WUTT YEE - Pharmacy

တင်ပါးဆုံရိုးအာရုံကြောညပ် (Sciatica) ဝေဒနာကြောင့် ခါးကနေတစ်ဆင့် တင်ပါးနဲ့ ခြေထောက်အထိ ကိုက်ခဲကျဉ်းစီပြီး ခံစားနေရသူတွေအတွက် သတင်းကောင်းလေးတစ်ခု ပါးပါးရစေရှင်။
ဆေးသောက်စရာမလိုဘဲ ဇွဲရှိရှိနဲ့ နေ့တိုင်း ပုံမှန်လုပ်ပေးရုံနဲ့တင် သိသိသာသာ သက်သာပျောက်ကင်းစေမယ့် သဘာဝကုထုံး လေ့ကျင့်ခန်းလေးတစ်ခု ရှိပါတယ်။ အထူးသဖြင့် လှုပ်ရှားမှုနည်းတဲ့ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေနဲ့ ယောဂဝါသနာအိုးတွေအတွက် အလွန်ထိရောက်တဲ့ "အိပ်လျက်ခပတ်ခွေ (Reclined Pigeon Pose)" အကြောဆန့်နည်းလမ်းလေးကို မာမာက မျှဝေပေးချင်ပါတယ်နော်။
ခြေလှမ်းအစအဆုံး ပြုလုပ်ပုံအဆင့်ဆင့်
• အဆင့် (၁) - ပထမဦးဆုံး ညီညာတဲ့ ကြမ်းပြင်ပေါ်မှာ ဖျာ သို့မဟုတ် ယောဂဖျာလေးခင်းပြီး ပက်လက်လှန်အိပ်ပါ၊ ပြီးရင် ဒူးနှစ်ဖက်ကို ထောင်ထားပေးပါ။
• အဆင့် (၂) - ညာဘက်ခြေကျင်းဝတ်ကို ဘယ်ဘက်ဒူးခေါင်းပေါ် ခွတင်လိုက်ပါ။ (အပေါ်ကနေ ကြည့်ရင် မိမိခြေထောက်က ဂဏန်း "၄" ပုံစံမျိုး ဖြစ်နေရပါမယ်ရှင်။)
• အဆင့် (၃) - ထောင်ထားတဲ့ ဘယ်ဘက်ပေါင်အောက်ကို လက်နှစ်ဖက်နဲ့ လျှိုနှိုက်ပြီး သိုင်းဖက်ကာ မိမိရင်ဘတ်ဆီသို့ ဖြည်းဖြည်းချင်း ဆွဲကပ်ပေးပါ။
• အဆင့် (၄) - တင်ပါးနဲ့ ပေါင်နောက်ကြောလေး တင်းသွားတဲ့ အနေအထား ရောက်ပြီဆိုရင် ဒီအတိုင်းလေး ငြိမ်ငြိမ်ထားပြီး (၂) မိနစ်ခန့် ပုံမှန်အတိုင်း အသက်ကို ဝဝရှူသွင်း၊ ရှူထုတ် လုပ်ပေးပါ။
• အဆင့် (၅) - အချိန်ပြည့်ရင် မူလအနေအထားအတိုင်း ပြန်နားပြီး၊ နောက်ထပ် ဘယ်ဘက်ခြေထောက်ကိုလည်း ညာဘက်ဒူးပေါ်တင်ကာ (၂) မိနစ် စီ အလှည့်ကျ ထပ်မံလုပ်ဆောင်ပေးရပါမယ်။
ရရှိနိုင်မယ့် အကျိုးကျေးဇူးများ

ဒီအကြောဆန့်လေ့ကျင့်ခန်းဟာ တင်ပါးဆုံတွင်းက တောင့်တင်းနေတဲ့ ကြွက်သားတွေကို ပြေလျော့သွားစေလို့ ညပ်နေတဲ့ အာရုံကြောပေါ်က ဖိအားတွေကို လျော့ကျစေပါတယ်။ ညအိပ်ရာဝင်ခါနီးဖြစ်စေ၊ မနက်ခင်းဖြစ်စေ နေ့စဉ်ပုံမှန် လုပ်ပေးသွားမယ်ဆိုရင် ခါးနာ၊ ခြေကျဉ်ဝေဒနာတွေ သိသိသာသာ သက်သာပြီး ပေါ့ပါးသွားမှာ အသေအချာပါပဲရှင်။

မိမိတို့အိမ်က ဖေဖေမေမေ၊ ဖိုးဖိုးဖွားဖွားတွေကိုလည်း ဝေဒနာတွေ သက်သာစေဖို့ ဒီနည်းလမ်းကောင်းလေးကို လက်ဆင့်ကမ်းပြီး လုပ်ခိုင်းကြည့်ကြဦးနော်။
အားလုံးပဲ ရောဂါဘယတွေ ကင်းဝေးပြီး စိတ်ချမ်းသာ၊ ကိုယ်ကျန်းမာနဲ့ ပျော်ရွှင်စရာနေ့ရက်များကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေရှင်။

"လေးဆယ်ကျော် မိန်းမသား ရေးတဲ့စာ"
သူငယ်ချင်းရေ!
အသက်၄၀ကျော်လာတဲ့ အချိန်မှာ ငါတို့မိန်းမသားတွေဟာ အရင်လို လူတိုင်းကို စိတ်ချမ်းသာအောင် လိုက်လုပ်ပေးနိုင်တဲ့ အင်အား မရှိတော့ဘူး။ပင်ပန်းလာပြီ။တိတိတိတ်လေး ခံစားရတာလည်း မောလာပြီနော်။
ငါတို့က ဒီအရွယ်မှာ လူတွေအတွက်အများကြီးပေးဆပ်ခဲ့ ပြီးနေပါပြီ။
မိသားစု၊ ကလေးတွေ၊ အိမ်ထောင်ရေး၊ အလုပ်၊ လူမှုဆက်ဆံရေး။
အခြားသူတွေအတွက် အမြဲစဉ်းစားပေးရင်း
တစ်ချိန်မှာ “ကိုယ်ကိုယ်တိုင်” ပျောက်သွားတတ်တယ်။

ဒါကြောင့် ကိုယ့်ရဲ့စိတ်ကျန်းမာပျော်ရွှင်ဖို့(mental health )အတွက် ထိန်းဖို့လိုတဲ့အရာတွေက

(၁)။လူတိုင်းကို ကျေနပ်အောင်လုပ်ပေးဖို့ မကြိုးစားပါနဲ့တော့။
အားလုံးကို အဆင်ပြေအောင်လုပ်ပေးဖို့ကြိုးစားရင်းအများဆုံးပင်ပန်းသွားတာ ကိုယ့်စိတ်ပဲ။
(၂)။ဘယ်အရာကို မဆိုအကန့်အသတ်(Boundary )ထားတတ်ဖို့လိုတယ်။
ကိုယ့်ကို အမြဲစိတ်ဖိစီးစေတဲ့လူ၊
လိပ်ပြာမလုံအောင် ခံစားချက်ပေးတဲ့ ဆက်ဆံရေးတွေ ကနေ နောက်တစ်လှမ်းဆုတ်ပြီး အကွာအဝေးထားတတ် ရမယ်။
(၃)။အနားယူတာကို အပြစ်လို့ မခံစားပါနဲ့။
တစ်ချို့မိန်းမတွေက အမြဲအလုပ်လုပ်နေမှ တန်ဖိုးရှိတယ်လို့ထင်တတ်ကြတယ်။
တကယ်တော့ စိတ်ကျန်းမာဖို့ဆိုတာ အနားယူပေးဖို့လည်းလိုတယ်။
(၄)။ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ပြောင်းလဲမှုကို လက်ခံတတ်ပါစေ။
ဟိုမုန်း(Hormone )ပြောင်းလဲတာ/ စိတ်အတက်အကျ၊ ဝမ်းနည်းလွယ်လာတာတွေက အားနည်းနေတာမဟုတ်ဘူး။
ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် နားလည်ပေးဖို့လိုတဲ့အချက်ပေးခေါင်းလောင်း(warning sign)ပါ။
(၅)။ကိုယ့်အတွက်ပျော်ရွှင်မှုတစ်ခုခုကို တကူးတက လုပ်ပါ။
စာဖတ်တာ၊ လမ်းလျှောက်တာ၊ သစ်ပင်/ပန်းပင်စိုက်တာ/သီချင်းနားထောင်တာ/ကခုန်တာ။
"မိခင်” “ဇနီး” ဆိုတဲ့ role အပြင်
“ကိုယ်တိုင်” အနေနဲ့အသက်ရှင်နေဖို့လိုတယ်။
(၆)။အရာအားလုံးကို တိတ်တိတ်လေး ခံစားမနေပါနဲ့တော့။
စိတ်ဖိစီးမှုတွေကို အမြဲမျိုသိပ်ထားရင်
နောက်ဆုံးမှာ anxiety, depression ပုံစံနဲ့ ပြန်ထွက်လာတတ်တယ်။
ယုံကြည်ရသူတစ်ယောက်ယောက်ကို အမြဲရင်ဖွင့်ပါ။
လိုအပ်ရင် အကူအညီ(professional help )ယူဖို့လည်း မရှက်ပါနဲ့။
မှတ်ထားပါ သူငယ်ချင်းရေ!

အသက် ၄၀ ကျော်လာတာက
အိုမင်းလာတာမဟုတ်ဘူး။

ဘယ်အရာက ကိုယ့်စိတ်ကို ဖျက်ဆီးနေတယ်။
ဘယ်သူတွေက ကိုယ့်ကို အဆိပ်လာခပ်နေတယ်။
ဘယ်အရာက တကယ်တန်ဖိုးရှိတယ်ဆိုတာ
ပိုရှင်းရှင်းလင်းလင်းသိလာတဲ့ ဘဝတစ်ဆစ်ချိုး
စိတ် ပြန်လည် နုပျိုလာတဲ့အရွယ်ပါနော်။
(ပျော်ပျော်ရွှင်ရွှင်နဲ့အိုမင်းသွားကြမယ်နော်။သဘောတူကြလား?)
ညနေမိုး(ကလေး)

&usa
40
health for women

စိုးရိမ်စရာပါ

#နေ့စဉ်ဘဝမှာ မျက်နှာသစ်ဆေး၊ ခေါင်းလျှော်ရည်၊ ရေချိုးဆပ်ပြာကစလို့ လိုးရှင်း (Lotion) နဲ့ ခရင်မ် (Cream) မျိုးစုံကို မသုံးဖူးတဲ့သူ မရှိသလောက်ပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ ကျန်းမာလှပဖို့ ယုံကြည်စိတ်ချစွာ လိမ်းနေတဲ့ အလှကုန်တွေရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ ခန္ဓာကိုယ်ကို တိတ်တဆိတ် ဒုက္ခပေးနေတဲ့ "ဓာတုဗေဒ အဆိပ်အတောက်" တစ်ခု ပုန်းကွယ်နေနိုင်တယ်ဆိုတာ သတိပြုမိကြရဲ့လား??

အဲဒါကတော့ တခြားမဟုတ်ပါဘူး။ ကျန်းမာရေးပညာရှင်တွေ သတိပေးတားမြစ်လာကြတဲ့ "Paraben (ပါရာဘင်)" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

အရေပြားပြဿနာမျိုးစုံ၊ ဟော်မုန်းမညီမျှတဲ့ ပြဿနာမျိုးစုံနဲ့ လာပြကြတဲ့ လူနာတွေကို ကုသပေးရင်း သူတို့ သတိမထားမိဘဲ သုံးနေတဲ့ နေ့စဉ်သုံးပစ္စည်းတွေမှာ ပါရာဘင်တွေ ဘယ်လောက်တောင် လွှမ်းမိုးနေလဲဆိုတာ တွေ့ရလို့ တကယ်ပဲ စိုးရိမ်မိပါတယ်။ ဒါကြောင့် မိမိကိုယ်တိုင်နဲ့ မိသားစုဝင်တွေ၊ အထူးသဖြင့် ကလေးငယ်တွေရဲ့ ကျန်းမာရေးအတွက် ပါရာဘင်အကြောင်းကို သေချာလေး မျှဝေပေးချင်လို့ ဒီဆောင်းပါးလေးကို ရေးရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

👉Paraben (ပါရာဘင်) ဆိုတာ တကယ်တော့ ဘာလဲ?

Paraben (ပါရာဘင်) ဆိုတာ အရိုးရှင်းဆုံးပြောရရင် အလှကုန်ပစ္စည်းတွေ၊ အရေပြားလိမ်းဆေးတွေမှာ ဗက်တီးရီးယားနဲ့ မှိုတွေမပေါက်အောင် တားဆီးပေးတဲ့ ဓာတုဗေဒ ကြာရှည်ခံဆေး (Preservative) တစ်မျိုးပါပဲ။

အလှကုန်တွေထဲမှာ ရေဓာတ်ပါဝင်မှု မြင့်မားတဲ့အခါ ပတ်ဝန်းကျင်က ပိုးမွှားတွေကြောင့် ပုပ်သိုးပျက်စီးလွယ်တတ်ပါတယ်။ အဲဒီလို မပျက်စီးဘဲ နှစ်နဲ့ချီပြီး အထားခံအောင် ထည့်သုံးကြတာပါ။ သက်တမ်းရင့်ပြီး ဈေးပေါတဲ့ ဓာတုပစ္စည်းတစ်ခုလို့လည်း ဆိုနိုင်ပါတယ်။

👉ဘယ်လို အသုံးအဆောင်တွေမှာ ပါဝင်တတ်လဲ?

ပါရာဘင်ဟာ ထုတ်လုပ်တဲ့သူတွေအတွက် ကုန်ကျစရိတ် အလွန်သက်သာပြီး စွမ်းဆောင်ရည် ကောင်းတာကြောင့် ကျွန်တော်တို့ မနက်မိုးလင်းကနေ ညမအိပ်ခင်အထိ သုံးနေတဲ့ ပစ္စည်းတော်တော်များများမှာ ပါနေတတ်ပါတယ်။

တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေးသုံးပစ္စည်းများ - ခေါင်းလျှော်ရည်၊ ကွန်ဒီရှင်နာ၊ ရေချိုးဆပ်ပြာရည်၊ သွားတိုက်ဆေး နဲ့ ဂျိုင်းချွေးနံ့ပျောက်ဆေး (Deodorants)။

အရေပြားစောင့်ရှောက်မှုပစ္စည်းများ - မျက်နှာသစ်ဆေး၊ အစိုဓာတ်ထိန်းခရင်မ် (Moisturizer)၊ ကိုယ်လိမ်းလိုးရှင်း၊ နေလောင်ကာခရင်မ် (Sunscreen) တွေ။

အလှကုန်ပစ္စည်းများ - ဖောင်ဒေးရှင်း၊ ပေါင်ဒါမှုန့်၊ နှုတ်ခမ်းနီ နဲ့ မက်စကာရာ (Mascara) တွေ။

ကလေးအသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများ - ကလေးသုံး လိုးရှင်း၊ ကလေးရေချိုးဆပ်ပြာ နဲ့ Wet Wipes (တစ်ရှူးအစို) အချို့။

👉ဘာလို့ အရင်က သုံးပြီး အခုနောက်ပိုင်း မသုံးကြတော့တာလဲ?
အရင်ကတော့ ပါရာဘင်ကို အလှကုန်လောကရဲ့ "သူရဲကောင်း" လို့တောင် ထင်ခဲ့ကြတာပါ။ ဒါပေမဲ့ နည်းပညာတွေ တိုးတက်လာပြီး ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သုတေသနတွေ လုပ်ကြည့်တဲ့အခါမှာတော့ သူ့ရဲ့ လျှို့ဝှက်ဆိုးကျိုးတွေ ပေါ်လာပါတော့တယ်။ အဓိက အကြောင်းရင်း ၃ ချက် ရှိပါတယ် -

၁။ ဟော်မုန်းစနစ်ကို ကမောက်ကမဖြစ်စေတယ်

ပါရာဘင်ရဲ့ မော်လီကျူးပုံစံဟာ လူ့ခန္ဓာကိုယ်ထဲက အမျိုးသမီးဟော်မုန်း အက်စထရိုဂျင် (Estrogen) နဲ့ အလွန်တူပါတယ်။ အရေပြားကနေတစ်ဆင့် ပါရာဘင် ခန္ဓာကိုယ်ထဲ ရောက်သွားတဲ့အခါ၊ ခန္ဓာကိုယ်က ၎င်းကို ဟော်မုန်းအစစ်လို့ မှားပြီး တုံ့ပြန်ပါတယ်။ ဒီလို ဟော်မုန်းအတုတွေ များလာတဲ့အခါ -

အမျိုးသမီးတွေမှာ ဓမ္မတာမမှန်တာ၊ သားအိမ်အကျိတ်ဖြစ်တာ၊ ကလေးရနိုင်ခြေ ကျဆင်းတာတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

အမျိုးသားတွေမှာလည်း သုက်ပိုးအရေအတွက် လျော့နည်းတာနဲ့ အမျိုးသားဟော်မုန်း ကျဆင်းတာမျိုး ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

၂။ ရင်သားကင်ဆာ ဖြစ်ပွားမှုနဲ့ ဆက်စပ်နေတယ်

သုတေသနပြုချက်တွေအရ ရင်သားကင်ဆာအကျိတ် (Breast Tumor) တွေကို ဓာတ်ခွဲစစ်ဆေးခဲ့ရာမှာ အကျိတ်တစ်ရှူးတွေထဲမှာ ပါရာဘင်ဓာတ်အကြွင်းအကျန်တွေကို မြင့်မားစွာ တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။ ပါရာဘင်ဟာ ရင်သားကင်ဆာဆဲလ်တွေ တိုးပွားလာအောင် လှုံ့ဆော်ပေးနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အချက်ကြောင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှာ Paraben-Free လှုပ်ရှားမှုတွေ စတင်လာခဲ့တာပါ။

၃။ ပတ်ဝန်းကျင်ညစ်ညမ်းမှု ဖြစ်စေတယ်

ကျွန်တော်တို့ ရေချိုး၊ ခေါင်းလျှော်ရင်း ပါသွားတဲ့ ပါရာဘင်တွေဟာ ရေဆိုးမြောင်းတွေကနေတစ်ဆင့် မြစ်ချောင်း၊ ပင်လယ်တွေထဲ ရောက်သွားပါတယ်။ ဒါဟာ ပင်လယ်ရေသတ္တဝါတွေ (အထူးသဖြင့် ငါးနဲ့ လင်းပိုင်တွေ) ရဲ့ မျိုးပွားမှုစနစ်ကို ပျက်စီးစေကြောင်း တွေ့ရှိရပါတယ်။

👉ဘယ်နိုင်ငံတွေမှာ Paraben ကို Ban ထားပြီလဲ? ဘာကြောင့်လဲ?
ပါရာဘင်ရဲ့ အန္တရာယ်ကြောင့် အဆင့်မြင့်နိုင်ငံတွေမှာ ဥပဒေအရ စတင်ပိတ်ပင်တာ ဒါမှမဟုတ် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်သတ်တာတွေ လုပ်လာကြပါတယ်။

ဥရောပသမဂ္ဂ (EU): ၂၀၁၄ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်ပြီး Isopropylparaben, Isobutylparaben, Phenylparaben, Benzylparaben နဲ့ Pentylparaben စတဲ့ ပါရာဘင်အမျိုးအစား ၅ မျိုးကို အလှကုန်တွေထဲမှာ လုံးဝမသုံးဖို့ ပိတ်ပင် (Ban) လိုက်ပါတယ်။ ကျန်တဲ့ အမျိုးအစားတွေကိုလည်း သုံးစွဲခွင့် ပမာဏကို အလွန်နည်းအောင် ကန့်သတ်ထားပါတယ်။

အာဆီယံနိုင်ငံများ (ASEAN): မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် အာဆီယံအလှကုန်ညွှန်ကြားချက်အရလည်း အထက်ပါ ပါရာဘင် ၅ မျိုးကို ပိတ်ပင်ထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။

👉ဘာကြောင့် Ban တာလဲ?
အဓိကကတော့ ကလေးငယ်တွေရဲ့ အရေပြားကနေ စုပ်ယူမှုအားကောင်းပြီး ရေရှည်မှာ ကင်ဆာနဲ့ ဟော်မုန်းရောဂါတွေ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ အလွန်မြင့်မားတာကြောင့် ပြည်သူတွေရဲ့ ကျန်းမာရေးကို ကာကွယ်တဲ့အနေနဲ့ ပိတ်ပင်ရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

👉မြန်မာပြည်မှာရော Paraben ပါတာတွေ ဘယ်လောက်များလဲ?
ဒါကတော့ ကျွန်တော်တို့ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ အလွန်စိုးရိမ်စရာကောင်းတဲ့ အချက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပဒေအရ ပိတ်ပင်ထားတာတွေ ရှိပေမဲ့ လက်တွေ့မြန်မာ့ဈေးကွက်မှာတော့ ပါရာဘင်ပါတဲ့ ပစ္စည်းတွေဟာ နေရာအနှံ့မှာ အများကြီး ရှိနေဆဲပါ။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ -

မှောင်ခိုနဲ့ တရားမဝင်ကုန်ပစ္စည်းများ: နယ်စပ်တွေကနေတစ်ဆင့် FDA ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ဝင်လာတဲ့ ဈေးပေါတဲ့ အလှကုန်တွေ၊ Whitening Cream (အသားဖြူခရင်မ်) တွေမှာ သက်တမ်းကြာရှည်ခံဖို့ ပါရာဘင်တွေကို အလွန်အကျွံ ထည့်သွင်းထားတတ်ပါတယ်။

တံဆိပ်အတုနဲ့ စံမမှီပစ္စည်းများ: နာမည်ကြီး Brand တွေကို အတုလုပ်ပြီး ဈေးပေါပေါနဲ့ ရောင်းနေတဲ့ Mask တွေ၊ လိုးရှင်းတွေမှာ ကုန်ကျစရိတ်သက်သာအောင် ပါရာဘင်တွေကို သုံးထားကြပါတယ်။

အသိပညာ အားနည်းခြင်း: အများစုဟာ အလှကုန်ဝယ်တဲ့အခါ "အနံ့မွှေးလား၊ ချက်ချင်းဖြူလား၊ ဈေးသက်သာလား" ဆိုတာကိုပဲ ကြည့်လေ့ရှိပြီး နောက်ကျောက ပါဝင်ပစ္စည်း (Ingredients) တွေကို ဖတ်လေ့မရှိကြပါဘူး။ ဒါကို အခွင့်ကောင်းယူပြီး စီးပွားရေးသမားအချို့က ပါရာဘင်ပါတဲ့ ပစ္စည်းတွေကို လူထုထဲ ရောင်းချနေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

👉 ပါတဲ့ လိုးရှင်းနဲ့ ခရင်မ်တွေ သာမာန်လူတွေ၊ကလေးတွေလိမ်းမိရင် ဘာဖြစ်နိုင်လဲ?

ပါရာဘင်ရဲ့ အဓိက ပြဿနာက ချက်ချင်းလိမ်း၊ ချက်ချင်း အဆိပ်တက်တာမျိုး မဟုတ်ဘဲ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ တဖြည်းဖြည်းချင်းစီ စုမိလာတဲ့ "ရေရှည်အဆိပ်အတောက်" ဖြစ်တာပါ။

သာမာန်လူကြီးတွေမှာ ဖြစ်နိုင်တဲ့ဆိုးကျိုးများ -

အရေပြား ဓာတ်မတည့်ခြင်း: သာမာန်အရေပြားရှိသူတွေတောင် ပါရာဘင်ပါတဲ့ လိုးရှင်းကို ရေရှည်လိမ်းရင် အရေပြားနီမြန်းတာ၊ ယားယံတာ၊ အဖုအပိမ့်ထွက်တာမျိုး တဖြည်းဖြည်း ဖြစ်လာတတ်ပါတယ်။

အရေပြား အိုမင်းရင့်ရော်လွယ်ခြင်း: Methylparaben ပါတဲ့ ခရင်မ်ကို လိမ်းပြီး နေရောင်ထဲသွားရင် အရေပြားဆဲလ်တွေ ပျက်စီးမှု ပိုမြန်ပြီး အရေးအကြောင်းတွေ စောစောထင်လာတတ်ပါတယ်။

ကင်ဆာနဲ့ ဟော်မုန်းပြဿနာများ: စောစောက ပြောခဲ့သလို ရေရှည်သုံးစွဲရင် ရင်သားကင်ဆာ၊ သားအိမ်ကင်ဆာနဲ့ မျိုးပွားစနစ် ချို့ယွင်းမှုတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါတယ်။

ကလေးငယ်တွေမှာ ဖြစ်နိုင်တဲ့ဆိုးကျိုးများ (ဒါကတော့ အထူးသတိပြုရပါမယ်) -

ကလေးတွေရဲ့ အရေပြားဟာ လူကြီးတွေထက် ၃ ဆလောက် ပိုပါးပြီး ခုခံအားစနစ် မပြည့်စုံသေးပါဘူး။

စုပ်ယူမှု မြင့်မားခြင်း: ကလေးအရေပြားပေါ် ပါရာဘင်လိမ်းမိရင် လူကြီးတွေထက် ခန္ဓာကိုယ်ထဲကို ပိုမြန်ဆန်စွာနဲ့ အများကြီး စုပ်ယူသွားပါတယ်။

ကြီးထွားမှုစနစ် ထိခိုက်ခြင်း: ကလေးငယ်တွေရဲ့ ဖွံ့ဖြိုးဆဲ ဟော်မုန်းစနစ်ကို ပါရာဘင်က သွားနှောင့်ယှက်တဲ့အတွက် အရွယ်မတိုင်ခင် အပျိုဖော်/လူပိုဖော်ဝင်တာ ဒါမှမဟုတ် ကြီးထွားမှုနှုန်း မမှန်တာမျိုး ကြုံရနိုင်ပါတယ်။

📌အရေပြားရောဂါ (နှင်းခူ၊ အင်ပြင်နဲ့ ယားနာအမျိုးမျိုး) ရှိတဲ့အခါ ပါရာဘင်ပါတာတွေ လိမ်းမိရင် ဘာဖြစ်နိုင်လဲ?

ဆောင်းပါးရဲ့ ခေါင်းစဉ်အတိုင်း "ရောဂါနှစ်ဆ" ဖြစ်စေမယ့် အချက်ကတော့ ဒီနေရာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အရေပြားရောဂါအခံ ရှိသူတွေဟာ ပါရာဘင်ကို လုံးဝ ရှောင်ရပါမယ်။❌

၁။ နှင်းခူ (Eczema) ရှိသူများ

နှင်းခူသမားတွေရဲ့ အရေပြားဟာ သဘာဝအကာအကွယ်လွှာ ပျက်စီးပြီး အက်ကွဲခြောက်သွေ့နေတတ်ပါတယ်။ ဒီလိုအချိန်မှာ ပါရာဘင်ပါတဲ့ လိုးရှင်း သို့မဟုတ် ခရင်မ် သွားလိမ်းမိရင် -

ပါရာဘင်ဓာတ်တွေဟာ အက်ကွဲကြောင်းတွေကနေတစ်ဆင့် အရေပြားအောက်ထဲ တိုက်ရိုက်စိမ့်ဝင်သွားပါတယ်။

ဒါဟာ ပျက်စီးနေတဲ့ အရေပြားကို ဓာတုဗေဒနည်းနဲ့ ထပ်ပြီး မီးရှို့လိုက်သလိုဖြစ်လို့၊ နှင်းခူနာကို ပိုဆိုးစေပြီး အနာတွေ ပိုပြန့်လာစေပါတယ်။ ယားတာလည်း နှစ်ဆ၊ သုံးဆ တိုးလာပါလိမ့်မယ်။

၂။ အင်ပြင် နဲ့ ယားနာအမျိုးမျိုး ရှိသူများ

အင်ပြင်ထတယ်ဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ခုခံအားစနစ်က ဓာတ်မတည့်တာတစ်ခုခုကို တုံ့ပြန်တဲ့အနေနဲ့ Histamine ဓာတ်တွေ ထုတ်လို့ ဖြစ်တာပါ။ အသားလေး အေးသွားအောင်ဆိုပြီး ပါရာဘင်ပါတဲ့ လိုးရှင်းတွေ သွားလိမ်းပေးရင် -

ပါရာဘင်က ဓာတ်မတည့်မှုကို ပိုပြီး လှုံ့ဆော်ပေးလိုက်သလိုဖြစ်လို့ အင်ပြင်တွေ ပိုကြီးလာတာ၊ တစ်ကိုယ်လုံး ပြန့်သွားတာမျိုး ဖြစ်တတ်ပါတယ်။

ကုတ်ဖဲ့ထားတဲ့ ယားနာအနာကွက်တွေထဲ ပါရာဘင်ဝင်သွားရင် အနာကျက်နှေးပြီး ဗက်တီးရီးယားပိုး ထပ်ဝင်တာမျိုး (Secondary Infection) ပါ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

✅ Paraben ပါမပါ ဘယ်လိုရွေးချယ်ပြီး ဝယ်ရမလဲ?
အလှကုန်နဲ့ လိုးရှင်းတွေ ဝယ်တဲ့အခါ အောက်ပါအချက်တွေကို သေချာလေး လိုက်နာကြည့်ရအောင်ပါ။

၁။ "Paraben-Free" အညွှန်းကို ရှာဖွေပါ

အခုနောက်ပိုင်း စံချိန်စံညွှန်းမှီတဲ့ ထုတ်ကုန်တွေမှာ ဗူးရဲ့အရှေ့ဘက် ဒါမှမဟုတ် အနောက်ဘက်မှာ "Paraben-Free" (ပါရာဘင် လုံးဝမပါဝင်ပါ) ဆိုတဲ့ စာသားလေးကို ထင်ထင်ရှားရှား ရိုက်နှိပ်ထားလေ့ ရှိပါတယ်။ ဒါမျိုးကို ဦးစားပေးရွေးချယ်ပါ။

၂။ ပါဝင်ပစ္စည်းစာရင်း (Ingredients List) ကို ဖတ်ပါ

ဗူးတွေရဲ့ နောက်ကျောမှာ စာလုံးသေးသေးလေးတွေနဲ့ ရေးထားတဲ့ Ingredients စာရင်းကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ စာလုံးရဲ့အဆုံးမှာ "-paraben" လို့ ဆုံးတဲ့ ဘယ်လိုဓာတ်ပစ္စည်းကိုမဆို တွေ့ရင် ထိုပစ္စည်းကို လုံးဝ မဝယ်ပါနဲ့။

ရှောင်ကြဉ်ရမယ့် ပါရာဘင်အမည်များ -

Methylparaben

Ethylparaben

Propylparaben

Butylparaben

💡 ဗဟုသုတအနေနဲ့- အချို့ကုမ္ပဏီတွေက ပါရာဘင်လို့ တိုက်ရိုက်မရေးဘဲ Parahydroxybenzoate လို့ ရေးတတ်ကြပါတယ်။ ဒါဟာလည်း ပါရာဘင်ပဲမို့ ရှောင်ရပါမယ်နော်။

၃။ သဘာဝအခြေခံ ကုန်ပစ္စည်းများကို ရွေးချယ်ပါ

ပါရာဘင်အစား သဘာဝအတိုင်း ကြာရှည်ခံစေတဲ့ ပစ္စည်းတွေ (ဥပမာ - Rosemary Extract, Vitamin E, Neem Oil) သုံးထားတဲ့ Organic သို့မဟုတ် Natural တံဆိပ်ပါတာတွေကို အစားထိုး အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။

✅အကြံပြုချင်တာကတော့...
ကျန်းမာရေးဆိုတာ ငွေနဲ့ဝယ်လို့မရတဲ့ အဖိုးတန်ဆုံးအရာပါ။ ကျွန်တော်တို့ အစားအသောက်တွေ ဘေးကင်းဖို့ ဂရုစိုက်ကြသလိုပဲ၊ အရေပြားပေါ်မှာ နေ့စဉ် လိမ်းနေတဲ့ ပစ္စည်းတွေ ဘေးကင်းဖို့လည်း ဂရုစိုက်ရပါမယ်။ အရေပြားဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အကြီးဆုံး အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ပြီး အဆိပ်အတောက်တွေကို ခန္ဓာကိုယ်ထဲ တိုက်ရိုက်စုပ်ယူပေးနိုင်တဲ့ တံခါးပေါက်ကြီးပါ။

"ဈေးပေါရုံ"၊ "ချက်ချင်းဖြူရုံ" ကိုပဲ ကြည့်ပြီး ဝယ်သုံးတာဟာ မိမိကိုယ်မိမိ ရောဂါဆိုးတွေ လက်ဆောင်ပေးနေသလို ဖြစ်တတ်ပါတယ်။

ဒီနေ့ပဲ အိမ်က ရေချိုးခန်း၊ မှန်တင်ခုံပေါ်မှာရှိတဲ့ လိုးရှင်းဗူး၊ ခေါင်းလျှော်ရည်ဗူးတွေကို ပြန်စစ်ကြည့်ကြရအောင်ပါ။ ပါရာဘင်တွေ ပါနေရင် စွန့်ပစ်ဖို့ ဝန်မလေးကြပါနဲ့။ ပစ္စည်းတစ်ခုကို မဝယ်ခင် နောက်ကျောက အညွှန်းစာကို မိနစ်ပိုင်းမျှ အချိန်ပေးဖတ်ခြင်းဖြင့် သင်နဲ့ သင့်မိသားစုကို "ရောဂါနှစ်ဆပေးမယ့် Paraben" အန္တရာယ်ကနေ ကာကွယ်နိုင်ကြပါစေကြောင်း စေတနာရှေ့ထားပြီး မျှဝေလိုက်ရပါတယ်ခင်ဗျာ။

လေးစားစွာဖြင့် -

#ဒေါက်တာဝေယံဖြိုး

****ရေအိတ်များစွာ မမျိုးဥမှာ****

ပိမင်..ဒီနေ့ရေးပေးမယ့်…အကြောင်းအရာလေးကတော့….
မမျိုးဥမှာ ရေအိတ်တွေတည်တဲ့…ရောဂါလေးအကြောင်းပေါ့နော်…
အဲ့တော့…အရင်ဆုံးသိရမှာက….

မမျိုးဥမှာ ရေအိတ်တည်တဲ့ ရောဂါဆိုတာ ဘာလဲ???

ဆေးပညာမှာတော့…Polycystic O***y Syndrome …
အတိုကောက်ဆိုရင်…PCOS…လို့ခေါ်ကြပါတယ်…
ပိမင်ကတော့…ပီကော့စ်လို့…အလွယ်ထွက်တတ်ပါတယ်…
ဒါပေမယ့်…မကြာသေးခင်မှာပဲ…နာမည်ပြောင်းလဲသွားပါပြီ…
Polyendocrine Metabolic Ovarian Syndrome ပေ့ါလေ…
အတိုကောက်ကတော့… PMOS…ပေ့ါ…
ပိမင်ကတော့…အလွယ် ပီမော့စ်…လို့ပဲ.ထွက်ပါတယ်…

ဘာလို့နာမည်ပြောင်းလိုက်တာလဲဆိုတော့…
ဒီရောဂါ အရင်နာမည်ဟာ မျိုးဥရေအိတ်တည်တာကိုပဲ…ဖိပြောနေသလိုဖြစ်တာကြောင့်…
ပိုပြီး…အဓိပါယ်ပြည့်ဝတဲ့နာမည်ကို ပြောင်းလဲလိုက်တာပါ…
ပြောင်းသွားတဲ့ နာမည် ပီမော့စ်ကို ဘာသာပြန်ရရင်တော့…
ဟော်မုန်း၊ဇီဝကမ္မဖောက်ပြန်ခြင်းနှင့် မျိုးဥပြဿနာ…ပေါ့လေ…

ဘာလို့လဲဆိုတော့ PMOS ဟာ မျိုးဥမှာ ရေအိတ်တည်တာကြောင့် ဖြစ်တာမဟုတ်ပဲ…
ရေအိတ်တည်ခြင်းကိုယ်တိုင်က လက္ခဏာတစ်ခုဖြစ်နေလို့ပါ…
ဆိုလိုတာက…
ရေအိတ်တည်တာက…အကြောင်းမဟုတ်ဘဲ… အကျိုးဖြစ်နေတာပေါ့လေ…

PMOS က ဘာကြောင့်ဖြစ်တာလဲ???

အခုလောလောဆယ်အထိတော့…တိတိကျကျမသိရသေးပါဘူး…
မျိုးရိုးဗီဇနဲ့ ဟော်မုန်း ဖောက်ပြန်မှုတွေ ကြောင့်ပဲလို့ သိထားကြပါတယ်…
PMOS ဖြစ်လာတဲ့အခါမှာ…ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့…
ဟော်မုန်းနဲ့ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်တွေ ကမောက်ကမဖြစ်လာပါတယ်…
သံစုံတီးဝိုင်းမြင်ဖူးတယ်မလား…
ရှေ့ကတစ်ကောင်က အချောင်းကြီးရမ်းရမ်းပြီး…ပြတာကို…
တီးဝိုင်းကြီးက လိုက်တီးကြတာလေ…
အကုန်ညီညီညာညာတီးရင် သာယာငြိမ်ညောင်းတဲ့အသံထွက်ရမှာကို…
ပေါက်ကရတွေတီးကြတော့…ပေါက်ကရသံတွေထွက်သလိုပါပဲ…
PMOS မှာလည်း ဟော်မုန်းတွေ ဇီဝဖြစ်စဉ်တွေ…ဖြစ်ချင်တိုင်း…
ဖြစ်ရာကနေ ပြဿနာဖြစ်တာပါ…

PMOS ဖြစ်ရင်…ဘာလက္ခဏာတွေ ပေါ်နိုင်မလဲ???

ရောဂါလက္ခဏာတွေက…မသိမသာကနေ…ပြင်ထန်တဲ့အထိ…
အမျိုးမျိုးကွဲပြားကြပါတယ်…

မသိသာတာမှာ…ဘယ်လောက် မသိသာလဲဆိုရင်…
ကလေးမရလို့…စစ်ကြည့်မှ… PMOS ဖြစ်နေမှန်းသိတာမျိုးပါ…

ပြင်းထန်ရင်လည်း…နေ့စဉ်ဘဝမှာ သာမန်အတိုင်းနေလို့မရအောင်ထိ…
ပြင်းထန်တတ်ပါတယ်…

ရောဂါလက္ခဏာတွေကတော့…ဒါလေးတွေ ရှိပါမယ်…

၁ - ရာသီမမှန်ဘူး (ရာသီများမယ်၊နည်းမယ်၊ထိန်မယ်၊ခဏခဏလာမယ်)
၂ - ဝိတ်တက်လာမယ်၊ ဘယ်လောက် ဝိတ်ချချမကျဘူးဖြစ်မယ်
၃ - ကျားဟော်မုန်းများလာမှုကြောင့် ကျားလက္ခဏာတွေပေါ်လာမယ် ဥပမာ နှုတ်ခမ်းမွှေးထွက်တာ၊ ရင်ဘတ်မွှေး၊ ဗိုက်မွှေးတွေ များလာမျိုးပါ၊ တစ်ကိုယ်လုံးအမွှေးများပါမယ်
၄ - အမွှေးထူတဲ့ အေးမူဖြစ်လာပေမယ့် ဆံပင်မွှေးတော့မပါပါဘူး၊ ဆံပင်ကျွတ်ပြီး ထိပ်ပြောင်လာနိုင်ပါမယ်
၅ - ဟော်မုန်းဝက်ခြံတွေထွက်မယ် (မေးစေ့နဲ့ မေးရိုးတစ်လျှောက်မှာ ပိုပေါက်မယ်)
၆ - ကလေးမရတာမျိုးဖြစ်မယ်
၇ - ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့မှာ အမဲကွက်တွေပေါ်လာမယ်

PMOS ကို ဘယ်လို ရောဂါရှာဖွေမလဲ???

အရင်ဆုံး ဆရာဝန်ပြရပါမယ်…
PMOS မှန်းမသေချာသေးရင်…အထွေထွေကုနဲ့ပဲ အရင်ပြပါ…
PMOS ဆိုတာ ဆရာဝန်က ရောဂါနာမည်တပ်ပြီးသားဆိုရင်တော့…
အထူးကုတွေဖြစ်တဲ့…
Endocrinologist (ဟော်မုန်း/ဆီးချိုသွေးချို အထူးကုဆရာဝန်)
OG (သားဖွားမီးယပ်အထူးကုဆရာဝန်) တွေနဲ့…
ပြသလို့ရပါတယ်…

သူတို့တွေနဲ့ ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ပြီးဆက်သွားလို့ရပါတယ်…
ကိုယ့်ဘာသာတော့…အာထရာဆောင်းလေးရိုက်ပြီး…
ရောဂါအဖြေမတပ်လိုက်ပါနဲ့…
PMOS ဟာ နာတာရှည်ရောဂါတစ်ခုပါ…
လွယ်လွယ် ရောဂါနာမည်တပ်လို့မရပါဘူး…
ကုသမှုတွေ မှားယွင်းတတ်ပါတယ်…

PMOS ကို မကုဘဲ ပြစ်ထားရင် ဘာအကျိုးဆက်တွေ ဖြစ်လာနိုင်မလဲ???

PMOS ဆိုတာ…ကလေးမရတာ…ရာသီမမှန်တာလေးတွေနဲ့…မပြီးသွားပါဘူး..

ပြစ်ထားရင်…ဒါတွေဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်…

၁ - ဆီးချိုသွေးချို
၂ - သွေးတိုး
၃ - သွေးတွင်းအဆီဓာတ်များခြင်း
၄ - နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းခြင်း၊ ပိတ်ခြင်း
၅ - အဝလွန်ခြင်း
၆ - အိပ်ပျော်စဉ်အသက်ရှုရပ်ခြင်း (Sleep Apnea)
၇ - စိတ်ကျရောဂါ (Depression)
၈ - စိတ်ပူပန်ခြင်း (Anxiety)
၉ - မျိုးဥနဲ့ သားအိမ်ကင်ဆာ…လိုမျိုး အကျိုးဆက်တွေ ဖြစ်လာနိုင်မယ်ပေါ့လေ…

PMOS ရှိနေရင် ဘာဆက်လုပ်ရမလဲ???

ဆရာဝန်မှန်မှန်ပြရပါမယ်…လိုအပ်တဲ့..ဆေးတွေ…မှန်မှန်သောက်ဖို့လိုပါမယ်…
တစ်ခုသိထားဖို့က…အရှင်းပျောက်အောင် ကုလို့မရပါဘူး…
မပျောက်ဘူးဆိုပြီး…ပြန်မပြတော့တာမျိုး မလုပ်ပါနဲ့…

နာတာရှည်ရောဂါဖြစ်လို့ ယှဉ်တွဲနေထိုင်ဖို့ ကြိုးစားရပါမယ်…
ကိုယ့်ဘက်က သေချာလုပ်မယ်ဆိုရင်…လူကောင်းတစ်ယောက်လို…
နေထိုင်နိုင်မှာပါ…

လူနာဘက်ကနေ လုပ်နိုင်တာတွေကတော့…ဒါလေးတွေရှိပါမယ်….

၁ - သားငါးသီးရွက်၊ အစေ့အဆံတွေ…စုံလင်မျှတအောင်စားပါ…အချိုတော့လျော့ပါ…
၂ - ကိုယ်လက်လေ့ကျင့်ခန်းပုံမှန်လုပ်ပါ၊ Gym သွားပါ၊ ဝိတ်ကျရင် PMOS အတွက်အများကြီး အကျိုးရှိပါတယ်၊ ကလေးပြန်ရဖို့လည်း အထောက်အကူပြုပါတယ်
၃ - ဆရာဝန်မှန်မှန်ပြပါ၊ ဆေးသေချာသောက်ပါ
၄ - အိပ်ရေးဝအောင်အိပ်၊ စိတ်သောက အရမ်းမများအောင်နေပါ၊ မနက်ပိုင်း နာရီဝက်လောက် နေရောင်ခြည်ထိတွေ့ပေးပါ

PMOS အတွက် ဆရာဝန်က ဘာကုသမှုတွေ ပေးနိုင်မလဲ???

ဆရာဝန်ကနေ ဒီဆေးလေးတွေ ပေးနိုင်ပါတယ်…
၁ - ကိုယ်ဝန်တားဆေး (ကိုယ်ဝန်တားဖို့ထက် ဟော်မုန်းမှန်အောင်ပေးတာပါ)
၂ - ဆီးချိုဟော်မုန်းမှန်ဖို့ မက်ဖော်မင်လို ဆီးချိုဆေးတွေ
၃ - ကလေးမရရင် ကလေးရဖို့ မျိုးဥကြွေဆေးတွေ
၄ - ဝက်ခြံနဲ့ အမွှေးများတာ၊ ထိပ်ပြောင်တာမျိုးတွေအတွက် ဆေးတွေ…ပေါ့လေ…

စိတ်ကျန်းမာရေးကော ဂရုစိုက်ဖို့ လိုသလား???

PMOS ဆိုတာ ဟော်မုန်းနဲ့ ဇီဝကမ္မဖောက်ပြန်မှုကြောင့်ဖြစ်တာမလို့…
စိတ်ခံစားမှုနဲ့ စိတ်အတက်အကျတွေမှာလည်း ထိခိုက်မှုတွေ ရှိနိင်ပါတယ်…
သာမန်ထက် စိတ်ဓာတ်ကျနေရင်၊ စိတ်ပူပန်သောကများနေရင်…
လက်ရှိပြသနေတဲ့…ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်တာမျိုး…
စိတ်ရောဂါ အထူးကုနဲ့ တိုင်ပင်တာမျိုးတွေ…လုပ်ပြီး…
လိုအပ်ရင် ဆေးသောက်ရတာမျိုးတွေလည်း…
လိုနိုင်ပါတယ်…

အတိုချုပ်ပြန်ပြောရရင်တော့…
PMOS ဖြစ်လာရင်…ဆရာဝန်နဲ့…သေချာမှန်မှန်ပြပြီး…
ဆေးမှန်မှန်သောက်…ဝိတ်ထိန်း…လေ့ကျင့်ခန်းမှန်မှန်လုပ်ရင်…
အများစုက လူကောင်းတစ်ယောက်လို နေထိုင်တယ်ဆိုတာရယ်…

PMOS ဖြစ်/မဖြစ်ဆိုတာ ကိုယ့်ရွေးချယ်မှုမဟုတ်ပေမယ့်…
ဖြစ်လာရင် ဘယ်လိုယှဉ်တွဲနေထိုင်မယ်၊ အရှုံးပေးမယ်၊ အနိုင်ယူမယ်ဆိုတာကတော့…
ကိုယ့်ရွေးချယ်မှုဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတာလေးကိုပဲ…
အသိပေးရင်းနဲ့….

ဒီမှာခဏနားလိုက်အုန်းမယ်နော်…

အခုတော့…ဒီလောက်ပါပဲ…

ဟုန်…ပိပါပိ…ကျေးဇု…




#မျိးဥရေအိတ်တည်ခြင်း
#ဟော်မုန်းပြဿနာ

~ကူးချသူfinနူ~

-ဒီရက်ပိုင်း လူပြောများနေတဲ့၊ ကုသဆေးမရှိသေးတဲ့ "ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်" အကြောင်း 🚨🦠

မင်္ဂလာပါခင်ဗျာ…. ဒေါက်တာရဲ ဖြစ်ပါတယ်။

အခုရက်ပိုင်း ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးလောကမှာ အထူးသတိထားနေရတဲ့ သတင်းတစ်ခုကတော့ "ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ် (Hantavirus)" သတင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ကျွန်တော်တို့နဲ့ နီးစပ်တဲ့ စင်ကာပူနိုင်ငံမှာ ဒီဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ခံရနိုင်ခြေရှိတဲ့ သံသယလူနာ ၂ ဦးကို အမျိုးသားကူးစက်ရောဂါဗေဒဌာန (NCID) မှာ သီးသန့်ခွဲခြားပြီး စောင့်ကြည့်နေရပြီလို့ သိရပါတယ်။

အခုနောက်ဆုံးရရှိထားတဲ့ သတင်းတွေအရ အာဂျင်တီးနားက ထွက်ခွာလာတဲ့ MV Hondius အပျော်စီးသင်္ဘောပေါ်မှာ လူ ၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ အဲ့ဒီသင်္ဘောပေါ်မှာ ပါလာတဲ့ စင်ကာပူနိုင်ငံသား ၂ ဦးကိုလည်း လက်ရှိမှာ သီးသန့်ခွဲခြားပြီး စောင့်ကြည့်နေရပြီလို့ သိရပါတယ်။

ဒီအခြေအနေဟာ မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် အာဆီယံနိုင်ငံတွေဆီကို ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်က ခြေဦးလှည့်ပြီး ခြိမ်းခြောက်လာနိုင်မလားဆိုတာ စောင့်ကြည့်ရမယ့်အခြေအနေဖြစ်ပါတယ်။

🔍 **ဘယ်လိုကနေ စတင်ခဲ့တာလဲ?**
အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံကနေ ထွက်ခွာလာတဲ့ MV Hondius ဆိုတဲ့ အပျော်စီးသင်္ဘောပေါ်မှာ "Andes hantavirus" ကူးစက်မှု စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့တာပါ။ လက်ရှိအချိန်အထိ ဒတ်ခ်ျဇနီးမောင်နှံ ၂ ဦးနဲ့ ဂျာမန်ခရီးသည် ၁ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီးဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီသင်္ဘောပေါ်မှာ လိုက်ပါခဲ့တဲ့ ခရီးသည် ၄၀ ခန့်ဟာ ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှု မလုပ်ရသေးခင်မှာပဲ သူတို့ရဲ့ နေရပ်နိုင်ငံ ၁၂ နိုင်ငံဆီကို ပြန်သွားခဲ့ကြတာမို့ ကမ္ဘာအနှံ့မှာ အရေးပေါ် ပြင်ဆင်မှုတွေ လုပ်နေကြရပါတယ်။

⚠️ **လူအချင်းချင်း ကူးစက်နိုင်လား?**
ပုံမှန်အားဖြင့် ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်ဟာ ကြွက်တွေရဲ့ ဆီး၊ မစင်နဲ့ တံတွေးတွေကနေတဆင့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းကနေ ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။လူကို ကူးစက်တာပါ။ ဒါပေမဲ့ အခုဖြစ်ပွားနေတဲ့ **Andes strain** မျိုးစိတ်ဟာ "လူအချင်းချင်း ကူးစက်နိုင်စွမ်းရှိတယ်" လို့ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) က အတည်ပြုထားပါတယ်။ ဒါက တကယ့်ကို သတိထားရမယ့် အချက်ပါပဲ။

🤒 **ရောဂါလက္ခဏာများ**
* ဖျားခြင်း၊ ကိုယ်လက်ကိုက်ခဲခြင်း
* အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းပြဿနာများ ဖြစ်ခြင်း
* အသက်ရှူရ ခက်ခဲခြင်း (ပြင်းထန်ပါက အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်ပါတယ်)

🚫 **ကုသဆေးနဲ့ ကာကွယ်ဆေး**
အခုအချိန်အထိ ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်အတွက် တိကျတဲ့ ကုသဆေးရော၊ ကာကွယ်ဆေးပါ မရှိသေးပါဘူး။ ဝေဒနာ သက်သာအောင်ပဲ ပြုစုကုသပေးနိုင်တာဖြစ်လို့ ကြိုတင်ကာကွယ်ဖို့က အဓိကဖြစ်ပါတယ်။

💡 **အကြံပြုချက်**
၁။ ဒီဗိုင်းရပ်စ်ရဲ့ ရောဂါပျိုးသက်တမ်းက ၆ ပတ် (၄၅ ရက်) အထိ ကြာမြင့်နိုင်တာမို့ လက္ခဏာ ချက်ချင်းမပြတတ်တာကို သတိပြုပါ။
၂။ ကြွက်နဲ့ပတ်သက်တဲ့ သန့်ရှင်းရေးကို အထူးဂရုစိုက်ပါ။ကိုယ့်အိမ်မှာ ကြွက်တွေမရှိအောင် ဂရုစိုက်ပါ။ ကြွက်ချေး၊ ကြွက်ဆီး ပေကျံနိုင်တဲ့ နေရာတွေကို သေချာ သန့်ရှင်းရေးလုပ်ပါ။

၃။ ဖျားနာတာ၊ အသက်ရှူရ ခက်ခဲတာမျိုးရှိရင် ဆရာဝန်နဲ့ အမြန်ပြသပါ။

WHO ရဲ့ ပြောကြားချက်အရ လုံလောက်တဲ့ ကြိုတင်ကာကွယ်မှုတွေ လုပ်ရင်တော့ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကပ်ရောဂါအသွင် (Pandemic) ဖြစ်လာနိုင်ခြေ မရှိဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါကြောင့် မကြောက်ပါနဲ့၊ ဒါပေမဲ့ သတိတော့ ထားကြစို့ဗျာ။

ဒီသတင်းလေးကို ကိုယ့်ရဲ့ မိတ်ဆွေတွေ၊ မိသားစုဝင်တွေပါ သတိထားနိုင်အောင် **Share** လုပ်ပြီး မျှဝေပေးလိုက်ကြပါဦးနော်။

အခုလိုမျိုး အရေးကြီးတဲ့ ကျန်းမာရေးသတင်းတွေကို နေ့စဉ် သိရှိနိုင်ဖို့ Dr. Ye ရဲ့ page ကို **See First** လုပ်ထားကြပါဦးခင်ဗျာ။

အားလုံးပဲ ကျန်းမာကြပါစေ
ဒေါက်တာရဲ။

#ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ် #ကျန်းမာရေးသတိပေးချက် #ဒေါက်တာရဲ

အူမကြီးကင်ဆာက တိတ်တဆိတ် တည်ရှိ​နေနိုင်တယ် 🚨

အူမကြီးကင်ဆာဟာ စောစီးစွာ သိရှိမယ်ဆိုရင် ကုသပျောက်ကင်းနိုင်ခြေ အလွန်မြင့်မားတဲ့ ရောဂါတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အစောပိုင်းအဆင့်မှာ သိသာထင်ရှားတဲ့ နာကျင်မှု မရှိတတ်တာကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်ကပေးတဲ့ သိမ်မွေ့တဲ့ အချက်ပေးသံတွေကို သတိထားကြည့်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

____________________________

အူမကြီးကင်ဆာရဲ့ ရှေ့ပြေးလက္ခဏာများ 🔬

၁။ ဝမ်းသွားသည့် အလေ့အထ ပြောင်းလဲခြင်း - ဒါဟာ အဓိကအကျဆုံး အချက်ဖြစ်ပါတယ်။ အရင်က ဝမ်းမှန်ပေမဲ့ အခုနောက်ပိုင်း အကြောင်းရင်းမရှိဘဲ ဝမ်းခဏခဏ လျှောခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းအလွန်ချုပ်ခြင်းတို့ ရက်သတ္တပတ် အတော်ကြာအောင် ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ ✅

၂။ ဝမ်းထဲတွင် သွေးပါခြင်း - ဝမ်းထဲမှာ အနီရောင်လတ်လတ် သို့မဟုတ် အမည်းရောင် သွေးစအနည်များ ပါလာခြင်းဟာ အူလမ်းကြောင်းထဲမှာ ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ အဖုအကျိတ်ရှိနေတာကို ညွှန်ပြနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ 📉

၃။ ဝမ်းသွားပြီးသော်လည်း ဗိုက်မရှင်းခြင်း - ဝမ်းသွားပြီးသွားပေမဲ့ ဝမ်းကျန်နေသလိုလို၊ ထပ်သွားချင်သလိုလို တင်းတိမ်မှုမရှိတဲ့ ခံစားချက်မျိုး ခဏခဏ ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ ဒါဟာ အူမကြီးထဲမှာ အကျိတ်က ပိတ်ဆို့နေတာကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ 🛡️

၄။ ဝမ်းပုံသဏ္ဌာန် ပြောင်းလဲခြင်း - ဝမ်းဟာ အရင်ကထက် သိသိသာသာ သေးသွယ်သွားတာ (ခဲတံလောက် အရွယ်အစားပဲ ထွက်တာမျိုး) က အူလမ်းကြောင်း ကျဉ်းလာတာကို သတိပေးနေတာပါ။ ✏️

၅။ အကြောင်းရင်းမရှိဘဲ ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်းနှင့် အားအင်ကုန်ခမ်းခြင်း - အစားအသောက် မလျှော့ဘဲ ကိုယ်အလေးချိန်တွေ ကျလာတာ၊ သံဓာတ်အားနည်းလို့ ဖြူဖျော့လာတာတွေဟာ ကင်ဆာဆဲလ်တွေက ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ စွမ်းအင်ကို စုပ်ယူနေတာကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ 🔋

____________________________

ဘယ်သူတွေ ပိုသတိထားရမလဲ? 📊

- အသက် ၄၅ နှစ်အထက်ရှိသူများ။ ⏱️
- ဝက်သား၊ အမဲသားကဲ့သို့သော အသားနီ (Red Meat) နှင့် ပြုပြင်ထားသောအသား (Processed Meat) အလွန်အကျွံ စားသူများ။ 🥩
- လေ့ကျင့်ခန်း လုံးဝမလုပ်ဘဲ အဝလွန်သူများ။ ⚖️
- မိသားစုထဲတွင် အူမကြီးကင်ဆာ မျိုးရိုးရှိသူများ။ 🧬

____________________________

ဘယ်လိုကာကွယ်မလဲ? 🛡️

၁။ အမျှင်ဓာတ် (Fiber) များများစားပါ - ဟင်းသီးဟင်းရွက်နဲ့ အသီးအနှံတွေက အူလမ်းကြောင်းကို သန့်စင်ပေးပြီး ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးပါတယ်။ 🥦

၂။ စောစီးစွာ စစ်ဆေးပါ (Screening) - အသက် ၄၅ နှစ်ကျော်ရင် လက္ခဏာမပြခင်ကတည်းက အူမကြီးမှန်ပြောင်းကြည့်ခြင်း (Colonoscopy) ကို ပုံမှန်ပြုလုပ်သင့်ပါတယ်။ ✅

၃။ ဆေးလိပ်နှင့် အရက်ကို ရှောင်ပါ - ဒါတွေဟာ အူလမ်းကြောင်း ရောင်ရမ်းမှုကို ဖြစ်စေပြီး ကင်ဆာဆဲလ်တွေ ပေါက်ဖွားဖို့ လမ်းခင်းပေးပါတယ်။ 🚫

____________________________

သတိပြုရန် အချက်များ ⚠️

ဝမ်းထဲ သွေးပါတာကို လိပ်ခေါင်းရောဂါပဲဆိုပြီး ကိုယ့်ဘာသာ ဆုံးဖြတ်ပြီး လျစ်လျူမရှုလိုက်ပါနဲ့။ လက္ခဏာတွေက ဆင်တူနိုင်ပေမဲ့ အသက်အန္တရာယ် မစိုးရိမ်ရအောင် သေချာစွာ စစ်ဆေးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ သင့်ရဲ့ ဝမ်းသွားတဲ့ အလေ့အထကို ဂရုစိုက်ကြည့်ပါ။ စောစောသိရင် စောစောကုသနိုင်ပြီး အန္တရာယ်ကနေ လွတ်မြောက်နိုင်ပါတယ်။ 💪

____________________________

ကူးယူဖော်ပြခွင့်မပြုပါ။ လွတ်လပ်စွာ မျှဝေ သို့မဟုတ် ရှယ်နိုင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

Dr. Beast 🚨

နေလောင်ကာခရင်မ် (Sunscreen) ကို ဘာကြောင့် နေ့တိုင်း လိမ်းသင့်တာလဲ? ☀️

လှပနုပျိုတဲ့ အသားအရေကို ပိုင်ဆိုင်ချင်ပေမယ့် Sunscreen လိမ်းဖို့ မေ့နေတတ်ကြလား?

ကိုယ့်ရဲ့ အသားအရေကို အိုမင်းရင့်ရော်စေတဲ့ အဓိက တရားခံတွေထဲမှာ နေရောင်ခြည်က ထိပ်ဆုံးက ပါဝင်နေပါတယ်။

နေရောင်ခြည်မှာ ပါဝင်တဲ့ ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် (UV) ဟာ အရေပြားကို ဘယ်လိုထိခိုက်စေလဲဆိုတော့ -

• UVA ရောင်ခြည် - UVA ရောင်ခြည်ဟာ အရေပြားရဲ့ အတွင်းပိုင်း (Dermis) အလွှာအထိ အများဆုံး ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်နိုင်ပါတယ်။ နေလောင်တာကို ချက်ချင်းမဖြစ်စေပေမယ့် ရေရှည်မှာ အသားအရေ တွန့်တွန့်လာတာ၊ အရေးကြောင်းတွေ ဖြစ်လာတာနဲ့ အရွယ်မတိုင်ခင် အိုမင်းရင့်ရော်တာ (Premature aging/ Wrinkling) တွေကို အဓိက ဖြစ်စေတဲ့ တရားခံပါပဲ။
• UVB ရောင်ခြည် - UVB ကတော့ အရေပြားအပေါ်ယံလွှာကို လောင်ကျွမ်းစေပြီး နေလောင်ကွက်တွေ (Sunburn) နဲ့ အသားအရေ နီရဲတာတွေကို ဖြစ်စေပါတယ်။ ရေရှည်မှာ အရေပြားကင်ဆာ (Skin cancer) ဖြစ်စေနိုင်တဲ့ အဓိက အကြောင်းရင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် Sunscreen လိမ်းတော့မယ်ဆို ဆရာဝန်တစ်ယောက်အနေနဲ့ အကြံပေးချင်တာကတော့ -

• Broad-Spectrum ဖြစ်ရပါမယ် - UVA ရော UVB ကိုပါ ကာကွယ်ပေးနိုင်တဲ့ (Broad-spectrum) Sunscreen မျိုးကို ရွေးချယ်ပါ။
• SPF 30 နှင့်အထက် - အနည်းဆုံး SPF 30 ပါဝင်တဲ့ နေလောင်ကာခရင်မ်ကို ရွေးချယ် အသုံးပြုသင့်ပါတယ်။
• အချိန်မှန် ရှောင်ကြဉ်ပါ - မနက် ၁၁ နာရီကနေ နေ့လည် ၃ နာရီအတွင်းဟာ ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် အပြင်းထန်ဆုံး အချိန်ဖြစ်လို့ အဲဒီအချိန်တွေမှာ နေရောင်ထဲ တိုက်ရိုက်ထွက်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။

စျေးကြီးတဲ့ Anti-aging Skincare တွေ ဘယ်လောက်ပဲသုံးသုံး Sunscreen မလိမ်းရင် ထိရောက်မှု မရှိနိုင်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် နေ့စဉ် ပုံမှန် Sunscreen လိမ်းတဲ့ အကျင့်ကို လုပ်ဆောင်ဖို့ တိုက်တွန်းလိုက်ရပါတယ်။



#

Sunscreen လိမ်းတိုင်း မျက်ရည်တွေကျပြီး မျက်စိစပ်တာမျိုး ကြုံဖူးလား?

မနက်ပိုင်း Skincare step မှာ Sunscreen က မပါမဖြစ်ဆိုပေမယ့် လိမ်းလိုက်တိုင်း မျက်စိစပ်လို့ မျက်ရည်တွေ ကျဖူးတဲ့သူတွေ ရှိလား? 🙋‍♀️

🛑 ဘာလို့ မျက်စိစပ်တာလဲ?

Sunscreen ထဲမှာပါတဲ့ Chemical UV Filters တွေ (ဥပမာ- Avobenzone, Oxybenzone) ဟာ လိမ်းလိုက်တဲ့အခါ အခိုးအငွေ့အနေနဲ့ ဖြစ်စေ၊ ချွေးထွက်တဲ့အခါ ဒါမှမဟုတ် အဆီပြန်တဲ့အခါ အရေပြားပေါ်ကနေ မျက်စိထဲကို စီးဝင်သွားလို့ဖြစ်စေ၊ ဒီ ဓာတုပစ္စည်းတွေက မျက်လုံးရဲ့ နူးညံ့တဲ့ မျက်နှာပြင်ကို သွားရောက်ပွတ်တိုက်မိသလိုဖြစ်ပြီး စပ်ဖျဉ်းဖျဉ်း ခံစားရစေတာပါ။

တချို့က မျက်စိစပ်မှာကြောက်လို့ မျက်လုံးနားကို ကွင်းပြီး လိမ်းတတ်ကြတယ်။ တကယ်တော့ မျက်ဝန်းတစ်ဝိုက်က အရေပြားက အပါးလွှာဆုံးမို့ နေလောင်ဒဏ်ကြောင့် အရေးအကြောင်းတွေနဲ့ မျက်ကွင်းညိုတာကို အမြန်ဆုံး ဖြစ်လွယ်စေပါတယ်။

ဒီပြဿနာကို ဘယ်လိုဖြေရှင်းကြမလဲ? ✨

• Physical/Mineral Sunscreen ကိုပြောင်းသုံးပါ: Zinc Oxide ဒါမှမဟုတ် Titanium Dioxide ပါတဲ့ Sunscreen တွေက Chemical တွေလို မျက်စိစပ်တာမျိုး မဖြစ်စေပါဘူး။ မျက်ဝန်းတစ်ဝိုက်အတွက် Physical ကို သီးသန့်ခွဲသုံးရင် ပိုအဆင်ပြေပါတယ်။

• Physical/Mineral Sunscreen မခွဲခြားတတ်ရင် Sunscreen brand ပြောင်းသုံးပါ: ဒေါက်တာကိုယ်တိုင်လဲ တချို့ Sunscreen brand လူးရင် သိသိသာသာ မျက်စိစပ်တတ်လို့ တခြား brand ပြောင်းသုံးတဲ့အခါ Physical မဟုတ်ပေမဲ့လဲ မျက်စိစပ်တာ မဖြစ်တော့ပါဘူး။

• Sunscreen Stick လေးတွေ ဆောင်ထားပါ: အရည်တွေထက်စာရင် Stick type တွေက ချွေးထွက်ရင်တောင် မျက်စိထဲ စီးကျတာမျိုး သိပ်မဖြစ်တော့လို့ မျက်စိစပ်တဲ့ ပြဿနာကို အများကြီး သက်သာစေပါတယ်။

• Setting Powder သုံးပေးပါ: Sunscreen လိမ်းပြီးတာနဲ့ မျက်ဝန်းတစ်ဝိုက်ကို ပေါင်ဒါမှုန့်လေး (သို့) Loose powder လေး ပါးပါးပုတ်ပေးထားပါ။ ဒါဆိုရင် Sunscreen တွေ အရည်ပျော်ပြီး မျက်စိထဲ ဝင်တာကို သေချာတားဆီးပေးနိုင်ပါတယ်။

• နေကာမျက်မှန် တပ်ပါ: Physical protection က အကောင်းဆုံးပါ။ မျက်လုံးတစ်ဝိုက် Sunscreen လိမ်းရတာ စိုးရိမ်ရင် UV cut ပါတဲ့ နေကာမျက်မှန်အကြီးကြီးတွေကို တပ်ပေးခြင်းဖြင့် မျက်လုံးနားက အသားအရေကို နေရောင်ခြည်ကနေ ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။

ကိုယ့်ရဲ့ မျက်ဝန်းအလှက အရေးကြီးတဲ့အတွက် နေလောင်ဒဏ်ကနေ ကာကွယ်ဖို့ မမေ့နဲ့နော်!

အခုရော ဘယ်လို Sunscreen brand မျိုးကို သုံးနေလဲ? မျက်စိစပ်တဲ့ ပြဿနာကော ရှိကြလားဆိုတာ Comment မှာ မျှဝေပေးသွားပါဦး။ 👇

လူတချို့က ဘယ်လောက်စားစား မဝပဲ တချို့က နည်းနည်း‌လေးစားရုံနဲ့ ဘာလို့ဝလာတာလဲ⁉️😱

"သူငယ်ချင်းတွေထဲမှာ တချို့က အစားအများကြီးစားတယ်၊ ဒါပေမဲ့ ကိုယ်လုံးလေးက သွယ်လျနေတုန်းပဲ... ကိုယ်ကျတော့ ထမင်းတစ်လုတ်လောက် ပိုစားမိတာနဲ့ ဗိုက်က ထွက်လာရော... ဒါဟာ ကံတရားကြောင့်လား? မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ သင့်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက 'စက်ယန္တရား' အလုပ်လုပ်ပုံ ကွာခြားချက်ကြောင့်ပါ။"
ဘာလို့ ဒီလိုတွေ ဖြစ်ရတာလဲဆိုတာ သိပ္ပံနည်းကျ အချက် (၇) ချက်နဲ့ ရှင်းပြပေးပါမယ် -
၁။ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ် (Metabolism) နှုန်း ကွာခြားခြင်း
လူတစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် အနားယူနေတဲ့အချိန်မှာ တောင် လောင်ကျွမ်းတဲ့ ကယ်လိုရီပမာဏ မတူကြပါဘူး။ အများကြီးစားပေမယ့် မဝတဲ့သူတွေက သူတို့ရဲ့ Basal Metabolic Rate (BMR) မြင့်မားနေတတ်ပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်က အင်ဂျင်ကောင်းတဲ့ ကားတစ်စီးလိုပဲ ကယ်လိုရီ ကို ခပ်မြန်မြန် လောင်ကျွမ်းပစ်နိုင်လို့ပါ။
၂။ ကြွက်သားထုထည် (Muscle Mass) ပိုများခြင်း
ကြွက်သားက အဆီထက် ကယ်လိုရီကို ပိုမိုလောင်ကျွမ်းစေပါတယ်။ ကြွက်သားများတဲ့သူတွေက ထိုင်နေရင်တောင် အဆီများတဲ့သူတွေထက် ကယ်လိုရီ ပိုကုန်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် သူတို့က အများကြီးစားနိုင်တာပါ။
၃။ မျိုးရိုးဗီဇ (Genetics)
လူတိုင်းမှာ မိဘမျိုးရိုးကပါလာတဲ့ "Set Point Weight" ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ ဒါဟာ ခန္ဓာကိုယ်က သူအကောင်းဆုံးလို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ ကိုယ်အလေးချိန် ပမာဏပါ။ မျိုးရိုးဗီဇအရ တချို့သူတွေရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်က အဆီသိုလှောင်တာထက် လောင်ကျွမ်းဖို့ ပိုအားသန်အောင် ပရိုဂရမ်လုပ်ထားတာကြောင့် အများကြီးစားလည်း ကိုယ်အလေးချိန် တက်မလာတာမျိုး ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
၄။ ဟော်မုန်း (hormones)
Insulin (အင်ဆူလင်): နည်းနည်းစားပြီး ဝတဲ့သူတွေမှာ Insulin Resistance (အင်ဆူလင် ခုခံမှု) ရှိနေတတ်ပါတယ်။ ခန္ဓာကိုယ်က သကြားဓာတ်ကို စွမ်းအင်အဖြစ် မပြောင်းလဲနိုင်ဘဲ အဆီအဖြစ် တန်းသိုလှောင်လိုက်တာကြောင့် အစားလျှော့လည်း ဝနေရတာပါ။
Cortisol (စိတ်ဖိစီးမှုဟော်မုန်း): စိတ်ဖိစီးမှုများရင် ဒီဟော်မုန်းထွက်ပါတယ်။ သူက ဗိုက်ခေါက်အဆီ (Visceral Fat) စုဖို့ အားပေးတာကြောင့် "ဘာမှမစားဘဲ စိတ်ညစ်နေရုံနဲ့ ဝတယ်" ဆိုတာ ဒါကြောင့်ပါ။
၅။ အူလမ်းကြောင်းထဲက ဘက်တီးရီးယားများ (Gut Microbiome)
ကျွန်တော်တို့ ဗိုက်ထဲမှာရှိတဲ့ ကောင်းတဲ့ဘက်တီးရီးယား အမျိုးအစား မတူတာကြောင့်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ လေ့လာမှုတွေအရ ပိန်တဲ့သူတွေရဲ့ အူလမ်းကြောင်းမှာ အစာခြေဖျက်မှု အားကောင်းစေတဲ့ ဘက်တီးရီးယား အုပ်စုတွေ ပိုများနေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဒါဟာ "ဘာစားစား အဆီမဖြစ်ဘဲ အာဟာရပဲ ဖြစ်စေတာ" ရဲ့ လျှို့ဝှက်ချက်ပါ။
၆။ အိပ်စက်ခြင်း အရည်အသွေး (Sleep Quality)
အိပ်ရေးပျက်တဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်က ဗိုက်ဆာစေတဲ့ဟော်မုန်း (Ghrelin) ကို ပိုထုတ်ပြီး ဗိုက်ပြည့်စေတဲ့ဟော်မုန်း (Leptin) ကို လျှော့ချလိုက်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အိပ်ရေးမဝတဲ့သူဟာ နောက်တစ်နေ့မှာ အချိုနဲ့ အဆီအဆိမ့်တွေကို ပိုတောင့်တလာပြီး အစာခြေစနစ်လည်း နှေးကွေးသွားတတ်ပါတယ်။
၇။ မသိမသာ လှုပ်ရှားမှုများ
အများကြီးစားပြီး မဝတဲ့သူတွေကို သေချာကြည့်ရင် သူတို့က တစ်နေရာတည်းမှာ ငြိမ်ငြိမ်မနေတတ်ကြပါဘူး။ ခြေထောက်လှုပ်တာ၊ စကားပြောရင် လက်ဟန်ခြေဟန် အများကြီးသုံးတာ၊ လမ်းခဏခဏ ထလျှောက်တာ စတဲ့ သတိမထားမိတဲ့ လှုပ်ရှားမှုလေးတွေက တစ်နေ့တာလုံးမှာ ကယ်လိုရီ အများကြီးကို လောင်ကျွမ်းစေပါတယ်။
‼️အကြံပြုချက်
"နည်းနည်းပဲစားပေမယ့် ဝလာတယ်လို့ ခံစားရရင် လုံးဝအစာငတ်ခံတာထက် Metabolic Rate တက်လာအောင် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု လုပ်ပေးတာ၊ ပရိုတင်း (Protein) ပိုစားပေးတာက ပိုထိရောက်‌စေပါတယ်။"
သင်ရော နည်းနည်းပဲစပြီး ဝလာသူလား? ဘယ်လောက်စားစား မဝတတ်သူလား? မန့်မှာ ပြောပြခဲ့နော်!
ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်မှာရော 'ရေသောက်ရုံနဲ့ ဝတယ်' ဆိုတဲ့သူတွေ ရှိလား? သူတို့လည်း အဖြေမှန်ကို သိသွားအောင် ဒီ Post လေးကို ဝေမျှပြီး ရှင်းပြလိုက်ပါဦး။
#ကျန်းမာရေးဗဟုသုတ