SAM Rozkwit

Przyjaciółki i przyjaciele warszawskich ogrodów działkowych,

do poniedziałku 9 lutego włącznie trwają konsultacje społeczne projektu Planu Ogólnego dla Warszawy – dokumentu planistycznego, który zadecyduje o tym, w jaki sposób będą mogły być użytkowane poszczególne działki ewidencyjne.

Niestety projekt Planu zawiera zapisy niekorzystne m. in. dla ogrodów, w których mieliśmy przyjemność działać – Rodzinny Ogród Działkowy Zelmot w Warszawie oraz ROD Fort Szczęśliwice.

W wypadku ROD Zelmot (a także sąsiedniego Rodzinny Ogród Działkowy Leśnicy w Warszawie) proponowane jest dopuszczenie na znacznym obszarze trasy szybkiego ruchu (od ul. Racławickiej), a także zabudowy handlowo-usługowej (od ul. Grójeckiej) oraz mieszkaniowej (od ul. Sąchockiej).

Natomiast w ROD Fort Szczęśliwice projekt Planu przewiduje możliwość poszerzenia ciągu Alei Jerozolimskich o bezpośrednio przylegający do nich fragment ogrodu.

Ogrody działkowe mają niezaprzeczalną wartość ekologiczną: zapewniają retencję wody, tak ważną w czasach nasilania się susz i gwałtownych opadów; obniżają temperaturę podczas upałów, tworząc kliny napowietrzające i łagodząc zjawisko miejskiej wyspy ciepła; pomagają oczyszczać powietrze, wreszcie są miejscami wyjątkowej różnorodności gatunków roślin i domem dla fauny, w tym małych ssaków, ptaków i zapylaczy.

Działki mają także duży potencjał społeczny, a w ogrodach, o których mowa, odbywają się ogólnodostępne wydarzenia edukacyjne i integracyjne, m. in. dotyczące ogrodnictwa czy świadomości ekologicznej.

W związku z tym, zachęcamy mieszkanki i mieszkańców Warszawy do wsparcia ogrodów przez złożenie uwag do Planu Ogólnego – poniżej udostępniamy wzory przygotowane przez zarządy ROD. Dokumenty wystarczy uzupełnić o dane osobowe, podpisać i wysłać na adres [email protected].

– ROD Zelmot i ROD Leśnicy: https://zielonaochota.pl/

– ROD Fort Szczęśliwice: https://docs.google.com/document/d/1UvxET3dQzCe-0X2CanOJQE10eUyxqXNL/edit

Szczegółowe informacje o procedurze konsultacji – w tym o innych formach składania uwag – są dostępne na stronach Urzędu Miasta:
https://warszawa19115.pl/-/skladanie-uwag-do-sporzadzanego-planu-ogolnego-m-st-warszawy

Serdecznie dziękujemy za wsparcie – wkrótce damy znać o naszych planach na nadchodzący sezon.

>

Inspirując się czyżnią – tradycyjną formą roślinności śródpolnej – posadziliśmy, w ramach działań na „Wspólnym Polu”, kępę krzewów, którą ograniczyliśmy strukturą z naturalnych materiałów, tak, by wyznaczyć przestrzeń bezpieczną dla przyrody. Gęstwina rośnie w północnej części parku, przy Zamku Ujazdowskim. Sadziliśmy ją wspólnie, grupą osób chętnych do pracy w ziemi.

Opisywane przez botaników czyżnie [1] to wielogatunkowe, krzewiaste gęstwiny, które można spotkać wśród pól, wzdłuż rowów oraz na granicach ekosystemów. Te zarośla dają schronienie i pożywienie ptakom, małym ssakom i owadom, regulują wilgotność i temperaturę, a także chronią glebę przed erozją. Gatunki roślin charakterystyczne dla czyżni to tarnina i głóg – krzewy o kolczastych gałęziach.

Czyżnia jest punktem wyjścia do namysłu nad wspólnotą, ochroną i podziałem przestrzeni wspólnego pola, w wyniku którego pewna jej część przestaje być dostępna ludzkim użytkownikom. Związek frazeologiczny mówi o kilku osobach przebywających w tej samej przestrzeni, np. w domu, że „dzielą” ją one. W tym potocznie używanym określeniu kryje się dwoistość. Oznacza ono bowiem nie tylko, że dana przestrzeń jest wspólna, ale także, że jest określona w sposób, który porządkuje korzystanie z niej: poszczególne części nie są zawsze dostępne dla wszystkich, na tych samych warunkach i w ten sam sposób. Czyżnia jest próbą ustalania w działaniu reguł współ-dzielenia.

Przykładami rozwiązań, które oddają fragment pola naturze są „strefy przyrody” wyznaczone przez warkocze z chrustu, które podziwiać można na Polu Mokotowskim [2], inicjatywy rewilding-owe czy ruch We Are the Ark [3]. Czyżnia przy Zamku ma być prototypem myślenia o przestrzeni, które wymaga od człowieka wycofania się i zaakceptowania własnej nieobecności w części świata.

Czyżnia znajduje się obok zamkowego glebarium, wśród śliw ałyczy i jabłoni. Tworzą ją rośliny rośliny pochodzące z Gospodarstwa Szkółkarskiego Kampinoskiego Parku Narodowego w Lesznie koło Julinka. Wszystkie gatunki są rodzime i stosunkowo mało wymagające. Część wybranych krzewów spotykana jest w śródpolnych czyżniach, część – jak ligustry i berberysy – z powodzeniem tworzy gęste zarośla miejskie. Nie wszystkie krzewy posiadają ciernie. Zespół tworzą:

Głogi jednoszyjkowe
Dereń świdwa
Jarząb
Trzmieliny zwyczajne
Szakłak pospolity
Kruszyny pospolite
Ligustry pospolite
Berberysy pospolite
Śliwy tarniny
Kalina koralowa

Część poletka bez krzewów została wzbogacona roślinami płożącymi: bluszczem pospolitym, dąbrówką rozłogową i gajowcem żółtym. Sadziliśmy dość gęsto, szukając optymalnych stanowisk. Eklektyczne towarzystwo miewa się różnie – niektóre rośliny pięknie się przyjęły, dla innych nowe warunki okazały się szokiem. Obserwujemy wspólnie sadzoną Czyżnię z nadzieją. Niektóre rośliny przetrwają, inne nie poradzą sobie w wymagającym miejscu, gdzie warstwa gleby jest cienka i leży na gruzach Warszawy. Z roślin, które się zaaklimatyzują, powstanie zwarta, niedostępna ludziom gęstwina.

💚💚💚Raz jeszcze dziękujemy wszystkim wspaniałym osobom z Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, przyjaciołom i ochotniczkom za wsparcie i możliwość zainicjowania Czyżni.

________________________

[1] ludową nazwę „czyżnia” przechwycił do języka botaniki Janusz B. Faliński; Faliński J.B., Hrynkiewicz-Sudnik J., Fabiszewski J. 1963. Śródpolne zarośla z rzędu Prunetalia (czyżnie) Równiny Kutnowskiej jako wskaźnik dzisiejszej potencjalnej roślinności naturalnej. Acta. Soc. Bot. Pol. 32 (1963): 693-714.

[2] https://dolinaslupi.pl/aktualnosci-7/warkocz-z-chrustu-mini-strefa-dzikiej-przyrody/https://zzw.waw.pl/wp-content/uploads/2019/02/Dzikie-zycie.pdf

[3] https://wearetheark.org/

💚 17 czerwca posadziliśmy Czyżnię czyli zwarty zespół krzewów różnych gatunków, który jest próbą wyznaczenia przestrzeni dla nieludzkich użytkowników parku. Krzewy oddzielone są strukturą z różnych materiałów naturalnych. W sadzeniu uczestniczyło wiele wspaniałych, zaangażowanych osób. Dziękujemy za ten piękny wieczór, spotkanie i wspólną pracę z ziemią i roślinami. Więcej o Czyżni w parku i czyżniach, które nas inspirowały opowiemy wkrótce. Tymczasem kilka zdjęć z sadzenia autorstwa niezawodnej Martyna Stołpiec .

💚 Działanie odbyło się w ramach artystyczno-badawczego projektu rezydencyjnego {Wspólne pole}, skupionego na zielonym otoczeniu Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski.

💚 Wszystkie rośliny pochodzą Gospodarstwa Szkółkowskiego Kampinoskiego Parku Narodowego w Lesznie koło Julinka.

💚 Dziękujemy Jagodzie / Zastyga za tematyczny poczęstunek.

Zapraszamy do wspólnego sadzenia ciernistych krzewów - prawdziwych, z korzeniami lub ledwie wyobrażonych, które pojawić się mogą w języku. Tym z Was, które nie lubią sadzić i mówić zaproponujemy budowę struktury ochronnej, która otoczy krzadyle. Chcemy wspólnie zbudować nową przyzamkową Czyżnię.

Tworzenie Czyżni odbywa się w ramach działań na {Wspólnym polu} Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski 💚💚💚

Wspólnie z naszymi rezydentkami zapraszamy do kolektywnego sadzenia czyżni — zespołu ciernistych krzewów — oraz pracy ze słowem i wyobraźnią, które odbędą się we wtorek 17 czerwca o 18:00* przed Zamkiem Ujazdowskim. Utworzymy kępę krzewów i wzbogacimy ją zaprojektowanymi wspólnie strukturami z naturalnych materiałów, tak by wyznaczyć przestrzeń bezpieczną dla przyrody.

Czyżnie to wielogatunkowe krzewiaste gęstwiny, które spotkać można wśród pól, wzdłuż rowów, na granicach ekosystemów. Te zarośla dają schronienie i pożywienie ptakom, małym ssakom i owadom, regulują wilgotność i temperaturę, a także chronią glebę przed erozją. Gatunki roślin charakterystyczne dla czyżni to tarnina i głóg — krzewy o kolczastych gałęziach. Czyżnia przy Zamku ma być prototypem myślenia o przestrzeni, które wymaga od człowieka wycofania się i zaakceptowania własnej nieobecności w części świata.

Ciernista czyżnia jest punktem wyjścia do namysłu nad wspólnotą, ochroną i podziałem przestrzeni wspólnego pola, w wyniku którego pewna jej część przestaje być dostępna ludzkim użytkownikom. Wspólnie zastanowimy się nad tym, jak mówimy o krzakach, zaroślach i innych siedliskach dzikości oraz jakie skojarzenia one wywołują. Następnie tak pobudzoną wyobraźnię wykorzystamy, by zasadzić czyżnię i odgraniczyć ją od otaczającej przestrzeni.

Plan działania:
18:00 — czyżnia wita*
18:10—18:45 – o czym myślimy, kiedy mówimy o krzakach? Praca ze słowem
18:45—19:00 – czyżnia: instrukcja obsługi
19:00—20:30 – sadzenie czyżni i wydzielanie strefy bezpiecznej dla przyrody
🏰 Spotykamy się przy wejściu głównym do Zamku Ujazdowskiego

* Budowę czyżni rozpoczniemy wcześniej. Osoby, które chcą nam towarzyszyć, zapraszamy od 16:00.

Wydarzenie poprowadzą Aleksandra Andrzejewska, Megi Malinowska, Ola Jankowiak, Mateusz Szymczycha i Filip Niemczyk

Dowiedz się więcej: https://u-jazdowski.pl/program/rezydencje/rezydenci/archiwum-rezydentow/sam-rozkwit
O wydarzeniu: https://u-jazdowski.pl/program/rezydencje/projekty/czyznia

Podczas wydarzenia będziemy sadzić rośliny pochodzące z Gospodarstwa Szkółkowskiego Kampinoskiego Parku Narodowego w Lesznie koło Julinka. Dziękujemy Pani Annie Otrębie za konsultacje podczas wyboru sadzonek!

Z radością informujemy, że członkinie naszego stowarzyszenia Ola Andrzejewska i Megi Malinowska w kwietniu i maju będą rezydentkami Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w ramach długoterminowego projektu "Wspólne pole". Celem rezydencji jest badanie i prototypowanie form współdzielenia przestrzeni z pozaludzkimi organizmami.

Więcej informacji wkrótce!

SAM Rozkwit – Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski

🌿 Turnus na Działkach zakończony! 🌱

Za nami warsztaty, wystawa i spacery w warszawskich ogrodach działkowych. W ramach cyklu „Turnus na działkach” spotkaliśmy się z zielenią i sztuką. Poznawałyśmy sekrety miejskich roślin 🌼, przyglądaliśmy się działkom okiem aparatu 📸 i słuchaliśmy dźwięków ogrodów 🎶.

Wszystkie te doświadczenia zebraliśmy w publikacji „Działkowe działania. Sztuka, natura i lokalność”. To przewodnik po pomysłach na działania w zielonych przestrzeniach miasta.

Dziękujemy partnerom i uczestnikom za wspólną podróż! 🌞

🔗 Publikacja dostępna tutaj: https://drive.google.com/file/d/1jN30wcNvpmrUOhecnOIB_CGyvyu707hU/view

---
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury: Kultura - Interwencje. Edycja 2024.