د حاکم نظام له خوا د اسلامي ارزښتونو د ساتنې ټینګار کېږي، خو اړتیا ده چې په عملي تګلارو کې داسې اسانتیاوې رامنځته شي چې ښځې وکولای شي د شریعت په چوکاټ کې، د کور دننه یا مناسب کاري چاپېریال کې، خپل مهارتونه وکاروي. په اوسني حالت کې، د ښځو لپاره د مسلکي زده کړو، کوچنیو کاروبارونو، لاسي صنايعو، او کورني تولید ملاتړ لا هم کافي نه ښکاري. که دا برخه تقویه شي، نه یوازې به کورنۍ پر ځان بسیا شي، بلکې د ټولنې اقتصادي فشارونه به هم کم شي. زموږ وړاندیز دا دی چې:
• د ښځو لپاره د شریعت مطابق کاري فرصتونه زیات شي
• د کورني اقتصاد د پیاوړتیا لپاره کوچني پورونه او تخنیکي ملاتړ برابر شي
• د مهارتونو زده کړې پروګرامونه پراخ شي
• د ښځو د تولیداتو لپاره بازار موندنه اسانه شي
موږ په دې باور لرو چې دا یوه واقعي اړتیا ده چې د اسلامي ارزښتونو په چوکاټ کې د ښځو اقتصادي رول ته عملي زمینه برابره شي، ځکه چې د یوې قوي او باثباته ټولنې لپاره د ښځو فعال او مثبت ګډون ته باید جدي پاملرنه وشۍ.

د تاریخ له پاڼو څخه تر نن ورځې پورې، د ظلم کیسې بدلې شوې نه دي؛ یوازې څېرې یې بدلې دي. فرعون د خپل قدرت د ساتلو لپاره بې ګناه ماشومان وژل، څو خپل واک ټینګ وساتي. دا عمل یوازې د یوه انسان نه، بلکې د یو فکر او یو ظالمانه نظام استازیتوب کاوه. نن که هر څوک، هره ډله یا هر نظام، د بې ګناه ماشومانو ژوند اخلي، هماغه فکر ته ادامه ورکوي، هغه فکر چې انسانیت تر پښو لاندې کوي. د ماشوم وژنه نه یوازې د اسلام له سپېڅلو اصولو سره په ټکر کې ده، بلکې د نړیوالو بشري قوانینو ښکاره سرغړونه هم ده. ماشومان د راتلونکي هیله ده او د ټولنې تر ټولو معصوم قشر دی. د هغوی ژوند اخیستل، د انسانیت د راتلونکي وژنه ده.
د بشري حقونو او رسنیو د څار اداره په کلکه دا ډول اعمال غندي او له ټولو خواوو غواړي چې د ماشومانو د ژوند، کرامت او حقونو درناوی وکړي. دا زموږ ګډ مسوولیت دی چې د ظلم پر وړاندې چوپ پاتې نه شو. راځئ چې د انسانیت غږ پورته کړو؛ په ځانګړي ډول د هغو ماشومانو لپاره چې نور هیڅ غږ نه لري.

دیده‌بان حقوق بشر و رسانه‌ها، حمله حکومت پاکستان را در ولایت کنر، محکوم می‌کند.
هدف قرار دادن افراد ملکی، به‌ویژه کودکان، زنان و سالمندان، و همچنان تخریب اماکن عامه، نقض صریح موازین اسلامی، اصول اساسی حقوق بشر و تمامی ارزش‌های پذیرفته‌شده انسانی و بین‌المللی است. ما از حکومت پاکستان به‌گونه جدی و مسئولانه می‌خواهیم که به قوانین بین‌المللی بشردوستانه و اصول اسلامی احترام گذاشته، فوراً به چنین اقدامات ضد بشریت پایان دهد و از هرگونه عملی که منجر به تلفات افراد ملکی می‌گردد، به‌طور کامل خودداری نماید.
همچنان، از شورای امنیت سازمان ملل متحد تقاضا می‌گردد تا در قبال این رویداد، وضاحت رسمی و شفاف از حکومت پاکستان مطالبه نموده و اقدامات لازم و عاجل را جهت پاسخگو ساختن عاملان این رویداد روی‌دست گیرد. ارجاع این قضیه به نهادهای عدلی و قضایی بین‌المللی، یک ضرورت جدی برای تأمین عدالت و جلوگیری از تکرار چنین حوادث دردناک است. حفظ جان انسان‌ها، تأمین امنیت غیرنظامیان و رعایت کرامت انسانی، مسئولیت مشترک و غیرقابل چشم‌پوشی همه طرف‌ها می‌باشد.

د نن ورځې ماشوم د سبا ورځې د ټولنې معمار دی؛ که نن یې ذهنونه روښانه، زړونه مهربانه او فرصتونه ورته برابر کړو، سبا به مو ټولنه پر عدالت، پوهه او انساني ارزښتونو ولاړه وي. په معاصره نړۍ کې د ماشوم حقونه یوازې یو اخلاقي شعار نه، بلکې یو قانوني او بشري مکلفیت دی. هر ماشوم؛ که نجلی وي که هلک، دا حق لري چې له وېرې، تاوتریخوالي او محرومیت څخه لېرې، په امن او هوسا چاپېریال کې ژوند وکړي. ښوونه او روزنه د ماشوم بنسټیز حق دی؛ دا هغه ځواک دی چې له ناپوهۍ نه رڼا، او له کمزورۍ نه زورورتیا جوړوي. له بده مرغه، لا هم ګڼ ماشومان د شاقه کارونو، بې‌عدالتۍ او د زده کړو له محرومیت سره مخ دي. دا یوازې د هغوی د راتلونکي غلا نه ده، بلکې د ټولنې د پرمختګ مخه هم نیسي. هغه ټولنه چې خپلو ماشومانو ته ارزښت نه ورکوي، په حقیقت کې خپل سبا له خطر سره مخ کوي.
د بشري حقونو او رسنیو د څار اداره ټینګار کوي چې: ماشومان باید د مینې، درناوي او ملاتړ په فضا کې وروزل شي؛ د هغوی تعلیمي حقونه باید بې له تبعیضه خوندي شي؛ ترڅو له هر ډول استثمار، تاوتریخوالي او شاقه کار څخه وساتل شي. موږ ټولې کورنۍ، دولت، مدني بنسټونه او رسنۍ، مسؤلیت لرو چې د ماشوم د حقونو ساتنه یوازې په خبرو کې نه، بلکې په عمل کې ثابته کړو. د برابر فرصت اصل باید عملي شي، تر څو نجونې او هلکان دواړه وکولای شي خپل استعدادونه وغوړوي او د ټولنې په جوړولو کې فعاله ونډه واخلي. راځئ چې د خپلو ماشومانو لپاره داسې نن جوړ کړو، چې سبا پرې و ویاړو.

حق تعلیم اطفال؛ سرمایه‌گذاری برای آینده روشن
هیچ جامعه‌ای بدون علم و آگاهی به پیشرفت واقعی نمی‌رسد، و این حقیقت از یک اصل اساسی آغاز می‌شود: حق تعلیم اطفال. کودکان، نه‌تنها امیدهای فردای ما هستند، بلکه امانت‌هایی‌اند که امروز در دستان ما قرار دارند. هر کودک حق دارد که به آموزش باکیفیت، محیط امن و فرصت‌های برابر دسترسی داشته باشد—بدون تبعیض، بدون محرومیت و بدون ترس. تعلیم، تنها خواندن و نوشتن نیست؛دتعلیم یعنی ساختن شخصیت، پرورش فکر، و آماده‌سازی نسل آینده برای خدمت به جامعه، دین و انسانیت. وقتی یک کودک آموزش می‌بیند:
• جهل به دانایی تبدیل می‌شود
• فقر به فرصت بدل می‌گردد
• ناامیدی جای خود را به امید می‌دهد
دیده بان حقوق بشر و رسانه ها بدین نظر است که، بیایید همه باهم مسئولیت بپذیریم: خانواده‌ها، علما، معلمان، و مسئولین، هرکدام نقش داریم تا هیچ کودک از نعمت تعلیم محروم نماند. تعلیم یک حق است، نه یک امتیاز. جامعه زمان موفق است که این حق را برای همه کودکانش تأمین کند.

حق حضانت طفل از دیدگاه دیدبان حقوق بشر یک حق اساسی و غیرقابل چشم‌پوشی است که مستقیماً با کرامت انسانی و آینده کودک پیوند دارد. هر طفل حق دارد در محیطی امن، سالم و سرشار از محبت رشد کند؛ محیطی که در آن منافع عالی او در اولویت قرار گیرد، نه اختلافات و خواسته‌های بزرگ‌ترها.
دیدبان حقوق بشر تأکید می‌کند که در تمامی تصمیم‌گیری‌ها درباره حضانت، رفاه، امنیت و رشد متوازن کودک باید محور اصلی حقوق ولایکه منشور بین الملل برایش داده است، باشد. هیچ شرایطی نباید باعث شود که طفل از محبت، حمایت و حق یک زندگی آرام محروم گردد. حفظ حق حضانت، در حقیقت حفاظت از آینده جامعه است؛ زیرا هر کودک، یک انسان کامل فرداست.