NSAP BICOL

BASAHIN | Idinaos ng Bureau of Fisheries and Aquatic Resources Region V (BFAR 5), bilang lead region ng Fisheries Management Area No. 7 (FMA 7), ang FMA 7 Management Body 2nd Quarter Meeting noong Hulyo 8, 2026 sa Barugo, Leyte.

Lumahok sa pagpupulong ang mga miyembro ng FMA 7 Management Body mula sa iba't ibang sektor, kasama ang mga kinatawan ng BFAR Regional Offices V at VIII, mga opisyal ng Lokal na Pamahalaan ng Barugo, gayundin ang mga kinatawan ng Municipal Agriculture Office (MAO), Bantay Dagat, mga mangingisda, at iba pang stakeholder mula sa sektor ng pangisdaan.

Ang pagpupulong ay pinangunahan ni FMA 7 MB Co-Chairperson at Municipal Mayor ng Barugo, Leyte na si Honorable Aron C. Balais.

Sa talakayan, ipinresenta ng NSAP 5 ang resulta ng isang taong pag-aaral sa reproductive biology ng Sardinella lemuru sa FMA 7 Bicol Side, gayundin ang kasalukuyang kalagayan ng iba pang dominanteng species ng isda sa FMA 7. Tinalakay rin ang comparative assessment ng iba't ibang mesh size na ginagamit sa paghuli ng Sardinella lemuru, mga plano at programa ng LGU Barugo para sa konserbasyon at pamamahala ng FMA 7, deployment ng mga enumerator para sa Fishing Boat and Gear Inventory sa loob ng FMA 7, paunang resulta ng Stakeholders' Consultation sa panukalang Fisheries Administrative Order (FAO), at ang FMA 7 Midyear Accomplishment Report para sa taong 2026.

Nagsilbi ang pagpupulong bilang pagkakataon upang maibahagi ang mahahalagang datos at mga update, mapalakas ang koordinasyon ng BFAR at mga katuwang na ahensya, at makabuo ng mga angkop na hakbang para sa pangangalaga at pamamahala ng yamang-dagat sa FMA 7.
✍️ Maria Louisa Carlet

𝗜𝗡 𝗣𝗛𝗢𝗧𝗢𝗦 | 𝗕𝗙𝗔𝗥 𝗕𝗶𝗸𝗼𝗹 𝗖𝗲𝗹𝗲𝗯𝗿𝗮𝘁𝗲𝘀 𝟳𝟵 𝗬𝗲𝗮𝗿𝘀 𝗼𝗳 𝗣𝘂𝗯𝗹𝗶𝗰 𝗦𝗲𝗿𝘃𝗶𝗰𝗲, 𝗛𝗼𝗻𝗼𝗿𝘀 𝗘𝗺𝗽𝗹𝗼𝘆𝗲𝗲𝘀

The Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) Bicol joined the nationwide celebration of BFAR’s 79th anniversary, commemorating the agency’s nearly eight decades of public service while recognizing the dedication and achievements of its employees in advancing the fisheries sector and serving fisherfolk communities across the Bicol Region.

The celebration opened with a parade led by BFAR 5 officials and employees. A highlight of the program was the conferment of Service Loyalty Awards to both permanent and Contract of Service (COS) employees in recognition of their years of dedicated service. The agency also honored personnel who successfully completed their postgraduate studies, acknowledging their pursuit of academic excellence, continuous learning, and professional growth in public service.

In his message, BFAR Bicol Regional Director Ariel Pioquinto emphasized the agency’s unwavering commitment to protecting aquatic resources, strengthening the fisheries sector, and ensuring that the benefits of the country’s waters reach the communities who depend on them. “For 79 years, BFAR 5 has remained steadfast in its mandate to protect and conserve our aquatic resources. Through the years, we have faced challenges brought about by climate change, resource limitations, and the evolving needs of the fisheries sector. Yet, with unity, innovation, and public service, we continue to rise above these challenges,” RD Pioquinto said.

“As we look back on our accomplishments, let us recognize that these achievements are the result of collective efforts. Every program implemented, every fisherfolk assisted, every resource protected, and every partnership strengthened reflects the dedication of the BFAR Bicol family,” he added.

RD Pioquinto further called on employees to continue upholding integrity, compassion, and excellence as the agency moves forward in advancing sustainable fisheries, empowering fishing communities, safeguarding aquatic resources, and delivering responsive programs and services across the region.

|| Ibinahagi ni Lara Jean Mago, Science Research Analyst, BFAR 5, na nakatulong ang training sa pagpapalawak at pagpapaunlad ng kanyang kaalaman sa pagkilala ng mga isda, na magagamit din niya sa pagtuturo sa ibang fish enumerator. Aniya, naging mahalagang karanasan ang mga praktikal na pagsasanay, na hindi niya naranasan sa kanyang Ichthyology class. Ipinahayag din niya ang pagnanais na mas marami pang katulad na pagsasanay ang maibigay upang mas maraming kawani ng pagkakataong mapaunlad ang kanilang kaalaman at kasanayan sa naturang paksa.
Hango mula sa mga salitang “fisheries” at “eskwela,” ang pagsasanay na ito ang kauna-unahang 𝘍𝘪𝘴𝘩𝘒𝘸𝘦𝘭𝘢 program na isinagawa eksklusibo para sa mga kawani ng BFAR. Bilang research arm ng BFAR, ang NFRDI ay may mandatong magsagawa ng mga pagsasanay at capacity-building initiatives na nagtataguyod ng epektibong aplikasyon at paggamit ng agham at teknolohiya sa pangisdaan.

|| Ibinahagi ni Lara Jean Mago, Science Research Analyst, BFAR 5, na nakatulong ang training sa pagpapalawak at pagpapaunlad ng kanyang kaalaman sa pagkilala ng mga isda, na magagamit din niya sa pagtuturo sa ibang fish enumerator. Aniya, naging mahalagang karanasan ang mga praktikal na pagsasanay, na hindi niya naranasan sa kanyang Ichthyology class. Ipinahayag din niya ang pagnanais na mas marami pang katulad na pagsasanay ang maibigay upang mas maraming kawani ng pagkakataong mapaunlad ang kanilang kaalaman at kasanayan sa naturang paksa.

Hango mula sa mga salitang “fisheries” at “eskwela,” ang pagsasanay na ito ang kauna-unahang 𝘍𝘪𝘴𝘩𝘒𝘸𝘦𝘭𝘢 program na isinagawa eksklusibo para sa mga kawani ng BFAR. Bilang research arm ng BFAR, ang NFRDI ay may mandatong magsagawa ng mga pagsasanay at capacity-building initiatives na nagtataguyod ng epektibong aplikasyon at paggamit ng agham at teknolohiya sa pangisdaan.

TINGNAN | Bilang bahagi ng pagpapatibay ng siyentipikong batayan ng panukalang Fisheries Administrative Order (FAO) para sa pagpapatupad ng closed fishing season ng Bali sardinella sa Fisheries Management Area (FMA) 7, nagsagawa ang Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) Bicol, sa pamamagitan ng National Stock Assessment Program (NSAP), ng tatlong araw na Workshop on the Analysis and Interpretation of Reproductive Biology Data in Support of the Proposed Fisheries Administrative Order (FAO) on the Closed Fishing Season of Bali Sardinella (Sardinella lemuru) in Fisheries Management Area 7 (FMA 7) mula Hunyo 9–11, 2026 sa RFTFCD Training Hall, Tabaco City.

Layunin ng workshop na mapalakas ang paggamit ng siyentipikong datos sa pagbuo ng mga polisiya para sa pamamahala ng yamang-dagat, partikular sa pangangasiwa ng stock ng sardinas. Kasabay nito ang adhikain na pahusayin ang kakayahan ng mga research analyst ng NSAP 5 at iba pang kalahok sa data analysis at interpretation ng reproductive biology results ng Bali sardinella.

Dinaluhan ang workshop ng NSAP 5 Project Leader, Assistant Project Leader, Planning Officer, Chief ng Fisheries Management Regulatory and Enforcement Division (FMRED), Technical Working Group (TWG), mga science research analyst, at mga on-the-job trainees mula sa Central Bicol State University of Agriculture (CBSUA) Pasacao Campus. Naging resource persons naman sina Noimie Rose Dicdiquin at Cara Mae Loyola, mga eksperto mula sa National Fisheries Research and Development Institute (NFRDI).

Sa kanyang pambungad na mensahe, binigyang-diin ni NSAP Project Leader Joelle Benavidez ang kahalagahan ng science-based policy-making sa pangisdaan. Aniya, patuloy ang suporta ng BFAR management sa mga pag-aaral na nagbibigay ng matibay na siyentipikong batayan sa mga regulasyong ipinatutupad.
Tinalakay sa workshop ang mahahalagang konsepto ng reproductive biology, gayundin ang tamang proseso ng pagsusuri, interpretasyon, at presentasyon ng datos. Bago ang aktwal na data analysis, isinailalim muna sa pagsasanay ang mga kalahok bilang paghahanda sa pagproseso ng datos.

Sa loob ng tatlong araw, inilatag ng mga analyst ang resulta ng pag-aaral gamit ang mga talahanayan, talangguhit, at mga figure. Kabilang sa mga sinuri ang gonadal maturity stages, s*x ratio, gonado-somatic index (GSI), length at first maturity (Lm50), at iba pang mahahalagang parameter.

Sa huling araw ng workshop, iniulat ni Carlos Gonzales, NSAP 5 Assistant Project Leader, ang mga resulta ng datos. Lumabas sa pag-aaral na bumaba ang length at first maturity ng isda kumpara sa nakaraang pag-aaral. Ang ilan sa mga resulta, kagaya ng fecundity at gonadosomatic index, ay may naitalang pagbabago na nakakaapekto sa pagpaparami ng kanilang lahi. Dahil dito, mas lalong pinag-igting ng management ang pagkakaroon ng pangalawang pag-aaral sa reproductive biology ng sardinas.

Sa pagpapatuloy ng diskusyon, ipinahayag ng mga lider ang kanilang pag-asa na magiging batayan ang mga resulta ng pag-aaral sa pagsusulong ng panukalang closed season sa FMA 7. Gayunpaman, hinihikayat ng kinauukulan na paigtingin ang suporta ng mga stakeholders sa ipapasang fisheries administrative order.
✍️Mark Eugene Asilum

𝑾𝑬 𝑨𝑹𝑬 𝑯𝑰𝑹𝑰𝑵𝑮! 📣

𝑻𝒉𝒆 𝑩𝑭𝑨𝑹-𝑵𝑺𝑨𝑷 𝑽 𝒊𝒔 𝒔𝒆𝒆𝒌𝒊𝒏𝒈 𝒒𝒖𝒂𝒍𝒊𝒇𝒊𝒆𝒅 𝒂𝒑𝒑𝒍𝒊𝒄𝒂𝒏𝒕𝒔 𝒕𝒐 𝒇𝒊𝒍𝒍 𝒕𝒉𝒆 𝒇𝒐𝒍𝒍𝒐𝒘𝒊𝒏𝒈 𝒄𝒐𝒏𝒕𝒓𝒂𝒄𝒕 𝒐𝒇𝒔𝒆𝒓𝒗𝒊𝒄𝒆 𝒑𝒐𝒔𝒊𝒕𝒊𝒐𝒏𝒔:

𝗘𝗶𝗴𝗵𝘁 (𝟴) 𝗡𝗦𝗔𝗣 𝗦𝗰𝗶𝗲𝗻𝗰𝗲 𝗥𝗲𝘀𝗲𝗮𝗿𝗰𝗵 𝗔𝘀𝘀𝗶𝘀𝘁𝗮𝗻𝘁𝘀 (𝗧𝗲𝗰𝗵𝗻𝗶𝗰𝗮𝗹 𝗗𝗮𝘁𝗮 𝗘𝗻𝘂𝗺𝗲𝗿𝗮𝘁𝗼𝗿𝘀)

𝑨𝒑𝒑𝒍𝒊𝒄𝒂𝒕𝒊𝒐𝒏 𝑫𝒆𝒂𝒅𝒍𝒊𝒏𝒆: 𝑭𝒆𝒃𝒓𝒖𝒂𝒓𝒚 𝟐𝟓, 𝟐𝟎𝟐𝟔, 𝒂𝒕 𝟓:𝟎𝟎 𝑷𝑴

Interested and qualified applicants who meet the required qualifications, regardless of gender, disability, civil status, ethnicity, religion, etc., are invited to submit their applications and necessary documents to the BFAR-NSAP V Office in RFTFCD, Tabaco City, Albay, or to the BFAR V Human Resource Management Section at the Regional Office, Bula, Camarines Sur.

For online applications, please send your application in one PDF format to 𝒏𝒔𝒂𝒑𝒓𝒆𝒈𝒊𝒐𝒏𝟓@𝒈𝒎𝒂𝒊𝒍.𝒄𝒐𝒎 or 𝒃𝒇𝒂𝒓𝟓.𝒉𝒓𝒎𝒖@𝒈𝒎𝒂𝒊𝒍.𝒄𝒐𝒎. Use the following format for the email subject: "Name_Position Applying For" (e.g., Dela Cruz, Juan P. - BFAR-NSAP Applicant).