PublicFinance.LK

💵 භාණ්ඩාගාරය උතුරනවා. ඒත්......

ඒක වෙලා තියෙන විදිහ දැනගෙන ඉන්න එක හොදයි 👇

භාණ්ඩාගාරේ සල්ලි!

"දැන් රටේ සල්ලි තියෙනවා!" අපේ අසල්වැසියා ආඩම්බරයෙන් කියා සිටියේය.

"භාණ්ඩාගාරේ දැන් රුපියල් බිලියන 1,205ක් තියෙනවා. 2022 තිබ්බේ බිලියන, සෘණ! 832යි!"

සැනසුම් සුසුමක් හෙලූ බිරිඳ සාලය අතුගෑම නැවැත්වුවා ය.

"ඒ කියන්නේ ණය ගෙවලා ඉවරයි නේ?" ඈ ඇසුවාය.

"අ... එ... සල්ලි වැඩි වෙලා තියෙන්නේ..." අසල්වැසියා තටමන්න විය.

මමද කතාවට එබුනෙමි.

"දැන් ඔය සල්ලි වැඩිවෙලා තියෙන්නේ කොහොම ද?"

"ණය!" පැත්තක සිටි පුතා උත්තර දුන්නේ ය.

"2022 සිට 2025 වෙනකන් ආණ්ඩු ගන්නට ඕනෑ තරමටත් වඩා සල්ලි ණයට අරන් ඒ සල්ලි භාණ්ඩාගාරේ දාලා තියෙනවා. ඒ සල්ලි තමයි ඔය ලොකුවට තියෙන්නේ"

"හරි එහෙම වුනත් හොඳ නැද්ද?" අසල්වැසියා තර්ක කළේය.

"සල්ලි ළග තිබ්බට ණය අඩු වෙලා ද?" පුතා පෙරළා ඔහුගෙන් ඇසුවේය.

"නෑ..." අසල්වැසියා මදක් ඇඹරෙමින් උත්තර දුන්නේ ය.

"ඒ කියන්නේ ලාභයක් නෑ කියන එකනේ. මෙතන වෙලා තියෙන්නේ ණයට සල්ලි අරන් බැංකු එකවුන්ට් එකේ දාගත්තා වගේ වැඩක්! "

"ඒත් අකවුන්ට් එකේ තියෙන සල්ලිවලට ලැබෙනවා ඇතිනේ හොද පොලියක්? "

එවර පැනය බිරිඳගෙනි.

"ඒක හරි, ඒත් ඉතින් ඔය ණය සල්ලි නේ. ඉතින් පොලියක් තියෙනවා ගෙවන්න"

"බැංකු එකවුන්ට් එකේ ලොකුවට සල්ලි තියෙනකොට ඒකට පොලියක් ලැබෙනවා තමයි. හැබැයි, ණයට ගෙවන්න තියෙන පොලිය, ඒ පොලියට වඩා වැඩියි! "

"ඉතින් දෙයියනේ මොකක්ද ඕකෙන් ඇති වැඩේ?" මම ඇසුවෙමි.

"හදිස්සියට සල්ලි ගන්න පුලුවන්! " පැහැදිලි කිරීම පුතාගෙනි.

"හදිස්සියක් වුනොත් ආයෙ ණයක් ගන්න ඕන නැහැ. මේ තියෙන සල්ලිවලින් ඒක කවර් කරගන්න පුලුවන්"

සුසුමක් හෙලූ බිරිඳ නැවත අතුගාන්නට ගත්තාය.

"අඩු ගානේ සල්ලි තියෙනවා නේ?" මේ සියල්ල අසාගෙන සිටි අසල්වැසියා කීවේය.

👉 වැඩිදුර පැහැදිලි කිරීමක් මෙතැන ඇති: https://www.publicfinance.lk/sin/topics/sri-lanka-s-treasury-coffers-are-full-how-did-that-happen-1776991047?__cf_chl_tk=pYZR9uv_IvMunC3puZH9XBfAT8XRIBSpJmYNCCP98so-1777287699-1.0.1.1-6GKKQTvQOOo1uplON7SiAcy_pOm.pN.e.LeTwaJLKfM


________________________________________
🔥 මේ වගේ විස්තර කලින්ම දැනගන්න, Verite Research WhatsApp චැනල් එකට එකතු වෙන්න: https://whatsapp.com/channel/0029VawOuBaDZ4LivxlMVr3w

🔴 අලුත් අවුරුදු කැවිලි මේසයත් ගණන් උස්සයි!

👉 වැඩි විස්තර: https://www.publicfinance.lk/sin/topics/new-year-kevili-table-costs-7-percent-more-in-2026-1775736193

ලින්ක් එක බලන්න!!! https://tinyurl.com/msbhy3fk

🔴 2025 වසරේ ප්‍රගතිය විශිෂ්ටයි!

2025 වසරේ මුල්‍ය දත්තවලට අනුව රජය,

🔺 ආදායම වැඩිකරගෙන
🔻 වියදම අඩුකරගෙන
🔻 ණය අඩුකරගෙන
🔻 අයවැය හිඟය අඩුකරගෙන

තිබෙනවා.

🔴 2026 අයවැය - ඇස්තමේන්තු නැති යෝජනා

2026 අයවැයේ අයවැය යෝජනාවලින් 16%කට ඇස්තමේන්තු ඉදිරිපත් කර නැති බව දන්නවා ද?

ඒ කියන්නේ, කිසියම් යෝජනාවකින් බලාපොරොත්තු වෙන හරි, නැත්නම් බලපෑමක් එල්ල වෙන හරි (යෝජනාව සහනයක් නම්), ආදායම ගැන කිසිම විස්තරයක් මේ යෝජනාවල නැහැ කියන එක.

රටක අයවැය කියන්නේ හිතලුවක් නෙවෙයි. මුදල්වලට අදාළව ඉදිරිපත් කරන හැම යෝජනාවකටම හරි ඇස්තමේන්තුවක් තිබිය යුතුමයි. නැත්නම් කොහොමද, ඒ යෝජනාවේ වාසි - අවාසි බලන්නේ?

හැබැයි, අනෙක් අයවැයවලට වඩා මේ අයවැයේ ඇස්තමේන්තු නැති යෝජනා ප්‍රතිශතය අඩු බවත් කිව යුතුයි.

2025 සුවිශේෂී වසරක්.

රජයේ ආදායම ඉහළ ගොස් වියදම් අඩුවුණු සුවිශේෂී වසර 2025 - Verite Research News | The Official News Portal Of Independent Television Network Ltd© 2025 by Independent Television Network Ltd.A...

⛽ ඉන්ධන මිල - මල නොතලා රොන් ගන්න හැටි

මැදපෙරදිග ගැටුම් එක්ක ගෝලීය තෙල් මිල ඩොලර් 100 ඉක්මවා ගිහින් තිබෙනවා. 2026 මාර්තු 16න් පටන් ගත්ත සතිය ඇතුළත විතරක් සිංගප්පූරු වෙළෙඳපොළේ පෙට්‍රල් බැරලයක් ඩොලර් 140 ක් දක්වාත්, ඩීසල් ඩොලර් 189 ක් දක්වාත් ඉහළ ගිහින්. මේක පෙබරවාරි මාසයට සාපේක්‍ෂව පිළිවෙලින් 86% ක් සහ 112% ක ඉහළ යාමක්.

ඉන්ධන මිල තීරණය කරන්න ලංකාව දැනට ක්‍රියාත්මක කරන්නේ "පිරිවැය ආවරණ සූත්‍රය" ක්. සරලව කිව්වොත්, ඉන්ධන ගන්න යන මිල සහ ඒකට බැඳිලා තියෙන අනෙක් වියදම් ආවරණය කරන මිලක් දෙන මිල සූත්‍රයක්. ඉතින් ගෝලීය මිල ඉහළ යනකොට, දේශීය ඉන්ධන මිලත් ඊට සමාන්තරව ඉහළ යනවා.

ගෝලීය ඉන්ධන මිල තවත් ඉහළ යන්න ඉඩ තියෙන අවධානමත් එක්ක අපි ඉස්සරහට මේ සූත්‍රයම නම් භාවිතා කරන්න යන්නේ කියලා උපකල්පනය කළොත්, ඉන්ධන මිල මේ විදිහට ඉහළ යනවා.

🔴 ගෝලීය මිල ඩොලර් 110ක් වුනොත් — පෙට්‍රල් ලීටරය රු. 380 යි. ඩීසල් රු. 349 යි. මාර්තු 1 වැනිදා ඉන්ධන මිලට සාපේක්ෂව 29% සහ 17% ඉහළ යාමක්.

🔴 මාර්තු 16 ඉහළ ගියා වගේ ඉදිරියටත් ඉන්ධන මිල ඉහළ යන්න ගත්තොත් — පෙට්‍රල් ලීටරය රු. 452 ක් සහ ඩීසල් රු. 540 ක් වේවි!. ඒක දැන් තියෙන මිලට සාපේක්ෂව 53% සහ 81% ඉහළ යාමක්.

දන්නවනේ ඉතින්, ඉන්ධන මිලත් එක්ක තවත් ලැයිස්තුවක් තියෙනවනේ මිල ඉහළ යන? ප්‍රවාහනය, ආහාර, එකී මෙකී සියල්ලේ මිලත් ඉන්ධන මිලත් එක්ක බද්ධ වෙලා තියෙන්නේ. ඔක්කොම බර අන්තිමට අපේ ජීවන වියදමට.

මේක විසඳගන්න බැරි ද?

මේකට තියෙන විසඳුම එකක් - නැත්නම් අනික හැටියට දකින එකයි අපි සාමාන්‍යයෙන් කරන්නේ. ඒ කියන්නේ - රැවුලයි, කැඳයි දෙකම බේරගන්න බැහැ

👉 සූත්‍රය තියෙන විදිහටම ක්‍රියාත්මක කරනවා — IMF ගිවිසුමටත් අවුලක් නැහැ, ඛනිජ තෙල් සංස්ථාවට පාඩුත් නැහැ. හැබැයි ජනතාව කබලෙන් ලිපටත් නෙවෙයි, එයිනුත් පහළටයි වැටෙන්නේ.

👉 සූත්‍රය පැත්තකට දාලා මිල තීරණය කරනවා — ඛනිජ තෙල් සංස්ථාවට පාඩුයි. රජයේ ආදායම් ඉලක්කවලට යන්න බැහැ. IMF ගිවිසුමත් අවදානමට ලක්වෙනවා. හැබැයි, ජනතාවට වාසියි. ඉස්සර ඉන්ධන මිල ඉහළ ගියහම අපි වැඩියෙන්ම කළේ මේක.

හැබැයි විසඳුම තියෙන්නේ මේ දෙකෙන් එකක් තෝරගන්න තැන නෙවෙයි. තුන්වෙනි විසඳුමකුත් තියෙනවා මේ දෙකම බැලන්ස් කරන - රැවුලයි, කැඳයි දෙකම බේරගන්න.

මෙන්න ඒ විසඳුමේ හැටි,

🔴 සිදුකළ යුතු පළමු වෙනස — පරිපාලන වියදම ස්ථීර අගයක් කිරීම.
දැනට භාවිතා වෙන ඉන්ධන මිල සූත්‍රයට “පරිපාලන වියදම්” ලෙස කොටසක් ද, ඇතුළත්. දැනට සිදුවෙන්නේ ගෝලීය ඉන්ධන මිල වෙනස් කොට ඒ වෙනසේ ප්‍රතිශතයක් හැටියට මේ පරිපාලන වියදමත් වෙනස් වෙන එක. නමුත් ඇත්තටම පරිපාලන වියදම් කියන්නේ එහෙම වෙනස් විය යුතු දෙයක් නෙවෙයි. ඒකට ස්ථාවර අගයක් තියන්න පුලුවන්. එහෙම කළා කියලා ඛනිජ තෙල් සංස්ථාවට ලැබෙන ආදායම අහිමි වෙන්නත් නැහැ. අනිත් පැත්තෙන් ජනතාවටත් පොඩි සහනයක් ලැබෙනවා.

🔴 සිදුකළ යුතු දෙවන වෙනස — අනපේක්ෂිතව ලැබෙන බදු ආදායම ආපසු දීම
ඉන්ධනවල ගෝලීය මිල ඉහළ යෑමක් එක්ක අපේ රටට ඉන්ධන ගෙන්වා ගොඩ බැස්වීමට වැයවන මිලත් ඉහළ යනවා. මේ ගොඩ බැස්වීමේ කටයුතුවල දී, VAT සහ SSCL වැනි බදුවලට අදාළ ගෙවීම් සිදුකළ යුතු වෙනවා. මේ බදුත් ඉන්ධන මිල සූත්‍රයට ඇතුළත්.

සාමාන්‍යයෙන් රටේ අයවැය සකස් කෙරෙන අවස්ථාවේ දී, සමස්තයක් හැටියට VAT - SSCL යන බදුවලින් ලැබෙන ආදායම් පුරෝකථනය කරලයි ආදායම් ඇස්තමේන්තු සකස් කෙරෙන්නේ. එහෙම තත්ත්වයක ගෝලීය ඉන්ධන මිල ඉහළ යනවා කියන්නේ ඉන්ධනවලට පනවලා තියෙන VAT සහ SSCL බදුවලින් බලාපොරොත්තු වුනු ආදායමට වැඩි ආදායමක් ලැබෙනවා කියන එක. පැහැදිලි නේ?

ඒ නිසා, ඉන්ධන මිල ඉහළ යාමක දී, මේ ලැබෙන වැඩිපුර ආදායම විතරක් නැවත සහනාධාරයක් හැටියට ලබාදෙන්න පුලුවන් නම් ජනතාවට වැටෙන බර අඩු කරන්න පුලුවන්. මේකත් එක්ක උඩ කියපු පළවෙනි වෙනසත් කළොත්, ඒ බර තවත් අඩු වෙනවා.

අන්තර්ජාතික මුල්‍ය අරමුදල පවා මේ වගේ සහනාධාර ලබාදීම අනුමත කරනවා.

🔴 සිදුකළ යුතු තුන්වන වෙනස — සමස්ත ආර්ථියෙන්ම ලැබෙන අනපේක්ෂිත බදු ආදායමත් ආපසු දීම
VAT සහ SSCL කියන්නේ ඉන්ධන මත විතරක් නෙවෙයි පොදුවේ රටේ සියලුම භාණ්ඩ හා සේවා මත පැනවෙන බදු දෙවර්ගයක්. භාණ්ඩ හා සේවාවල සැපයුම් මිලෙහි ප්‍රතිශතයක් හැටියටයි මේ බදු පැනවෙන්නේ. සරලව, මිල වැඩි නම් - ගෙවිය යුතු බද්දත් වැඩියි.

ඉන්ධන මිල වැඩි වෙනකොට මේ භාණ්ඩ හා සේවා මිලත් ඉහළ යන එක පැහැදිලි නේ. එතකොට VAT සහ SSCL කියන බදුවලින් ලැබෙන ආදායමත් වැඩි වෙනවා. මේ ආදායමත්, අර ඉහළ කිව්වා වගේ හිතාගෙන හිටියාට වඩා වැඩිපුර ලැබෙන ආදායමක්.

මේ වැඩිපුර ආදායමත් අනෙක් පැත්තට බෙදා දෙන්න පුලුවන් නම්, ඉන්ධන මිල වැඩි වීමක දී, ජනතාවට වැටෙන බර අඩුයි.

මේකත් එක්ක අර උඩ කියපු වෙනස්කම් දෙකත් කළොත්, ඒ බර තවත් අඩු කරගන්න පුලුවන්.

තියෙන ඉන්ධන මිල සූත්‍රයට මේ වෙනස්කම් 3 සිදුකරලා, වෙනස් කළොත් ඔන්න රැවුලයි, කැඳයි දෙකම බේරගන්න පුලුවන්.

ඉන්ධන මිල වැඩි කරලත් - ආණ්ඩුවට ලැබෙන ආදායම ඒ විදිහටම තියාගෙන, ජනතාවට බර නොපටවා ඉන්න පුලුවන් කියන්නේ ඒ නිසා.

සටහන - මේ ක්‍රමවේදය ප්‍රකාශයට පත් කළායින් පස්සේ ඉන්ධන මිල සංශෝධනය කරන්න ආණ්ඩුව කටයුතු කළා. ඒ අනුව දැන් ඉන්ධන මිල සැළකිය යුතු මට්ටමකින් ඉහළ ගොස් තිබෙනවා. නමුත්, ආණ්ඩුව ජනතාවට සහනයක් වෙන විදිහට මිල ඉහළ දමා ඇති බවයි පෙනෙන්නට ඇත්තේ. මේ ඉහළ ගිය ඉන්ධන මිල, වෙරිටේ රිසර්ච් යෝජනා කරන ඉන්ධන මිල සූත්‍රය එක්ක ගලපලා කරන විග්‍රහයක් ඉදිරියේ දී, බලාපොරාත්තු වෙන්න.
________________________________________
👉 Verité Research හි නව ගවේෂණ, Insights සහ Updates ලබා ගන්නට, WhatsApp Channel එකට join වන්න ↓
https://whatsapp.com/channel/0029VawOuBaDZ4LivxlMVr3w

ජනාධිපතිතුමා, උත්තරේ මෙන්න!

"ජනාධිපතිතුමා නිලධාරීන්ට කිව්වලු ඉන්ධන සහනාධාරයක් ගැන සොයා බලන්න" පුතා පත්තර කොළය දිගේ ඇඟිල්ල ගෙනියමින් උස් හඬින් කියා සිටියේය. "හොඳ ආරංචියක් නෙවෙයිද?"

අසල්වැසියා සහ මම සිටියේ ඒ අසළ වාඩිගෙනය. ඔහු සෙමින් ඔලුව වැනුවේ ය.

“ඒක දැනටමත් හොයාගෙන නෙව තියෙන්නේ?, අද උදේ ගියා හොඳ වැඩසටහනක් ටීවී එකේ. ඒකෙ කිව්වා”

“ඉතින්?” මම ඇසුවෙමි.

“කියපු හැටියට නම් අපිට පෙට්‍රල්, ඩීසල් මිල තීරණය කරලා දෙන මිල සූත්‍රය ඇතුලෙමයි උත්තරේ තියෙන්නේ”

කෝපි කෝප්ප දෙකක් රැගත් බිරිඳ සාලයෙන් මතුවිය.

“අර මොකක්ද, මොකක්ද ඒවයේ එකතුවක් කියලා ඒ දවස්වල කීවේ ඒක ද? ඇමතිලා දෙන්නෙක් බොඩ් උස්සන් හිටියත් මතකයි.”

කෝප්ප අතට දෙන ගමන් ඇය කීවා ය.

“ආන්න හරි. ඔය ඉන්ධන මිල සූත්‍රය ඇතුලේ තියෙනවා ලු පරිපාලන මිල කියලා කොටසක්. ඒක දැනට ලෝක තෙල් මිල වෙනස් වෙන සැරේට වෙනස් වෙනවාලු. එහෙම නැතිව ඒකට ස්ථීර අගයක් දාලා තියන්න පුලුවන් ලු. මොකද, තෙල් මිල වැඩි වුනා කියලා සංස්ථාවේ අයට ගෙවන පඩි වැඩි වෙන්නේ නැහැනේ?, ඉතින් පරිපාලන මිල එක ගාණක තියාගෙන යන්න පුලුවන්. ඒක අපිට සහනයක්”

අසල්වැසියා කියාගෙන ගියේය.

“ඒ ඇති ද?” මම ඇසීමි.

“ඉන්නකෝ. තව ඔය සූත්‍රය ඇතුලේ තියෙනවාලු තෙල් මෙහෙට ගොඩබානකොට වදින VAT සහ SSCL බදු. තෙල් මිල වැඩි නම්, මේ බදුවලින් ලැබෙන ආදායමත් වැඩියි. මේ වැඩි ආදායම ජනතාවට හරවලා දෙන්න පුලුවන්ලු - සහනාධාරයක් හැටියට”

“ඕවට IMF එක ඉඩ දෙන්නේ නෑ නේද?” කතාව අසාගෙන සිටි පුතාගෙන් පැනයකි.

“නැතිලු. ඒ අය පවා මේ වගේ සහනාධාර දෙන එක අනුමත කරනවාලු”

අසල්වැසියා කීවේ ආඩම්බරයෙනි.

“දැන් ඕකද විසඳුම?” මට ඉවසුම් නැත.

“මොකද හදිස්සිය? නෑ! තව තියෙනවා!. දැන් තෙල් මිල ඉහළ යනකොට මොකද වෙන්නේ? අපි කන, බොන, අදින, යන-එන මේ ඔක්කොගෙම මිල වැඩි වෙනවා නේ? ආන්න ඒවටත් වැදෙනවා VAT සහ SSCL බදු. දැන් මිල වැඩි හින්දා මේ බදු වලින් ලැබෙනවා වැඩිපුර බදු ආදායමක්. ඒකත් හරවලා දෙනවාලු අපිට”

“මරුනේ. ඔය 3නම එකතු කළොත් අපිට මාර සහනයක් නේ ලැබෙන්නේ?” ඒ පුතා ය.

“ඔව්!. ඔය 3නම එන වෙන විදිහට මිල සූත්‍රය වෙනස් කළොත් හොයාගන්න ඉන්න ආදායම ඒ විදිහටම ගන්න ගමන්, තෙල් මිල උඩ යන එක අපිට වැඩි බරක් නොකර තියන්නත් ආණ්ඩුවට පුලුවන්ලු”

අසල්වාසියා කෝපි කෝප්පය හිස් කළේ ය.

“දැන් ඉතින් අලුතින් හොයන්න දෙයක් නැහැනේ? ඔය තියෙන්නේ විසඳුම?” හිස් කළ කෝප්පය බිරිඳට දෙන ගමන් මම කීවෙමි.

“විසඳුම් නම් ඉතින් කීයක් තිබ්බත්, ලොක්කෝ ඒවා පිළිගන්න එපැයි?”

අස්කරගෙන යන ගමන් ඇය කියාගෙන ගියා ය.

තෙල් ගහන පෝලිමේ දිග අඩු කරමු!

අපේ අසල්වැසියා ෂෙඩ් එකෙන් ආවේ ඉරිදා රෑ 12ට ෂෙඩ් එකට ගොස්, ලැබුනු කෝටාව ටැංකියට දමාගෙන උදෑසන ය.

“ගිය සතියේ සදුදා, අගහරුවාදා - ආයෙ බදාදා ගිහිල්ලත් බැරිවුනා කරගන්න. ඒ නිසා අලුත් වෙනවා කියපු දවසෙම ගියා. හෙන පෝළිමක් තිබ්බේ. ඉදලා, ඉදලා කොහොම හරි දාගෙන ආවා..” ඔහු හතිදාගෙන කියාගෙන ගියේ ය.

“හේ හේ, ඕක මැනේජ්මන්ට් එකේ අවුලක් නේ?” යි පුතා ඒ ඇසූ ගමන් කීවේ ය. “ඒ ගොල්ලෝ කෝටා එක ඉරිදා අලුත් කරනවා කිව්වා, ඔක්කොම එදාට ෂෙඩ් එකට ගියා, ඉතින් හිර වෙනවා”

"ඒකට ලේසි ක්‍රමයක් නැද්ද?" මම ඔහුගෙන් ඇසුවෙමි.

“නැත්තෙ මොකද?” කී පුතා ඔහුගේ ලැප්ටොප් එක රැගෙන ආවේ ය. “ලියාපදිංචි නොම්බරේ අන්තිම ඉලක්කම මාසෙ දිනේට ගලපමු. අංකෙ 2345 නම්, තෙල් ගන්න යන්න පුලුවන් වෙන්නේ - 05, 15, 25 කියන දවස්වල. 3456 නම් - 06, 16, 26 දවස්වල. ඔක්කොම එක සැරේ ගිහිල්ලා ෂෙඩ් එකේ ඉන්න ඕන නැහැ”

“ඒකත් එක්ක, ඔහු දිගටම කීවේ ය. “දැන් කෝටාව අලුත් කරන්නේ සතියකට සැරයයි නේ?, ඒ වෙනුවට දවස් 10කට සැරයක් අලුත් කළොත් අර ඉස්සෙල්ලා කියපු නොම්බර කතාවත් එක්ක ෂෙඩ් එකට යන්න වෙන්නේ මාසෙකට තුන් සැරය යි”

“හතර සැරයක් යන්න පුලුවන් එකේ, තුන් සැරයක් යද්දි තෙල් ලැබෙන්නේ අඩුවෙන් නේ?” මගේ බිරිදට ප්‍රශ්නය කි.

“ඒකට..’ පුතා කීවේ ය. “සතියකට ලීටර 15ක් දෙන එක වෙනස් කරනවා දවස් 10කට ලීටර් 20ක් දෙන්න. එත්කොට හරි නේ?, අඩුවෙන් ගිහිල්ලා - වැඩියෙන් ගහගෙනත් එන්න පුලුවන්”

“හරි. 20ම ගැහුවේ නැත්තන්?” ඒ සැරේ මගේ අසල්වැසියාට ප්‍රශ්නයකි.

“ඒකටත් විසදුමක් තියෙනවා’ පුතා ටක් ගාලා කීවේ ය. “එහෙම ඉතුරු වෙලා තියෙනව නම් ඉස්සරහට තියෙන වාර 2ක් ඇතුළත ඒ ඉතුරු ටිකත් ගන්න ඉඩ දෙනවා. එතකොට කාටවත් අඩුවෙන්වත්, වැඩියෙන්වත් ලැබෙන්නේ නැහැ”

“ඔහොම කරන්න පුලුවන් නම්, ඇයි කරන්නේ නැත්තේ?” අසල්වැසියා ඇසුවේ ය.

“ප්‍රශ්නෙ මේකනේ” මම කට දැමී මි. “ඔය ෂෙඩ් ඉස්සරහ පෝලිම්වල ඉන්නේ ප්‍රශ්නෙ දන්න ජනතාවනේ?, නිලධාරීන් නෙවේ නේ?”

අසල්වැසියා ලොකු හුස්මක් ගත්තේය.

“එහෙනම් ජනතාව ගෙදර තියල නිලධාරීන් පාරට ගත්තනම් හරිනේ?” යි කී ඔහු පුතාගෙන් විස්තර ටිකත් ඉල්ලාගෙන නිවසට ගියේ ය.

🔴 ඉන්ධන මිලේ වැඩිවීම - රැවුලයි - කැඳයි දෙකම බේරාගන්න හැටි!

ඇමරිකා - ඉරාන යුද්දයත් එක්ක සිදුවුනු ගෝලීය බොරතෙල් මිල වෙනස්වීම එක්ක ලංකාවේ ඉන්ධන මිලත් ඉහළ ගියා.

බොරතෙල් ගෙන්වීමේ මිල ආවරණය කරලා දෙන අපේ ඉන්ධන මිල සූත්‍රය අනුවම ඉන්ධන මිල තීරණය කරනව ද?

නැත්නම් එහෙම නොකර, ජනතාවට සහනයක් දෙනව ද? කියන්නේ මෙහෙම අවස්ථාවක එන ප්‍රශ්න දෙකක්.

ගොඩක් අය මේ දෙකෙන් එකක් තෝරගන්න වෙනවා කිව්වත්, ඇත්ත කතාව නම් මේ දෙකම කරන්න පුලුවන් කියන එක.

කොහොමද කරන්නේ? ඒකට කරන්න දේවල් දෙකක් තියෙනවා.

1️⃣ දැනට අපි භාවිතා කරන ඉන්ධන මිල සූත්‍රය, ලෝක බොරතෙල් මිල ඉහළ යන වෙලාවට ඇත්තටම අවශ්‍ය ප්‍රමාණයටත් වඩා වැඩිපුර ඛනිජ තෙල් සංස්ථාවට ආදායම හොයලා දෙනවා. ඒක නිවැරදි කළ යුතු වෙනවා.

2️⃣ ඉන්ධන මිල ඉහළ යනකොට රජයට ආර්ථිකයේ අනෙක් ක්ෂේත්‍රවලින් වැඩි බදු ආදායමක් ලැබෙනවා. ඒ ආදායම් සැළකිල්ලට ගත්තහම, ඉන්ධන මිල සූත්‍රය ඇතුලේ තියෙන බදු අඩුකරලා ජනතාවට සහනයක් දෙන්න පුලුවන්. එහෙම දෙන සහනයකින් රජයේ අයවැය ඉලක්කවලට බාධාවක් වෙන්නේ නැහැ.

මේ දෙකේ එකතුව ඉන්ධන මිල ඉහළ යාමක කම්පනය දරාගන්න පුලුවන්, සහනයක් දුන්නත් රජයේ අයවැය ඉලක්කවලට බාධාවක් නැතිව යන්න පුලුවන්, විසදුමක්.

මේ ගැන වැඩි විස්තර පර්යේෂණ වාර්තාවක් හරහා ඉදිරියේ දී, ප්‍රකාශයට පත්කිරීමට වෙරිටේ රිසර්ච් ආයතනය සැළසුම් කර තිබෙනවා.

මේ විසදුම ලංකාවට විතරක් නෙවෙයි. හදිසියේ සිදුවෙන ඉන්ධන මිලේ වෙනස්වීම් නිසා පොදුවේ කම්පනයට ලක්වෙන ලෝකයේ අනෙක් සියලුම රටවල්වලටත් වැදගත් වේවි.

සටහන - වෙරිටේ රිසර්ච් විධායක අධ්‍යක්ෂ ආචාර්ය නිශාන් ද මෙල්.