Online Library

Shout out to my newest followers! Excited to have you onboard!

Sarita Shrestha, Rajkumar Basnet, Man Kumar Gadal

भकिम्लो (प्राकृतिक भिनेगर) सम्बन्धी विशेष जानकारी

भकिम्लो मध्यपहाडी क्षेत्रमा पाइने बहुउपयोगी वनस्पति हो। यसको उपयोगी भाग भनेकै फल हो। जुनेलीका दानाजस्ता ठुला-ठुला झुप्पा लपक्क झुलेका हुन्छन्। वर्षमा एकपटक मात्र संकलन गर्न सकिन्छ। कात्तिक-मंसिर भकिम्लो टिप्ने उपयुक्त समय हो।

रुख धेरै अग्लो हुँदैन। सजिलै चढ्न सकिन्छ, तर हाँगा कमजोर हुने भएकाले टुप्पोसम्म पुग्न सकिँदैन। आङ्कुसे लगाएको लामो लठ्ठीले झुप्पा भाँच्न सजिलो हुन्छ।

काँचो दानामा दहीजस्तो सेतो पदार्थ टाँसिएको हुन्छ—अमिलो त्यही हो। दाना पाकेपछि सेतो पदार्थ हराउँछ र झुप्पा राताम्मे हुन्छ। रातो भएपछि अमिलोपन पूर्ण हुन्छ। त्यही बेला टिप्नुपर्छ।

टिपेर ल्याएको फललाई सिधा घाम नपर्ने, हावा खेल्ने ठाउँमा सुकाउनुपर्छ। सुकेपछि थुन्से वा डोकामा वर्ष दिनसम्म राख्न सकिन्छ। थोरै छ भने झुप्पै राख्ने, धेरै छ भने चुक पकाएर राख्ने।

*चुक पकाउने तरिका:*
ठुलो भाँडोमा पानी उमाल्ने। उम्लेपछि भकिम्लोका दाना हालेर राम्ररी पकाउने। पाकेपछि सेलाएर हातले माड्ने र कपडाले छान्ने। छानेको झोललाई फेरि बाक्लो नभएसम्म पकाउने। बाक्लो हुँदै जाँदा कालो बन्छ। लेदोजस्तो भएपछि झिक्ने। पातलो चुक चाँडै बिग्रन्छ, त्यसैले बाक्लो नै राम्रो। बाक्लो चुक लामो समय टिक्छ।

गर्मीमा भकिम्लो पानीको महत्व धेरै छ। दाना पानीमा मिचेर नुन, चिनी र मरिच हालेर बनाएको सर्बत अत्यन्तै स्वादिलो हुन्छ। ठुला होटलमा समेत यसको माग छ।

आयुर्वेदले छ रसमध्ये अमिलो एक हो। अमिलो देख्नेबित्तिकै मुखमा पानी आउँछ। पहिले निबुवा-कागतीको चुक चल्थ्यो, अहिले किराले गर्दा पाउन छाडियो। बजारमा पाइने ‘भिनेगर’ कृत्रिम हुन्छ र स्वास्थ्यलाई हानिकारक छ। स्कुलछेउका चटपटेमा प्रयोग हुने सस्तो भिनेगरले बालबालिकाको स्वास्थ्य बिगारेको अध्ययनले देखाएको छ। अभिभावक सचेत हुनुपर्छ।

भकिम्लो औषधीय गुणले भरिपूर्ण छ। पखाला र रगतमासीमा उत्तम औषधि हो। दाना पानीमा भिजाएर थोरै नुन हाली १-२ गिलास खाए पखाला रोकिन्छ। यसले पेटका जुका मार्छ, अनुहारको दाग हटाएर चमक ल्याउँछ। तर ज्वरो आएको बेला सेवन नगर्नू भन्ने पाका पुस्ताको सुझाव छ।

यो जंगल, खरबारी, खोल्सा र कान्लामा आफैं उम्रिन्छ। रोप्नै पर्दैन। उम्रेका बिरुवा जोगाए पुग्छ। व्यावसायिक खेती गर्न चाहनेले वृक्षरोपण पनि गर्न सक्छन्।

आज देशमा बेरोजगारी बढ्दो छ। मान्छे कृत्रिम भिनेगर किन्न बाध्य छन्। भकिम्लोले सहजै त्यसको ठाउँ लिन सक्छ। मलिलो जमिन नचाहिने, सिमान्त भूमिमा पनि हुने र एकचोटि रोपेपछि वर्षौंसम्म फल दिने भएकाले यो आम्दानीको राम्रो स्रोत हो। यसको उपयोगिता बुझेर संरक्षण गर्ने हो भने देश चुकमा आत्मनिर्भर बन्छ। अहिले एक कुरुवा चुकको १००० रुपैयाँसम्म पर्छ।

त्यसैले स्थानीय सरकारले भकिम्लो संरक्षण र प्रवर्द्धनमा ध्यान दिए बेरोजगारी घटाउन ठूलो टेवा पुग्छ ।

-कृषि सूचनाबाट

कुन बार के गर्ने?

आइतबार (ध्रुव/स्थिर):

राज्याभिषेक, संगीत, राज्यसेवा सुरु गर्ने, गाई-बोका-अन्न-औषधि-हतियार खरिद, सुन-चाँदी-तामाका काम, मन्त्रोपदेश, यज्ञ, नयाँ वस्त्र धारण। यात्रा: पूर्व, उत्तर, आग्नेय (दक्षिण-पूर्व)।

सोमबार (चर):
गहना बनाउने वा लगाउने, बगैँचा लगाउने, नृत्य-संगीत आरम्भ, गाई-भैंसी-दूध किनबेच, शंख-मोती-चाँदी, कृषि कार्य, धन-सम्पत्ति-स्त्री-सौन्दर्य सम्बन्धी काम। यात्रा: पश्चिम, दक्षिण, वायव्य (उत्तर-पश्चिम)।

मंगलबार (उग्र):
कसैलाई कैद गर्ने, विष दिने, सन्धि-विच्छेद, युद्ध सामग्री जम्मा गर्ने, सुन-मूँगा धातु सङ्कलन, आगो-बिजुली-जमिन सम्बन्धी कार्य। यात्रा: दक्षिण, पूर्व, आग्नेय (दक्षिण-पूर्व)।

बुधबार (मिश्र):
साहित्य-संगीत-कला-गणित-लेखन, बैङ्किङ, ज्योतिष, प्राविधिक सीप, सवारी किनबेच, मूर्ति निर्माण, अन्न सङ्कलन, व्यवसाय आरम्भ। यात्रा: दक्षिण, पूर्व, नैऋत्य (दक्षिण-पश्चिम)।

बिहीबार:
यज्ञ-हवन-देवपूजा, नवग्रह पूजन, शान्ति कर्म, विद्यारम्भ, नयाँ वस्त्र-गहना धारण, विदेश यात्रा, सवारी किनबेच, औषधि-काठ-जमिन सम्बन्धी काम। यात्रा: पूर्व, उत्तर, ईशान (पूर्व-उत्तर)।

शुक्रबार:
नृत्य-वाद्य-गायन, कला-संगीत-अभिनय, स्त्री-सुगन्ध-सौन्दर्य कार्य, नयाँ वस्त्र-गहना, बैङ्किङ, व्यापार, कृषि, विदेश सम्बन्धी काम। यात्रा: (यस दिनको यात्रा दिशा उल्लेख छैन, तर परम्परागत रूपमा पूर्व/उत्तर उपयुक्त मानिन्छ।)

शनिबार:
हतियारको आदान-प्रदान, फलाम-धातु-मेसिनरी-प्राविधिक ज्ञान, काठ-छाला-सिमेन्ट-तेल-पेट्रोलियम, जमिन, अधीनस्थ कर्मचारी, विदेश यात्रा, सवारी प्रयोग आरम्भ। यात्रा: पश्चिम, दक्षिण, नैऋत्य (दक्षिण-पश्चिम)।

यहाँ सप्तवार (आइतबारदेखि शनिबार) मा विभिन्न कार्यका लागि शुभ मुहूर्त प्रस्तुत छ। ध्यान दिनुहोस्: तिथि, नक्षत्र आदि अनुकूल भएमा मात्र यी मुहूर्त ग्रहण गर्नुपर्छ।

#मुहुर्त #साईत #शुभारम्भ #ज्योतिष

ॲापको सिजन सुरु हॅुदै छ !
बजारबाट ॲाप किन्नु पूर्व त्यो ॲाप कृत्रीम रुपमा पकाइएको हो या प्राकृतिक रुपमा पाकेको हो यसरि चिनौंः-

बासनाबाट चिन्ने:

प्राकृतिक रूपमा पाकेको आँपमा मीठो बासना हुन्छ । रसायन प्रयोग गरी तयार पारिएको आँपमा कुनै सुगन्ध हुँदैन वा तीखो र रसायनको जस्तो गन्ध हुन्छ ।

रङ:

रूखमा पाकेको आँप सबैतिर एकैनासले पहेँलो हुँदैन । यसमा हरियो वा खैरो दागहरू हुन सक्छन् । यदि आँपभरि एकैनासको चम्किलो पहेँलो देखिन्छ भने यो सम्भवतः कृत्रिम रूपमा पकाइएको हुन्छ ।

छोएर थाहा पाउने:

रसायन हालेर पकाइएको आँप प्रायः आवश्यकताभन्दा धेरै गिलो वा अत्यधिक नरम हुन्छ । प्राकृतिक रूपमा पाकेको आँप केही कडा हुन्छ ।

स्वाद:

प्राकृतिक रूपमा पाक्न दिइएको आँपको स्वाद विशिष्ट हुन्छ, तर रसायन प्रयोग गरिएको आँप खाँदा मुखमा जलन हुन सक्छ ।

कमेन्ट गर्नुहोला 🙏

म उबर चलाउँछु। प्रायः रातिको सिफ्ट। गत हप्ता साँझ ११ बजे एकजना बुढा मान्छेलाई लिएर गएको थिएँ। गाडीमा बस्दै उनले भने:
"आज रात तपाईंले मलाई पाँच ठाउँमा पुर्‍याउनु पर्छ। म तपाईंलाई ५०० डलर दिन्छु। नगद। तर काम सकिएपछि मात्र किन भनेर सोध्ने।"
उनले पाँचवटा ठेगाना दिए।
पहिलो स्टप: उपनगरको एउटा घर। उनी गाडीमै बसे। दस मिनेटसम्म त्यो घरतर्फ हेरे। चुपचाप रोइरहे। "ठिक छ। अब अर्को।"
म चलाएँ।
दोस्रो स्टप: प्राथमिक विद्यालय। अँध्यारो, खाली। उनी गाडीबाट झरे। खेलमैदानतिर हिँडे। झुलामा बसे। २० मिनेट त्यहीँ बसेर फर्किए।
"म यहाँ पढाउँथेँ। ४३ वर्ष। मेरो ज्यानले मन पराएको काम।"
तेस्रो स्टप: डाइनर। भित्र गए। कफी अर्डर गरे। एक्लै बस्ने बूथमा बसे। कफी छोएनन्। बसिरहे, वरिपरिको हेर्दै। १५ मिनेटपछि फर्किए।
"मेरो श्रीमती र म पहिलो पटक यहाँ डेटमा आएका थियौँ। १९६७।"
चौथो स्टप: चिहानघाट।
उनी चिहानघाटमा झरे। एउटा चिहानतर्फ हिँडे। उभिएर कुरा गर्दै थिए। के बोल्दैछन्, सुनिन। ३० मिनेटपछि फर्किँदा आँखा रातो थियो।
"मेरो श्रीमती। आज तीन वर्ष भयो।"
पाँचौँ स्टप: अस्पताल।
"यो अन्तिम हो," उनले भने। पार्क गर्न भने। मलाई हेरेर भने:
"अब किन भनेर भन्छु। मलाई स्टेज फोर क्यान्सर छ। केही हप्ता बाँकी। शायद केही दिन। आज रात म मेरो जीवन फेरि एकपटक हेर्न चाहन्थेँ। जबसम्म सक्थेँ।"
म रोएँ। त्यहीँ।
"त्यो घर – जहाँ मैले छोराछोरी हुर्काएँ।
त्यो विद्यालय – जहाँ मैले आफ्नो उद्देश्य भेटेँ।
त्यो डाइनर – जहाँ म प्रेममा परेँ।
चिहानघाट – जहाँ मैले बिदाइ दिएँ।
र यो अस्पताल – जहाँ आज रात म भर्ना हुँदैछु। होस्पिस फ्लोर। म घर फर्किँदै छैन।"
उनले ५०० डलर दिए।
"मेरो जीवनमार्गमा अन्तिम यात्रा गरिदिनु भयो। अन्तिमपटक कसैको दयालु व्यवहार पाउन चाहन्थेँ। तपाईंले त्यो दिनुभयो।"
मलेनै मानेनँ। "म लिन सक्दिनँ।"
उनी अडिग। "कृपया। दिन कोही बाँकी छैन। मेरा छोराछोरी बोल्दैनन्। साथी पनि छैनन्। तपाईंले मलाई तीन घण्टा दयालुता दिनुभयो। त्यो ५०० डलरभन्दा धेरै मूल्यवान् छ।"
उनी झरे। सानो सुटकेश लिए। फर्केर सोधे:
"तिम्रो नाम?"
"मार्कस।"
"धन्यवाद, मार्कस। अन्तिम राम्रो कुरा बनेका लागि।"
उनी अस्पतालभित्र हिँडे। म गाडीमै बसेर एक घण्टा रुँदै बसेँ।
उनकै बारे सोचिरहेँ। भोलिपल्ट फेरि गएँ। सोधेँ।
"मिस्टर प्याटरसन। कोठा ४१२।"
फूल लिएर गएँ। ढक्ढक्याएँ।
उनी खाटमै थिए। मलाई देखेर मुस्कुराए।
"मार्कस। तिमी फर्कियौ।"
"त्यसरी अन्त्य गर्न सकिनँ। ठीक हुनुहुन्छ?"
"मर्दैछु। तर हिजो रात आफ्नो जीवन हेर्न पाएँ। त्यसैले, हो, ठीक छु।"
हामी दुई घण्टा गफियौँ। उनकी श्रीमती, उनका विद्यार्थी, उनलाई बिर्सने पुगेका आफ्नै छोराछोरी, उनका जीवनबारे।
म दुई हप्ता हरेक दिन गएँ। कफी लगेँ। समाचार पढिदिएँ। कहिले चुपचाप बसेँ।
उनी सबै कुरा सुनाउँथे। पछुतो, खुसी, पुनःजीवन गर्न चाहने क्षणहरू।
"म एक्लै मर्छु भनेर सोचेको थिएँ," एकदिन भने।
"तर तिमी छौ। अन्तिम दिनमा परिवारजस्तै बनेको एक अपरिचित। यो ठूलो उपहार हो।"
मैले उनको हात समाएँ।
"तपाईं एक्लै मर्नुहुन्न अब।"
उनी रोए।
"धन्यवाद, मलाई हेर्नुभएकोमा। जब म अदृश्य भएको जस्तो लाग्थ्यो।"
मिस्टर प्याटरसन मङ्गलबार बिहान ३:१७ बजे बिते।
मैले उनको हात समाइरहेको थिएँ।
अन्तिम शब्द:
"मानिसहरूलाई भन। अपरिचितलाई हेर्नू। साँच्चिकै हेर्नू। सबै मर्दैछन्। कोही छिटो, कोही ढिलो। तर सबै कतै तर्फ जाँदैछन्। बाटैभरि दयालु हुनु। तिमी दयालु भयौ। तिमीले मेरा अन्तिम दिन बचायौ।"
उनले आँखा बन्द गरे।
हार्ट मोनिटर ठिक्क भयो।
एक घण्टा बसेँ। छोड्न सकिनँ।
उनी कसैसँगै मरे। त्यो महत्वपूर्ण थियो।
उनको अन्तिम संस्कारमा छ जना मात्रै थिए।
म, तीनजना नर्स, एक वकिल, र एउटा पूर्व-विद्यार्थी जसले मृत्यु–सूचना देखेको थियो।
बस्।
४३ वर्ष पढाउने, ५२ वर्ष प्रेम गर्ने, ८१ वर्ष बाँच्ने मान्छे –
छ जना।
मैले बोलेँ:
"मिस्टर प्याटरसनले मलाई दुई हप्तामा एउटा कुरा सिकाए।
हरेक अपरिचित कसैको पूरै संसार हुन सक्छ।
हरेक उबर यात्रुको एउटा कथा हुन्छ।
जति मानिसहरू हिँड्छन्–तिनीहरू बाँचिरहेका छन्, मर्दैछन्, र कसैले आफूलाई देखिदियोस् भनेर चाहिरहेका छन्।
उनले ५०० डलर तिरे जीवन फेरि हेर्न।
तर उनले मलाई धेरै ठूलो कुरा दिए–
अपरिचितप्रति देखाइएको दयालुपन ‘अतिरिक्त’ होइन, यही सबै हो।
किनकि हामी सबै अपरिचित हौँ,
जबसम्म कसैले रोकिँदैन, हेर्दैन, सुन्दैन, सँगै बस्दैन।"
मैले त्यो ५०० डलर ग्लोभ बक्समा राखेको छु। कहिल्यै खर्च गरेनँ।
यो सम्झना हो।
हरेक यात्रु अन्तिम यात्रा गरिरहेको हुन सक्छ।
हरेक अपरिचित अन्तिम बिदाइ दिइरहेको हुन सक्छ।
त्यसैले, म अब फरक तरिकाले चलाउँछु।
म सोध्छु। सुन्छु। हेर्छु।
किनकि एउटा बुढा मान्छेले अन्तिम न्यानो रात खोज्थ्यो,
र एक अपरिचितले साथ दियो।
त्यो अपरिचित बन्नुहोस्।
कृपया।
आज रात कोही आफ्नो अन्तिम यात्रा गरिरहेको छ।
उनका लागि न्यानो बनाइदिनुहोस्।
"शान्त क्षणहरू, गहिरा सत्यहरू।"
फरवार्ड गरिएको पोष्ट, तर साँच्चै सियर गर्न लायक।

चलाख व्यक्तिमा हुने १० गुण 🙏