Cosmic Writer

Hôm qua mình chia sẻ video về Carl Jung, và thấy khá bất ngờ khi được mọi người hào hứng đón nhận. Thật ra mình cũng suy nghĩ khá nhiều trước khi làm nội dung về chủ đề này, vì nhiều lý do.

Cách đây khoảng 6 năm, mình biết tới Jung và bắt đầu tìm đọc về ông. Sách của Jung thì phải nói là rất khó đọc, vì nhiều thuật ngữ hàn lâm, nhưng khó nhất ở chỗ nó có liên hệ rất nhiều tới những khái niệm về tôn giáo, thần thoại mà trước đó mình còn không hề biết về sự tồn tại của chúng. Để đọc được Jung, đòi hỏi phải có kiến thức nền rất sâu về văn hoá truyền thống phương Tây.

Thời điểm ấy, mình có dịch lại một số chương sách của Jung và chia sẻ trên Facebook, nhưng bấy giờ gần như không ai biết tới Jung, không ai nói về Jung, ngoại trừ một số anh chị dịch giả hoặc những người từng học tâm lý ở Châu Âu.

Bẵng đi một thời gian, mình quay trở lại đọc Jung, nhưng không phải với tâm thế mê hoặc như ngày trước, mà với một thái độ phán xét công bằng hơn. Mạng xã hội giờ đã tràn ngập nội dung về Jung, phần lớn là do AI viết hàng loạt, với văn phong đại trà và thậm chí nhiều khi bóp méo những góc nhìn của ông.

Chính vì vậy, mình hy vọng những chia sẻ của mình có thể giúp bạn không "đi lạc" trong những nội dung nửa-thật-nửa-hư của AI. Và là để bạn có thể tiếp cận Jung một cách sâu hơn, từ tốn hơn, khách quan hơn, đồng thời có sự tôn trọng cần thiết dành cho lý thuyết của ông.

Video này mang tính chia sẻ tổng quan thôi, nhưng vì được mọi người quan tâm nhiều, nên mình dự tính sẽ biến nó thành một series, với mỗi video đi sâu về một chủ đề trong tư tưởng của Jung.

Nếu như bạn quan tâm thì hãy cho mình biết nhé. Hoặc nếu như chưa thấy video về Jung của mình mới đăng tải hôm qua, bạn có thể tìm xem ở đường link bên dưới nhé!

Sau 10 năm khám phá nội tâm của chính mình, đồng thời tìm kiếm những tri thức từ tâm lý, triết học... mình nhận ra một sự thật quan trọng thế này:

Hiểu bản thân không phải chỉ là để hiểu con người mình đang là. Mà quan trọng hơn hết, nó còn là để hiểu con người mình có thể là, và muốn là.

Cuộc đời của mỗi người là một hành trình hiện thực hóa tiềm năng. Maslow gọi đó là self-actualization (hiện thực hóa bản thân), Carl Jung thì gọi đó là individuation (cá thể hóa), Nietzsche thì gọi là self-overcoming (vượt qua chính mình).

Tuy mỗi học thuyết đều có những cách định nghĩa và gọi tên khác nhau, nhưng bản chất sau cùng đều xuất phát từ một nền tảng tư duy đồng nhất. Đó là để bạn trở thành một phiên bản tốt đẹp nhất mình có thể. Giống như việc bạn đang ở level 5, và luôn hướng tới level 100 vậy.

Một điểm chung khác trong các tư tưởng lớn mà mình học được: đó là việc bạn không cần phải cố gắng trở thành ai khác, không cần phải chạy theo những tiêu chuẩn của xã hội, không cần phải hơn-thua với bất kì ai... mà là bạn cần được sống đúng nhất, trọn vẹn nhất với những tiềm năng cao quý sẵn có trong mình. Đó là một phiên bản của chính bạn mà bạn có-thể-trở-thành, nếu như bạn biết đối xử với bản thân bằng tình yêu thương, niềm tin và sự trung thực.

Nhưng để hướng tới phiên bản level 100 đó, bạn nhất định cần phải hiểu về những tiềm năng thật sự của mình.

Khó khăn của bạn chỉ có một phần nhỏ là đến từ bên ngoài. Phần lớn còn lại đến từ chính bạn. Trong rất nhiều trường hợp, thứ ngăn cản bạn level-up chính là những vướng mắc nội tâm mà bạn chưa vượt qua được.

Đó có thể là sự mông lung, sự thiếu nỗ lực, sự thiếu niềm tin, sự thiếu kiên trì, sự thiếu quyết đoán... Bạn hãy thử nhìn lại và tự trả lời xem. Cho đến khi vượt qua được những cuộc-chiến-bên-trong này rồi, thì những cuộc-chiến-bên-ngoài mới trở nên dễ dàng. Còn không, cho dù bạn có được trang bị mọi kiến thức và kỹ năng, có được mọi cơ hội và sự giúp đỡ... bạn cũng vẫn thất bại trong chính cuộc chơi của mình.

Do đó, mình luôn tin rằng sự thay đổi quan trọng nhất là sự thay đổi từ tâm trí. Một khi có sự sáng rõ trong mình rồi, thì bạn mới có định hướng để đi, mới biết mình cần phải làm gì, mới định hình được cuộc sống tương lai bạn đang hướng tới.

Tất cả đều bắt đầu từ sự hiểu biết trung thực và sâu sắc về chính bạn.

Và từ những khoảnh khắc bạn dừng lại một nhịp, nhìn vào trong, và soi sáng thế giới nội tâm của mình bằng một tâm thế tò mò không phán xét.

Cosmic Writer

-

Nếu như bạn cũng đang bắt đầu khám phá bản thân, hiện mình và Flowable đang có bộ công cụ Soi Mình: bao gồm khoá học, sổ biết ơn, và các bài trắc nghiệm tâm lý để hỗ trợ và đồng hành cùng bạn trên hành trình này. Thông tin chi tiết mình sẽ để bên dưới nhé!

Sau hơn 5 năm làm nội dung (và đã duy trì một "mối quan hệ mập mờ" với Carl Jung), cho đến giờ mình mới dám làm nội dung về ông ;).

Chiếc video này là về Carl Jung (một trong những bộ óc thiên tài của tâm lý học thời kỳ đầu thế kỷ 20), về hành trình khám phá nội tâm của ông, và tấm bản đồ tâm thức sâu sắc mà ông đã dành nhiều thập kỷ sự nghiệp của mình để tiên phong khai phá và xây dựng.

Thật khó để tóm lược toàn bộ tri thức của một người chỉ trong một chiếc video, và nhất là với một hệ thống lý thuyết tâm lý phức tạp, khó hiểu, trừu tượng (như mê cung) mà Jung để lại. Nhưng chính vì nó khó mà mình mới muốn thử sức để làm. Mục đích là để đơn giản hóa lý thuyết của Jung cho những ai quan tâm, nhưng lại chưa thể tiếp cận được với những trước tác vừa nặng tính hàn lâm, vừa nặng tính thần thoại mà Jung đã viết.

Vô thức, cổ mẫu, và hành trình cá thể hóa... video này sẽ điểm qua những khái niệm lớn nhất mà Jung đã đề xuất trong học thuyết của mình. Không phải như một khảo cứu đầy đủ và chuyên sâu, mà chỉ như một dẫn nhập tổng quan về bản đồ tâm thức của Jung, một vài đường nét lớn, và cả một vài phê phán công bằng về hệ thống tâm lý đã gần 100 năm tuổi này.

Mời bạn đón xem video mới của mình trong đường dẫn bên dưới.

Bạn có đang cảm thấy mông lung?

Sau gần 10 năm thực hành làm việc với chính mình, mình nhận ra một bài học thế này:

Thứ khiến cho bạn cảm thấy mông lung trong cuộc sống, không phải là vì bạn thiếu tài năng, thiếu cơ hội, thiếu kỷ luật, hay thiếu người mentor...

Mà là vì bạn chưa thật sự hiểu rõ chính mình.

Để mình giải thích rõ hơn một chút:

Khái niệm về hiểu-bản-thân tuy đã được nhắc đến nhiều, nhưng cũng vẫn thường dễ bị xem nhẹ và bỏ qua. Một phần vì ai cũng nghĩ rằng "tôi đã hiểu mình rồi", vì nghĩ rằng "bản thân mình thì có gì để phải hiểu", hoặc vì chưa cảm nhận được tính sống còn của nó.

Nhưng thực tế khi được hỏi những câu hỏi cơ bản như:

Bạn là ai?
Bạn thật sự muốn điều gì?
Bạn có những phẩm chất như thế nào?
Bạn muốn sống cuộc đời mình như thế nào?
Hoặc những câu hỏi lớn tương tự...
..thì phần lớn mọi người đều không trả lời được, hoặc chỉ trả lời một cách mơ hồ, qua loa. Trong khi chính những câu hỏi lớn đó sẽ là tấm bản đồ, giúp bạn gỡ rối trước những biến cố hoặc những ngã rẽ lớn của cuộc đời.

Thiếu đi những hiểu biết đó về mình, tất yếu chúng ta sẽ bị nhấn chìm trong bất an, vì cuộc đời vốn dĩ có quá nhiều ẩn số không thể kiểm soát.

Ngược lại, khi bạn có một cái hiểu sâu sắc hơn về mình, bạn sẽ đối diện với cuộc sống không còn bằng sự mông lung, mà bằng sự sáng tỏ. Bạn biết mình là ai. Biết mình là người như thế nào. Biết mình cần phải thay đổi hoặc phát triển điều gì. Biết mình đang hướng đến một tương lai ra sao...

Khi có sự sáng rõ về chính mình, bạn mới có một nền tảng tinh thần đủ vững để trở nên bình an, hạnh phúc.

Để hình dung, mình hay so sánh nội tâm con người như một tiểu-vũ-trụ: nó rộng và sâu, phức tạp và nhiều tầng lớp, nhiều nguồn năng lượng tương tác lẫn nhau, nhiều sự màu nhiệm chưa được giải đáp.

Nhưng sức mạnh kỳ diệu nhất của tâm trí con người, nằm ở việc nó có thể tự soi sáng chính nó. Chỉ bằng:

Một vài phút nhắm mắt và cảm nhận hơi thở.
Một vài trang sách sâu sắc đáng suy ngẫm.
Một vài lời nhận xét trung thực và khách quan.
Một vài dòng cảm xúc được dũng cảm viết xuống...

Trong hơn 5 năm qua, đây chính thông điệp cốt lõi trong những nội dung, sản phẩm, dịch vụ mình từng làm.

Và mình tin đây là một bài học của thời đại:

Khi thế giới xung quanh thay đổi, khi cuộc đời mang đến sóng gió... thứ sẽ giúp bạn đứng vững, điềm tĩnh và sáng suốt, chính là sự hiểu biết về giá trị của mình.

Nếu như bạn cũng đang dần cảm nhận được tầm quan trọng của hiểu-bản-thân, thì mình muốn mời bạn bắt đầu hành trình này cùng mình.

Thời gian vừa rồi, mình cùng Flowable xây dựng một bộ kit bao gồm các khóa học, công cụ, tài liệu... để hỗ trợ bạn những bước đầu trên hành trình hiểu bản thân.

Suy nghĩ thật lâu, chúng mình gọi tên nó là... SOI MÌNH.

Đây là những tri thức mà mình đã đúc kết sau gần 10 năm, là kinh nghiệm từ một người cũng đã từng vượt qua sự mông lung như bạn hiện giờ, và là tất cả những gì bạn cần cho một hành trình đi-vào-bên-trong thật suôn sẻ.

Không áp đặt. Không trừu tượng. Không tâm linh. Đây là triết lý của mình và Flowable đã và đang theo đuổi.

Và là con đường tốt nhất để biến sự mông lung trở thành sự sáng rõ.

Thông tin chi tiết, bạn tìm hiểu tại đây nhé: https://www.flowable.vn/soi-minh.

Cosmic Writer

Yêu thương bản thân không hề dễ chịu như bạn nghĩ.

Một hiểu lầm to lớn nhất về tình yêu là nghĩ rằng nó chỉ có sự ngọt ngào, và yêu thương bản thân nghĩa là sự ôm ấp, vỗ về, hay xoa dịu. Đồng ý rằng đó là mặt dịu dàng của yêu bản thân, nhưng có lẽ mặt g*i góc của nó chưa được người ta nói tới đủ nhiều.

Và tôi nghĩ chúng ta cần có một cái hiểu toàn diện hơn.

Tình yêu mà bạn dành cho một người đòi hỏi bạn phải trao cho họ sự trung thực, với tinh thần mong muốn những điều tốt nhất cho họ (một cách vô điều kiện).

Nhưng đôi khi, "điều tốt nhất" chưa chắc đã đúng ý họ, hoặc là điều họ muốn.

Chẳng hạn: cha mẹ dù yêu con, nhưng đôi khi cũng phải sẵn sàng nói "không" trước một đòi hỏi vô lý của con, dạy cho nó hiểu những việc nó nên làm, hoặc kỷ luật với con khi nó làm sai hay vô lễ. Không có cha mẹ nào thật sự yêu con mà cứ để mặc con đi sai đường và phát triển những thói xấu cả, hoặc là không nỗ lực vì con để nó được thừa hưởng những điều kiện tốt hơn.

Bản chất của tình yêu là thế.

Có những lúc nó là sự vỗ về ấm áp, nhưng cũng có lúc nó là những sự thật khó chịu, có lúc nó là những giọt mồ hôi, có lúc nó là những nguyên tắc nghiêm khắc. Suy cho cùng, bao dung đúng lúc, kỷ luật đúng chỗ, chính là để người mình yêu được trở nên tốt hơn. Và không phải là để đáp ứng kỳ vọng của mình, mà là để họ được sống trọn vẹn với tiềm năng của họ.

Yêu thương bản thân cũng vậy. Bạn hãy chấp nhận mình, khích lệ và ngợi khen chính mình. Đúng. Nhất là trong những khoảng thời gian khó khăn, những lúc bạn cần đến sự an toàn hay một bờ vai ở cạnh.

Nhưng đồng thời, nếu bạn chưa dám nhìn thẳng vào những thiếu sót của mình, chưa tự nhắc nhở mình mỗi khi làm sai, chưa kỷ luật với những trách nhiệm cần làm, chưa trung thực với mình rằng mình cần sửa đổi ở đâu... thì đó mới chỉ là nuông chiều cảm xúc, chứ vẫn chưa thật sự gọi là tình yêu.

Đôi khi điều thật sự tốt cho bạn về lâu dài, chưa chắc đã thỏa mãn, dễ nghe, và dịu dàng trước mắt.

Và bạn sẽ chỉ thật sự "yêu bản thân" khi dám làm những điều đó.

Cosmic Writer

"Nói lý thuyết thì ai mà chẳng nói được".

Hôm trước chia sẻ bài viết, có bạn phản hồi vào bài viết của tôi như vậy. Kể ra thì cũng đúng thật. Viết về tâm lý, triết học, đôi khi nội dung bị nặng tính lý thuyết cũng là điều khó tránh.

Và đúng, lý thuyết là phần đơn giản. Thực hành mới khó. Ai xem nội dung của tôi trên YouTube, chắc cũng từng nghe tôi nói n lần rằng nhiều thứ nói thì dễ, hiểu được cũng dễ, nhưng áp dụng được thuần thục thì không dễ chút nào.

Ai cũng biết phải sống tốt, phải kỷ luật, phải yêu thương, phải chấp nhận rồi vượt qua khó khăn... Nhưng vào thực tế thì sao? Không mấy ai làm được. Mà hành động thì luôn quan trọng hơn triết lý.

Vậy thì hành động như thế nào? Làm sao biết việc nào đúng nên làm, việc nào sai nên tránh? Khi nào thì nên làm những việc đó? Và làm sao để làm chúng đúng cách?

Tới những câu hỏi này thì lý thuyết mới cho thấy tầm quan trọng.

Bởi vì ngay cả người tin rằng mình "không cần lý thuyết" thì thật ra vẫn đang sống theo một triết lý nào đó. Chỉ là nó hình thành âm thầm qua thói quen và kinh nghiệm, nên đôi khi chính họ cũng chưa nhìn lại và tự soi xét.

Vậy lý thuyết là gì?

Lý thuyết là tri thức được đúc kết từ quan sát và trải nghiệm của rất nhiều người, rồi được chưng cất, cô đọng lại.

Từ một cái cây cộng một cái cây ra hai cái cây, một viên đá cộng một viên đá ra hai viên đá... người ta rút ra 1 + 1 = 2 (một công thức toán học thuần túy mà không cần phải gắn đơn vị phía sau nữa).

Các nguyên tắc sống cũng vậy:

Từ triết lý "dichotomy of control" (chúng ta chỉ nên tập trung vào điều mình có thể kiểm soát: là chính mình) của chủ nghĩa khắc kỷ, cho đến triết lý về "một lý do đủ lớn sẽ giúp bạn vượt qua bất kì điều gì" của Friedrich Nietzsche, hay triết lý về sự buông bỏ của Phật giáo... Tất cả đều là trải nghiệm sống thực tế được nén lại thành một câu.

Tuy không nghiêm ngặt như chân lý khoa học, nhưng chúng cũng vẫn là những di sản tri thức của những bậc hiền triết trong lịch sử. Và để đánh giá đúng-hay-sai cần có sự đối chứng với từng người.

Tất nhiên lý thuyết không bao giờ khớp 100% với đời thực, cũng giống như tấm bản đồ không thể vẽ lại từng chi tiết của vùng đất. Nó có độ phân giải thấp (low-resolution), đã có sự lược bỏ các đặc thù của từng hoàn cảnh, từng cá nhân. Nhưng tấm bản đồ cũng vẫn giá trị, vì nó giúp chúng ta định hướng, hình dung ra lối đi trong tâm trí. Và khi có định hướng, chúng ta mới biết trên thực tế mình nên đi con đường cụ thể nào.

Lấy ví dụ thế này:

Một đứa trẻ được dạy rằng ai cho quà thì phải nói lời "cảm ơn". Nếu chỉ dừng lại ở hành động, nó cũng vẫn sẽ biết nói lời "cảm ơn" cữ mỗi khi nhận quà (và đó là điều tốt). Nhưng nếu nó hiểu được lý do tại sao, nghĩa là cái "triết lý" phía sau lời cảm ơn đó, chính là lòng biết ơn, sự lễ phép, sự tôn trọng... thì chỉ từ một nguyên tắc ấy sẽ mở ra cho đứa trẻ vô số hành động khác: tặng lại quà, giúp đỡ, cư xử chân thành, quan tâm đến người thân...

Cùng một nguyên tắc, khi đi vào cuộc đời, sẽ hóa thân thành nhiều hành động khác nhau, linh hoạt tùy hoàn cảnh. Đó là điều mà một quy trình cứng nhắc kiểu bước 1-bước 2-bước 3... không làm được.

Đó là vì sao mà các khóa học nghề, cao đẳng... thường chỉ tập trung vào bậc kỹ năng. Quan trọng bạn chỉ cần làm được việc, không cần phải hiểu sâu xa hơn.

Nhưng để học lên thạc sĩ, tiến sĩ... thì kiến thức sẽ chủ yếu thiên về tầng lý thuyết. Không phải vì họ xa rời thực tế, mà vì họ cần phải hiểu thực tế ở cấp độ "meta" hơn, đi vào những nền tảng sâu và phổ quát hơn. Hiểu biết dạng này tuy trừu tượng mơ hồ, nhưng từ đó mới cho họ khả năng phân tích, dự đoán, lập luận, sáng tạo, định hướng... thay vì chỉ là tay nghề đơn thuần.

Vậy nên, nếu muốn phát triển bản thân, đừng né tránh lý thuyết.

Những hướng dẫn theo công thức có cái tiện lợi của nó, nhưng thường cứng nhắc. Lý thuyết thì sâu hơn, linh hoạt hơn, có thể được cá nhân hóa cho từng người, là nguyên tắc chung để bạn tự xoay sở áp dụng trong từng hoàn cảnh.

Vì có lẽ điều mà bạn đang thiếu không phải là ai đó chỉ đường đi từ A tới B, mà là một tấm bản đồ để bạn có thể tự tìm đường đến bất kì đâu mình muốn.

Cosmic Writer

Có bao giờ bạn cảm thấy bản thân như sở hữu một siêu năng lực – khả năng cảm nhận và nắm bắt chính xác nguồn năng lượng cảm xúc từ môi trường xung quanh?

Chẳng hạn, ngay khi sếp bạn bước vào phòng, bạn lập tức nhận ra bầu không khí đã thay đổi và trở nên căng thẳng hơn. Hoặc khi quan sát ai đó bỗng nhiên thay đổi sắc mặt, biểu cảm hay ngôn ngữ cơ thể, bạn có thể tự nhận biết rằng họ đang không thoải mái với những điều mình vừa nói.

Đó cũng có thể là khi có người tâm sự, chia sẻ với bạn về những biến cố trong cuộc sống như mất việc hay chia tay người yêu. Trước những lời bi quan của họ, lòng bạn không chỉ dấy lên sự thương cảm sâu sắc, mà đôi khi bản thân bạn cũng cảm thấy mệt mỏi, kiệt sức và cạn kiệt năng lượng sau cuộc trò chuyện.

Dưới góc độ của khoa học não bộ và triết học hiện sinh, đây chính là biểu hiện của một chức năng nhận thức cực kỳ quan trọng và tinh vi mà tạo hóa đã ban tặng cho con người: Sự thấu cảm.

Theo quan niệm truyền thống: Sự thấu cảm thường được nhìn nhận như một "virtue" – phẩm chất đạo đức cao thượng, minh chứng cho sự tốt đẹp và tử tế trong nhân cách cũng như trong cách đối nhân xử thế.

Theo góc độ tâm lý học: Sự thấu cảm được xem là một chức năng nhận thức hoặc một kỹ năng phức tạp của bộ não.

Tuy nhiên, có một nghịch lý rằng: Những người sở hữu năng lực thấu cảm quá mạnh mẽ thường phải trải qua nhiều mệt mỏi trong cuộc sống. Họ tiếp nhận quá nhiều và bị ảnh hưởng sâu sắc bởi cảm xúc của những người xung quanh, bao gồm cả những năng lượng tiêu cực hoặc những cảm xúc vượt quá cường độ xử lý của bản thân. Thậm chí, việc quá thấu hiểu đôi khi lại khiến họ cảm thấy cô đơn và lạc lõng, đơn giản vì những người xung quanh không sở hữu chung một "hệ điều hành" cảm xúc như họ.

Nói cách khác, sự thấu cảm thực chất phức tạp hơn chúng ta tưởng rất nhiều. Đó cũng chính là lý do trong nội dung lần này, chúng ta sẽ cùng nhau "giải phẫu" khái niệm thấu cảm dựa trên các góc nhìn về tâm lý học, triết học và khoa học não bộ nhằm làm sáng tỏ vấn đề này.

Mục tiêu của video này không chỉ dừng lại ở việc giải thích định nghĩa của sự thấu cảm, mà còn giúp bạn hiểu được cách nuôi dưỡng, phát triển và làm chủ được năng lực này.

Link video chi tiết mình để dưới phần bình luận nhé!