Biuletyn Informacyjny AK

Z ogromnym smutkiem przyjęliśmy wiadomość o odejściu Ani Cywińskiej... brak słów i niedowierzanie.

Ania przez wiele lat zaprzyjaźniona była z redakcją Biuletynu, a jako córka płk. Czesława Cywińskiego ps. „Skwronek", prezesa Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, który zginął w katastrofie smoleńskiej i aktywna działaczka w środowiskach kombatanckich Armii Krajowej i Muzeum Powstania Warszawskiego, miała wśród osób znających ją i współpracujących status szczególny.

Żegnamy Cię Aniu i dziękujemy za Twe Wielkie Serce.

Cześć Jej Pamięci!
Odpoczywaj w spokoju...

Redakcja „Biuletynu Informacyjnego AK” ŚZŻAK

Z ogromnym żalem i smutkiem informujemy, że 12 czerwca 2026 r. odeszła od nas nasza serdeczna koleżanka Anna Cywińska.

W Muzeum Powstania Warszawskiego od niemal początku działania naszej instytucji pracowała jako przewodniczka. Łączyła w sobie imponującą wiedzę historyczną i niepowtarzalny dar jej przekazywania. Potrafiła uczyć historii, ale przede wszystkim wychowywać młode pokolenia w duchu miłości do Polski i Polaków. Patriotyzm wyniosła z rodzinnego domu. Była córką płk. Czesława Justyna Cywińskiego ps. Skowronek, prezesa Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. O swoim Tacie opowiedziała nam w wywiadzie w ramach projektu „Korzenie Pamięci”: https://youtu.be/4C1X-lIKH7U?is=q_kAGpgaeEwP5KHb

Ania przez całe swoje życie była aktywną działaczką harcerską. Ponadto angażowała się czynnie w pomoc środowiskom kombatanckim. Była związana ze Światowym Związkiem Żołnierzy Armii Krajowej.

Za swoją działalność i pracę została odznaczona: Brązowym Krzyżem Zasługi, Medalem Stulecia Odzyskanej Niepodległości, Krzyżem Wolności i Solidarności i Medalem Pro Patria.

Anna Cywińska była w życiu codziennym osobą niezwykle życzliwą, pomocną i bardzo towarzyską. Potrafiła budować wspólnotę i dbać o nią. Jej wielką miłością było żeglarstwo i narciarstwo.

Aniu, będzie nam Ciebie bardzo brakowało...

W sobotę, 13 czerwca 2026 r., delegacja ZG ŚZŻAK z Prezesem Zarządu Głównego ŚZŻAK kpt. hm. Januszem Komorowskim na czele, uczestniczyła w drugim dniu Uroczystości Wykusowych.
Wydarzenie rozpoczęło się o g. 15.30 wprowadzeniem sztandarów oraz Kompanii Honorowej Policja Świętokrzyska 10 Świętokrzyska Brygada Obrony Terytorialnej na Polanę Wykusową. Przepięknym wprowadzeniem do uroczystości był koncert duetu Artura i Oliwii Biniek, którzy zaprezentowali pieśni poświęcone „Ponuremu”, „Nurtowi” oraz sanitariuszkom i łączniczkom.
Wśród uczestników spotkania byli nasi kombatanci: Prezes Zarządu Głównego ŚZŻAK kpt. hm. Janusz Komorowski, harcerz Szarych Szeregów i Powstaniec Warszawski oraz Marianna Fudala ps. „Zuzia”, łączniczka z oddziału „Ponurego”.
Mszy Świętej przewodniczył Ordynariusz Diecezji Radomskiej ks. Bp Marek Solarczyk
W drugiej części uroczystości nastąpiło wręczenie odznaczeń i wyróżnień.
W tym roku Honorową Policyjną Odznakę Zasługi imienia „Ponurego” zostali wyróżnieni:
asp. szt. Michał Lewicki
podkom. Edyta Pasieka
podkom. Krzysztof Pasieka
asp. Przemysław Kapusta
st. post. Łukasz Schöna
st. post. Patryk Niedziółka
Medal „Pro Bono Poloniae” otrzymał: Pan Zbigniew Pastuszka.
Medal „Pro Patria” otrzymali:
insp. Jacek Cholewa
ppłk Tomasz Kot
Pan Jacek Ryś
Pan Mariusz Sołtykiewicz
Pan Tomasz Szczepańczyk
Medal za Zasługi dla Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej otrzymali:
Pan Marcin Kowal
Pan Jarosław Dąbek
Pani Martyna Gawin
Pani Klaudia Wilczyńska
Pani Karol Todys
Pan Zbigniew Pastuszka
Pan Andrzej Anusz - Członek Rady do spraw Kombatantów, osób Represjonowanych i Działaczy Opozycji Antykomunistycznej odczytał list przekazany przez Prezydenta RP Karola Nawrockiego do uczestników uroczystości.
Na zakończenie wydarzenia odbył się Apel Pamięci wraz z Salwą Honorową a na koniec uczestnicy złożyli wiązanki przy Kapliczce Wykusowej.
Zdjęcia: P. Hrycyk Biuletyn Informacyjny AK

OBRADOWAŁO PREZYDIUM ZARZĄDU GŁÓWNEGO ŚZŻAK 🇵🇱

🟥 23 maja 2026 r. w siedzibie Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej w Warszawie odbyło się 12. zebranie Prezydium Zarządu Głównego ŚZŻAK. W obradach uczestniczyli członkowie Prezydium oraz Głównej Komisji Rewizyjnej.

🟥 Podczas spotkania omówiono najważniejsze kwestie związane z bieżącym funkcjonowaniem Związku, w tym sytuację finansową, działalność okręgów oraz przygotowania do czerwcowego zebrania plenarnego Zarządu Głównego ŚZŻAK. Dyskutowano również o funkcjonowaniu Klubów Historycznych im. AK, identyfikacji wizualnej programu „Sztafeta”, a także o działaniach związanych z upamiętnianiem Armii Krajowej.

🟥 Prezydium zajęło się także sprawą zdemontowania tablicy Armii Krajowej na terenie KL Auschwitz, pomnikiem AK we Wrocławiu oraz nadaniem imienia dla Okręgu ŚZŻAK Kielce.

🟥 W trakcie zebrania poruszono również kwestie reorganizacji niektórych struktur okręgowych oraz dalszej aktywizacji środowisk młodzieżowych i edukacyjnych współpracujących ze ŚZŻAK.

🟥 Obrady prowadził Wiceprezes ZG ŚZŻAK Rafał Obarzanek. Zebranie otworzył i zamknął Prezes Zarządu Głównego ŚZŻAK kpt. hm. Janusz Komorowski ps. „Antek”.

📘 Szanowni Czytelnicy,
na naszej stronie dostępny jest już numer majowy BI AK.
Link w komentarzu pod postem 🔗👇

🇵🇱 𝗠𝗮𝗷 𝗼𝗯𝗳𝗶𝘁𝘂𝗷𝗲 𝘄 𝘄𝘆𝗱𝗮𝗿𝘇𝗲𝗻𝗶𝗮 𝗵𝗶𝘀𝘁𝗼𝗿𝘆𝗰𝘇𝗻𝗲, 𝗺𝗮𝗷𝗮̨𝗰𝗲 𝗼𝗴𝗿𝗼𝗺𝗻𝘆 𝘄𝗽ł𝘆𝘄 𝗻𝗮 𝘄𝘆𝗱𝗮𝗿𝘇𝗲𝗻𝗶𝗮 𝗶 𝗹𝗼𝘀𝘆 𝗥𝘇𝗲𝗰𝘇𝗽𝗼𝘀𝗽𝗼𝗹𝗶𝘁𝗲𝗷. Tym chyba najważniejszym jest 𝘂𝗰𝗵𝘄𝗮𝗹𝗲𝗻𝗶𝗲 𝗞𝗼𝗻𝘀𝘁𝘆𝘁𝘂𝗰𝗷𝗶 𝟯 𝗺𝗮𝗷𝗮 𝘄 𝟭𝟳𝟵𝟭 𝗿𝗼𝗸𝘂 i święto państwowe obchodzone współcześnie. Ustawa Rządowa z dnia 3 maja 1791 r, będąca ostatnim aktem formalnie niepodległej Rzeczypospolitej i najjaśniejszym punktem polskiej rewolucji, miała na celu ratowanie upadającego państwa. Jako mit pierwszej w Europie i drugiej na świecie po Stanach Zjednoczonych Ameryki, Konstytucja 3 maja pomogła przetrwać następnym pokoleniom 123 lata niewoli i odrodzić się wolnej Polsce.

🇵🇱 𝗪 𝟮𝟬𝟮𝟲 𝗿𝗼𝗸𝘂 𝗽𝗿𝘇𝘆𝗽𝗮𝗱𝗮 𝟭𝟬𝟬. 𝗿𝗼𝗰𝘇𝗻𝗶𝗰𝗮 𝗱𝗿𝗮𝗺𝗮𝘁𝘆𝗰𝘇𝗻𝘆𝗰𝗵 𝘄𝘆𝗱𝗮𝗿𝘇𝗲𝗻́, 𝗷𝗮𝗸𝗶𝗲 𝗺𝗶𝗮ł𝘆 𝗺𝗶𝗲𝗷𝘀𝗰𝗲 𝘄 𝗱𝗻𝗶𝗮𝗰𝗵 𝟭𝟮-𝟭𝟱 𝗺𝗮𝗷𝗮 𝟭𝟵𝟮𝟲 𝗿𝗼𝗸𝘂 𝘄 𝗪𝗮𝗿𝘀𝘇𝗮𝘄𝗶𝗲, 𝘇𝘄𝗮𝗻𝗲 „𝘇𝗮𝗺𝗮𝗰𝗵𝗲𝗺” 𝗹𝘂𝗯 „𝗽𝗿𝘇𝗲𝘄𝗿𝗼𝘁𝗲𝗺 𝗺𝗮𝗷𝗼𝘄𝘆𝗺” 𝗝𝗼́𝘇𝗲𝗳𝗮 𝗣𝗶ł𝘀𝘂𝗱𝘀𝗸𝗶𝗲𝗴𝗼. Jak zmieniły one międzywojenną Rzeczpospolitą i jaki miały wpływ na nadchodzącą we wrześniu 1939 r. katastrofę – na te i inne pytania próbuje odpowiedzieć dziennikarz i publicysta Łukasz Perzyna w swoim artykule pt.: „𝗞𝗿𝗲𝘄 𝘀𝗶𝗲̨ 𝗽𝗼𝗹𝗮ł𝗮, 𝗮 𝗽𝗼𝘁𝗲𝗺 𝘄𝘆𝘀𝗰𝗵ł𝗼”. 𝗣𝗿𝘇𝗲𝘄𝗿𝗼́𝘁 𝗺𝗮𝗷𝗼𝘄𝘆 𝗝𝗼́𝘇𝗲𝗳𝗮 𝗣𝗶ł𝘀𝘂𝗱𝘀𝗸𝗶𝗲𝗴𝗼. 𝗦𝘁𝗼 𝗹𝗮𝘁 𝗽𝗼́𝘇́𝗻𝗶𝗲𝗷.”

Przełomową datą dla polskiej polityki wewnętrznej i punktem zwrotnym w zarządzaniu krajem miała śmierć Józefa Piłsudskiego – Naczelnika Państwa, twórcy Legionów Polskich oraz przywódcy zamachu majowego w 1926 r., zmarłego 12 maja 1935 roku.
Z faktem tym wiąże się wiele ciekawych wydarzeń z przeszłości, a także odnalezione po 91 latach przez NAC, nieznane dotąd amatorskie nagranie filmowe z pogrzebu Józefa Piłsudskiego.

𝗪 𝗻𝘂𝗺𝗲𝗿𝘇𝗲 𝗺𝗮𝗷𝗼𝘄𝘆𝗺 𝗽𝗿𝘇𝗲𝗱𝘀𝘁𝗮𝘄𝗶𝗮𝗺𝘆 𝘁𝗮𝗸𝘇̇𝗲:
📘 Andrzej Anusz opracował tekst, relacjonujący fascynującą 𝗿𝗼𝘇𝗺𝗼𝘄𝗲̨ 𝗞𝗿𝘇𝘆𝘀𝘇𝘁𝗼𝗳𝗮 𝗧𝘂𝗿𝗸𝗼𝘄𝘀𝗸𝗶𝗲𝗴𝗼 𝘇 𝗧𝗮𝗱𝗲𝘂𝘀𝘇𝗲𝗺 𝗭̇𝗲𝗻𝗰𝘇𝘆𝗸𝗼𝘄𝘀𝗸𝗶𝗺, 𝗸𝘁𝗼́𝗿𝗮 𝗼𝗱𝗯𝘆ł𝗮 𝘀𝗶𝗲̨ 𝘄 𝗟𝗼𝗻𝗱𝘆𝗻𝗶𝗲 𝘄 𝟭𝟵𝟴𝟴 𝗿. Odsłania ona kulisy działań BiP KG AK, a także wielu akcji realizowanych przez ten Referat w czasie okupacji niemieckiej i Powstania Warszawskiego. W majowym numerze przedstawiamy część 1.

📘 Anna Witkowska przedstawia 𝗼𝗿𝗴𝗮𝗻𝗶𝘇𝗮𝗰𝗷𝗲̨ 𝗶 𝗱𝘇𝗶𝗮ł𝗮𝗹𝗻𝗼𝘀́𝗰́ 𝗢𝗱𝗱𝘇𝗶𝗮ł𝘂 𝗗𝘆𝘀𝗽𝗼𝘇𝘆𝗰𝘆𝗷𝗻𝗲𝗴𝗼 „𝗕” 𝗞𝗲𝗱𝘆𝘄𝘂 𝗢𝗸𝗿𝗲̨𝗴𝘂 𝗪𝗮𝗿𝘀𝘇𝗮𝘄𝗮 Armii Krajowej.

📘 Relacjonujemy 𝟭𝟬𝟲. 𝗿𝗼𝗰𝘇𝗻𝗶𝗰𝗲̨ 𝗽𝗼𝘄𝘀𝘁𝗮𝗻𝗶𝗮 𝗠𝘂𝘇𝗲𝘂𝗺 𝗪𝗼𝗷𝘀𝗸𝗮 𝗣𝗼𝗹𝘀𝗸𝗶𝗲𝗴𝗼, przybliżamy też jego historię i okoliczności powołania.

📘 Ważnym wydarzeniem jest 𝘂𝗿𝗼𝗰𝘇𝘆𝘀𝘁𝗼𝘀́𝗰́ 𝘄𝗺𝘂𝗿𝗼𝘄𝗮𝗻𝗶𝗮 𝗞𝗮𝗺𝗶𝗲𝗻𝗶𝗮 𝘄𝗲̨𝗴𝗶𝗲𝗹𝗻𝗲𝗴𝗼 𝗽𝗼𝗱 𝗯𝘂𝗱𝗼𝘄𝗲̨ 𝗠𝘂𝘇𝗲𝘂𝗺 𝗪𝗲𝘀𝘁𝗲𝗿𝗽𝗹𝗮𝘁𝘁𝗲. 25 kwietnia 2026 r. na Westerplatte symbolicznie rozpoczęła się budowa nowego oddziału Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku.

📘 Zbigniew Jacek Jackiewicz kontynuuje 𝘁𝗲𝗺𝗮𝘁 𝘂𝗱𝘇𝗶𝗮ł𝘂 𝘀́𝗿𝗼𝗱𝗼𝘄𝗶𝘀𝗸𝗮 𝗔𝗞 𝘄 𝗽𝗼𝘄𝘀𝘁𝗮𝗻𝗶𝘂 𝗦𝗼𝗹𝗶𝗱𝗮𝗿𝗻𝗼𝘀́𝗰𝗶. Na podstawie kwerend w archiwach IPN uzyskał dokumenty o istnieniu Koła Kombatantów NSZZ Solidarność, które posiadało swoje indywidualne logo i sztandar. 𝗔𝘂𝘁𝗼𝗿 𝘇𝗮 𝗽𝗼𝘀́𝗿𝗲𝗱𝗻𝗶𝗰𝘁𝘄𝗲𝗺 𝗕𝗶𝘂𝗹𝗲𝘁𝘆𝗻𝘂 𝘇𝘄𝗿𝗮𝗰𝗮 𝘀𝗶𝗲̨ 𝗱𝗼 𝗻𝗮𝘀𝘇𝘆𝗰𝗵 𝗖𝘇𝘆𝘁𝗲𝗹𝗻𝗶𝗸𝗼́𝘄 𝗼 𝗽𝗼𝗺𝗼𝗰, 𝘄 𝗽𝗼𝘀𝘇𝘂𝗸𝗶𝘄𝗮𝗻𝗶𝘂 𝘁𝗲𝗴𝗼 𝘄ł𝗮𝘀́𝗻𝗶𝗲 𝘇𝗮𝗴𝗶𝗻𝗶𝗼𝗻𝗲𝗴𝗼 𝘀𝘇𝘁𝗮𝗻𝗱𝗮𝗿𝘂.

📘🇵🇱 𝗢 𝗺𝗮𝗷𝗼𝘄𝗲𝗷 𝗠𝗮𝗻𝗶𝗳𝗲𝘀𝘁𝗮𝗰𝗷𝗶 𝗽𝗼𝗹𝘀𝗸𝗼𝘀́𝗰𝗶 𝘄 𝗖𝗵𝗶𝗰𝗮𝗴𝗼, jaka miała miejsce już po raz 135. piszemy na podstawie materiałów z prasy polonijnej, zgromadzonych i nadesłanych do redakcji przez Prezesa Koła BŻAK Chicago ŚZŻAK kpt. Tadeusza Gubałę, harcerza Szarych Szeregów, żołnierza Armii Krajowej, uczestnika Powstania Warszawskiego.

𝗭̇𝗲𝗴𝗻𝗮𝗺𝘆 𝗧𝘆𝗰𝗵, 𝗸𝘁𝗼́𝗿𝘇𝘆 𝗢𝗱𝗲𝘀𝘇𝗹𝗶 𝗻𝗮 𝗪𝗶𝗲𝗰𝘇𝗻𝗮̨ 𝗪𝗮𝗿𝘁𝗲̨:
⏺︎ 𝗙𝗿𝗮𝗻𝗰𝗶𝘀𝘇𝗲𝗸 𝗭𝘄𝗶𝗲𝗿𝘇𝘆𝗻́𝘀𝗸𝗶 – świadek i pasjonat historii, publicysta, autor książek, od 2023 r. publikował artykuły w „Biuletynie Informacyjnym AK”, głównie nt. działalności AK w Obwodzie „Mewa-Kamień”, społecznik i samorządowiec, uczestnik pierwszej polskiej misji pokojowej w Wietnamie w latach 1954-55.

⏺︎ 𝗝𝗮𝗻𝗶𝗻𝗮 𝗣𝗮𝘀𝗶𝗸𝗼𝘄𝘀𝗸𝗮-𝗗𝗮𝗹𝗵𝗴𝘃𝗶𝘀𝘁 – najstarsza była więźniarka KL Ravensbrück, zaprzysiężona w Armii Krajowej, jako kierowniczka poczty, wyłapywała donosy powodując ostrzeganie ludzi przed tragicznym losem, przekazywała także informacje na temat transportów Żydów do obozu w Sobiborze.

W numerze majowym BI AK zapoznacie się Państwo z wyżej wymienionymi tematami i wieloma innymi wydarzeniami z życia ŚZŻAK na terenie całego kraju.

Dobrej lektury!
_______
𝘗𝘪𝘰𝘵𝘳 𝘏𝘳𝘺𝘤𝘺𝘬, 𝘳𝘦𝘥. 𝘯𝘢𝘤𝘻. 𝘉𝘐 𝘈𝘒 𝘚́𝘡𝘡̇𝘈𝘒

Dzisiaj obchodzimy święto Konstytucji 3 maja.

Ustawa Rządowa z dnia 3 maja – uchwalona 3 maja 1791 roku była ustawą regulującą ustrój prawny monarchii dziedzicznej Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
Powszechnie przyjmuje się, że Konstytucja 3 maja była pierwszą w Europie i drugą na świecie (po konstytucji amerykańskiej z 1787 r.) spisaną konstytucją.

Uchwalona przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego wraz ze „stanami skonfederowanymi w liczbie podwójnej naród Polski reprezentującymi”. Została zaprojektowana w celu zlikwidowania obecnych od dawna wad systemu politycznego Rzeczypospolitej Obojga Narodów, opartego na wolnej elekcji i demokracji szlacheckiej.

Głównym autorem tekstu Konstytucji 3 maja był król Stanisław August Poniatowski. Istotny wkład w jej spisanie mieli też Ignacy Potocki, Hugo Kołłątaj oraz sekretarz królewski Scipione Piattoli. Według Ignacego Potockiego i Hugo Kołłątaja Konstytucja 3 maja była „ostatnią wolą i testamentem gasnącej Ojczyzny”.

Po 14 miesiącach, 24 lipca 1792 roku król Stanisław August Poniatowski przystąpił do konfederacji targowickiej, co w praktyce sprawiło, że Konstytucja 3 maja przestała obowiązywać. 23 listopada 1793 roku. Sejm grodzieński uznał Sejm Czteroletni za niebyły i uchylił wszystkie ustanowione na nim akty prawne.

Konfederacja targowicka – spisek magnacki zawiązany w nocy z 18 na 19 maja 1792 w Targowicy (w rzeczywistości 27 kwietnia 1792 w Petersburgu), na życzenie i pod patronatem cesarzowej Rosji Katarzyny II, skierowany przeciwko reformom Sejmu Czteroletniego i Konstytucji 3 maja, uznawany jest za symbol zdrady narodowej.

Na zdjęciach:
- okładka dokumentu Ustawy Rządowej z dnia 3 maja 1791 r., druk Michał Gröll, Warszawa 1791;
- obraz Jana Matejki (1891) „Konstytucja 3 Maja 1791 roku”.
Domena publiczna

Na podst.: WIkipedia, Oprac. Red.

3 maja 2026 r. w dniu święta Konstytucji 3. maja Andrzej Poczobut – dziennikarz i działacz polskiej mniejszości na Białorusi, który całe swoje życie i wolność osobistą poświęcił wartościom ochrony polskości i praw Polaków tam zamieszkujących, został uhonorowany najwyższym polskim odznaczeniem państwowym – Orderem Orła Białego.

Andrzej Poczobut w swym przemówieniu podkreślił, że traktuje odznaczenie jako symboliczne uhonorowanie działalności Związku Polaków na Białorusi. Zaznaczył, że prawdziwymi bohaterami są żołnierze Armii Krajowej i członkowie polskiego podziemia oraz wskazał na trwające represje wobec mniejszości polskiej.

Wręczenia odznaczenia dokonał Prezydent RP Karol Nawrocki podczas uroczystości na Zamku Królewskim w Warszawie.

Za przyznaniem Orderu Orła Białego przemawiała niezłomna postawa Andrzeja Poczobuta w obronie wolności słowa i prawdy, Jego wkład w podtrzymywaniu tożsamości narodowej istotne dla ochrony więzi kulturowych i społecznych Polaków mieszkających poza granicami kraju.

Andrzej Poczobut wykonując pracę dziennikarską w warunkach autorytarnego systemu, narażony był na represje ze strony władz Białorusi. Aresztowany w 2021 roku i skazany na 8 lat więzienia spędził 5 lat w najcięższej białoruskiej kolonii karnej o zaostrzonym rygorze w Nowopołotsku.

W kwietniu 2026 roku, dzięki długotrwałym staraniom i współpracy wielu podmiotów międzynarodowych, w tym polskiego rządu, dyplomacji, Prezydenta RP i służb wielu krajów, został uwolniony z białoruskiej niewoli.

Janusz Jaskółka 54 likes, 21 comments. "Andrzej Poczobut: PRZYZWOITY CZŁOWIEK w nieprzyzwoitych czasach"

Szanowni Czytelnicy, na naszej stronie dostępny jest już numer kwietniowy BI AK. Link publikujemy w komentarzu pod postem 👇👇👇
📘 Poświęciliśmy w nim sporo miejsca na relację z XIX Katyńskiego Marszu Cieni, który 12 kwietnia 2026 r. przeszedł ulicami Warszawy. Odbywa się od 19 lat corocznie i jest hołdem dla 22 tys. polskich oficerów zamordowanych przez Sowietów w 1940 r. w Katyniu i innych miejscach kaźni.

W Marszu wyruszyło ponad 300 rekonstruktorów, którzy w niezwykle sugestywny sposób corocznie przedstawiają ostatnie godziny, chwile, myśli i uczucia idących na śmierć polskich oficerów. Jak napisała jedna z uczestniczek Marszu na portalu społecznościowym: 𝗢𝗱𝗱𝗮𝗷𝗲𝗺𝘆 𝗜𝗺 𝗵𝗼ł𝗱 𝘁𝗮𝗸, 𝗷𝗮𝗸 𝗽𝗼𝘁𝗿𝗮𝗳𝗶𝗺𝘆 - 𝗸𝗿𝗼𝗸 𝗽𝗼 𝗸𝗿𝗼𝗸𝘂, 𝗿𝗼𝗸 𝗽𝗼 𝗿𝗼𝗸𝘂. 𝗜 𝗰𝗵𝗼𝗰́ 𝗱𝘇𝗶𝗲𝗹𝗶 𝗻𝗮𝘀 𝗼𝗱 𝗡𝗶𝗰𝗵 𝗰𝘇𝗮𝘀, 𝗸𝘁𝗼́𝗿𝗲𝗴𝗼 𝗻𝗶𝗲 𝗱𝗮 𝘀𝗶𝗲̨ 𝗰𝗼𝗳𝗻𝗮̨𝗰́, ł𝗮̨𝗰𝘇𝘆 𝗻𝗮𝘀 𝗰𝗼𝘀́ 𝘀𝗶𝗹𝗻𝗶𝗲𝗷𝘀𝘇𝗲𝗴𝗼 – 𝗽𝗮𝗺𝗶𝗲̨𝗰́, 𝗸𝘁𝗼́𝗿𝗮 𝗻𝗶𝗲 𝗽𝗼𝘇𝘄𝗮𝗹𝗮 𝘇𝗮𝗽𝗼𝗺𝗻𝗶𝗲𝗰́.
Relację z tego wydarzenia przygotował dla Biuletynu Jarosław Wróblewski, koordynator Katyńskiego Marszu Cieni, pracownik Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL, autor książek i redaktor naczelny biuletynu „Rakowiecka 37”.

🎗️🇵🇱 19 kwietnia 1943 r. wybuchło Powstanie w warszawskim getcie. W obliczu całkowitej zagłady, za broń chwyciła garstka tych, którzy nie zgodzili się pójść na śmierć w milczeniu. Łączna liczba ofiar getta warszawskiego szacowana jest na ok. 400 tys. osób, z czego większość (ok. 300 tys.) zostało wywiezionych i zamordowanych w obozie zagłady w Treblince.
W wyniku likwidacji warszawskiego getta uległo zniszczeniu ok. 12% zabudowy miasta, a cała dzielnica Północna Warszawy została przez Niemców zrównana z ziemią. Pamiętamy o tej zbrodni w 83. rocznicę...

📘 W numerze kwietniowym przedstawiamy także:
„𝗪 𝗣𝗼𝗹𝘀𝗸𝗶𝗺 𝗟𝗼𝗻𝗱𝘆𝗻𝗶𝗲 𝟭𝟵𝟴𝟴 𝗿𝗼𝗸𝘂” – 𝗰𝘇𝗲̨𝘀́𝗰́ 𝟮. rozmowy dr. Andrzeja Anusza z Krzysztofem Turkowskim. Unikalny i już niemożliwy do odtworzenia klimat, jaki panował jeszcze wśród społeczności polskiej w Londynie lat 80. XX w., której przedstawicielami były wybitne postacie mi.in.: Rządu RP na Wychodźstwie, Polskich Sił Zbrojnych, Polskiego Państwa Podziemnego, świata polityki i kultury a także przedwojennych elit II RP.

📘„𝗗𝗲𝗸𝗮𝗹𝗼𝗴 𝗣𝗼𝗹𝗮𝗸𝗮” to jeden z ważniejszych w czasie okupacji dokumentów publicznych, podtrzymujących morale społeczeństwa i mobilizujących do czynu patriotycznego. Opracowany został w grudniu 1940 r. a jego faktyczną autorką była powieściopisarka Zofia Kossak-Szczucka ps. „Ciotka”, „Weronika”, „Pani Zofia”, której postać przedstawiamy.

📘 Henryk Józefowski w tekście – 𝗧𝗮𝗷𝗲𝗺𝗻𝗶𝗰𝗮 „𝗥𝘆𝘀𝗶𝗮” 𝘇 𝗼𝗱𝗱𝘇𝗶𝗮ł𝘂 „𝟵𝟵𝟯/𝗪” 𝗿𝗼𝘇𝘄𝗶𝗮̨𝘇𝗮𝗻𝗮 – informuje o odkryciu tożsamości żołnierza AK o pseudonimie „Ryś”, która nastąpiła po złamaniu szyfrogramu KG AK z czasów II WŚ. W działaniach tych brał udział Wojciech Königsberg, znany autor książek historycznych związanych z działalnością Armii Krajowej. My idąc tym śladem przedstawiamy pasjonującą historię Referatu 993/W krypt. „Wapiennik” – komórki w Wydziale Bezpieczeństwa i Kontrwywiadu w ramach Oddziału II Informacyjno-Wywiadowczego Komendy Głównej Armii Krajowej, a zarazem specjalnego oddziału bojowego pozostającego w dyspozycji kontrwywiadu AK. Jednym z głównych jego zadań była likwidacja osób skazanych wyrokami sądów podziemnych w okupowanej Polsce. Pod koniec lipca 1944 r. przekształcono go w kompanię strzelecką, a w Powstaniu Warszawskim wszedł w skład batalionu „Pięść”.

📘 „𝗢𝗱𝘀𝗶𝗲𝗰𝘇 𝗱𝗹𝗮 𝗪𝗮𝗿𝘀𝘇𝗮𝘄𝘆” to jedna z najciekawszych akcji pierwszego tygodnia Powstania Warszawskiego. Była próbą nawiązania kontaktu z oddziałami znajdującymi się w „obwarzanku warszawskim” oraz w podstołecznych lasach. Szesnastu harcerzy-ochotników podjęło się tego zadania. Zbigniew Chmielewski w artykule „𝗪𝗽ł𝗮𝘄 𝗽𝗿𝘇𝗲𝘇 𝗪𝗶𝘀ł𝗲̨. 𝗞𝗿𝘇𝘆𝘇̇ 𝗪𝗮𝗹𝗲𝗰𝘇𝗻𝘆𝗰𝗵 𝗱𝗹𝗮 𝗵𝗮𝗿𝗰𝗲𝗿𝘇𝗮” przybliża historię nieprawdopodobnego bohaterstwa i determinacji uczestników tych zdarzeń.

📘 Wojciech Parzyński, kontynuując cykl opowieści o mieszkańcach warszawskiej dzielnicy Sadyba, przybliża sylwetkę nieżyjącego już znanego dziennikarza Macieja Piekarskiego, mieszkańca „bloku oficerskiego” przy ul. Morszyńskiej 5.

📘 Wśród obywateli RP przed rokiem 1939, a także podczas II WŚ, co siódmy żołnierz polski walczący w czasie okupacji niemieckiej i sowieckiej o niepodległość Polski był wyznania prawosławnego. Materiały zebrane przez Annę Witkowską zaowocowały artykułem „𝗥𝘇𝗲𝗰𝘇 𝗼 𝗿𝗼𝗱𝘇𝗶𝗻𝗶𝗲 𝗙𝗲𝗱𝗼𝗿𝗼𝗻́𝗸𝗼”, której członkowie wspaniale i tragicznie zarazem, wpisali się na karty chwały Stolicy i Polski.

🕯️ Żegnamy Tych, którzy Odeszli na Wieczną Wartę – Kmdr. w st. spocz. Romana Rakowskiego VM ps. „Grab”, „Długi” oraz ppor. Jadwigę Włodarczyk ps. „Iwonka”.
𝗖𝘇𝗲𝘀́𝗰́ 𝗜𝗰𝗵 𝗣𝗮𝗺𝗶𝗲̨𝗰𝗶!

📘 W numerze kwietniowym BI AK przeczytacie także o działaniach Zarządu Głównego ŚZŻAK, powołaniu Nowej Rady Fundacji Polskiego Państwa Podziemnego oraz o wydarzeniach w Kołach i Okręgach ŚZŻAK na terenie całego kraju.

𝘡𝘢𝘱𝘳𝘢𝘴𝘻𝘢𝘮𝘺 𝘥𝘰 𝘭𝘦𝘬𝘵𝘶𝘳𝘺.
𝘗𝘪𝘰𝘵𝘳 𝘏𝘳𝘺𝘤𝘺𝘬, 𝘳𝘦𝘥. 𝘯𝘢𝘤𝘻. 𝘉𝘐 𝘈𝘒 𝘚́𝘡𝘡̇𝘈𝘒

Franciszek Zwierzyński (1932-2026)

28 kwietnia 2026 r. w wieku 93 lat na Wieczną Wartę odszedł Franciszek Zwierzyński – świadek i pasjonat historii, publicysta, autor książek, związany z poakowskim podziemiem antykomunistycznym po zakończeniu II WŚ, represjonowany w latach 1952-1953.
Członek Stowarzyszenia Kombatantów Misji Pokojowych ONZ, uczestnik pierwszej polskiej misji pokojowej w Wietnamie w latach 1954-55.
W latach 80. XX w. zakładał struktury KPN a w latach 90. samorządowe w Mińsku Mazowieckim. Publikował artykuły w prasie lokalnej i kombatanckiej, jest autorem kilku książek.

W ostatnich latach należał i czynnie działał w Okręgu Warszawa-Wschód ŚZŻAK, Obwód „Mewa-Kamień” w Mińsku Mazowieckim. Brał udział w rocznicowych upamiętnieniach a także jako weteran Wojskowych Misji Pokojowych w spotkaniach i dyskusjach z młodzieżą.

W latach 2023-2026 intensywnie współpracował z naszą redakcją i był autorem wielu artykułów publikowanych na łamach BI AK ŚZŻAK, w których propagował wiedzę historyczną ze swego regionu, w szczególności dotyczącą działalności Armii Krajowej podczas okupacji niemieckiej i poakowskich oddziałów w okresie walk antykomunistycznych po zakończeniu II wojny światowej.

W naszej pamięci pozostanie jako niezwykle miły i przyjazny człowiek, niezwykle wytrwały i zaangażowany, który mimo zaawansowanego wieku, nie zważając na warunki pogodowe, przywoził do redakcji swoje rękopisy artykułów. Zawsze miał także ze sobą jakąś małą niespodziankę – ciasteczka lub czekoladki, którymi częstował podczas naszych redakcyjnych rozmów. Będzie nam go brakowało…

Niech odpoczywa w pokoju.
Cześć Jego Pamięci!

Uroczystości pogrzebowe odbędą się 4 maja br. (poniedziałek) od godz. 10.00, w Kościele pw. św. Antoniego z Padwy w Mińsku Mazowieckim.

Rodzinie i bliskim zmarłego składamy kondolencje w imieniu redakcji BI AK i ZG ŚZŻAK.

Red.