Sami Group

Ўлкамизда бугун қор. Шаҳар кўчаларини, пиёдалар ва вело йўлакларни асосан техника тозалайди. Лекин хар бир хонодон ва бизнес эгалари уй ва бино олдини тозалаб қўйиши шарт.

Мюнхенда йўл ёқасида қурилган турар-жой мажмуаси ҳақида анча олдин телеграм каналим учун видео олгандим.
Бугун шу видеони сизлар билан бўлишгим келди - чунки бу лойиҳада жуда ақлли ва муваффақиятли ечим қўлланган.

Қисқаси: йўл бор, шовқин бор, лекин яшаш сифати ҳам бор. Архитектура айнан шуни ҳал қилган.

Мюнхеннинг Линдвурмштрассе кўчасидан ўтаётганимда, қурилиш паспортига кўзим тушди. Унда ёзилишича, автомобиль йўлининг бир қисмидан велосипед йўлагини ташкил этишмоқда. Янги велойўлакнинг кенглиги 3,5 метр бўлиб, у яшил ҳудуд орқали ажратилади.

Илгари велойўлак пиёдалар йўлагидан жой олган эди, энди эса пиёдалар йўли ҳам кенгайтирилади. Шу билан бирга, етказиб бериш хизматлари автомобиллари учун алоҳида майдон ҳам яратилади. Йўл бўйидаги парковка жойлари сони эса 70 тадан 56 тага қисқаради.

Балкон ёқди манга! #архитектура

Велосипедлар ҳаракати
Велосипед ҳаракатига қўйилган талаблар кўчанинг маҳаллий ва шаҳарлараро велосипед тармоғидаги аҳамиятига боғлиқ.
Велосипедчининг эҳтиёжлари, биринчи навбатда, боғланиш функциясининг муҳимлиги, хавфсизлик жиҳатлари (айниқса чорраҳаларда) ва кутилаётган самарадорлик даражаси (масалан, тез саёхат вақти, ёки қувиб ўтиш қобилияти) билан белгиланади.
Велосипед йўлаклари учун зарур бўлган жойнинг асосий ўлчамлари велосипедчининг кенглиги, баландлиги ва ҳаракат учун зарур бўлган бўш жой асосида аниқланадаи (1- расм). Велосипед йўлакларини лойиҳалашда инобатга олинадиган хавфсизлик бўшлиқлари 1- жадвалда кўрсатилган.

Бундан ташқари Велойўлакларни ташкил қилишда яна бир неча талабларни инобатга олиш керак:

1. Умумий қоидалар:
•Велосипедда харакатланишни оммалаштириш, велосипедчилар хавфсизлигини таъминлаш муҳим аҳамият касб этади:
•Волосипедчиларнинг барча гуруҳлари эҳтиёжларига мослаштирилган бўлиш керак:
•Велойўлак лойиҳаси йўл ҳаракати хавфсизлиги, ҳаракат қўлайлиги ва фойдаланиш имконияти талабларига жавоб бериш керак.

2. Велосипедчилар учун йўл иншоотлари:
•Велойўлак (велосипед учун йўл): велосипедлар ҳаракти учун қатнов қисмининг бир ёки иккала томонидан яратилган йўллар.
•Велосипед йўли: йўл бўйлаб фақат велосипедчилар учун ажратилган ва белгиланган майдон.
•Химоя чизиғи: қатнов қисмида велосипедчилар учун ажратилган, аммо бошқа транспорт воситлари фойдаланиши мумкин бўлмаган белгиланган майдон.

3. Белгилар (знаки и разметки):
•Йўл белгилари велосипедчиларнинг йўлини аниқ кўрсатиш керак.
•Пиктограммалар ва символлар транспорт воситларни (велосипед, скутер) кўрсатиш ва велосипедчилар учун махсус йўл қоидаларини тушунтириш ишлатилади.

Бу талаблар Европа, хусусан Германия учун мулжалланган ва тажрибадан ўтган лойиҳалаш принциплари. Биз ҳам шу талабларни ўрганиб чиқиб, ҳудудга мослаштириб, қўлласак бўлади.

Велосипедлар ҳаракати
Велосипед ҳаракатига қўйилган талаблар кўчанинг маҳаллий ва шаҳарлараро велосипед тармоғидаги аҳамиятига боғлиқ.
Велосипедчининг эҳтиёжлари, биринчи навбатда, боғланиш функциясининг муҳимлиги, хавфсизлик жиҳатлари (айниқса чорраҳаларда) ва кутилаётган самарадорлик даражаси (масалан, тез саёхат вақти, ёки қувиб ўтиш қобилияти) билан белгиланади.
Велосипед йўлаклари учун зарур бўлган жойнинг асосий ўлчамлари велосипедчининг кенглиги, баландлиги ва ҳаракат учун зарур бўлган бўш жой асосида аниқланадаи (1- расм). Велосипед йўлакларини лойиҳалашда инобатга олинадиган хавфсизлик бўшлиқлари 1- жадвалда кўрсатилган.

Бундан ташқари Велойўлакларни ташкил қилишда яна бир неча талабларни инобатга олиш керак:

1. Умумий қоидалар:
•Велосипедда харакатланишни оммалаштириш, велосипедчилар хавфсизлигини таъминлаш муҳим аҳамият касб этади:
•Волосипедчиларнинг барча гуруҳлари эҳтиёжларига мослаштирилган бўлиш керак:
•Велойўлак лойиҳаси йўл ҳаракати хавфсизлиги, ҳаракат қўлайлиги ва фойдаланиш имконияти талабларига жавоб бериш керак.

2. Велосипедчилар учун йўл иншоотлари:
•Велойўлак (велосипед учун йўл): велосипедлар ҳаракти учун қатнов қисмининг бир ёки иккала томонидан яратилган йўллар.
•Велосипед йўли: йўл бўйлаб фақат велосипедчилар учун ажратилган ва белгиланган майдон.
•Химоя чизиғи: қатнов қисмида велосипедчилар учун ажратилган, аммо бошқа транспорт воситлари фойдаланиши мумкин бўлмаган белгиланган майдон.

3. Белгилар (знаки и разметки):
•Йўл белгилари велосипедчиларнинг йўлини аниқ кўрсатиш керак.
•Пиктограммалар ва символлар транспорт воситларни (велосипед, скутер) кўрсатиш ва велосипедчилар учун махсус йўл қоидаларини тушунтириш ишлатилади.

Бу талаблар Европа, хусусан Германия учун мулжалланган ва тажрибадан ўтган лойиҳалаш принциплари. Биз ҳам шу талабларни ўрганиб чиқиб, ҳудудга мослаштириб, қўлласак бўлади.

Пиёдалар ўтиш жойини ҳавфсиз қилиб ташкил қилишнинг бир мисоли.

> ҳавфсизлик оролчасини ташкил қилиш;
> ҳавфсизлик оролчаси ҳисобидан қатнов қисмини торайтириш. Шу билан бирга автомобилни, пиёдалар ўтиш жойига яқинлашганда, тезлигини туширишга олиб келинади.
> пиёдалар йўлаги автомобиллардан сунъий тўсиқ билан химояланади.

Бўш қолган индустриал биноларни ва фабрикаларни функционал вазифалирини ўзгартириш бўйича, архитектор ва шаҳарларни режалаштирувчилар, кўпгина ечимлар қилишган. Бунга ёрқин мисол сифатида архитектор Лина Бо Бардини келтириш мумкин. Лина Бо Барди Бразилияда замонавий архитектура ва дизайндаги нуфузли шахс сифатида таниқли. Унинг Сан-Паулу шаҳридаги “SESC Pompeia” маданият маркази лойиҳаси ўзининг инновацион архитектура дизайни билан машҳур. Лойиҳа эски завод ўрнига ташкил қилинган ва саноат элементларини ўз ичига олади. Марказ 1986 йилда қурилган.

“SESC Pompeia” театрлар, бадиий кўргазмалар, мусиқа концертлари, устахоналар ва спорт иншоотларини ўз ичига олади. Эътиборга сазовор ҳолатлардан бири - бу ёпиқ биноларда жамоат жойларини ташкил қилиш бўйича берилган ечимларидир.

Шунга ухшаш, лекин кчичкроқ лойиҳаларни Тошкентда ҳам учратиш мумкин. Масалан, Шаҳрисабз кўчасида жойлашган, Замонавий Санъат Маркази, 1912 йил қурилган-эски дизел электростанция биносида жойлашган. Расмлар интернетдан олинган.

Messestadt Riem
Messestadt – Ярмаркалар шаҳарчаси деб таржима қилса бўлади.
Эски аэропорт ҳудудида ярмаркалар ўтказиш учун шаҳарча, 16000 минг аҳоли учун мўлжалланган турар жой квартали, яшил ҳудуд ва сунъий кўл ташкил қилинади. Ушбу шаҳарча 13 000 кишин иш билан таъминлайди.
Квартла замонавий шаҳарларни режалаштириш принциплари асосида лойиҳланган. Кварталнинг кнцепти – “Ғарб-Шарқ-Чизиқлар” деб номланади. Шимолда Ярмаркалар ўтказиш павильонлари, ўртада турар-жой ҳудуди ва жанубда яшил зона, катта парк ва кўл, ташкил қилинади.
Квартал бинолар асосан блок принципида қўрилган. Алоҳида тўшган бинларни хам ўзига хос қилиб лойиҳалашган ва бино олди яшовчилар учун боғ сифатида фойдаланишга берилган. Мажмуа ховли қисми сокин, машиналардан ҳоли. Болалар майдончалри кичик ва оддий қилиб яратилган. Лекин, алоҳида бир ҳудудда болалар учун катта майдон қурилган. Бундан ташқари, квартал ҳудудида Очиқ майдонлр (Freiraum) ташкил қилинган. Фасадлар хилма-хиллиги ҳам таъминланган. Мюнхен шаҳрида қуриладиган хар бир янги кварталда, турар жой мажмуасида 20%-40% гача ижтимоий хонадонлар бўлади. Хонадонлар таркиби, холати, таъмири бошқа хонадонлардан фрқ қилмайди. Ушбу хонадонларнинг тақсимоти билан Мюнхен шаҳар махсус бўлинмалари (Referat) шуғулланади. Бу шаҳардаги ижтимоий химояга мухтож ёки зарурият бўлган аҳолига берилади. Бунга йиллаб навбат кўтишади. Бу ҳолат кварталларда жамиятининг хар хил қатлами истиқомат қила олади дегани ва бу эса кварталларда ўзига хос ранг-барангликни тақдим этади. Квартлада боғча, мактаб, савода мажмуалари ва мусиқа мактаблари жойлашган. Жамоат транспорти қўлай.
Яшил ҳудудда спорт майдони, скейт парк, скандинавча юруш ва югуриш учун шароит лар қилинган. Алоҳида сунъий кул ҳам ташкил қилинган. Номи “Riemer Park”

Die Macherei. Мюнхен шаҳрида шу ном билан 2022 йил янги нотурар мажмуа эски индустриал зона ҳудуди ўрнида қурилган. Барча бинолар LEED Gold барқарорилк сертификатини олган ва шу кунгача Германия учун биринчи шу каби сертификат олган мажмуадир.
Лойиҳалашда ўзига хос рақобтани ташкил қилиш учун, Art- Invest Real Estate компанияси, тендер эълон қилади ва 3 та архитектура бюросини ёллайди. Булар: HWKN, hma хамда OSA.
Мажмуа жойлашуви жихатдан жуда қулай ва жамоат транспорти хизматларига яқин. Биноларда: Коворкинг, кафе, Супермаркет, мехмонхона, старт аплар учун шароит, офис хоналарини таклиф қилади. Том қисмида эса бар, югуриш йўлаги, спорт машғулотлари учун майдон, боғ, кафе ва терассалар жойлашган.
Тўсиқсиз ҳудуд ва очиқлик принципларига амал қилинган ва барча хохловчилар учун мажмуа ҳудудида сайр қилиш ва вақт ўтказиш мумкин.