Eku Thoughts

May isang gabi na hindi ko malilimutan.

Nagplano kaming tatlo ng classmates ko na mag-camping sa likuran ng bahay namin. Kilala ang lugar na iyon sa napakagandang tanawin—mataas na bahagi kung saan kitang-kita ang dagat at ang mga bundok sa malayo.

Bandang alas sais ng hapon nang magsimula kami. Pagdating namin sa tuktok, agad kaming nag-set up ng tent. May dala kaming kape, tinapay, at iba pang pagkain—simple lang, pero sapat para sa isang tahimik na gabi.

Habang inaayos namin ang gamit, napansin namin na naiwan pala namin ang lighter sa bahay. Kaya nagdesisyon kaming dalawa ng isa kong kaklase na bumaba muna para kunin iyon, habang naiwan ang isa sa taas para bantayan ang tent.

Sa umpisa, pamilyar pa ang daan. Pero habang naglalakad kami pababa, napansin kong parang nag-iiba ang paligid. Parang mas dumami ang mga daanan, at hindi ko na matukoy kung alin ang tamang daanan. Ilang beses kaming bumalik sa dinaanan namin, pero parang paikot-ikot lang kami. Doon na nagsimulang kumabog ang dibdib ko—naliligaw na kami.

Lumipas ang ilang oras ng paglalakad. Pagod na kami at kinakabahan. Hanggang sa may nakita kaming tila kalsada, may mga bahay pa sa gilid at ang daming mga ilaw. Saglit kaming natuwa—akala namin may makakatulong na sa amin. Pero bigla akong napahinto.

“Hindi tama ‘to,” sabi ko sa kasama ko. “Imposibleng may kalsada at bahay dito. Alam ko ang lugar na ‘to.”

May kakaibang pakiramdam na hindi ko maipaliwanag—parang may mali. Kaya pinigilan ko siya at nagpasya kaming huwag tumuloy. Sa halip, binalikan namin ang dinaanan namin, kahit hindi na namin sigurado kung tama pa iyon.

Sa gitna ng pagkalito, nakakita kami ng isang malaking puno. Inakyat ko iyon, umaasang makikita ko kung nasaan kami. Pero ang nakita ko ay lalo lang nagpalito sa akin.

Sa malayo, may tower, may mga fish cage, at tanaw ang dagat—mga lugar na alam kong napakalayo sa amin. Para bang sa ilang minutong paglalakad, napunta kami sa lugar na imposibleng marating sa ganung kabilis. Parang may nangyaring hindi maipaliwanag—tila ba naligaw kami hindi lang sa daan, kundi sa mismong espasyo.

Nanlamig ang katawan ko. Bumaba ako at sinabi sa kasama ko ang nakita ko. Pareho kaming hindi makapaniwala.

Wala na kaming ibang nagawa kundi manalangin. Tahimik kaming humingi ng gabay—na sana ay maituro sa amin ang tamang daan pauwi.

Pagkatapos noon, nagpatuloy kami sa paglalakad. Hindi namin alam kung saan kami patungo, pero may kakaibang pakiramdam na parang may gumagabay sa amin.

Ilang sandali pa, may napansin kaming tent sa malayo.

Hindi kami agad naniwala. Pero habang papalapit kami, unti-unting luminaw—iyon nga ang tent namin.

Halos mapatakbo kami sa tuwa. Nang marating namin iyon, napaupo na lang kami sa lupa, sabay napatawa at napaiyak sa sobrang ginhawa. Nakabalik kami—ligtas.

Hanggang ngayon, palaisipan pa rin sa akin ang gabing iyon. Paano kami naligaw nang ganoon? Paano kami napunta sa napakalayong lugar sa loob ng ilang minuto?

Hindi ko pa rin alam ang sagot.

Pero isang bagay ang sigurado ako—may mga bagay sa mundo na hindi kayang ipaliwanag ng isip natin. At minsan, ang tanging magagawa mo na lang ay magtiwala… at manalangin.

Dati sanay akong magtago sa likod ng tawa,
Sa mga biro at kwentong walang kwenta.
Ang mundong ito ay isang malaking entablado,
At ako? Ako ang bida sa sarili kong pagtatago.

Maghapon kong suot ang matatamis na ngiti,
Upang hindi mahalata ang pait at hapdi.
Takot akong makita nila ang tunay na anyo,
Baka kasi talikuran nila ang tulad ko.
Ngunit dumating ka, dala ang kakaibang liwanag,
Dahil sa'yo, nawala ang iyak, napalitan ng halakhak.

Hindi mo tiningnan ang kinang ng aking pabalat,
Bagkus, binasa mo ang puso kong may mga lamat.
Sa gitna ng karamihan, ako’y iyong napansin,
Hindi ang maskara, kundi ang kaluluwang mahiyain.
Paano mo nalaman na ako ay pagod na?
Paano mo nahanap ang luhang pilit kong itinatawa?

Sabi nila, ang pag-ibig ay bulag at walang malay,
Ngunit sa iyo, ang pag-ibig ay pagmulat at pag-alay.
Saan mo nakuha ang tapang na ako’y hagkan,
Kahit alam mong marami akong kapintasan?

Salamat sa pagpili na ako ay kilalanin,
Sa paghukay sa kung anong pilit kong inilibing.
Tinuruan mo 'ko na sa harap mo
hindi ko na kailangang magpanggap,
Dahil ang tunay na ako ang iyong nahanap.
Sa wakas, may kamay na humawak sa akin nang kusa,
Nang walang hinihinging kapalit, at walang maskara.

Dati-rati, ang salamin ay kaaway ko,
Dahil nakikita ko ang kulang at ang depekto.
Ngunit mula nang pulutin mo ang puso kong pira-piraso,
Ang dating basag, muling nabuo sa piling mo.
Hubarin man ang lahat ng palamuti sa katawan,
Ikaw ang nananatili—ikaw ang aking tahanan.

Salamat sa pagpili na ako ay kilalanin,
Sa pag-unawa sa mga lihim na hindi ko maamin.
Sa harap mo, malaya akong maging ako,
Dahil ang pag-ibig mo ang nagtanggal ng maskara ko.
Sa mundong puro huwad at puno ng dula,
Ikaw ang tanging totoo, ang tanging himala.

________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

“Me vs myself”

Wala ko kabalo kung ako raba'y ing ani nga klase nga tawo, kana bitawng permi nimo gina lantaw imoha kaugalingon nga down ra kaayu imoha pagtan aw, kana bitawng sa imoha huna2 puro negative thoughts about sa imo kaugalingon, kanang imoha permi ikompara imoha kaugalingon sa uban, ug para nimo pildi ka permi.

Ingon pa nila" kung kaya nila, kaya sad nako" pero kabalo bamo, akoa na pagadudahan, murag duda pako ana tungod kay para sa akoa wala ko'y capabilities na sama sa uban.

Tapos if makakita g*e kog tawo nga magkalisud, masayup akoa sad gina compare akoa kaugalingon ug makaingon "wa nila makaya, di sad nako na kaya" ing ana jud akoa mindset mao ang akoa buhaton imbis maka perform ko ug maka try if kaya ba nako or dili, is dili nalang ko mo perform tungod kay pangunahan kos akoa self mag una kog down sa akoa kaugalingon.

Naa jud toy time nga, nag pa oral amoa instructor sa black board, amoa subject ato is math and din giuna kog tawag akoa classmates nga kamao kamao pud to ug math, and din wala namao iyaha pag solve tas gi tawag kong sir para mo solve, adto nga time perti jud nako kakulba, gipangunahan nasad kos akoa kaugalingon, mga pagduda, pag down sa akoa kaugalingon, ni attempt kog barog ug nidool kos atubangan but I didn't try to solve tungod kay na mental block ko, "wala man g*e sila ka solve, ako naba kaha" mao jud nay ingon nakos akoa self.

Din mao to gipalingkod ming sir, perti jud nako ka uwaw ato nga time, kay feel nako bulok na kaayu ko, din permi nako gina overthink ang mga huna2 sa akoa mga classmates, ug syempre ni sir, daghan whats if sa akoa mind ato nga time, mao to paghjman sa amoa math subject, nigawas ko sa room ug nag overthink ug pamaayu.

Sultihan tamo, dili jud lalim mahimong ako, I think I akoa na ang pjnaka worse nga klase sa tawo, sumpa para nako ang mahimong ako.

Din ka try nasad bamo kanang feeling nga kabalo kas answer, pero dili ka mo attempt ug raise sa imo hands because of, mauwaw ka nga basin sayup imoha answer, like i'm kinda afraid to take a risk in everything tungod kay akoa mindset is always negative about myself.

I hate being me, daghan jud kaayug mga nasayang, mga gipang basolan nako nga wala nako gibuhat tungod lang kay jng ani ko, and I know dili ko alone , Im not the only man who are like this in this world pero akoa rajud masulti is I wish them well, unta ma overcome nila ilaha doubts, ilaha mga pagdown sa kaugalingon, ug i wish mausab ila mindset and sa akoa sad.

Always nakk gina pray nga unta magbag o nako, kay if dili nako ayuhon akoa self wala koy padulngan, ignorante kumbaga, pero unta makayanan rani nako.

Its not me vs anyone, its me vs myself and i really do hope, i can win in this battle.

______________

Hi. Tawga lang ko ninyo sa ngalan nga “Jeku.”
Dili ni akoa tinuod nga pangalan, pero okay na ni para sa story nga akoa i‑share.

21 years old na diay ko, gapuyo sa Merida. Usa ko ka hilomon ug mauwawon nga tawo. Wala koy bisyo—online games ra gyud akong kalingawan.

Dili ko ganahan ug daghang tawo, dili ko komportable sa crowded nga mga lugar kay dili lang jud ko ganahan, dili ko comfortable.

Kung hisgutan ang style, wala gyud. Dili ko kabalo mamorma, badoy kung tawgon. Old style akong sanina, simple ra, walay arte.

Bisan sa music taste, ganahan ko ug mga karaang kanta, ug ganahan sad kong maghimo ug mga spoken poetry lay lagi ari nato ma sulti atoa mga unspoken thoughts nga walay maga judge sa atoa.

Ing ana ra gyud ko—simple.

Sa eskwelahan? Murag pareho mi ni Duterte—7 years balik‑balik sa elementary ug high school. Dili tungod kay bogoon ko, kundili tungod sa kabuang sauna. Adik kos computer shop.

Kana laging gipaskwela ta sa atoang ginikanan ug tarong pero namayabas ta, Cutting, tambay, computer shop pirmi.

Kahinumdom ko grade 8 ko ato nga tinuyo gyud nako nga dili musulod. Kabalo mo ngano? Ganahan ko mabalik aron ma‑classmate nako akong mga ig‑agaw. Kataw‑anan pero mao gyud na ang utok sauna—murag dula‑dula ra ang eskwela.

Hangtod sa akong mga ka‑batchmates naka‑graduate na ug high school, unya ako grade 9 pa.

Didto na nako na‑realize tanan ug nagsugod ang pagbasol. Mao to nga pag grade 9 hangtod grade 10, naningkamot gyud ko. Goal nako nga magbag‑o ko. Naka‑graduate ko maski pasang‑awa ra.

Pero wala ko nag‑expect nga ang “pagbag‑o” nga nahitabo kay mahimong pagka‑mauwawon kaayo.

Dili ko ing‑ani sauna. Bugoy ko, laagan, hilig mangitag away. Wala koy bisyo pero grabe ka likaw sa problema. Karon? Murag baliktad tanan. Para nako, sa tanang mauwawon nga tawo sa kalibutan, murag ako ang pinaka worst.

Mauwaw ko mo‑para ug bus. Mao nang usahay malapas ko.
Dili ko kaya mo‑order sa Jollibee o Mang Inasal—dili tungod kay wala ko kabalo, kundi tungod kay maulaw ra gyud ko.

Kung naay daghang tawo sa usa ka agianan, mo‑agi ko sa pikas bisan layo basta walay tawo.

Dili ko ganahan mag‑inusara sa usa ka lugar kay murag dili ko belong.

Dili ko kaya mosaka ug stage.
Ug daghan pa kaayo.

Tungod ani, daghan kog butang nga wala na‑experience. Daghan kog opportunities nga nawala. Daghan kog mistakes, what ifs, ug mga ginabasolan—tanan tungod lang kay mauwawon ko.

Wala ko nalipay nga ing‑ani ko. Para nako, murag sumpa ang akong kahimtang.

Naa pa gyud koy insecurities. Hilig ko mag‑compare sa akong kaugalingon sa uban, ug pirmi nako ma‑feel nga pildi ko sa tanan.

Mao pud siguro nga bisan asa ko ibutang, mauwaw ko.

2022—mao na nga date tong nakauyab ko. Wala gyud nako damgha nga makauyab pa ko. Kay kinsa ra man ko? Dili gwapo, dili kamao mamorma, low‑class ra nga klase sa laki.

Pero nakauyab kog gwapa—haha. Pero wala na nako gilumay ha, pure love lang gyud.

Dili lang nako i‑story ari ang among love story kay kinsa diay mo? jk bitaw.

Sukad atong nakauyab ko, medyo nakita nako akong kaugalingon nga murag nausab ko gamay. Sauna, dili gyud ko kabalo manghugas sa amoa, dili ko kabalo manglimpyo. Karon?

Maglagot na ko ug makakita ug hugasan sa lababo. Sauna, dili nako kaya mo‑agi sa usa ka lugar nga crowded. Karon, kaya na nako.

Ing‑ana gyud diay ka magical ang love, no?
Kaya gyud diay ta usbon sa love, no?

Pero dili pa gyud kompleto ang akong pagka‑usab. Kay naa ra gihapon mga parte sa akoa nga mawala‑wala, magbalik‑balik—kana nga side sa akoa nga mauwawon, mahadlok, muatras.

Maong mao ni akong pangutana:
unsaon ni pag‑overcome?
unsaon nako pag‑sukol sa akong kaugalingon?

Ganahan kaayo ko mutakas aning akong comfort zone. Kay para nako, mao gyud ni ang hadlang sa tanan.

Niabot na lang kog college, pero mao ra gihapon ko—mauwawon gihapon, hilomon, ug tawo nga naay kaugalingong kalibutan, pirming sgeg hunahuna.

Dili gyud nako malimtan ang first day of school. Murag mabuang ko kay wala koy kaila. Murag selpon nga naka DND ug naka silent mode—naa pero dili ma‑feel.

Mura pud kog gihamok sa akong kaugalingong hunahuna tungod kay akong mga ka‑batchmates sauna ni‑graduate na way back 2025. Duha ra gyud tawn to akong nailhan ug nahimong amigo, pero makaingon gyud ko nga tinood gyud sila.

Grabe kaayo akong pagbasol nga niundang kog skwela last year. Kung wala lang ko niundang, siguro parehas nami karon nga naa na sa barko, nag‑apprentice.

Niundang lang gyud ko ato tungod kay feel nako dili nako kaya ang kurso, labi na gyud ang CAT subject. Na‑down ko kay dili nako kaya mo‑perform atubangan sa akong mga classmates.

Feel nako ako ray dili kamao, ako ray way confidence. Mao nga kada demo, pirmi ko sipyat. Mao to nga naka‑decide ko mo‑give up. Pero wala na—niagi na, nahitabo na.

Karon, nibalik ko. Lahi na ang atmosphere, lahi na ang mga nawong, pero pareho ra gihapon ang instructor. Nanibago ko kay wala gyud koy kaila, walay friends. Pero sa 3 weeks namo nga klase, naka‑kita ra gyud kog friends—duha kabuok—pero okay na kaayo na para nako.

Unta maka‑survive ko maski ing‑ani ra ko.
Unta makayanan nako ang mga demu's.
Unta maka‑perform ko.

Mao gyud na pirmi naa sa akong huna‑huna.

Kung kaya nila, kaya sad siguro nako, no?
Pero lahi man mi… mauwawon man ko, ug daghan kog self doubts.

Unsa may angay buhaton?
Kana moy wala ko kabalo.

Pero bahala na si Batman.
Unta gyud ma‑overcome ni nako akong weakness.

Kung if ever man nga malagpasan nako ni nga crisis sa akong kinabuhi, ug kung ma‑successful ko bisan ing‑ani ko, bisan mauwawon ko, akoa gyud i‑try nga patunayan nga pwede ra diay mag‑usab ang usa ka tawo sama nako. Ambot lang kaha… pero mosulay ko.

Mag‑update lang ko ari sa akong page.
Ug kung 5 years from now wala gihapoy update gikan sa usa ka lalaki nga mauwawon…makita rako ninyo ko sa bukid, nagmagol, o nangraha, gapuyo sa langob pero joke ra kinsay ingon ara rako kotob?

Kay lamparohon tamog kwarta puhon! Pero sa pagka karon dili lang anay ko mu hatag ug motivational words kay wala paman ko'y napatunayan sunod nalang if naa nakoy ma prove sa akoa kaugalingon despite being like these, ganahan ko muhatag ug inspiration sa mga parehas nako, pero unta, basin diay puhon uyunan rakos panahon.

___________

Minsan nakakatakot magbiro,
Isang salita, kahit biro lang,
ay kayang tumama sa pusong madaling masaktan.

Narinig ko ang mga salitang iyon,
tumagos sa dibdib at di ko agad naunawaan.

Masakit, oo, ngunit alam kong hindi totoo, sapagkat
dala lang iyon ng pagkairita at pagkainis na sandali.

Ngunit kahit alam ko, di pa rin maiwasan,

Isipin yung mga narinig ko,
kaya ako’y matututo ng mag-ingat,
kahit biro lang nakakatakot din pala.

Mas pipiliin ko nalang manahimik,
dalhin ang kirot sa sarili,
kaysa sa magsalita o magparamdam ng sama,
dahil sa huli, pagmamahal pa rin ang mas mahalaga.

At kung magbibiro man ako ulit,
ako’y mag-iingat na sa bawat salitang
aking bibigkasin,

Kasi minsan yung biro natin, yun pa pala ang magiging dahilan ng away at di magpapaunawaan,

Ngunit kayang mag-iwan ng alaala ng sakit.

Nalabanan ko ang hiya ngayong araw.
Pero teka, teka, teka,

Hindi siya tuluyang nawala,
pero umatras siya,

Pero saglit lang.

Buti na lang, nakayanan ko.
Kahit nanginginig ang mga kamay,
kahit nanlalamig ang mga palad,
tumayo ako.

Ginawa ko ang demo namin—
table setting,

Pero alam niyo kung ano sa akin
ang malupit? nagawa ko.

Nagawa ko sa harap ng mga kaklase
ko, Oo may kaba sapagkat ako'y natatakot
na magkamali,

Pero oo, nagawa ko.

Sa bawat plato,
Sa bawat kutsara,
parang sinasabi sa akin:

“Huminga ka ng malalim
alam kong kaya mo ‘to.”

May kaba, Oo.

May pagkakamali, marami.

Oo, nandoon lahat.

Dahil mahiyain ako.

Dahil sa natatakot akong magkamali
sa harap ng mga mata
na parang laging may hinahanap.

Pero heto ako—

Hindi perpekto,
hindi buo ang loob,
pero sumusubok.

Sana sa mga susunod na araw,
mag improve pa ako, sana.

Sana unti-unting humina ang kaba,
unti-unting mawala ang hiya.
At balang araw,
ang mga pagkakamali ko
hindi na dahil sa takot,
kundi dahil tao lang ako
na patuloy na natututo.

Ngayon,
ipinagmamalaki ko muna ito—
na kahit nanginginig,
kahit kinakaban,
tumayo pa rin ako.

January 8,2026

Sa unang araw ng aking pagpasok,
kaba ang siyang unang sumalubong.
Puso’y mabilis ang tibok,
kamay at paa’y nanginginig sa takot.

Tumayo ako sa harap ng aking mga ka klase,
mga mata nila'y nakatingin sa akin.

Gusto kong magsalita nang maayos,
ngunit nauutal ang aking tinig.

Ako’y tumula sa kanilang harapan,
kahit takot ay aking nilabanan.

May pangamba sa aking isipan,
baka ako’y pagtawanan.

Habang binibigkas ang aking tula,
ang kaba’y lalo pang lumakas.

Hindi ko man ito natapos,
ako’y napahinto at napayuko na lang.

Tinanong ko ang aking sarili,
bakit nga ba ako mahiyain?

Bakit hirap akong magsalita,
kapag maraming nakatingin sa akin?

Ngunit sa aking puso’y may sagot:
Hindi kahinaan ang mahiya.
Ang mahalaga’y sumubok ka,
kahit takot ay kasama mo pa.

I lost my way while chasing my dream,
I made wrong choices, and now I see the truth in regret.
It’s real—regret always comes at the end,
But it also teaches lessons I will never forget.

Now a new chapter is starting in my life,
I will stand up again and try once more.
Slowly, I will return to the right path,
Bringing hope and the lessons from my mistakes before.

So many *what-ifs* fill my mind,
Sometimes it scare's me, sometimes it make's me sad.
But I don’t want to repeat the same mistakes again,
This time I want to be stronger than my past.

And if I fall again, I will still rise,
Because dreams live on when we keep trying.
With every step, I’ll remind myself: **I can do this**,
For dreams are for those who continue,
**and never stop fighting.**

PADAYON!

...My mind is heavy with thoughts and feel trapped, unsure of where my life is headed, and scared that I’ll never meet the expectations placed on me. The fear of failing again and again disappointing my parents consumes me. I question if I’m capable, if I’m enough, and if there’s still hope for me in this life,

I look at my parents, their tired eyes filled with hope for me, and it breaks my heart. I feel like I’m letting them down, like their sacrifices are wasted because I can’t seem to meet the standards I should. I wonder if they’re silently disappointed, even if they try not to show it.

I’m scared of what’s to come. What if I can’t passed my studies? What if I never get the chance to have a stable job, to build the life I’ve always dreamed of, not just for me, but for them? The fear of being stuck in this cycle, unable to move forward, is suffocating..
..I feel like a failure, like all my hard work wasn’t enough. It’s hard to see beyond this moment, and it hurts knowing that I’ve let myself down. I feel embarrassed and defeated, and I’m scared of how my future will turn out. How can I move forward from this? Will I ever be good enough? These thoughts keep circling in my mind, and it’s hard to push them away.

But deep down, I know I can’t stay stuck in this pain. I need to find the strength to pick myself up and keep going. It’s not easy, and it feels like the weight of this failure will stay with me forever, but I know that I have to try. I can’t let this one moment define me.

I may not have the answers now, but I have to trust that this isn’t the end of the road. I have to keep fighting for my future, for the things I want to achieve, and for the people who believe in me. I may have failed, but I haven’t given up, and that’s what matters the most, thats why padayon gihapon ta kung unsa ma'y mahitabo, kay walay nagsugo!

An Open Letter to All Maritime Students,

The path we have chosen is challenging. From late nights of study and the pressure of exams to the rigors of practical training and personal hurdles, we often find ourselves asking, “Is this really meant for me?”

Each day, we strive to improve, step outside our comfort zones, and face our fears—whether on a vessel, during simulations, or in our daily lives. We can take pride in our efforts, knowing we are one step closer to our goals.

In maritime studies, giving up is not an option.
In maritime training, doubt will not serve us.
We must trust in ourselves and continue to learn—for knowledge is our greatest asset.

Being a maritime student, and soon a maritime professional, is an incredible journey!

So, to my fellow aspiring seafarers, let’s finish this race! We are almost there. Keep pushing forward—LABAN LANG KAY WALAY NAGSUGO.

PADAYON!

In the corner of my room, where the silence speaks,
I am an introvert, who love's to spend time in a room,

A space of solitude where I’m safe and alone,
Where doubts and fears are left unshown.

I cherish the stillness, the calm of my own place,
Where I don’t have to face the crowd’s judgemental face,
Yet in this quiet, there’s a voice that calls,

Which had a lover, bright as the morning sun,
Gorgeous, kind, and smart a radiant one,
And here I am, with self-doubt in my mind,

Wondering if such a treasure is truly mine.

Do I deserve someone so rare and so pure?

A gem in the rough, a love that’s so sure,
Where I stumble to speak, can’t even order a meal,
In the bustling noise, I can hardly feel.

The crowded places, they frighten and confuse,
In a world so loud, I am lost and bruised,

My confidence falters, my self-doubt thrives,
In the shadows of my thoughts, my spirit barely survives.

But there’s a wish within me, a flicker of hope,
To face these weaknesses, to learn how to cope,
To step out from this shell, from this quiet retreat,

To find courage in the chaos, to no longer feel defeat.

For I want to be more than just a timid soul,

To grow and to blossom, to become whole,

So I hope, and I dream, that soon I’ll find the way,
To embrace the world and face my fears each day.

Until then, in this quiet, I ponder and yearn,

To find the strength in the stillness, to learn,

That though I am introverted, lost in my own space,

I can face my doubts and one day embrace.