Xurmo

Keshbek Qanday Ishlaydi?

Banklar, do‘konlar va turli xil xizmatlar moddiy iste’molni rag‘batlantirish orqali xarid summasining bir qismini bizga qaytarishni tobora ko‘proq taklif qilmoqda. Keshbekdan qanday daromad qilish mumkin va umuman olganda, bu mumkinmi? Keling, buni bilib olaylik...

Singapur. Korrupsiyadan Xoli Mamlakat

Atigi 50 yil ichida bu shahar-mamlakat Osiyoning moliyaviy markaziga va butun dunyo olimlari hamda investorlari uchun orzu qilingan ish joyiga aylandi. Ha, muvaffaqiyatning sabablaridan biri korrupsiyaning butunlay yo‘q qilinishidir. Ammo o‘z pasporti bilan dunyoning deyarli istalgan mamlakatiga vizasiz ucha oladigan singapurliklarning boy hayotining siri faqat shundami?

Hurmatli do'stlar!
Bugun Xurmo kanalida PREMYERA:

Muvozanat Narxi | Marshall Kesishmasi

Talab va taklif o‘zaro qanday bog‘langan va ular narxga qanday ta’sir ko‘rsatadi? Marshall kesishmasi nima? Tovar taqchilligi va ortiqchaligi vujudga kelishining sababi nimada?

Xitoy Qanday Qilib Qudratga Erishdi?

Nega Xitoy qadimda buyuk imperiya edi va qanday qilib u qashshoq qishloqqa aylandi? Kommunistlar qanday qilib Xitoyni egallab olishdi va nima uchun u Sovet Ittifoqi kabi parchalanmadi? Nihoyat, qanday qilib u nafaqat qudratliroq, kuchliroq va texnologik jihatdan oldinda bo‘lganlarni quvib yetdi, balki ortda ham qoldirdi va bugun o‘zi birinchi dunyo mamlakatlari duch keladigan muammolarga yuz tutmoqda? Xitoy tarixining hayratlanarli hikoyasi va uning iqtisodiyoti tahlilini tomosha qiling.

Videoni YouTube kanalimizda tomosha qilishingiz mumkin:)

Sodda So‘zlar Misolida QQS

QQS — tushunish uchun biroz murakkab soliq, lekin yaxshilab tushunib olinsa, unda qo‘rqinchli hech narsa yo‘q. Ushbu video orqali sizga bu soliqning mohiyatini sodda qilib tushuntirib beriladi (:

Videoni YouTube kanalimizda tomosha qiling!

Hurmatli do'stlar!
Bugun Xurmo kanalida PREMYERA:

Million To‘plagan Mayor
.."O‘zim ham bunga ishonmayapman, lekin nima uchun besh yil yashirinib yurganim, nega va qanday qilib "Простая экономика"ni o‘ylab topganim va umuman qayerdan paydo bo‘lganimni aytish vaqti keldi.

Video YouTube kanalimizda tomosha qilishingiz mumkin)

YaIM Nima Va U Qanday Hisoblanadi?

YaIM (Yalpi Ichki Mahsulot) — bu mamlakat hududida bir yil davomida ishlab chiqarilgan barcha mahsulot va xizmatlarning umumiy qiymati. U iqtisodiyotning qanchalik kuchli yoki zaifligini ko‘rsatadigan asosiy ko‘rsatkich hisoblanadi. Videoda YaIM nima ekanligi, qanday hisoblanishi, nominal va real ko‘rsatkichlar farqi, deflyator va jon boshiga YaIM kabi tushunchalar oddiy misollar orqali tushuntiriladi. Shuningdek, YaIM o‘sishi yoki kamayishi ishlab chiqarish, bandlik va aholining farovonligiga qanday ta’sir qilishini bilib olasiz. Shu bilan birga, YaIMning cheklovlari ham bor: u odamlarning baxti, salomatligi yoki daromadlarning teng taqsimlanishini to‘liq aks ettirmaydi.

BRITANIYA. Imperiya Qanday Quladi?

Bu mamlakatda kapitalizm paydo bo‘lgan va u sekin-asta so‘nib borayotgandek tuyuladi. Britaniya, mubolag‘asiz aytganda, insoniyat tarixidagi eng buyuk imperiya edi, biroq keyin nimadir yuz berdi va uning iqtisodiyoti asta-sekin, muqarrar ravishda pasayishni boshladi. Avval AQSH va Germaniyaga, so‘ng Yaponiya va Xitoyga, bugun esa - aytishga ham qo‘rqinchli - Hindistonga, o‘zining sobiq mustamlakasiga yol berdi. Vaholanki, bir asr oldin aynan shu mustamlaka tufayli Britaniya dunyoda hukmronlik qilgan edi.

ALGORITMLAR ZUMERLARNI QANDAY BOSHQARMOQDA?

Biz har bir layk, klik va tanlovimiz minglab tavsiya algoritmlarini tahlil qiladigan dunyoda yashayapmiz. Ammo ular bizning istaklarimizni qanday payqashadi? O‘zimiz istagan narsa bilan bizga tiqishtirishlari mumkin bo‘lgan narsa o‘rtasidagi chegara qayerda o‘tadi? Yangi sonimizda Tinder barchani go‘zallik reytingi bo‘yicha qanday joylashtirishi, kim bepul Wi-Fi evaziga to‘ng‘ich farzandini berishni so‘rashi, saytlarga sizning cookie-fayllaringiz nima uchun kerakligi, nega endi biz musiqani albom orqali esh*tmasligimiz, internetda odamlardan ko‘ra botlar ko‘payib ketgani, infopufakdan qanday chiqib ketish va deyarli 50 yildan beri qaysi algoritm sizning fikrlaringizni ko‘rishi haqida bilib olasiz!

Videoni YouTube kanalimizdan topishingiz mumkin)

Kommunizm. Nega U Ishlamayapti?

Kommunizm qanday paydo bo‘ldi, rejali iqtisodiyot samara beradimi va qachondir odamlar bir-birini ekspluatatsiya qilishni to‘xtatadimi? Karl Marks va uning izdoshlari ta’limotining to‘liq tahlili.

Moliyaviy Piramidalar Qanday Tuzilgan?

Moliyaviy piramida — bu pul ishlashning xavfli illuziyasi. Ushbu videoda piramidalarning qanday tuzilishi va ishlashi, ularning aslida hech qanday haqiqiy daromad manbaiga ega emasligi, balki yangi ishtirokchilardan tushgan pul avvalgilarga to‘lanishi orqali mavjud bo‘lishi oddiy tilda tushuntiriladi. Tarixiy misollar — Ponzi sxemasi, Bernard Madoffning ulkan firibgarligi, shuningdek, MMM va Finiko kabi mashhur piramidalar orqali bunday tizimlarning qanday qurilishi va oxir-oqibat qanday qulashini ko‘rasiz.

Hurmatli do'stlar!
Bugun Xurmo youtube kanalida PREMYERA:

Nega Biz Kambag‘almiz? Tengsizlik Ildizlari

Ilgari boylik faqat yerga bog‘liq edi. Sanoat inqilobi kelgach, dunyo o‘zgardi. Mustamlakachilik va “resurslar la’nati” esa ko‘p mamlakatlarni qashshoqlikka olib keldi. Soliqlar, siyosat va qonunlar esa bugungi tengsizlikni yanada kuchaytirdi.
Tarixiy misollar va olimlarning fikrlari asosida shuni ko‘ramizki: kambag‘allik — bu taqdir emas, balki tarix davomida qabul qilingan qarorlar va voqealarning oqibatidir.