IFSE Integrated Fire Safety Engineering

บริษัท ไอเอฟเอสอี อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด ที่ปรึกษาระบบความปลอดภัยด้านอัคคีภัย โรงพยาบาลราชวิถี ได้เข้าร่วมซ้อมแผนฉุกเฉินอัคคีภัย ครั้งที่ 1 ประจำปี 2569 โดยสมมติสถานการณ์ ณ หอผู้ป่วยวิกฤตอายุรกรรม ชั้น 3 อาคารทศมินทราธิราช เมื่อวันที่ 22-23 พฤษภาคม 2569

#วิศวกรป้องกันอัคคีภัย

บริษัท ไอเอฟเอสอี อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด ที่ปรึกษาระบบความปลอดภัยด้านอัคคีภัย โรงพยาบาลราชวิถี ได้เข้าร่วมซ้อมแผนฉุกเฉินอัคคีภัย ครั้งที่ 1 ประจำปี 2569 โดยสมมติสถานการณ์ ณ หอผู้ป่วยวิกฤตอายุรกรรม ชั้น 3 อาคารทศมินทราธิราช เมื่อวันที่ 22-23 พฤษภาคม 2569

#วิศวกรป้องกันอัคคีภัย

🔥 เมื่อ“หัวรับน้ำดับเพลิง” ไม่มีฝาครอบ…เรื่องเล็กที่ไม่เล็ก!
__________________________________________
“ฝาครอบหัวรับน้ำดับเพลิง (Fire Department Connection – FDC)” มีหน้าที่อะไร?
✔ ป้องกันสิ่งสกปรก เช่น ฝุ่น ดิน ทราย เข้าไปอุดตันภายใน
✔ ป้องกันน้ำขัง ซึ่งอาจทำให้เกิดสนิมและกัดกร่อน
✔ ป้องกันแมลงหรือสัตว์เล็กเข้าไปทำรัง
✔ ช่วยให้ข้อต่อพร้อมใช้งานทันทีเมื่อเจ้าหน้าที่ดับเพลิงต้องเชื่อมต่อสายส่งน้ำ
__________________________________________
⚠️ หากไม่มีฝาครอบ จะเกิดอะไรขึ้น?
❌ สิ่งแปลกปลอมเข้าไปสะสมในท่อ
❌ ข้อต่อเกิดสนิมหรือเสียหาย
❌ อาจต่อสายไม่ได้ หรือใช้เวลานานกว่าปกติในสถานการณ์ฉุกเฉิน
❌ เสี่ยงทำให้ระบบสนับสนุนการดับเพลิง “ใช้งานไม่ได้” ในเวลาที่จำเป็นที่สุด
__________________________________________
📌 ข้อแนะนำ
👉 ตรวจสอบหัวรับน้ำดับเพลิงอย่างสม่ำเสมอ
👉 หากพบว่าไม่มีฝาครอบ ควรติดตั้งให้ครบถ้วนทันที
👉 เลือกฝาครอบที่เหมาะสมและได้มาตรฐาน พร้อมโซ่ยึดป้องกันการสูญหาย

🔥 เพราะในเหตุเพลิงไหม้ “ทุกวินาทีมีค่า”
อย่าปล่อยให้จุดเล็ก ๆ กลายเป็นปัญหาใหญ่

#วิศวกรป้องกันอัคคีภัย #หัวรับน้ำดับเพลิง

🔥 ปุ่มหน่วงเวลาฉีดสารชั่วคราว (Abort Switch) ติดตั้งให้ครอบคลุม…ถึงจะ “ปลอดภัยจริง”
________________________________________
สำหรับระบบดับเพลิงด้วยสารสะอาด (Clean Agent) สิ่งหนึ่งที่พบ “บ่อย” คือ
👉 ห้องมี ประตูทางออกหลายบาน
แต่กลับติดตั้ง ปุ่มหน่วงเวลาฉีดสารชั่วคราว (Abort Switch) เพียงจุดเดียว
________________________________________
❗ ปัญหาที่เกิดขึ้น
เมื่อเกิดเหตุเพลิงไหม้ ระบบตรวจจับทำงานและเข้าสู่ขั้นตอนหน่วงเวลา (Pre-discharge)
💡 หากมีคนอยู่ในห้อง และต้องการ “หยุดการปล่อยสาร” (Abort)
แต่ตำแหน่งปุ่มอยู่แค่ประตูบางบานเท่านั้น
➡️ คนที่อยู่ใกล้อีกประตูหนึ่ง อาจ เข้าถึงปุ่มไม่ทันเวลา
➡️ เสี่ยงต่อการได้รับผลกระทบจากการปล่อยสาร
________________________________________
⚠️ อีกมุมหนึ่งที่ต้องรู้ (เรื่องจริงหน้างาน)
บางกรณี…ไม่ได้เกิดจากความไม่รู้
แต่เกิดจาก “การตั้งใจลดต้นทุน”
❗ ผู้รับจ้างบางราย ออกแบบให้มีปุ่มหน่วงเวลาฉีดสารชั่วคราว (Abort Switch) แค่จุดเดียว
เพื่อให้ราคาต่ำ แข่งขันได้
➡️ หาก Owner ไม่เข้าใจมาตรฐาน
ก็อาจมองว่า “เพียงพอแล้ว” และตัดสินใจเลือกจากราคา
แต่พอถึงขั้นตอนติดตั้งจริง…
💬 “รายการนี้ไม่ได้อยู่ใน BOQ ที่เสนอครับ”
💬 “ถ้าจะเพิ่ม ต้องมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม”
สุดท้าย Owner ต้องเลือก:
• เพิ่มงบประมาณทีหลัง
หรือ
• ยอมรับความเสี่ยงที่ระบบไม่ครอบคลุม
________________________________________
📌 แนวทางติดตั้งที่เหมาะสม
เพื่อให้ระบบ “ครอบคลุมและใช้งานได้จริง” ควรพิจารณา:
✅ ติดตั้ง ปุ่มหน่วงเวลาฉีดสารชั่วคราว (Abort Switch) ทุกทางออก (Exit Door)
เพื่อให้ผู้ใช้งานสามารถเข้าถึงได้ “ทันที” ไม่ว่าจะอยู่มุมไหนของห้อง

#วิศวกรป้องกันอัคคีภัย

การทดสอบระบบ Pre-Action System
"เริ่ดเลยล่ะ"👍 ถ้าทำถูกตามมาตรฐาน

ระบบดับเพลิงอัตโนมัติชนิดท่อแห้งแบบชะลอน้ำเข้า (Pre-Action System)
เป็นระบบที่หลายอาคาร “ไม่อยากทดสอบจริง” ❗ โดยให้เหตุผลว่าไม่อยากให้น้ำเข้าระบบ
เพราะเมื่อปล่อยน้ำเข้าระบบแล้ว มีความเสี่ยง เช่น 💧
• ท่อรั่ว
• หัวกระจายน้ำดับเพลิงรั่ว
• เกิดสนิมในท่อ
👉 จึงทำให้หลายที่ “งดการทดสอบ”
แต่มาตรฐานก็เข้าใจประเด็นนี้ และมีอะลุ่มอล่วย ไม่ได้บังคับให้ต้องทดสอบแบบเปิดวาล์วเต็มที่ทุกปี
📖 อ้างอิงตามมาตรฐาน NFPA 25
ระบบดับเพลิงอัตโนมัติชนิดท่อแห้งแบบชะลอน้ำเข้า (Pre-Action System)
- ต้องทดสอบฟังก์ชั่นการทำงานด้วยการเปิดวาล์วควบคุมให้สุดประจำ 3 ปี ⏱️
- ช่วงเวลาที่ไม่ได้ทดสอบด้วยการเปิดวาล์วควบคุมสุด ต้องทดสอบการเปิดวาล์วควบคุมแบบบางส่วน (Partially)

📌 สรุปสั้น ๆ
สามารถทดสอบแบบ Partial Trip (หรี่วาล์ว) ได้ 🔧
เพื่อฟังก์ชันทดสอบการทำงานของระบบ และควบคุมไม่ให้น้ำเข้าระบบมากเกินไป 💦
แต่ยังไงก็เลี่ยงไม่ได้! ❗
ต้องมีการทดสอบแบบ Full Trip (เปิดวาล์วสุด) อย่างน้อย ทุก 3 ปี 🚨

🎓 สำหรับผู้ที่สนใจศึกษาเพิ่มเติม
ขอแนะนำหลักสูตรจาก วสท.
หลักสูตรพัฒนาทักษะและทดสอบฝีมือผู้ปฏิบัติงาน
📘 “ระบบดับเพลิงด้วยน้ำ”
📍 หัวข้อ: “ชุดระบบวาล์วควบคุมและวาล์วสัญญาณเตือนภัย”
👉 สมัครได้ที่: https://eit.or.th/order/course/572

🚒 ระบบอัดอากาศโถงลิฟต์ดับเพลิง กับ Piston Effect
ภาพเหล่านี้เป็นการตรวจสอบระบบอัดอากาศโถงลิฟต์ดับเพลิง สิ่งที่ตรวจเจอหลายอาคารคือ
ลิฟต์ดับเพลิงสามารถจอดได้ทุกชั้น ตั้งแต่ชั้น 1 ถึงชั้นดาดฟ้า
แต่ระบบอัดอากาศจ่ายลม “ไม่ครบทุกชั้น”
โดยเฉพาะโถงลิฟต์ดับเพลิงชั้นดาดฟ้า
❌ ไม่มีบานจ่ายลม
➡️ ทำให้ไม่เป็นโถงป้องกันควัน

เมื่อเกิดเพลิงไหม้ที่ชั้นดาดฟ้า และมีการใช้งานลิฟต์
จะเกิดปรากฏการณ์ลูกสูบ (Piston Effect) ภายในปล่องลิฟต์
ซึ่งอาจทำให้ควันถูกดึงหรือผลักผ่านปล่องลิฟต์
และแพร่กระจายเข้าสู่โถงลิฟต์ในชั้นอื่น ๆ ได้

⚠️ สรุป
การขาดระบบอัดอากาศเพียงชั้นเดียว
อาจทำให้ระบบควบคุมควันไฟทั้งระบบไม่มีประสิทธิภาพ เป็นอันตรายกับผู้ใช้งานลิฟต์ดับเพลิง

#วิศวกรป้องกันอัคคีภัย #ระบบอัดอากาศ

🚨 ระบบอัดอากาศกับ Overload Protection
จากประสบการณ์ในวงการวิศวกรรมป้องกันอัคคีภัย มีเรื่องหนึ่งที่พบแทบทุกอาคาร และพบจนคิดว่าเป็นเรื่องปกติ ทั้งที่จริง ๆ แล้ว ไม่ถูกต้องตามหลักการของระบบความปลอดภัย
นั่นคือ
⚠️ การติดตั้ง Overload Protection ให้กับพัดลมระบบอัดอากาศ

🔧 ทำไมถึงไม่ควรติดตั้ง Overload ?
ระบบอัดอากาศ (Pressurization System)
มีหน้าที่สร้างความดันในบันไดหนีไฟหรือโถงลิฟต์ดับเพลิง เพื่อป้องกันไม่ให้ควันไฟไหลเข้าไป
ดังนั้นเมื่อเกิดเพลิงไหม้
🔥 ระบบต้องทำงานต่อเนื่องแม้ในสภาวะที่มอเตอร์อาจเกิดภาระเกิน (Overload) ก็ตาม

📚 กฎหมายและมาตรฐานอ้างอิง
📘 มอก. 2541 เล่ม 6–2555 ระบบอัดอากาศเพื่อควบคุมควันไฟ
📘 มาตรฐานการควบคุมควันไฟของวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย (วสท.)
กำหนดว่า
➡️ พัดลมและมอเตอร์ของระบบต้องสามารถทำงานได้ต่อเนื่องในสภาวะเพลิงไหม้
➡️ ไม่ควรหยุดทำงานจากอุปกรณ์ป้องกันภาระเกินของมอเตอร์

#วิศวกรป้องกันอัคคีภัย #ระบบอัดอากาศ

🚪 ขนาดป้าย Exit Sign กับระยะการมองเห็น
ระยะการมองเห็น (Viewing Distance) คือหัวใจสำคัญของการติดตั้งป้ายทางออก เพื่อให้ผู้อยู่ในอาคารมองเห็นสัญลักษณ์ชัดเจนและอพยพหนีไฟได้อย่างปลอดภัย 🏃‍♂️💨
📐 ปัจจัยที่กำหนดระยะการมองเห็น
ระยะการมองเห็นจะขึ้นอยู่กับ 2 ปัจจัยหลัก:
1. ขนาดของสัญลักษณ์ (ความสูง)
2. ลักษณะการให้แสง ของป้าย
________________________________________
🧮 หลักการคำนวณระยะการมองเห็น
กำหนดตัวแปรที่ใช้ในการคำนวณ ดังนี้:
• H = ความสูงของสัญลักษณ์บนป้าย (หน่วยเป็นเมตร)
• D = ระยะการมองเห็นที่ปลอดภัย (หน่วยเป็นเมตร)
________________________________________
💡 ตัวอย่างการคำนวณ
(ถ้าหากสัญลักษณ์สูง 0.10 เมตร หรือ 10 ซม. ตามกฎหมายไทย)
1. ป้ายแบบมีแสงสว่างในตัว (Internally Illuminated Sign) 🌟
เป็นป้ายที่มองเห็นได้ชัดเจนกว่าในที่มืด
• สูตรการคำนวณ: D = 200H
• แทนค่า: 200 /0.10 = 20 เมตร
• สรุป: หากสัญลักษณ์สูง 10 ซม. จะมองเห็นได้ไกลสูงสุด 20 เมตร
2. ป้ายแบบไม่มีแสงสว่างในตัว (Externally Illuminated Sign) 🔦
เป็นป้ายที่ต้องอาศัยแสงจากภายนอกมากระทบ
• สูตรการคำนวณ: D = 100H
• แทนค่า: 100 /0.10 = 10 เมตร
• สรุป: หากสัญลักษณ์สูง 10 ซม. จะมองเห็นได้ไกลสูงสุดเพียง 10 เมตร
________________________________________

⚠️ ข้อควรระวัง: การเลือกขนาดป้ายต้องสัมพันธ์กับพื้นที่ติดตั้ง หากทางเดินยาวเกินระยะมองเห็น จำเป็นต้องใช้ป้ายที่มีขนาดสัญลักษณ์ใหญ่ขึ้น หรือติดตั้งป้ายเพิ่มเป็นระยะๆ ครับ
#วิศวกรป้องกันอัคคีภัย