Het Romeins Museum

𝗕𝗢𝗨𝗪-𝗨𝗣𝗗𝗔𝗧𝗘: 𝗺𝘂𝗿𝗲𝗻 𝗺𝗲𝘁 𝗲𝗲𝗻 𝗥𝗼𝗺𝗲𝗶𝗻𝘀 𝘃𝗲𝗿𝗵𝗮𝗮𝗹
Steen voor steen krijgt het nieuwe museumgebouw vorm. We hebben bewust gekozen voor een Romeinse uitstraling van de buitengevel. Zodat iedereen straks binnen én buiten het Romeins verleden kan beleven.

Metselaar Jacco van Laudy werkt momenteel aan de plint van de badhuiszaalmuur. Daarvoor gebruikt hij verschillende soorten natuursteen. “Deze stenen komen uit het depot van de gemeente Heerlen en lagen bijvoorbeeld vroeger op de Promenade in Heerlen. Een mooi voorbeeld van duurzaam hergebruik. Een principe dat de Romeinen ook al toepasten. Metselen met natuursteen is net puzzelen, want elke steen is anders van grootte en vorm. Maar het resultaat moet toch gelijkmatig zijn.”

𝗚𝗲𝗲𝗻 𝗥𝗼𝗺𝗲𝗶𝗻𝘀𝗲 𝗺𝘂𝘂𝗿 𝘇𝗼𝗻𝗱𝗲𝗿 𝗯𝗼𝗼𝗴𝘃𝗼𝗿𝗺
Deze bogen lopen straks over de volle lengte rondom het badhuis. De bakstenen zijn speciaal gemaakt in Maastricht, bij de laatste Limburgse steenfabriek waar nog met houten mallen wordt gewerkt. Elke steen is daardoor uniek. Stenen van deze fabriek gebruikte Jacco in 2018 ook bij de restauratie van het badhuis.

In februari 2026 werd onze Romeinse spelsteen wereldwijd nieuws omdat door wetenschappelijk onderzoek kon worden aangetoond dat het om een echt bordspel ging en dat we de spelregels hebben ontdekt met behulp van 3D-scans en AI. Nu is dit onderzoek van Walt Crist genomineerd voor de Quest publieksprijs, samen met vier andere genomineerden. Help jij ons om deze prijs te winnen?

Stem dan vóór 7 oktober 2026 op: 𝗔𝗜 𝗼𝗻𝘁𝗰𝗶𝗷𝗳𝗲𝗿𝘁 𝗲𝗲𝗻 𝟮𝟬𝟬𝟬 𝗷𝗮𝗮𝗿 𝗼𝘂𝗱 𝗥𝗼𝗺𝗲𝗶𝗻𝘀 𝘀𝗽𝗲𝗹 via deze link: www.quest.nl/maatschappij/a73541855/quest-lintjesregen-2026/

Ongeveer een half jaar geleden werd onze 𝗥𝗼𝗺𝗲𝗶𝗻𝘀𝗲 𝘀𝗽𝗲𝗲𝗹𝘀𝘁𝗲𝗲𝗻 wereldnieuws. Deze steen, eind 19e eeuw gevonden in Heerlen, hield jarenlang de gemoederen bezig: was het een spelbord of niet? En eindelijk konden we het met wetenschappelijk onderzoek bewijzen: de steen is een bordspel en dankzij 3D-scans en AI kennen we de spelregels. Lees dat verhaal nog eens op: https://www.hetromeinsmuseum.nl/verhalen/onderzoek-bewijst-dat-romeinse-steen-een-spelbord-was

𝗢𝗻𝗹𝗶𝗻𝗲 𝘃𝗲𝗿𝘀𝗶𝗲𝘀 𝘃𝗮𝗻 𝗵𝗲𝘁 𝘀𝗽𝗲𝗹
Vrijwel meteen verschenen daarna online versies van het spel, vaak ook gemaakt met AI. Maar nu heeft Luk van Goor van Restauratieatelier Restaura een hele bijzondere versie gemaakt. Speel je mee? https://fotogrammetrie.nl/ludus-coriovalli/

Ludus Coriovalli

𝗔𝗿𝗰𝗵𝗲𝗼𝗹𝗼𝗴𝗲𝗻 𝗼𝗻𝘁𝗱𝗲𝗸𝗸𝗲𝗻 𝗻𝗶𝗲𝘂𝘄𝗲 𝘀𝗽𝗼𝗿𝗲𝗻 𝗯𝗶𝗷 𝗩𝗶𝗹𝗹𝗮 𝗩𝗹𝗲𝗻𝗴𝗲𝗻𝗱𝗮𝗮𝗹
In november 2025 deden archeologen met de hulp van vrijwilligers twee dagen veldonderzoek naar de Romeinse Villa Vlengendaal.

Villa Vlengendaal werd in 1910 in de buurt van Simpelveld ontdekt. De villa had een monumentaal hoofdgebouw met twee bijgebouwen en is beroemd dankzij het badhuis met mozaïekvloer.

In de buurt van de villa is een graf gevonden, bekend als het graf van de man van Bocholtz. De askist met de grafgiften kun je op 6 september bewonderen tijdens de opening van het nieuwe infocentrum in Hoeve Overhuizen in Simpelveld. Bezoek dan ook de Romeinse markt van 11 tot 17 uur, waar wij van Het Romeins Museum je graag ontmoeten.

De onderzoekers hadden het vermoeden dat er meer te vinden is. Maar het terrein is beschermd als cultureel monument. Daarom is gekozen voor een zogenoemde veldkartering, een methode waarmee het terrein wordt onderzocht zonder het te beschadigen. Wil je weten wat er is gevonden? Lees dan verder op: https://www.hetromeinsmuseum.nl/nieuws/archeologen-ontdekken-nieuwe-sporen-bij-villa-vlengendaal

𝗢𝗽𝗲𝗻𝗶𝗻𝗴 𝗶𝗻𝗳𝗼𝗰𝗲𝗻𝘁𝗿𝘂𝗺 ‘𝗥𝗼𝗺𝗲𝗶𝗻𝘀 𝘃𝗲𝗿𝗹𝗲𝗱𝗲𝗻’ 𝗶𝗻 𝗛𝗼𝗲𝘃𝗲 𝗢𝘃𝗲𝗿𝗵𝘂𝗶𝘇𝗲𝗻 𝗦𝗶𝗺𝗽𝗲𝗹𝘃𝗲𝗹𝗱 𝗼𝗽 𝘇𝗼𝗻𝗱𝗮𝗴 𝟲 𝘀𝗲𝗽𝘁𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿
In dit nieuwe infocentrum kun je replica's van de belangrijkste archeologische vondsten uit de regio zien: de askisten van de Dame van Simpelveld en de Heer van Bocholtz, met de bijzondere grafgiften.

Je kunt niet alleen gratis tussen 11 en 17 uur het infocentrum bezoeken, maar ook de gezellige Romeinse markt op de binnenplaats van de hoeve. Maak kennis met de Romeinse keuken door onder meer Romeins speltbrood te proeven. Er zijn speciale rondleidingen voor kinderen en muziekgezelschappen zorgen voor een feestelijke sfeer.

Het Romeins Museum is natuurlijk ook op de markt aanwezig om je bij te praten over nieuwbouw en de plannen voor de nieuwe inrichting.

Lees meer op: https://www.sempervivetum.com/

𝗨𝗜𝗧 𝗢𝗡𝗭𝗘 𝗖𝗢𝗟𝗟𝗘𝗖𝗧𝗜𝗘...
In de Romeinse tijd was het donkerrode glanzende terra sigillata servies hét statussymbool op tafel. Het werd oorspronkelijk alleen in Italië en Zuid-Gallië gemaakt en door de Romeinen meegenomen naar alle uithoeken van het Romeinse Rijk. Veel van dit servies was prachtig gedecoreerd met allerlei taferelen, zoals gladiatorengevechten en jachtscenes.

𝗠𝗲𝗿𝗸𝘀𝘁𝗲𝗺𝗽𝗲𝗹𝘀
Terra sigillata betekent in het latijn: ‘gestempeld aardewerk’ . Pottenbakkers brachten met een stempel hun merk aan, waardoor het voor archeologen vrij gemakkelijk is om te achterhalen waar het aardewerk werd gemaakt en in welke periode.

𝗣𝗼𝘁𝘁𝗲𝗻𝗯𝗮𝗸𝗸𝗲𝗿𝘀𝘀𝘁𝗮𝗱 𝗥𝗵𝗲𝗶𝗻𝘇𝗮𝗯𝗲𝗿𝗻
Deze drinkbeker is gevonden in de Akerstraat in Heerlen. Hij dateert uit 130-200 na Chr. en is gemaakt in Rheinzabern, Duitsland. Dit was één van de grootste pottenbakkerssteden in het Romeinse Rijk en het keramiek dat hiervandaan kwam werd verkocht in heel Noordwest-Europa. Tegenwoordig kun je in Rheinzabern het Terra Sigilata museum bezoeken.

𝗪𝗮𝘁 𝘇𝗶𝗲 𝗷𝗲 𝗲𝗶𝗴𝗲𝗻𝗹𝗶𝗷𝗸?
Op deze beker zie je een jachtscene en daarom noemen we dit object een jachtbeker. De beker is bijna 20 cm hoog en je ziet tussen een decoratie van parellijnen dieren, slingers en bladmotieven afgebeeld. Dit soort reliëfdecoratie noemt men barbotine. De pottenbakker spoot de dikke, vloeibare klei met een kleine spuit op het oppervlak van het bord, kom of beker, voordat het de oven in ging. Een secuur werkje, wat extra tijd kostte en het servies een stuk duurder maakte. Niet betaalbaar voor de gewone bevolking.

Wil je meer weten over de Romeinse keuken in Nederland? Lees dan het verhaal op onze website: www.hetromeinsmuseum.nl/verhalen/proef-het-verleden-de-romeinse-keuken-in-nederland

𝗛𝗼𝗲 𝗯𝗲𝗹𝗲𝗲𝗳𝗱𝗲𝗻 𝗱𝗲 𝗥𝗼𝗺𝗲𝗶𝗻𝗲𝗻 𝗲𝗲𝗻 𝘇𝗼𝗻𝘀𝘃𝗲𝗿𝗱𝘂𝗶𝘀𝘁𝗲𝗿𝗶𝗻𝗴?
Vandaag, 12 augustus 2026, vindt een zonsverduistering plaats die vroeg in de avond ook in Nederland goed te zien zal zijn. Voor ons betekent een zonsverduistering zo ongeveer: "𝘋𝘦 𝘮𝘢𝘢𝘯 𝘴𝘤𝘩𝘶𝘪𝘧𝘵 𝘷𝘰𝘰𝘳 𝘥𝘦 𝘻𝘰𝘯. 𝘚𝘱𝘦𝘤𝘵𝘢𝘤𝘶𝘭𝘢𝘪𝘳! 𝘞𝘢𝘢𝘳 𝘬𝘢𝘯 𝘪𝘬 𝘯𝘰𝘨 𝘦𝘦𝘯 𝘦𝘤𝘭𝘪𝘱𝘴-𝘣𝘳𝘪𝘭 𝘬𝘰𝘱𝘦𝘯?" Maar voor iemand die 2000 jaar geleden overdag buiten liep, moet een totale zonsverduistering angstaanjagend zijn geweest.

𝗪𝗮𝗮𝗿𝘀𝗰𝗵𝘂𝘄𝗶𝗻𝗴 𝘃𝗮𝗻 𝗱𝗲 𝗴𝗼𝗱𝗲𝗻
Romeinen zagen hemelverschijnselen vaak als mogelijke voortekenen. In die tijd waren mensen veel meer verbonden met de natuur en voor zulke natuurverschijnselen hadden gewone mensen nog geen verklaring. Een zonsverduistering kon daarom worden geïnterpreteerd als een waarschuwing of straf van de goden. Bijvoorbeeld de dood of ziekte van een belangrijke persoon, een naderende oorlog, een mislukte oogst of een ander groot verlies. Velen zullen dan ook zo snel mogelijk naar een tempel of huisaltaar zijn gegaan om een groot offer te brengen om de goden, zoals Fortuna, weer gunstig te stemmen.

𝗘𝗲𝗻 𝗸𝗹𝗲𝗶𝗻𝗲 𝗲𝗹𝗶𝘁𝗲 𝗯𝗲𝗴𝗿𝗲𝗲𝗽 𝗵𝗲𝘁 𝘃𝗲𝗿𝘀𝗰𝗵𝗶𝗷𝗻𝘀𝗲𝗹 𝘄é𝗹
Niet alle Romeinen dachten dat de zon "stierf". Een kleine elite had een astronomische traditie, grotendeels voortbouwend op die van de Grieken. Geleerden zoals Plinius de Oudere en Plutarchus beschreven hemelverschijnselen en probeerden ze rationeel te verklaren.

Vandaag vindt de Pride Canal Parade plaats in Amsterdam. Veel mensen denken dat q***r ‘een typisch modern fenomeen' is. Maar klopt dat wel? Hoe zat het eigenlijk in de Romeinse tijd? Toen was homoseksualiteit tussen mannen geen groot taboe en werd als vrij normaal beschouwd. Romeinen dachten niet in hokjes zoals 'homo' of 'hetero'; het ging erom wie de actieve of passieve rol innam. Macht en sociale status bepaalden toen de rol van iemands seksuele gedrag. Een vrije Romeinse man kon seks hebben met wie hij wilde, zolang hij maar de dominante en actieve partner was. Zo had keizer Hadrianus een openlijke relatie met zijn jonge Griekse minnaar Antinoüs en was Nero de eerste keizer die trouwde met een man. De filosoof Cicero bezong de kussen die hij van zijn slaafsecretaris kreeg. Over seksuele relaties tussen vrouwen is vrijwel niets bekend.

***r

𝗩𝗔𝗖𝗔𝗧𝗨𝗥𝗘 𝗠𝗘𝗗𝗘𝗪𝗘𝗥𝗞𝗘𝗥 𝗖𝗢𝗟𝗟𝗘𝗖𝗧𝗜𝗘𝗥𝗘𝗚𝗜𝗦𝗧𝗥𝗔𝗧𝗜𝗘
Wil je deel uit maken van ons enthousiaste team? We zoeken een nauwkeurige en zelfstandige professional met passie voor archeologie en ervaring in collectieregistratie, die graag bijdraagt aan een toekomstbestendig museum.

Heb je interesse? Lees dan de hele vacaturebeschrijving en solliciteer: https://startpeople.nl/vacature/medewerker-registratie-collectie-(v3819514)