CMU AB-History Program

“𝘔𝘢𝘮𝘢𝘮𝘢𝘵𝘢𝘺 𝘢𝘬𝘰 𝘯𝘢𝘯𝘨 𝘩𝘪𝘯𝘥𝘪 𝘯𝘢𝘬𝘪𝘬𝘪𝘵𝘢 𝘢𝘯𝘨 𝘯𝘶𝘮𝘪𝘯𝘨𝘯𝘪𝘯𝘨 𝘯𝘢 𝘭𝘪𝘸𝘢𝘺𝘸𝘢𝘺 𝘴𝘢 𝘭𝘶𝘱𝘢𝘯𝘨 𝘢𝘬𝘪𝘯𝘨 𝘵𝘪𝘯𝘶𝘣𝘶𝘢𝘯!... 𝘒𝘢𝘺𝘰𝘯𝘨 𝘮𝘢𝘬𝘢𝘬𝘪𝘵𝘢 𝘯𝘨 𝘭𝘪𝘸𝘢𝘺𝘸𝘢𝘺 𝘯𝘢 𝘪𝘺𝘢𝘯, 𝘣𝘢𝘵𝘪𝘪𝘯 𝘯𝘪𝘯𝘺𝘰 𝘴𝘪𝘺𝘢... 𝘩𝘶𝘸𝘢𝘨 𝘯𝘪𝘯𝘺𝘰𝘯𝘨 𝘭𝘪𝘮𝘶𝘵𝘪𝘯 𝘢𝘯𝘨 𝘮𝘨𝘢 𝘯𝘢𝘩𝘢𝘯𝘥𝘶𝘴𝘢𝘺 𝘴𝘢 𝘣𝘶𝘰𝘯𝘨 𝘮𝘢𝘨𝘥𝘢𝘮𝘢𝘨!" -Sipì mula sa Kabanata 63 ng “Noli Me Tangere” ni Rizal, isinalin ni Pascual H. Poblete

Ngayong araw ay ginugunita natin ang ika-129 na anibersaryo ng pagkamatay ng ating Pambansang Bayani na si G*t José Rizal. Noong Disyembre 30, 1896, siya ay hinatulan ng hukuman sa mga kasong paghihimagsik, sedisyon, at pagtatatag ng mga ilegal na samahan. Bagama’t hindi siya ang nanguna o direktang lumahok sa mga armadong pag-aalsa, siya ay pinatay pa rin sa pamamagitan ng pagbaril na ginanap sa Bagumbayan (na ngayon ay Rizal Park) bilang parusa. Ang kanyang kamatayan at walang mintis na paninindigan sa ngalan ng kanyang ipinaglaban ay nagsilbing tagapag-alab sa puso ng Himagsikang Pilipino noong 1896 at nagpaigting sa panawagan para sa kalayaan ng bansa.

Si José Rizal ay isang ilustrado, doktor, dalubwika, manunulat, makata, eskultor, at pintor, na ginamit ang kanyang talino at panulat upang ilantad ang mga pang-aabuso at katiwalian ng kolonyal na pamahalaan at hubugin ang kamalayang makabayan ng sambayanang Pilipino. Habang nasa Europa, isinulat at inilathala niya ang kanyang mga tanyag na nobela, ang Noli Me Tangere (1887) at El Filibusterismo (1891), na hayagang tumalakay sa kalagayang panlipunan ng Pilipinas sa ilalim ng pamahalaang Kastila. Sa pamamagitan ng mga akdang ito, mas malinaw na naipahayag ang mga suliranin ng lipunan at higit na napalalim ang diwang makabayan ng mga Pilipino.

Sa paggunita natin sa kabayanihan ni Rizal, nawa’y magsilbing gabay ang kanyang mga prinsipyo, kabilang ang pagmamahal sa bayan, katapangan, at paghahangad ng katotohanan, sa ating mga kilos at pananagutan bilang mamamayan. Ang kanyang alaala ay hindi lamang ginugunita sa isang araw, kundi patuloy na nagpapaalala sa atin ng tungkuling panatilihing buhay ang diwa ng paglilingkod sa bayan.

Panulat | Kristina Leonora

Sanggunian:
Rizal, J. (1887/2006). Noli Me Tangere (P. H. Poblete, Salin sa Tagalog) [eBook]. Project Gutenberg. https://www.gutenberg.org/cache/epub/20228/pg20228-images.html

𝐁𝐮𝐤𝐚𝐬 𝐍𝐚 𝐏𝐨!

Ang pinakahihintay ng lahat!

Magsisimula na ang ika-36 na Pambansang Kumperensiya ng Kasaysayan at Kalinangang Pilipino ng ADHIKA bukas! Gagawin ito sa Central Mindanao University, na may temang; "𝐓𝐮𝐥𝐭𝐮𝐥𝐚𝐧𝐞𝐧: 𝐏𝐚𝐠𝐭𝐮𝐧𝐭𝐨𝐧 𝐬𝐚 𝐦𝐠𝐚 𝐍𝐚𝐫𝐚𝐭𝐢𝐛𝐨 𝐧𝐠 𝐦𝐠𝐚 𝐌𝐢𝐧𝐝𝐚𝐧𝐚𝐰𝐨𝐧 𝐬𝐚 𝐊𝐚𝐬𝐚𝐲𝐬𝐚𝐲𝐚𝐧 𝐧𝐠 𝐏𝐢𝐥𝐢𝐩𝐢𝐧𝐚𝐬"

Sa kumperensiyang ito, magkakaroon tayo ng pagkakataong masaksihan ang iba't ibang mga pananaliksik, bagong kaalaman, sariwang pananaw, at makabuluhang talakayan. Ito ay magbubukas ng mas malalim na pag-unawa sa ating kasaysayan at kultura.

𝐌𝐚𝐤𝐢𝐥𝐚𝐡𝐨𝐤 𝐚𝐭 𝐬𝐚𝐛𝐚𝐲-𝐬𝐚𝐛𝐚𝐲 𝐧𝐚𝐭𝐢𝐧𝐠 𝐭𝐮𝐧𝐭𝐮𝐧𝐢𝐧 𝐚𝐧𝐠 𝐦𝐠𝐚 𝐧𝐚𝐫𝐚𝐭𝐢𝐛𝐨 𝐧𝐠 𝐌𝐢𝐧𝐝𝐚𝐧𝐚𝐰𝐨𝐧!

𝐃𝐀𝐋𝐀𝐖𝐀𝐍𝐆 𝐀𝐫𝐚𝐰 𝐧𝐚 𝐋𝐚𝐧𝐠!

Patuloy ang ating Pagtunton sa mga Naratibo ng Mindanawon sa Kasaysayan ng Pilipinas.

Inaanyayahan pa rin ang ating mga mag- aaral, g**o, at dalubhasa na makiisa sa, 𝐢𝐤𝐚-𝟑𝟔 𝐧𝐚 𝐏𝐚𝐦𝐛𝐚𝐧𝐬𝐚𝐧𝐠 𝐊𝐮𝐦𝐩𝐞𝐫𝐞𝐧𝐬𝐢𝐲𝐚 𝐧𝐠 𝐊𝐚𝐬𝐚𝐲𝐬𝐚𝐲𝐚𝐧 𝐚𝐭 𝐊𝐚𝐥𝐢𝐧𝐚𝐧𝐠𝐚𝐧𝐠 𝐏𝐢𝐥𝐢𝐩𝐢𝐧𝐨 𝐧𝐠 𝐀𝐃𝐇𝐈𝐊𝐀 na gaganapin ngayong darating na ika-28 ng Nobyembre 2025

Na may kaagapay na temang, “𝐓𝐮𝐥𝐭𝐮𝐥𝐚𝐧𝐞𝐧: 𝐏𝐚𝐠𝐭𝐮𝐧𝐭𝐨𝐧 𝐬𝐚 𝐦𝐠𝐚 𝐧𝐚𝐫𝐚𝐭𝐢𝐛𝐨 𝐧𝐠 𝐦𝐠𝐚 𝐌𝐢𝐧𝐝𝐚𝐧𝐚𝐰𝐨𝐧 𝐬𝐚 𝐊𝐚𝐬𝐚𝐲𝐬𝐚𝐲𝐚𝐧 𝐧𝐠 𝐏𝐢𝐥𝐢𝐩𝐢𝐧𝐚𝐬”

Sama-sama nating tuklasin at pakinggan ang mga danas, kwento, boses ng mga Lumad at iba pang pangkat- kalinangan sa rehiyon ng Mindanao.

Kaya, tara na at makibahagi sa isang pangkasaysayang pagsasalaysay, pagpapasa ng kaalaman at karanasan sa Central Mindanao University, Musuan, Bukidnon.

𝐓𝐀𝐓𝐋𝐎𝐍𝐆 𝐀𝐫𝐚𝐰 𝐧𝐚 𝐋𝐚𝐧𝐠!

Sa darating na Ika-36 na Pambansang Kumperensiya ng ADHIKA ating matutunghayan ang iba't ibang larangan ng pag-aaral sa Kasaysayan para sa isang mas inklusibong talakayan. Isa sa mga tampok na sub-tema ay ang "Kasaysayan at Kalinangang Bukidnon", na kaugnay sa temang ating ipinagdiriwang ngayong taon:

"𝐓𝐔𝐋𝐓𝐔𝐋𝐀𝐍𝐄𝐍: 𝐏𝐀𝐆𝐓𝐔𝐍𝐓𝐎𝐍 𝐒𝐀 𝐌𝐆𝐀 𝐍𝐀𝐑𝐀𝐓𝐈𝐁𝐎 𝐍𝐆 𝐌𝐆𝐀 𝐌𝐈𝐍𝐃𝐀𝐍𝐀𝐖𝐎𝐍 𝐒𝐀 𝐊𝐀𝐒𝐀𝐘𝐒𝐀𝐘𝐀𝐍 𝐍𝐆 𝐏𝐈𝐋𝐈𝐏𝐈𝐍𝐀𝐒"

Hinihikayat ang mga mag-aaral at mga dalubhasa sa Kasaysayan na huwag palampasin ang pagkakataong ito. Makikilala natin ang mga bagong pananaw at mapapalawak ang ating kaalaman sa kasaysayan at kultura ng Mindanao.

Magkita-kita po tayo sa Central Mindanao University!
Tayo ay makilahok, makisaliksik at makibahagi sa isang makabuluhang talakayan.

𝐀𝐏𝐀𝐓 𝐧𝐚 𝐀𝐫𝐚𝐰 𝐧𝐚 𝐥𝐚𝐧𝐠!

Inaanyayahan ang mga mag-aaral at dalubhasa sa Kasaysayan, humayo na at makiisa sa Ika- 36 na Pambansang Kumperensiya ng Kasaysayan at Kalinangang Pilipino ng ADHIKA, ngayong darating na Ika- 28-30 ng Nobyembre, 2025.

Na may temang "TULTULANEN: PAGTUNTON SA MGA NARATIBO NG MGA MINDANAWON SA KASAYSAYAN NG PILIPINAS."

Sama-sama nating talakayin at pag-aralan ang danas pangkasaysayan ng katutubong Lumad at pangkating pangkalinangan ng Mindanaw.

Magkita-kita po tayo sa Paraisong Pang-akademiko ng CMU sa Bukidnon!

Kilalanin ang Ikaanim na Sesyon ng Ika-36 na Pambansang Kumperensiya sa Kasaysayan at Kalinangang Pilipino. May sub-temang DANAS KATUTUBO SA HAMON NG SAKUNA AT KOLONISASYON, kinatatampukan ito ng tatlong papel na ilalahad ng mga sumusunod na iskolar: Dr. Kerby C. Alvarez ng UP Diliman, Prop. Joel S. Regala ng Holy Angel University, at Dr. Ferdinand C. Llanes ng UP Diliman.

Mga ka-ADHIKA, magkita-kita tayo sa Central Mindanao University, Maramag, Bukidnon!

Kilalanin ang Ikawalong Sesyon ng Ika-36 na Pambansang Kumperensiya sa Kasaysayan at Kalinangang Pilipino. Binubuo ng apat na PAKITANG-TURO, kinatatampukan ito ng mga papel na ilalahad ng mga sumusunod na iskolar: Dr. Juvanni A. Caballero ng MSU-Iligan Institute of Technology, Dr. Joel S. Malabanan ng Philippine Normal University-Manila, G. Hinz Benedict S. Caaya III ng UP Diliman, at Prop. Ma. Rita Lourdes A. Alfaro ng Ateneo de Manila University/Lyceum of the Philippines University-Manila.

Mga ka-ADHIKA, magkita-kita tayo sa Central Mindanao University, Maramag, Bukidnon!

Kilalanin ang Ikapitong Sesyon ng Ika-36 na Pambansang Kumperensiya sa Kasaysayan at Kalinangang Pilipino. May sub-temang KABABAIHAN AT PANANAMPALATAYA SA MINDANAO, kinatatampukan ito ng tatlong papel na ilalahad ng mga sumusunod na iskolar: Prop. Zizzle Dawn A. Sayson ng Mindanao State University-Marawi, mga g**o ng University of Santo Tomas-Senior High School sa pangunguna nina G. John Joseph Isaiah R. Orpilla at Gng. Clarissa B. Mateo-Regalario, at Dr. Nilo S. Ocampo ng UP Diliman.

Mga ka-ADHIKA, magkita-kita tayo sa Central Mindanao University, Maramag, Bukidnon!

Tunghayan ang Ikalimang Sesyon ng Ika-36 na Pambansang Kumperensiya sa Kasaysayan at Kalinangang Pilipino. May sub-temang TALABAN NG ETNISASYON AT FILIPINISASYON, kinatatampukan ito ng tatlong papel na ilalahad ng mga sumusunod na iskolar: G. Alvin Jhon V. Abril ng UP Baguio, Dr. Kristine Baniqued-Dela Cruz ng Benguet State University, at Dr. Mary Jane B. Rodriguez-Tatel ng UP Diliman / Aliguyon-UP Folklorists, Inc.

Mga ka-ADHIKA, magkita-kita tayo sa Central Mindanao University, Maramag, Bukidnon!

Tunghayan ang Ikaapat na Sesyon ng Ika-36 na Pambansang Kumperensiya sa Kasaysayan at Kalinangang Pilipino. May sub-temang HISTORIOGRAPIYANG MINDANAWON, kinatatampukan ito ng tatlong papel na ilalahad ng mga sumusunod na iskolar: Prop. Emmanuel Jayson V. Bolata ng UP Diliman, G. Rhys Lloyd D. Lacia ng Holy Cross of Davao College / UP Baguio, at Dr. Vicente C. Villan ng UP Diliman.

Mga ka-ADHIKA, magkita-kita tayo sa Central Mindanao University, Maramag, Bukidnon!