Good Vibes

ကြေလွင့်သွားသော ပုလဲတစ်ပွင့်

လွန်ခဲ့သော ငါးနှစ်ခန့်က ကနီနယ်ရဲ့ တောင်တန်းကြီးတွေကြားမှာ "ပုလဲ" လို့ အမည်ရတဲ့ ဆင်ကြီးဟာ အေးချမ်းတဲ့ ဘဝကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ပုလဲဟာ ဖြူယောင်ယောင် အသားအရောင်ရှိပြီး မျက်လုံးတွေက ကြည်လင်တဲ့ ကလေးတစ်ယောက်လို ရိုးသားလွန်းပါတယ်။
​အဲ့ဒီအချိန်က ပုလဲရဲ့ ဦးစီးကတော့ "ဦးသာဒွန်း" ဆိုတဲ့ အဘိုးအိုပါ။ ဦးသာဒွန်းက ပုလဲကို သားအရင်းလို ချစ်တယ်။ မနက်တိုင်း ပုလဲအတွက် ငှက်ပျောဖူးတွေ၊ ကြံချောင်းတွေ ယူလာပေးတတ်ပြီး "သားကြီး... ဒီနေ့တော့ တို့တွေ သစ်လုံးနည်းနည်း ဆွဲရအောင်နော်" လို့ ခပ်တိုးတိုး ချော့မော့ပြောလေ့ရှိတယ်။ ပုလဲကလည်း နားလည်သလို နှာမောင်းကြီးကို မြှောက်ပြီး တအိအိနဲ့ ပြန်ထူးတတ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီအချိန်က တောအုပ်လေးဟာ သူတို့နှစ်ယောက်ရဲ့ ပျော်ရွှင်စရာ ကမ္ဘာလေးပေါ့။

​ဒါပေမဲ့ လောကကြီးက အမြဲတမ်း မသာယာခဲ့ပါဘူး။ ဦးသာဒွန်း အသက်ကြီးပြီး ကွယ်လွန်သွားတဲ့အခါ ပုလဲရဲ့ဘဝဟာ ငရဲခန်းကို ရောက်သွားပါတော့တယ်။ ပုလဲကို ထိန်းကျောင်းဖို့ "ဖိုးတုတ်" ဆိုတဲ့ လူငယ်တစ်ယောက် ရောက်လာခဲ့တယ်။ ဖိုးတုတ်က စိတ်ကြမ်းကိုယ်ကြမ်းရှိသလို လောင်းကစားနဲ့ အရက်ကိုလည်း စွဲလမ်းသူပါ။

သူ့အတွက် ဆင်ဆိုတာ စီးပွားရှာတဲ့ စက်ရုပ်တစ်ရုပ်ပဲ။ ပုလဲဟာ အစာရေစာ ဝဝလင်လင် မစားရတော့သလို၊ နေပူထဲမှာ အနားမရဘဲ သစ်လုံးတွေကို ဆွဲရပါတယ်။ ပုလဲ နွမ်းနယ်လို့ နှေးသွားတိုင်း ဖိုးတုတ်က ထိပ်ချွန်ပါတဲ့ သံချွန်နဲ့ ပုလဲရဲ့ နားနောက်တွေကို ထိုးဆွခဲ့တယ်။ ပုလဲရဲ့ အသားပေါ်မှာ သွေးတွေ စိမ့်ထွက်ခဲ့ရပေမဲ့ သူဟာ ဦးသာဒွန်း သင်ပေးခဲ့တဲ့ "လိမ္မာခြင်း" တွေနဲ့ပဲ အားလုံးကို မြိုသိပ်ခဲ့ပါတယ်။

​တစ်နေ့မှာတော့... အမူးလွန်နေတဲ့ ဖိုးတုတ်က ပုလဲကို ပုံမှန်ထက် ပိုနှိပ်စက်ခဲ့ပါတယ်။ ပုလဲရဲ့ မျက်လုံးတွေထဲမှာ အရင်ကရှိခဲ့တဲ့ ကြည်လင်မှုတွေ ပျောက်ဆုံးသွားပြီး နီမြန်းတဲ့ အမျက်ဒေါသတွေ အစားထိုးလာခဲ့တယ်။
​"ငါ့ရဲ့ သစ္စာတရားက နာကျင်မှုပဲ ရတာလား..."
​ပုလဲဟာ တစ်ချက်တည်းပဲ အော်ဟစ်လိုက်ပြီး သူကို နှိပ်စက်နေတဲ့ ဖိုးတုတ်ကို နှာမောင်းနဲ့ ရစ်ပတ်ကာ မြှောက်တင်လိုက်ပါတယ်။ ဖိုးတုတ်ရဲ့ ကြောက်လန့်တကြား အော်ဟစ်သံဟာ တောအုပ်ထဲမှာ ပျံ့လွင့်သွားပြီး စက္ကန့်ပိုင်းအတွင်းမှာပဲ ငြိမ်သက်သွားခဲ့တယ်။ ပုလဲဟာ ဆင်လိမ္မာဘဝကနေ "ဆင်ဆိုးကြီး" အဖြစ် လူသတ်မှုတစ်ခုနဲ့ စတင် ကမ္ဘာခြားသွားခဲ့ပါပြီ။

​ပုလဲဟာ တောနက်ထဲကို ထွက်ပြေးခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူမဟာ ပျော်မနေပါဘူး။ ညဦးပိုင်းတွေမှာ ဦးသာဒွန်း ပေးခဲ့ဖူးတဲ့ ကြံချောင်းလေးတွေကို သတိရရင်း၊ တစ်ခါတစ်ရံ ဆင်စခန်းက ခေါင်းလောင်းသံလေးတွေကို အဝေးက ကြားရတဲ့အခါ ပုလဲဟာ တောနက်ထဲမှာ တစ်ယောက်တည်း မျက်ရည်ကျခဲ့ရပါတယ်။
​သူဟာ လူတွေကို ရန်မူချင်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ လူသားတွေဟာ သူကို မြင်တာနဲ့ သေနတ်တွေ၊ လှံတွေနဲ့ လိုက်လံ ဖမ်းဆီးကြပါတယ်။ သူရဲ့ စိတ်ထဲမှာ "လူသားဆိုတာ ရန်သူ" လို့ မှတ်သားသွားခဲ့ရတယ်။ ဒီလိုနဲ့ အေးချမ်းခဲ့တဲ့ ပုလဲဟာ ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ တောဘုရင် ဆင်ဆိုးကြီးအဖြစ် နာမည်ဆိုးနဲ့ ကျော်ကြားလာခဲ့ပါတယ်။

​နောက်ဆုံးမှာတော့ အစိုးရက ပုလဲကို ပစ်သတ်ဖို့ အမိန့်ထုတ်လိုက်ပါတယ်။ အမဲလိုက်သမားတွေနဲ့ ဝိုင်းထားတဲ့ ချောက်ကမ်းပါး အစွန်းမှာ ပုလဲဟာ ဒဏ်ရာတွေနဲ့ ယိုင်နဲ့နေပါပြီ။ မျက်လုံးတွေက မှုန်ရီနေတဲ့ကြားက ပုလဲဟာ ကောင်းကင်ကြီးကို မော့ကြည့်လိုက်တယ်။
​သေနတ်သံ တစ်ချက်... နှစ်ချက်...။
​ပုလဲ လဲကျသွားတဲ့အချိန်မှာ သူရဲ့ စိတ်အာရုံထဲမှာ မြင်ယောင်လိုက်တာက သေနတ်ကိုင်ထားတဲ့ လူတွေ မဟုတ်ပါဘူး။ ငှက်ပျောဖူးလေးကို ကိုင်ပြီး ပြုံးနေတဲ့ "ဦးသာဒွန်း" ရဲ့ ပုံရိပ်လေးပါ။ သူဟာ နာကျင်မှုတွေကနေ လွတ်မြောက်သွားတဲ့ အေးချမ်းတဲ့ သက်ပြင်းတစ်ချက်ကို ချလိုက်ပြီး ထာဝရ အိပ်စက်သွားပါတော့တယ်။

#ဆင်သမားစစ်စစ်

အာဂယောက်ျား ဆင်သမား
ဆင်တွေထိန်းတဲ့ လူသား။

ဆင်နဲ့ဆင်သမား အသားကျတဲ့အခါ
ဆင်တွေကို သား,မယားလို ချစ်တဲ့လူသား။

ဓားသွားထက်က ဒေါသတွေ ချွန်းဖျားမှာ
ခိုးမနားဖို့ မေတ္တာရှေ့ ထားတဲ့ လူးသား။

ဘွဲ့ရတွေမဟုတ်သလို ရာထူးတွေမပါတဲ့
ဝါသနာစစ်စစ်ကို ထမ်းပိုးတဲ့လူသား။

အသပြာကို ကမ္ဘာလိုထင်နေတဲ့ခေတ်ထဲ
ဆင်ရတနာကို အရှင်ပမာ
ကြင်မယ့်လူသားစစ်စစ်။


#အသက်ရှင်သန်ဖို့ကျေးဇူးတစုံတစ်ရာရှိတဲ့သူအပေါ်ကျေးဇူးမကန်းပါနဲ့။

ဒီနေ့မှာ Amboseliရဲ့ ဧရာမဆင်ကြီးက ကျွန်တော်တို့ကို ထာ၀ရနှုတ်ဆက်ခွဲခွာသွားခဲ့ပါပြီး

ကင်ညာနိုင်ငံ Amboseli အမျိုးသားဥယျာဉ်၏ ဒဏ္ဍာရီလာ ကြီးမားသော ဆင်ကြီး Craig သည် အသက် ၅၄ နှစ်အရွယ်တွင် သဘာဝအကြောင်းများကြောင့် ငြိမ်းချမ်းစွာ ကွယ်လွန်သွားကြောင်း ဝမ်းနည်းကြေကွဲစွာဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့ မျှဝေအပ်ပါသည်။ သူ၏ အလောင်းကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပါသည်။

၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သော Craig သည် ၎င်း၏ ကြီးမားသော အစွယ်များကြောင့် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် အသိအမှတ်ပြုခံရသူများထဲမှ နောက်ဆုံးတစ်ကောင်ဖြစ်ပြီး တစ်ခုချင်းစီသည် ပေါင် ၁၀၀ (၄၅ ကီလိုဂရမ်) ကျော် အလေးချိန်ရှိပြီး မြေပြင်ကို ထိလုနီးပါးရှိသည်။

Craig ဟာ ထူးကဲတဲ့ ဆင်တစ်ကောင်ထက် အများကြီး ပိုပါတယ်။ ဆင်စွယ်အကျပ်အတည်းရဲ့ အမှောင်ဆုံးနေ့ရက်တွေမှာ သူဟာ မျှော်လင့်ချက်ရဲ့ သင်္ကေတတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ နှစ်ပေါင်းများစွာ သူဟာ ရေရှည်၊ ကတိကဝတ်နဲ့ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးရဲ့ အောင်မြင်မှုတွေအတွက် စံပြပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့ပါတယ်။ တရားမဝင် တိရစ္ဆာန်ဖမ်းဆီးမှုဖိအားတွေရဲ့ အထွတ်အထိပ်မှာ သူရှင်သန်နိုင်ဖို့ဆိုတာ Kenya Wildlife Service၊ Big Life Foundation၊ Amboseli Trust for Elephants နဲ့ သူ့ကို ခိုင်မာတဲ့ ရဲစွမ်းသတ္တိနဲ့ ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားစွာ စောင့်ရှောက်ပေးခဲ့တဲ့ Maasai အသိုင်းအဝိုင်းက ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်သူတွေရဲ့ ၂၄/၇ ကာကွယ်မှုကြောင့်သာ ဖြစ်ပါတယ်။

သူ အသက်ကြီးမှ ငြိမ်းချမ်းစွာ ကွယ်လွန်သွားခြင်းသည် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးအရ အလွန်ကြီးမားသော အောင်ပွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဒေသခံလူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများ၊ အမျိုးသားအာဏာပိုင်များနှင့် နိုင်ငံတကာမိတ်ဖက်များ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သောအခါ အထိခိုက်လွယ်ဆုံးသော ဧရာမသတ္တဝါများပင် ၎င်းတို့၏ သဘာဝဘဝများကို အပြည့်အဝနေထိုင်နိုင်ကြောင်း ၎င်းက သက်သေပြနေသည်။

Craig ရဲ့ အမွေအနှစ်ဟာ Amboseli ထက် အများကြီး ပိုကြာရှည်ခံပါလိမ့်မယ်။ သူဟာ ဆင်ထိန်းသိမ်းရေးအတွက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ထောက်ခံမှုကို လှုံ့ဆော်ပေးခဲ့ပြီး ဒီခမ်းနားတဲ့ တိရစ္ဆာန်တွေနဲ့ သူတို့ မှီခိုအားထားရတဲ့ ရှုခင်းတွေဟာ ဘာကြောင့် တိုက်ပွဲဝင်ရကျိုးနပ်တယ်ဆိုတာကို ကမ္ဘာကြီးကို သတိပေးခဲ့ပါတယ်။

စိတ်အေးအေးစွာ အနားယူပါCraig။ ကောင်းတဲ့ ဘုံဘဝမှာ ပျော်ပါစေ။မင်းကို လေးစားခဲ့တယ်။ မင်းကို ဘယ်တော့မှ မေ့မှာမဟုတ်ဘူး။

1972- 2026

ိုတာ လွင်ပြင်ရဲ့ ဘုရင်လို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။

Amboseli အမျိုးသားဥယျာဉ်က နာမည်ကြီး ဆင်ဖ "Craig" ကြီး သေဆုံးသွားတဲ့အတွက် ဝမ်းနည်းစရာပါပဲ။

Craig ဟာ Amboseli အတွက် သင်္ကေတတစ်ခုလိုပါပဲ။ သူဟာ အသက် ၅၀ ကျော်အရွယ်ရှိပြီး ကျန်းမာသန်စွမ်းတဲ့ ဆင်ကြီးဖြစ်ပါတယ်။ သူ့ရဲ့ အထူးခြားဆုံးအချက်က ရှည်လျား ကော့နေတဲ့ သူ့ရဲ့ စွယ်နှစ်ချောင်းပါပဲ။

Craig ဟာ ဥယျာဉ်အတွင်း ကျယ်ပြန့်စွာ လှည့်လည်သွားလာလေ့ရှိပြီး ဆင်အုပ်စုများစွာနဲ့ ဆက်ဆံရေး ကောင်းမွန်တဲ့ ဆင်အကြီးအကဲတစ်ကောင်ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ သူ့ကို Amboseli သုတေသီတွေနဲ့ အထူးလေ့လာသူတွေက နှစ်ပေါင်းများစွာ လေ့လာမှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြပါတယ်။ သူဟာ ဆင်များရဲ့ လူမှုရေးအပြုအမူ၊ ရွှေ့ပြောင်းသွားလာမှုပုံစံနဲ့ အစာရှာသွားလာမှုတွေကို နားလည်ဖို့ အရေးပါတဲ့ အချက်အလက်တွေ ပေးခဲ့ပါတယ်။

သူဟာ သဘာဝအတိုင်း သက်တမ်းစေ့ သေဆုံးခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ Amboseli ဆင်စောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့နဲ့ Kenya Wildlife Service တို့က သူ့ရဲ့ အရိုးပြာတွေကို သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထဲမှာပဲ ထားရှိသွားမှာဖြစ်ပြီး၊ သူ့ရဲ့ စွယ်တွေကိုတော့ အများပြည်သူ အန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေးအတွက် ဖယ်ရှားသွားဖွယ်ရှိပါတယ်။

Craig လိုမျိုး ပင်ကိုယ်အရည်အသွေးရှိတဲ့ ဆင်ကြီးတစ်ကောင်ဆုံးရှုံးရတာဟာ Amboseli ဂေဟစနစ်အတွက် ကြီးမားတဲ့ ဆုံးရှုံးမှုတစ်ရပ်ပါပဲ။ သူ့ကို နှစ်ပေါင်းများစွာ လေ့လာခဲ့ကြသူ သုတေသီတွေ၊ ဓာတ်ပုံဆရာတွေ၊ ခရီးသွားတွေနဲ့ ဒေသခံတွေအားလုံး ဝမ်းနည်းနေကြပါတယ်။

Craig ရဲ့ အမွေအနှစ်က ကျွန်ုပ်တို့ကို ဒီကြီးမားတဲ့ သတ္တဝါတွေကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ဖို့ ပိုမိုတာဝန်ယူလာစေပါလိမ့်မယ်။

မေတ္တာဟာ
သိပ်ဆန်တယ်။

ဆင်မကြီးနဲ့ဆင်ကလေးရဲ့ ဆက်နွယ်မှု

လိုအပ်နေတာ
မေတ္တာတရားမဟုတ်လား

ကိုယ်ချင်းစားတရားရှိတဲ့အရပ်မှာပဲ
မေတ္တာတရားတွေ တွေ့နိုင်ပါတယ်။

#အမိမဲ့ဆင်ကလေး

🙏🙏🙏🙏🙏

သာယာကြည်နူးဖွယ်
နံနက်ခင်းလေးဖြစ်ကြပါစေ။
🙏🙏🙏🐘🦣

vibes

သားသား
ဘယ်လိုဆင်းမလဲ မေမေ။

#ကျန်းမာပျော်ရွှင်ကြပါစေ

အမိမဲ့ဆင်တွေရဲ့
စိတ်ဒဏ်ရာတွေကို
‌မေတ္တာဖြင့်ကုသခြင်း။

#ကျန်းမာပျော်ရွှင်ကြပါစေ