CYB Lab

🧬 เปิดรับสมัครแล้ว! BIOCHEM ADVENTURE SERIES 2026 🔬

ชวนน้อง ๆ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้นและตอนปลาย มาสัมผัสประสบการณ์การเรียนรู้ด้าน ชีวเคมีและชีววิทยาโมเลกุล ผ่านกิจกรรมเชิงปฏิบัติการ ที่ได้ ลงมือทดลองจริง ภายใต้การดูแลของอาจารย์และผู้ช่วยวิทยากรจากภาควิชาชีวเคมี คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

✨ เลือกเข้าร่วมได้ 4 หัวข้อสุดเข้มข้น
🧪 3 ต.ค. 2569 – Aroma Hacker: สร้างกลิ่นจากรหัสยีนได้อย่างไร
🌱 10 ต.ค. 2569 – How algae play a giver role in the green world
🔍 17 ต.ค. 2569 – The Bacteria Detective: Identifying Microbes with Biochemistry
🦠 31 ต.ค. 2569 – E. coli Factory: Unlocking the Micro-Engineers of Protein

📍 สถานที่: ชั้น 5 ตึกคลุ้ม วัชโรบล ภาควิชาชีวเคมี คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

💰 ค่าธรรมเนียม
• Early Bird 4,700 บาท/หัวข้อ/คน
• Regular 5,200 บาท/หัวข้อ/คน

กิจกรรมดำเนินเป็น ภาษาไทย เหมาะสำหรับน้อง ๆ ที่สนใจวิทยาศาสตร์ อยากค้นหาความชอบ และเปิดประสบการณ์ในห้องปฏิบัติการจริง

สมัครได้ที่ : https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScxX1HVzDYaOn5i-PwSX8c7yovxciqydF81qHDi66kx7hLGSw/viewform?usp=dialog
📞 สอบถามเพิ่มเติม: 02-2187751
📧 [email protected]

#ค่ายวิทยาศาสตร์ #ชีวเคมี #จุฬาฯ

🌿 Microalgae เหมือนกัน…แต่ใช้งานไม่เหมือนกัน!

นี่คือเรื่องที่คนเริ่มเลี้ยงสาหร่ายควรรู้

1️⃣ Tetraselmis

🟢 เซลล์สีเขียว เคลื่อนที่ได้
🦠 นิยมใช้เป็นอาหารของแพลงก์ตอนสัตว์ เช่น Rotifer และ Copepod
🦐 มีการประยุกต์ใช้ในระบบเพาะฟักและระบบน้ำเขียว

2️⃣ Nannochloropsis

🟢 เซลล์ขนาดเล็ก
⭐ จุดเด่นที่น่าสนใจคือ lipid และกรดไขมันกลุ่ม omega-3 โดยเฉพาะ EPA
🦠 เหมาะกับการใช้เป็นอาหาร/วัตถุดิบสำหรับ live food และงานโภชนาการสัตว์น้ำ

3️⃣ Chlorella

🟢 สาหร่ายเซลล์เดียวที่มีโปรตีนและสารชีวภาพหลายชนิด
🦐 มีการนำมาใช้ในอาหารเสริมและการเพาะเลี้ยงสิ่งมีชีวิตในระบบ aquaculture

4️⃣ Dunaliella

🟢 สาหร่ายสีเขียวที่ปรับตัวต่อความเค็มได้ดีในบางสายพันธุ์
⭐ มีความสนใจด้านสารสีและสารชีวภาพ

⚠️ ข้อสำคัญ

อย่าเลือกสาหร่ายเพียงเพราะ
“สีสวย” หรือ “ความหนาแน่นสูง”

เพราะคุณค่าทางโภชนาการและองค์ประกอบชีวเคมีสามารถเปลี่ยนแปลงตาม

☀️ แสง
🌡️ อุณหภูมิ
🧪 สารอาหาร
🧂 ความเค็ม
💨 CO₂
⏱️ อายุของเซลล์
🧬 สายพันธุ์

ดังนั้น...

สาหร่ายที่เหมาะกับกุ้ง อาจไม่ใช่ตัวเลือกที่ดีที่สุดสำหรับโคพีพอด

และสาหร่ายที่ใช้เลี้ยง Rotifer ได้ดี ก็ไม่ได้หมายความว่าจะเหมาะกับทุกระบบ

📌 ต้องเลือกจาก “วัตถุประสงค์การใช้” เป็นหลัก

🎉 New Publication Alert from CYB Lab!

Our latest research on bio-based polymer production in cyanobacteria is now published in Biotechnology for Biofuels and Bioproducts (Tier 1, IF: 6.0).

📄 Title: Synechocystis sp. PCC 6803 with ddh disruption and heterologous pk gene expression in the phosphoketolase pathway drives carbon flux toward polyhydroxybutyrate production

👨‍🔬 Authors: Vetaka Tharasirivat, Xufeng Liu, Peter Lindblad, and Saowarath Jantaro

📍Key Findings:
- Metabolic Rerouting: Disruption of the native lactate dehydrogenase (ddh) gene combined with heterologous phosphoketolase (pk) expression directed carbon flux straight toward polyhydroxybutyrate (PHB) synthesis.
- Top Strain Performance: Expressing the pk gene from Bifidobacterium breve 203 produced the highest impact on PHB accumulation.
- High Yield: Reached a maximum PHB production of 62.2% of dry cell weight (%w/DCW) within 7 days under nitrogen and phosphorus (NP) deprivation.

📖 Read the full open-access paper here:
https://link.springer.com/article/10.1186/s13068-026-02752-8

🌊 🌊 รู้ทันทะเล แจ้งเตือนก่อนใคร 🌊🌊

🚩กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (ทช.) ขอแนะนำระบบเฝ้าระวังและเตือนภัยน้ำทะเลเปลี่ยนสีสำหรับติดตามสถานการณ์คุณภาพน้ำทะเลแบบ Near Real-time ช่วยให้ประชาชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าถึงข้อมูลได้อย่างรวดเร็ว และเตรียมรับมือกับสถานการณ์ได้อย่างทันท่วงที

🚨จากกรณีน้ำทะเลเปลี่ยนสีในพื้นที่จังหวัดชลบุรี ระหว่างวันที่ 23–27 กรกฎาคม 2569 กรม ทช. ได้ติดตามข้อมูลจากระบบ AutoStation ซึ่งติดตั้งบริเวณทิศเหนือของเกาะสีชัง โดยเมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม 2569 พบค่าคลอโรฟิลล์เอบริเวณชั้นผิวน้ำเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องในช่วงเวลา 15.00–17.00 น. และมีค่าสูงสุด 11.9 µg/L เมื่อเวลา 17.00 น.

🔬ค่าคลอโรฟิลล์เอที่เพิ่มสูงขึ้นเป็นสัญญาณบ่งชี้การเพิ่มจำนวนของแพลงก์ตอนพืช สอดคล้องกับการตรวจพบน้ำทะเลสีน้ำตาลแกมแดงในพื้นที่นอกชายฝั่งตั้งแต่หาดบางแสนต่อเนื่องถึงศรีราชา โดยผลการตรวจสอบตัวอย่างพบว่าเกิดจากการสะพรั่งของแพลงก์ตอนพืชกลุ่มไดโนแฟลกเจลเลต Tripos furca (Ceratium furca)

📮ข้อมูลจากระบบ AutoStation ช่วยสนับสนุนการดำเนินงาน ดังนี้

🔍 ติดตามการเปลี่ยนแปลงคุณภาพน้ำทะเลแบบ Near Real-time
🔔 ตรวจจับสัญญาณผิดปกติและสนับสนุนการแจ้งเตือนพื้นที่เสี่ยง
📊 ติดตามแนวโน้มสถานการณ์และสนับสนุนการบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเล
📍 ครอบคลุมพื้นที่นำร่องจังหวัดชลบุรีและจังหวัดภูเก็ต

📣ประชาชนสามารถติดตามข้อมูลจากระบบ AutoStation ผ่านแอปพลิเคชันได้ทั้งระบบ **iOS และ Android** หรือสแกน QR Code เพื่อเข้าถึงข้อมูลได้ง่าย ทุกที่ ทุกเวลา 👉🏻👉🏻https://autostation.dmcr.go.th

“รู้เร็ว เฝ้าระวังทัน ร่วมกันดูแลทะเลไทยอย่างยั่งยืน”

#น้ำทะเลเปลี่ยนสี #คุณภาพน้ำทะเล #เฝ้าระวังทะเล #กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง

Lab out of office mode: OFF! 🔋⚡️

Spent an amazing weekend (25–26 July) with our CYB Lab team (led by Assoc. Prof. Dr. Saowarath Jantaro) showing our lovely exchange students from France 🇫🇷 and Liverpool 🇬🇧 around the magic of Ayutthaya!

So grateful for good weather, great history, and the best company with the CYB Lab family! ❤️

Batteries fully recharged—now ready to jump back into the lab and crush our research! 🥼🔬🧪

——————𝑪𝒐𝒏𝒕𝒂𝒄𝒕 𝒂𝒏𝒅 𝒋𝒐𝒊𝒏 𝒘𝒊𝒕𝒉 𝒐𝒖𝒓 𝒕𝒆𝒂𝒎————⋆
🥽 Linkedin: http://linkedin.com/in/cyb-lab-07257a352
👨🏻‍💻 Website: https://www.bc.sc.chula.ac.th/saowarath-jantaro-assistant-professor-ph-d/
📧 Email : [email protected]

◉ CLIMATE CHANGE: ราวกับว่ายังแย่ไม่พอ ไมโครพลาสติกที่ลอยอยู่ในอากาศกำลังเก็บความร้อนแล้วทำให้บรรยากาศรอบข้างร้อนขึ้น
ไมโครพลาสติกและนาโนพลาสติก มลพิษที่ไม่มีใครหนีพ้นเนื่องจากพวกมันได้เข้าไปปนเปื้อนในทั่วระบบนิเวศ น้ำ อากาศ ดิน ร่างกายสัตว์ พืช และร่างกายมนุษย์ แถมยังขึ้นไปอยู่บนชั้นบรรยากาศ แต่นักวิทยาศาสตร์ก็ยังไม่แน่ใจว่ามันสร้างผลกระทบอะไรได้บ้างในระดับความสูงขนาดนั้น
งานวิจัยใหม่ที่เผยแพร่บนวารสาร Nature Climate Change อนุภาคพลาสติกสีสันสดใสดูดซับแสงแดดมากกว่าสะท้อน ซึ่งอาจทำให้อุณหภูมิของอากาศโดยรอบสูงขึ้น สิ่งที่น่ากังวลก็คือ ปริมาณของมันอาจส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศมากกว่าที่ใครจะคิดไว้มาก
“ผมคิดว่าเรามีความมั่นใจในเรื่องนี้มาก เพราะเราได้ทำการวัดทั้งหมดในห้องปฏิบัติการเกี่ยวกับปฏิสัมพันธ์ของมันกับแสงแดด สิ่งที่เราไม่มั่นใจนักและยังคงเป็นความไม่แน่นอนอย่างมากคือ จำนวนอนุภาคเหล่านี้ในชั้นบรรยากาศว่ามีมากน้อยเพียงใด” ศาสตราจารย์ Drew Shindell ศาสตราจารย์ด้านวิทยาศาสตร์โลกแห่งมหาวิทยาลัยดุ๊ก กล่าว
ทีมวิจัยได้ทำความเข้าใจพฤติกรรมของมลพิษเหล่านี้ผ่านการตรวจสอบลักษณะต่าง ๆ ของอนุภาคไม่ว่าจะเป็นขนาด สี องค์ประกอบทางเคมี และอายุ ที่สัมผัสกับแสงที่มีความยาวคลื่นต่างกัน พวกเขาพบว่าอนุภาคสีดำ เหลือง น้ำเงิน และแดงดูดซับแสงแดดได้มากกว่าอนุภาคสีขาวมาก
อนุภาคที่มีสีสันดูดซับแสงได้ในระดับที่สูงกว่าชิ้นส่วนที่ไม่มีสีเกือบ 75 เท่า ขณะเดียวกันไมโครพลาสติกขนาดเล็กก็จะดูดซับและกระจายแสงได้รุนแรงกว่า ทีมวิจัยประเมินว่า ผลกระทบของไมโครพลาสติกต่อภาวะโลกร้อนอาจมีค่าประมาณหนึ่งในหกของคาร์บอนดำหรือเขม่า ซึ่งเป็นส่วนประกอบหลักของมลพิษทางอากาศที่เกิดจากการเผาไหม้เชื้อเพลิงฟอสซิลเป็นหลัก
“ผลการวิจัยเหล่านี้ชี้ให้เห็นว่าไมโครพลาสติกและนาโนพลาสติกในอากาศไม่ได้เป็นเพียงปัญหาการปนเปื้อนทางสิ่งแวดล้อมเท่านั้น แต่ยังอาจเป็นปัจจัยด้านสภาพภูมิอากาศที่กำลังเกิดขึ้นใหม่” Gilberto Binda นักวิจัยไมโครพลาสติกจากมหาวิทยาลัยอินซูเบรียในอิตาลี กล่าว
ยังไงก็ตามผู้เชี่ยวชาญระบุว่ายังมีข้อจำกัดบางอย่างอยู่นั่นคือ ความซับซ้อนของโลกแห่งความจริง ที่อาจมีปัจจัยอื่น ๆ เช่นความชื้น สารเคมี การกระทำของคลื่น และอื่น ๆ อีกมากมายซึ่งสามารถส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
ยังไงก็ตาม “มันเป็นเหตุผลสำคัญอีกประการหนึ่งที่เราควรให้ความสนใจมากขึ้นกับการกำจัดขยะพลาสติกออกจากสิ่งแวดล้อม” Shindell บอก
อ่านฉบับเว็บไซต์ที่ https://environman.co.th/microplastic-climate-change/

GreenUpdate : น้ำทะเลชุมพร มีสีน้ำตาลแดง มีกลิ่นคาว มีสัตว์น้ำตายจำนวนมาก คาด เกิดจากการสะพรั่งของแพลงก์ตอนพืชกลุ่มไดอะตอม

วานนี้ (29 พ.ค. 69) ศูนย์วิจัยทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งอ่าวไทยตอนกลาง ลงพื้นที่สำรวจและตรวจวัดคุณภาพน้ำทะเลเบื้องต้น พร้อมเก็บตัวอย่างแพลงก์ตอน บริเวณชายทะเลปากน้ำชุมพร หาดภราดรภาพ และหาดทรายรี อ.เมือง จ.ชุมพร

ผลการสำรวจเบื้องต้นพบว่า น้ำทะเลมีสีน้ำตาลแดง มีกลิ่นเหม็นคาว และพบสัตว์น้ำตายจำนวนมากบริเวณชายทะเลปากน้ำชุมพร สาเหตุคาดว่าเกิดจากการสะพรั่งของแพลงก์ตอนพืชกลุ่มไดอะตอม

โดยพบชนิดเด่น ได้แก่
-Pseudo-nitzschia sp. มีความหนาแน่นเฉลี่ย 14,850 เซลล์ต่อลิตร
-Pleurosigma sp. มีความหนาแน่นเฉลี่ย 13,230 เซลล์ต่อลิตร
-Thalassionema sp. มีความหนาแน่นเฉลี่ย 11,151 เซลล์ต่อลิตร

สำหรับสัตว์น้ำที่พบ ส่วนใหญ่เป็นกลุ่มปลา โดยพบปลากลุ่มปลาแป้น (Leiognathidae) เป็นชนิดเด่น และกระจายตลอดแนวชายหาด รองลงมา ได้แก่ กลุ่มปลาหางควาย (Platycephalidae) และปลาซีกเดียว (Soleidae) ตามลำดับ

จากการตรวจวัดคุณภาพน้ำทะเลเบื้องต้น
ค่าความเป็นกรด-ด่างอยู่ในช่วง 7.88–8.20
อุณหภูมิ 30.2–31.7 องศาเซลเซียส
ความเค็ม 31–32 ส่วนในพันส่วน
ปริมาณออกซิเจนละลายน้ำ 3.62–5.85 มิลลิกรัมต่อลิตร

โดยทั่วไป การเกิดปรากฏการณ์น้ำเปลี่ยนสีสามารถเกิดขึ้นได้เมื่อแพลงก์ตอนพืชมีความหนาแน่นตั้งแต่ประมาณ 10,000 เซลล์ต่อลิตรขึ้นไป ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับชนิด องค์ประกอบประชาคมแพลงก์ตอนพืช และสภาพแวดล้อมของพื้นที่

นอกจากนี้ การสะพรั่งของแพลงก์ตอนพืชอาจส่งผลให้ปริมาณออกซิเจนละลายน้ำลดต่ำลง โดยเฉพาะบริเวณท้องน้ำ ซึ่งอาจเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อสัตว์น้ำและก่อให้เกิดการตายของสัตว์น้ำในพื้นที่ดังกล่าว

ภาพ : กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง

#แลงก์ตอนบลูม #สาหร่ายสะพรั่ง #ชุมพร #น้ำทะเลเปลี่ยนสี

ปฏิวัติวงการบำบัดน้ำ! นักวิทย์เจ๋ง ดัดแปลง “สาหร่ายกลิ่นส้ม” ดักจับไมโครพลาสติกจิ๋วได้กว่า 90% ใน 1 ชั่วโมง

ปัญหาการปนเปื้อนของ "ไมโครพลาสติก" ในแหล่งน้ำและระบบประปาทั่วโลกกำลังทวีความรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ เนื่องจากโรงบำบัดน้ำเสียส่วนใหญ่ในปัจจุบันสามารถกรองได้เฉพาะขยะพลาสติกขนาดใหญ่ แต่ไม่สามารถดักจับอนุภาคพลาสติกขนาดจิ๋วที่หลุดรอดไปสู่สิ่งแวดล้อมและห่วงโซ่อาหารได้ ทว่าล่าสุด ทีมนักวิทยาศาสตร์ได้ค้นพบทางออกอันชาญฉลาดด้วยการใช้เทคโนโลยีชีวภาพดัดแปลงพันธุกรรมสาหร่ายให้กลายเป็น "แม่เหล็กดักจับพลาสติก" แถมยังมีกลิ่นหอมสดชื่นของส้มอีกด้วย

ทีมนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยมิสซูรี (University of Missouri-Columbia) ร่วมกับมหาวิทยาลัยเทกซัส เอแอนด์เอ็ม (Texas A&M University) ประเทศสหรัฐอเมริกา ได้ประสบความสำเร็จในการพัฒนาเทคโนโลยีที่มีชื่อว่า RUMBA ซึ่งเป็นการดัดแปลงพันธุกรรมของสาหร่ายสีเขียวแกมน้ำเงิน (Cyanobacteria) สายพันธุ์ Synechococcus elongatus ให้มีความสามารถในการผลิตสาร "ลิโมนีน" (Limonene) ซึ่งเป็นน้ำมันหอมระเหยธรรมชาติที่พบในผิวส้มในปริมาณสูง

กลไก "กลัวน้ำ" เปลี่ยนสาหร่ายให้เป็นแม่เหล็ก
ศาสตราจารย์ ดร. ซูซี ได (Susie Dai) หัวหน้าทีมวิจัยจากภาควิชาวิศวกรรมเคมีและสิ่งแวดล้อม และสถาบัน Bond Life Sciences Center อธิบายว่า กลิ่นส้มที่เกิดขึ้นไม่ใช่เพียงเพื่อความสวยงาม แต่สารลิโมนีนที่สาหร่ายผลิตออกมาจะเข้าไปเปลี่ยนคุณสมบัติทางเคมีบนพื้นผิวของเซลล์สาหร่าย ให้มีฤทธิ์ "ไม่ชอบน้ำ"

เนื่องจากไมโครพลาสติกในน้ำ (เช่น พอลิสไตรีน หรือ PET) มีคุณสมบัติไม่ชอบน้ำเช่นเดียวกัน ตามหลักการทางเคมี สสารที่มีคุณสมบัติเหมือนกันจะดึงดูดเข้าหากัน ทำให้เมื่อสาหร่ายกลิ่นส้มนี้ไปเจอกันไมโครพลาสติกในน้ำ พวกมันจะวิ่งเข้าหากันและยึดเกาะกันแน่นเหมือนแม่เหล็กทันที

จากนั้น สาหร่ายและพลาสติกจะรวมตัวกันเป็นกลุ่มก้อนที่มีน้ำหนัก และตกตะกอนจมลงสู่ก้นถังอย่างรวดเร็ว ทำให้นักวิจัยสามารถแยกเอาพลาสติกออกจากน้ำได้อย่างง่ายดาย โดยผลการทดสอบในห้องปฏิบัติการพบว่า สาหร่ายดัดแปลงพันธุกรรมนี้สามารถดักจับและกำจัดไมโครพลาสติกขนาดเล็กระดับนาโนเมตรได้สูงถึง 91.4% ภายในเวลาเพียง 1 ชั่วโมงเท่านั้น

นวัตกรรม "นกนัดเดียวได้นก 3 ตัว"
ดร. ซูซี ได กล่าวเสริมว่า นวัตกรรมนี้เป็นการแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อม 3 ด้านพร้อมกันในหนึ่งเดียว :
• กำจัดไมโครพลาสติก: ล้างสารปนเปื้อนขนาดจิ๋วออกจากน้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพสูง
• บำบัดน้ำเสีย: สาหร่ายเหล่านี้เติบโตได้ดีในน้ำเสีย โดยมันจะช่วยดูดซับสารอาหารส่วนเกิน เช่น ไนเตรตและฟอสเฟต ทำให้น้ำสะอาดขึ้นก่อนปล่อยสู่ธรรมชาติ
• การเปลี่ยนขยะเป็นมูลค่า : ก้อนตะกอนชีวมวลของสาหร่ายที่ผสมพลาสติกซึ่งเก็บกู้ขึ้นมาได้ จะไม่ถูกนำไปฝังกลบให้เป็นขยะซ้ำสอง แต่ทีมวิจัยสามารถนำมันไปแปรรูปเป็น "พลาสติกชีวภาพคอมโพสิต"ที่มีความเหนียวและยืดหยุ่นสูง เพื่อนำไปใช้ประโยชน์ในอุตสาหกรรมอื่นต่อได้ เป็นการส่งเสริมระบบเศรษฐกิจหมุนเวียน

ปัจจุบันทีมวิจัยได้ทดลองเลี้ยงสาหร่ายนี้ในถังปฏิกรณ์ชีวภาพขนาด 100 ลิตร โดยตั้งเป้าหมายในอนาคตว่าจะขยายขนาดระบบ เพื่อนำไปติดตั้งและทำงานร่วมกับระบบของโรงบำบัดน้ำเสียส่วนเมือง เพื่อสร้างแหล่งน้ำดื่มที่ปลอดภัยและไร้พลาสติกปนเปื้อนอย่างยั่งยืน

ที่มาและแหล่งอ้างอิงข้อมูล (Sources)
• งานวิจัยต้นฉบับ: Long, B., Li, Q., Hu, C. et al. "Remediation and upcycling of microplastics by algae with wastewater nutrient removal and bioproduction potential." เผยแพร่ในวารสารวิชาการระดับโลก Nature Communications (DOI: 10.1038/s41467-025-67543-5)
• แถลงการณ์อย่างเป็นทางการ: มหาวิทยาลัยมิสซูรี (University of Missouri-Columbia), ข้อมูลเผยแพร่ผ่านสถาบันวิจัย Bond Life Sciences Center
รายงานข่าววิทยาศาสตร์:
• ScienceDaily (พฤษภาคม 2026): "Scientists say this algae could remove microplastics from drinking water"

#เรื่องเล่า #ประวัติศาสตร์ #วิทยาศาสตร์ #ต่างประเทศ #ความรู้ #สาระน่ารู้ #เกร็ดความ #ข่าว