Ochman i Partnerzy

ZGODA NA ROZBIÓRKĘ BUDYNKU W TRYBIE ART. 199 KODEKSU CYWILNEGO

Sąd Najwyższy odpowiedział na pytanie prawne, czy sąd może udzielić zgody na rozebranie budynku, w którym ustanowione są odrębne własności lokali, jeżeli współwłasność ma charakter przymusowy i nie można żądać jej zniesienia, dopóki trwa odrębna własność?
W podjętej uchwale SN uznał, że na podstawie art. 199 k.c. nie można udzielić zgody na rozebranie budynku, w którym ustanowiono odrębną własność lokali. W konsekwencji potwierdził, że sąd nie może wydać zgody na wyburzenie budynku, nawet jeśli wymaga on kosztownego remontu, jeśli sprzeciwia się temu właściciel choćby jednego z wyodrębnionych lokali. (sygn. akt III CZP 31/25)

Likwidacja spółki jawnej

Z orzeczenia SN, które zapadło na kanwie problemu likwidacji spółki jawnej, wynika, że wspólnikom przysługuje autonomia w kwestii sposobu rozwiązania i rozliczenia należności wobec wierzycieli spółki. SN przypomniał, że likwidacja spółki jawnej nie jest obowiązkowa. Wspólnicy muszą jednak precyzyjnie określić, jakie czynności mają zastąpić procedurę likwidacji spółki. Uzgodnienia te powinny dotyczyć w szczególności zasad podziału majątku spółki oraz sposobu zaspokojenia wierzycieli. W szczególności żaden przepis prawa nie zobowiązuje wspólników do spieniężenia majątku spółki celem zaspokojenia jej wierzycieli. Składniki majątkowe spółki mogą zostać przeniesione na poszczególnych wspólników w ramach ich rozliczenia. Wierzycielom pozostaje pozwanie wspólników o zapłatę.

Zaliczenie nieściągalnej wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów
NSA orzekł, że samo postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec dłużnika nie daje prawa do zaliczenia wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów. Dokument musi dotyczyć konkretnej wierzytelności. Oznacza to, że do kosztów działalności można zaliczyć jedynie takie wierzytelności co do których zostało wydane odrębne postanowienie o jej nieściągalności. [Wyrok NSA z dnia z 17 lutego 2026 r., sygn. akt II FSK 710/23]

Cesje wierzytelności

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wydał precedensowy wyrok, podważając ważność umowy cesji wierzytelności z hipoteki frankowej na dwa sposoby: brak polskiego oddziału zagranicznego podmiotu oraz oferowanie rażąco niskich kwot za wierzytelność jako nieuczciwej praktyki rynkowej. Orzeczenie może wpłynąć na rynek obrotu wierzytelnościami, roszczenia z kredytów „darmowych”, hipotek frankowych i spraw z ubezpieczycielami, zachęcając sądy do wnikliwej kontroli takich umów. Bank skutecznie zakwestionował cesję, broniąc swoich interesów przed roszczeniami konsumenta

NSA orzekł, że nabycie wierzytelności po cenie niższej niż ich wartość nominalna, dokonywane we własnym imieniu i na własne ryzyko, nie stanowi odpłatnej usługi podlegającej VAT. Fiskus próbował uznać to za usługę „wyręczania” cedenta, ale WSA i NSA jasno stwierdziły, że różnica cen odzwierciedla tylko realną wartość ekonomiczną, a nie opłatę za pomoc. Ostatni wyrok w tej sprawie otwiera drogę dla bezpiecznych transakcji wierzytelnościami. [Wyrok NSA z 18 listopada 2025 r., sygn. akt I FSK 1897/22]

WAŻNY WYROK TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO W SPRAWIE ZACHOWKU

TK orzekł, że prawo do zachowku doznaje ograniczeń. Uprawnieni do zachowku są jedynie najbliżsi spadkobiercy. Oznacza to, że prawo do zachowku przysługuje osobie, która dziedziczyła by z ustawy po pierwszym spadkodawcy. W sytuacji, gdy zmarły mąż pominął żonę w testamencie, ta wniosła o zachowek, ale w trakcie procesu - zmarła, to jej roszczenie o zachowek wygasa wraz z jej śmiercią, a w konsekwencji jej dzieci nie mogą domagać się zachowku po mężu zmarłej matki.

ZMIANA STANOWISKA PREZESA URZĘDU OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH W ZAKRESIE POZYSKIWANIA ZGÓD MARKETINGOWYCH



Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok, który może całkowicie zmienić zasady marketingu B2B w Polsce. Zdaniem WSA, firmy mogą kontaktować się z przedsiębiorcami wpisanymi do CEIDG, aby ustalić, czy wyrażają zgodę na otrzymywanie ofert

Sprawa rozpoczęła się od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (PUODO), który w 2024 r. nakazał znanemu w Polsce bankowi oraz firmie współpracującej z nim usunięcie danych osobowych przedsiębiorcy M. M., pozyskanych z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG), argumentując brak podstawy prawnej do przetwarzania tych danych w celach marketingowych. Bank został również upomniany za naruszenie przepisów RODO, co wywołało oburzenie w sektorze finansowym i marketingowym. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (PUODO) stał na stanowisku, że kontaktowanie się z osobą, która nigdy nie była klientem banku, w celu uzyskania zgody na marketing bezpośredni, nie może być oparte na prawnie uzasadnionym interesie firmy, o którym mowa w art. 6 ust. 1 lit. f RODO. Co do bank powinien mieć zgodę danej osoby na przetwarzanie jej danych w celach marketingowych, a – jak argumentował organ - ten nie wykazał, żeby przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą wyraził taką uprzednio. Bank nie zgodził się z tym stanowiskiem i złożył skargę do WSA w Warszawie. W skardze wskazał, że PUODO błędnie zakwalifikował czynności banku jako marketing bezpośredni, nie rozróżniając samego procesu pozyskiwania zgód od późniejszego prowadzenia marketingu. Argumentował ponadto, że kontakt z przedsiębiorcą w celu ustalenia jego preferencji komunikacyjnych jest standardową praktyką rynkową, nie narusza praw osoby, której dane dotyczą, i może być prowadzony na podstawie prawnie uzasadnionego interesu.

Wojewódzki Sąd Administracji w Warszawie częściowo przychylił się do argumentów instytucji finansowej. Stwierdził, że PUODO przyjął zbyt szeroką definicję marketingu bezpośredniego i w opinii organu wydającego orzeczenie, kontakt telefoniczny z przedsiębiorcą prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą, w celu ustalenia, czy ten wyraża zgodę na ofertę, nie jest równoznaczny z marketingiem. Tym samym decyzja o upomnieniu banku oraz nakazie usunięcia danych w tej części została uznana za niezasadną.

Haczyk, o którym muszą pamiętać firmy. Wyrok WSA ma w praktyce daleko idące konsekwencje. Oznacza, że przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą, którzy udostępniają swoje dane kontaktowe w CEIDG, mogą odbierać połączenia i maile od innych firm w celu ustalenia, czy wyrażają zgodę na otrzymywanie ofert. Wyrok rozszerza możliwości wykorzystania danych dostępnych w publicznych rejestrach w celu dotarcia do potencjalnych klientów, pod warunkiem, że firmy jasno rozdzielają proces pozyskiwania zgód od rzeczywistego marketingu.

NSA orzekł, że przy określaniu, czy grunt jest terenem budowlanym, decydujące znaczenie ma jego podstawowe przeznaczenie ustalone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Jeśli działki są oznaczone jako niezabudowane tereny rekreacyjne i parkowe, a możliwość wznoszenia pewnych obiektów ma jedynie charakter uzupełniający, to grunt nie jest uznawany za budowlany i jego dostawa podlega zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT. Uzupełniające funkcje terenu nie zmieniają jego zasadniczego charakteru, dlatego nie mają wpływu na zwolnienie z podatku. [Wyrok NSA z 16 października 2025 r., sygn. akt I FSK 1180/22] +

Kara umowna kosztem uzyskania przychodu?

NSA orzekł, że kary umowne za opóźnienia w wykonaniu usług lub realizacji dostaw mogą być kosztem uzyskania przychodów, jeśli opóźnienie nie jest zawinione przez podatnika i spełnione są warunki z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Sąd podkreślił, że przepis wykluczający kary umowne z kosztów podatkowych należy interpretować ściśle i dotyczy on jedynie kar za wady towarów, robót lub usług oraz zwłoki w ich usunięciu, a nie kar za opóźnienia niezawinione przez podatnika. Choć fiskus prezentuje odmienne stanowisko, sądy administracyjne zgodnie przyznają rację podatnikom w tej kwestii. [Wyrok NSA z 9 października 2025 r., sygn. akt II FSK 1655/24]

NSA podjął w poniedziałek ważną uchwałę stwierdzając, że postępowanie podatkowe zakończone ostateczną decyzją można wznowić, jeśli wyjdą na jaw nowe dowody lub istotne okoliczności, które nie były znane organowi podatkowemu, nawet jeśli podatnik miał o nich wiedzę wcześniej. Sąd uznał, że kluczowe jest to, czy fiskus nie znał tych okoliczności w momencie wydawania decyzji, a nie czy podatnik je znał lub powołał. Uchwała ta ujednolica orzecznictwo i otwiera szersze możliwości dla podatników do dochodzenia swoich roszczeń, nawet gdy wcześniej nie przedstawili wszystkich dostępnych dowodów. [Uchwała NSA z 13 października 2025 r., sygn. akt II FPS 3/25]