Law Guide

🚨 ජනතාවගේ හඬට ප්‍රතිඵල ලැබෙයි! ඩිජිටල් රක්ෂණ සහතිකය නොපිළිගන්නා නිලධාරීන්ට දැඩි පියවර! ⚖️

ඊයේ දින අප පිටුවෙන් පළ කළ සටහන මෙන්ම, මෑතකදී සමාජ මාධ්‍ය හරහා සංසරණය වූ වීඩියෝ පට හේතුවෙන් මතුවූ මහජන කතිකාවතට මේ වන විට සාධනීය ප්‍රතිඵලයක් ලැබී තිබෙනවා. වලංගු ඩිජිටල් රථවාහන රක්ෂණ සහතික ප්‍රතික්ෂේප කරන පොලිස් නිලධාරීන්ට එරෙහිව දැඩි පියවර ගන්නා බව ශ්‍රී ලංකා පොලිසිය නිල වශයෙන් නිවේදනය කර අවසන්! 👏

රථවාහන පාලන හා මාර්ග ආරක්ෂක දිසාව භාර නියෝජ්‍ය පොලිස්පති සේනධීර මහතා පෙන්වා දෙන්නේ, පාදුක්ක සහ ගම්පහ ප්‍රදේශවලදී ඩිජිටල් සහතික ප්‍රතික්ෂේප කරමින් නිලධාරීන් කටයුතු කළ ආකාරය පොලිස්පතිතුමාගේ නියෝග කඩකිරීමක් බවයි. එමෙන්ම, මේ වන විටත් දිවයිනේ සියලුම පොලිස් ස්ථාන 607 ම මේ සම්බන්ධයෙන් යළිත් වරක් දැඩිව දැනුවත් කිරීමට පියවර ගෙන තිබෙනවා.

ඔබ අනිවාර්යයෙන්ම දැනගත යුතු නීතිමය පසුබිම 📚

2006 අංක 19 දරන විද්‍යුත් ගනුදෙනු පනත (Electronic Transactions Act) යටතේ රක්ෂණ සමාගම් 14ක් මගින් නිකුත් කරන මෙම ඩිජිටල් කාඩ්පත් නීතිය ඉදිරියේ සම්පූර්ණයෙන්ම වලංගු ලියවිල්ලක් ලෙස ශ්‍රී ලංකා රක්ෂණ නියාමන කොමිෂන් සභාව මගින්ද තහවුරු කර ඇත.

රක්ෂණය තහවුරු කරගන්නා ආකාරය 📱

යම් හෙයකින් ඩිජිටල් කාඩ්පත පෙන්වීමට රියදුරාට අපහසු අවස්ථාවක වුවද, රක්ෂණයේ වලංගුභාවය පරීක්ෂා කිරීමට පහසු ක්‍රමවේද පොලිසියට ලබා දී තිබෙනවා

👉1338 # ඩයල් කිරීම මගින්.

👉 වාහන අංකය හෝ රක්ෂණ ඔප්පු අංකය යොදාගෙන කෙටි පණිවිඩයක් (SMS) යැවීම මගින්.

👉 1338 ඇමතුම් මධ්‍යස්ථානය අමතා තහවුරු කර ගැනීමෙන්.

(මෙය රියදුරාගේ, පොලිස් නිලධාරියාගේ හෝ වෙනත් ඕනෑම ජංගම දුරකථනයකින් පහසුවෙන්ම සිදු කළ හැක).

ඔබටත් අසාධාරණයක් වුවහොත් කළ යුත්තේ කුමක්ද? 🛑

ඔබගේ වලංගු ඩිජිටල් රක්ෂණ සහතිකය යම් නිලධාරියෙකු භාරගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කරන්නේ නම්, එය රාජකාරිය බරපතල ලෙස පැහැර හැරීමක් ලෙස සලකා ඔහුට එරෙහිව පියවර ගත හැක. එවැනි අවස්ථාවක පුරවැසියන් ලෙස බිය නොවී පහත පියවර ගත හැක.

1️⃣ අදාළ පොලිස් ස්ථානාධිපතිවරයාට (OIC) හෝ උසස් නිලධාරියෙකුට පැමිණිලි කරන්න.

2️⃣ සිදුවීමේ විස්තර සහිතව 070 475 5600 යන අංකයට WhatsApp හරහා රථවාහන පාලන හා මාර්ග ආරක්ෂක දිසාව වෙත සෘජුවම පැමිණිලි කරන්න.

අප නීතියට ගරු කළ යුතු සේම, නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන නිලධාරීන්ද නීතිය පිළිබඳව යාවත්කාලීන වීම අත්‍යවශ්‍ය බව අප කළ පෙන්වාදීම මේ අයුරින් තහවුරු වීම සතුටට කරුණක්. පුරවැසියන් ලෙස අප සතු නීතිමය අයිතිවාසිකම් සහ නීතියේ ප්‍රතිපාදන පිළිබඳව නිවැරදිව දැනුවත් වීම කොතරම් වැදගත්ද යන්න මෙයින් මනාව පැහැදිලි වෙනවා.

ජනතාවගේ හඬට සවන් දී අවශ්‍ය නිවැරදි කිරීම් කඩිනමින් සිදුකිරීම සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකා පොලිසියට අපගේ ගෞරවය හිමිවිය යුතුයි.

සියලුම රියදුරන්ගේ දැනගැනීම සඳහා සහ පුරවැසි අයිතිවාසිකම් පිළිබඳව ඔවුන්ව දැනුවත් කිරීම සඳහා මෙය හැකිතාක් Share කරන්න! 📢

🚨 මහජනතාව දැනුවත් කිරීමට පෙර, නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන නිලධාරීන් යාවත්කාලීන වීම අත්‍යවශ්‍ය නොවේද? ⚖️🤔

🗓️ 2026 මැයි 01 වනදා සිට ක්‍රියාත්මක වන පරිදි ශ්‍රී ලංකාව තුළ රථවාහන රක්ෂණ ආවරණ ඩිජිටල්කරණය (Digital Vehicle Insurance) කිරීමට රජය ගත් තීරණය, 🇱🇰 සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටක් ලෙස අප තැබූ ඉතාමත් ප්‍රශංසනීය පියවරකි. 🌟

🌐 මේ සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකා පොලිසියේ නිල වෙබ් අඩවිය සහ ෆේස්බුක් පිටුව හරහා 2025 මැයි මස 11 වනදා සිටම ලිපි මගින් මහජනතාව දීර්ඝ වශයෙන් දැනුවත් කිරීමටද කටයුතු කර තිබුණි. එය ඇත්තෙන්ම අගය කළ යුතු කටයුත්තකි. 👏

🤦‍♂️ නමුත්, මෙහි ඇති ඛේදවාචකය සහ හාස්‍යයට කරුණ නම්, මහජනතාව දැනුවත් කළ පොලිස් දෙපාර්තමේන්තුව තම ආයතනයේම සේවය කරන නිලධාරීන්ව මේ පිළිබඳව නිසි ලෙස දැනුවත් කර නොතිබීමයි. 🏢

📹 මෑතකදී සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ සංසරණය වූ වීඩියෝවකින් අප දුටුවේ, ඩිජිටල් රක්ෂණ සහතිකය නීත්‍යානුකූල ලියවිල්ලක් ලෙස පිළිගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කරමින්, පොලිස් නිලධාරියෙකු විසින් පුරවැසියෙකුට ඉතා අසාධාරණ ලෙස දඩ කොළයක් නියම කරන ආකාරයයි. 📝❌

❓ අපට බලධාරීන්ගෙන් විමසීමට ඇත්තේ එක් ප්‍රධාන ප්‍රශ්නයකි.

🛑 "ඔබගේ නිලධාරීන් නීතිය නොදැනීම හෝ යාවත්කාලීන වී නොතිබීම මත, අහිංසක පුරවැසියන් මෙලෙස පීඩාවට ලක්වීම කොතරම් දුරට සාධාරණද?" 🛑

💡 නීතිමය රාමුවක් තුළ අලුත් ක්‍රමවේදයක් ගෙන එන විට මුලින්ම කළ යුත්තේ එය ක්‍රියාත්මක කරන යාන්ත්‍රණය (නිලධාරීන්) ඒ පිළිබඳව මැනවින් දැනුවත් කිරීමයි. 👥 මහජනතාව දැනුවත් කළ යුත්තේ ඉන් අනතුරුවය. මෙය හුදෙක් එක් හුදකලා සිදුවීමක් නොවන බවත්, මෙවැනි සිදුවීම් ගණනාවක් මේ වනවිටත් වාර්තා වී ඇති බවත් අප සිහිපත් කළ යුතුය. 🔄

🤝 නීතියට ගරු කරන පුරවැසියන් ලෙස අප ශ්‍රී ලංකා පොලිසියෙන් ඉතාමත් ගෞරවයෙන් යුතුව ඉල්ලා සිටින්නේ මෙයයි.

✅ වරදක් කර ඇත්නම් නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමට කිසිදු බාධාවක් නැත. නමුත් නිලධාරීන්ගේ නොදැනුවත්කම මත අසාධාරණ ලෙස නඩු පැවරීමෙන් වළකින්න. ⚖️

✅ මෙම සිදුවීමට අදාළ නිලධාරියාට අවශ්‍ය ආයතනික ක්‍රියාමාර්ග ගැනීම සහ නව නීති පිළිබඳව නිවැරදි මඟපෙන්වීම ලබා දෙන්න. 📚👮‍♂️

✅ තම නිලධාරීන්ගේ නොදැනුවත්කම නිසා මහජනතාවට සිදුවූ අපහසුතාවය වෙනුවෙන් පොලිස් දෙපාර්තමේන්තුව සමාව අයදීමක් හෝ කනගාටුව ප්‍රකාශ කිරීමක් සිදු කරන්නේ නම්, එය පොලිසිය කෙරෙහි ඇති මහජන ගෞරවය තවදුරටත් වර්ධනය වීමට නිසැකවම හේතුවක් වනු ඇත. 🙏🎖️

🛡️ මෙය කිසිසේත්ම පොලිසියට මඩ ගැසීමක් නොව, පද්ධතියේ ඇති අඩුපාඩුවක් පෙන්වා දී පුරවැසි අයිතිවාසිකම් සුරකිමින් එය නිවැරදි කරගැනීමට ලබා දෙන සහයෝගයකි. 🛠️

අදාළ වීඩියෝව පහත දිගුව ඔස්සේ නැරඹිය හැක 👇

https://www.facebook.com/share/r/14iT1m4X5cT/

🗣️ ඔබත් මේ සාධාරණ අදහස සමග එකඟ නම්, වගකිවයුතු බලධාරීන්ගේ අවධානයට යොමුවීම සඳහා මෙය Share කරමින් අපගේ හඬට ශක්තියක් වන්න! 📢

💰 ඔබේ මුදල් ණයට ගෙන ආපසු නොදෙන අයට එරෙහිව අපරාධ නඩුවක් පැවරිය හැකිද? ⚖️

🗣️ "මචං මට හදිසියකට කීයක් හරි දීපන්, ලබන සතියෙ අනිවාර්යයෙන්ම දෙන්නම්." මේ වචන ටික අපිට කොතරම් හුරුපුරුදුද? 🤝 හිතවත්කමට හෝ අනුකම්පාවට කෙනෙකුට මුදලක් ණයට දීම අප සමාජයේ ඉතා සාමාන්‍ය දෙයකි. නමුත්, පොරොන්දු වූ දිනට ඔබේ මුදල් නොලැබෙන විට, දුරකථන ඇමතුම් මගහරින විට ඔබට දැනෙන අසරණකම සහ කෝපය 😡 සුළුපටු නොවේ.

මෙවැනි අවස්ථාවක බොහෝ දෙනෙකුගේ පළමු සිතුවිල්ල වන්නේ, "පොලිසි ගිහින් හරි මුව හිරේ යවනවා" 🚔 යන්නයි. නමුත්, සැබවින්ම කෙනෙකු ණය මුදලක් ආපසු නොගෙවීම අපරාධයක්ද? 🧐 මුදලක් ණයට ගෙන මගහැරීම සම්බන්ධයෙන් මහෙස්ත්‍රාත් අධිකරණයක් 🏛️ ඉදිරියේ අපරාධ නඩුවක් පවරා ඔහුව සිරගත කළ හැකිද? ⚖️ නීතියේ ඊට ඇති සැබෑම ප්‍රතිපාදන මොනවාද යන්න නිවැරදිව දැනගැනීම අනාගතයේදී ඔබේ කාලය ⏰ මෙන්ම මුදල් ද 💸 ඉතිරි කර දෙනු ඇත.

💵 මුදල් ණයට දී ඒවා ආපසු නොලැබෙන විට, බොහෝ දෙනා මහෙස්ත්‍රාත් අධිකරණවල 🏛️ ලංකා දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය යටතේ නඩු පැවරීමට උත්සාහ කරන අවස්ථා අපට සුලබව දැකගත හැක. විශේෂයෙන්ම, දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ 386 වන වගන්තිය යටතේ දැක්වෙන දඬුවම් ලැබිය යුතු වරදක් වන "දේපළ වංක ලෙස සාවද්‍ය පරිහරණය කරලීම" (අපරාධ වංචාව) 📜 හෝ 389 වන වගන්තිය යටතේ දැක්වෙන "සාපරාධී විශ්වාසය කඩ කරලීම" (මෙම වරද 388 වගන්තියෙන් අර්ථ දක්වා ඇත) ⚠️ යන වැරදි යටතේ ණයකරුවන්ට චෝදනා ගොනු කිරීමට බොහෝදෙනා පෙළඹේ.

❌ නමුත් නීතිමය සත්‍යය නම්, හුදෙක් මුදල් ණයට ගැනීම සහ එය ආපසු නොගෙවීම යන කාරණය මත පමණක්, කිසිදු ආකාරයකින් මෙම 386 හෝ 389 යන වගන්ති යටතේ අපරාධ නඩුවක් පවරා පවත්වාගෙන යා නොහැකි බවයි. 🔍 අදාළ වගන්තිවල ඇති නෛතික පැහැදිලි කිරීම් සහ නිදර්ශන ගැඹුරින් අධ්‍යයනය කරන ඕනෑම අයෙකුට මෙම තත්වය මැනවින් අවබෝධ වනු ඇත. සරලවම කිවහොත්, ණය ගනුදෙනුවක් කඩවීම යනු බහුතරයක් අවස්ථාවලදී සිවිල් නඩු නිමිත්තක් 📂 මිස දේපළ සාවද්‍ය පරිහරණයක් හෝ විශ්වාසය කඩකිරීමක් ලෙස අපරාධ නීතිය යටතට ගත නොහැක.

🤔 එසේනම්, ණයට ගත් මුදල් නොදෙන වංචාකරුවන්ට එරෙහිව අපරාධ නීතිය ක්‍රියාත්මක කළ හැක්කේම නැද්ද? 💡 ඊට ඇති එකම නීතිමය විවරය සැඟවී ඇත්තේ ලංකා දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ 403 වන වගන්තිය තුළයි. එනම්, යමෙකුට "වංචා කොට, එකී වංචාවෙන් රැවටූ තැනැත්තා වෙනත් යම් තැනැත්තෙකු වෙත දේපළක් භාරදීමට පෙළඹවීම" යන වරදයි 🚨 (මෙම වරද කුමක්ද යන්න දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ 398 වන වගන්තියේ පැහැදිලිව විස්තර කර ඇත). මුදල් ණයට දීමක්, අපරාධයක් බවට පත්වන්නේ මෙන්න මේ කියන "වංචා කිරීම" 🎭 කියන කාරණය ඊට ඍජුවම මුසු වුවහොත් පමණි.

📖 මේ නෛතික තත්ත්වය දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ 398 වන වගන්තියේ (ඊ) නිදර්ශනය මගින් ඉතා අපූරුවට පැහැදිලි කර තිබේ. 💭 සිතන්න, 'ඉසෙඩ්' නැමැත්තා 'ඒ' නැමැත්තාගෙන් මුදලක් ඉල්ලා සිටිනවා. 💰 'ඉසෙඩ්' ඒ මුදල ඉල්ලන්නේම කවදාවත් ආපසු නොදෙන අදහසින්. නමුත් ඔහු 'ඒ' තුළ දැඩි විශ්වාසයක් ඇති කරනවා තමා අනිවාර්යයෙන්ම මුදල ආපසු දෙන බවට. 🤥 මෙහිදී 'ඉසෙඩ්' ඕනෑකමින්ම 'ඒ' ව රවටා, වංක ලෙස මුදල ලබා ගනී. අන්න එතැනදී 'ඉසෙඩ්' පැහැදිලිවම අපරාධ නීතිය යටතේ "වංචාවක්" සිදු කර ඇත.

⚖️ කෙසේ වෙතත්, මෙවැනි නඩුවකදී පැමිණිල්ල විසින් අධිකරණය ඉදිරියේ ඔප්පු කළ යුතු ප්‍රබලම සහ අත්‍යවශ්‍යම කාරණය වන්නේ, චූදිතයා මෙම අදාළ මුදල ණයට ගන්නා අවස්ථාවේදීම එය ආපසු නොගෙවීමේ වංක චේතනාවෙන් 🧠 සහ මුල් පැමිණිලිකරුව රැවටීමේ අදහසින් යුතුවම අදාළ මුදල ලබාගත් බවයි. 📌 එක් එක් නඩුවේ සිද්ධිමය කරුණු අනුව මෙම කරුණ ඔප්පු කිරීමේ භාරය තීරණය වේ.

👨‍⚖️ මේ බව තහවුරු කෙරෙන ඉතා ප්‍රසිද්ධ මෙන්ම වැදගත් නඩු තීන්දුවක් ලෙස 'පොලිස් සැරයන් ෂෙරිෆ්ඩීන් එදිරිව පොන්නසාමි' [(1932) 12 CL රෙකෝඩ් 121] නඩුව පෙන්වා දිය හැක. 📜 එම නඩු තීන්දුවට අනුව, "වංචා කිරීමේ චෝදනාවකට වරදකරු වීම පවත්වා ගැනීම සඳහා, විත්තිකරු පැමිණිලිකරුට දේපළ පැවරීමට පෙළඹවූ අවස්ථාවේ දී, විත්තිකරුට කොන්ත්‍රාත්තුවේ ඔහුගේ කොටස ඉටු කිරීමට කිසිදු අදහසක් නොතිබූ බවට අනුමාන කළ හැකි සාක්ෂි තිබීම අත්‍යවශ්‍ය වේ." 🔎 සරලවම, ණය ගන්නා මොහොතේම ඔහු තුළ වංචනික අදහසක් තිබූ බවට සාක්ෂි තිබිය යුතුමය.

🛡️ අනෙක් අතට, කෙනෙකුට එරෙහිව මෙවැනි චෝදනාවක් එල්ල වූ විට, චූදිතයෙකු වෙනුවෙන් ඉදිරිපත් කළ හැකි සාර්ථක විත්තිවාචක ද නීතියේ පවතී.

1️⃣ පළමුවැන්න නම්, පැමිණිලිකරු සහ විත්තිකරු අතර දීර්ඝකාලීනව ණය ගනුදෙනු සිදුව ඇති බවත්, මීට ඉහතදී ලබාගත් ණය නිසි පරිදි පියවා ඇති බවත් පෙන්වා දීමයි. 🤝

2️⃣ දෙවැන්න නම්, ලබාගත් ණය මුදල වෙනුවෙන් වාරික වශයෙන් යම් මුදලක් හෝ ගෙවා ඇති බවත්, ඉන් පසුව ඇතිවූ යම් අභාග්‍යසම්පන්න සිදුවීමක් (උදා: ව්‍යාපාර කඩාවැටීමක් 📉 හෝ රැකියාව අහිමිවීමක් 💼) හේතුවෙන් ඉතිරි මුදල ගෙවාගත නොහැකි වූ බව ඔප්පු කිරීමයි.

✅ මෙවැනි තත්වයන් තුළ මුල සිටම වංචා කිරීමේ චේතනාවක් තිබූ බවට ඔප්පු කළ නොහැකි බැවින්, එය අපරාධ වරදකින් නිදහස් වීමට ප්‍රබල සාධකයක් වේ.

📦 අවසාන වශයෙන් කිව යුත්තේ, මෙම නෛතික තත්ත්වය හුදෙක් මුදල් ණයට දීමකට පමණක් සීමා නොවන බවයි. යම් පුද්ගලයෙකු ණය පදනම මත භාණ්ඩ ලබාගෙන ඊට අදාළ මුදල් ආපසු ලබා නොදීම සම්බන්ධයෙන් පවරනු ලබන අපරාධ නඩු කටයුතු වලටද අවශ්‍ය වෙනස්කම් සහිතව ඉහත කී නීතිමය තත්ත්වය එලෙසින්ම අදාළ වේ. 💡 එබැවින්, මුදලක් හෝ දේපළක් ණයට දීමට පෙර මෙන්ම, ඊට අදාළව නීතියේ පිහිට පැතීමට පෙරත් මේ නීතිමය පසුබිම පිළිබඳව අවබෝධයෙන් සිටීම මහජනතාවගේ වගකීමකි. ⚖️✨

✍️ සැකසුම: නීතිඥ නාලින්ද දිසානායක.

මෙම තොරතුරු ඔබේ මිතුරන් අතරත් බෙදා හැර ඔවුන්වද දැනුවත් කරන්න. 🔄📲

නීතිය ගැන නිවැරදිව දැනුවත් වන්න, Law Guide සමඟ රැඳී සිටින්න. 🤝📖

🌟 මෙම ලිපිය ඔබට වැදගත් යැයි හැඟේ නම්, තවත් අයෙකුට දැනගැනීම සඳහා Like කර Share කරන්න! 🔄👍

❓ ඔබට මේ සම්බන්ධයෙන් කිසිදු ගැටලුවක් ඇත්නම් පහතින් Comment කරන්න. 💬👇

📢 Published by admins of Law Guide 📚⚖️

🚨 නිල ඇඳුම නැතිව 'සිවිල් පිට' එන පොලිසියට ඔබව අත්අඩංගුවට ගන්න පුළුවන්ද? ⚖️

රාත්‍රී කාලයේ පාළු පාරක ඔබ වාහනය පදවාගෙන යනවා. හදිසියේම සාමාන්‍ය ඇඳුමින් (සිවිල් ඇඳුමින්) සැරසුණු පුද්ගලයෙක් පාරට පැන ඔබේ වාහනය නවත්වන්නට සංඥා කරනවා. ඔබ වාහනය නවත්වනවාද? නැද්ද?

අපේ රටේ බොහෝ දෙනෙකුට තියෙන ලොකුම ප්‍රශ්නයක් තමයි "පොලිස් යුනිෆෝම් එක නැතුව, සිවිල් ඇඳුමෙන් ඇවිත් පොලිසියට රාජකාරි කරන්න පුළුවන්ද?" කියන එක. මහජනතාව විදිහට අපි අපේ ආරක්ෂාව ගැන බිය වීම සාධාරණයි. ඒ වගේම අපරාධ මැඩලීමේදී පොලිසියට මුහුණ දෙන්න වෙන ප්‍රායෝගික ගැටලුත් අපි තේරුම් ගන්න ඕනේ.

අද අපි මේ ගැන නීතියේ කියවෙන්නේ මොකක්ද කියලා සරලව, හැබැයි ගැඹුරින් හොයා බලමු.
🕵️‍♂️ පොලිසියට සිවිල් ඇඳුමෙන් රාජකාරි කරන්න සිද්ධ වෙන්නේ ඇයි?

ඇතැම් සංවිධානාත්මක අපරාධකරුවන්, මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම්කරුවන් අත්අඩංගුවට ගන්නට පොලිස් නිල ඇඳුමෙන් ගියොත් ඔවුන්ට පහසුවෙන්ම පැනලා යන්න අවස්ථාව ලැබෙනවා. ඒ නිසා අපරාධ විමර්ශන දෙපාර්තමේන්තුව (CID) වැනි විශේෂ ඒකකවල නිලධාරීන්ට රහසිගත මෙහෙයුම් සඳහා 'සිවිල් ඇඳුමෙන්' යන්නට නීතියෙන් බාධාවක් නැහැ. 1979 අංක 15 දරන අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහය, පොලිස් ආඥා පනත, මෝටර් රථ වාහන පනත වැනි නීති මගින් ඔවුන්ට ඒ සඳහා බලය පවරා තිබෙනවා.

හැබැයි, එහෙමයි කියලා ඒ බලය හිතුමතේ පාවිච්චි කරන්න බැහැ. ඒ සඳහා අනුගමනය කළ යුතු දැඩි නීතිමය රාමුවක් තිබෙනවා.

1. සිවිල් ඇඳුමින් ඔබගේ නිවසට ආවොත් කුමක් කළ යුතුද? 🏠🔎

ඔබේ නිවස කියන්නේ ඔබේ පෞද්ගලිකත්වයේ කේන්ද්‍රස්ථානයයි. අපේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 14(1)(h) වගන්තියෙන් ඒ පෞද්ගලිකත්වය සුරක්ෂිත කරලා තියෙනවා. සිවිල් ඇඳුමින් කණ්ඩායමක් ඇවිත් නිවස සෝදිසි කරන්න හැදුවොත්
👉 වරෙන්තුව ඉල්ලන්න

ඔවුන්ගෙන් අධිකරණයෙන් ලබාගත් 'සෝදිසි වරෙන්තුව' ඉල්ලන්න ඔබට පූර්ණ අයිතියක් තියෙනවා. එහි දිනය, මුද්‍රාව සහ කාරණය පරීක්ෂා කරන්න.

👉 වරෙන්තු නැති අවස්ථා

කෙනෙක් බරපතල අපරාධයක් කරලා ඔබේ නිවසට පැනලා හැංගුනොත් වගේ හදිසි අවස්ථාවකදී පමණක් වරෙන්තුවක් නැතුව නිවසට ඇතුළු වෙන්න පොලිසියට අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහයේ ප්‍රතිපාදනය යටතේ බලය තියෙනවා.

👉 සාක්ෂිකරුවන් කැඳවන්න

සෝදිසියක් කරනවා නම් ගමේ ග්‍රාම නිලධාරී මහත්මයා හෝ විශ්වාසවන්ත අසල්වැසියන් දෙදෙනෙක් ගෙන්වා ගන්න ඔබට අයිතියක් තියෙනවා. ඒ වගේම ඔවුන් අරගෙන යන භාණ්ඩවල ලැයිස්තුවක් ඉල්ලා සිටින්න.

2. මහමඟදී සිවිල් ඇඳුමින් වාහනය නැවැත්වුවහොත්? 🚗✋

මේක තමයි ගොඩක් දෙනෙක් බය වෙනම තැන. නීතියට අනුව සිවිල් ඇඳුමින් සිටියත් පොලිස් නිලධාරියෙකුට ඔබේ වාහනය නවත්වන්න පුළුවන්. හැබැයි ඔබේ ජීවිත ආරක්ෂාව ඊට වඩා වැදගත්.

ඔබ කළ යුත්තේ කුමක්ද?

පාරේ අයිනේ ඉන්න සිවිල් ඇඳුමින් ඉන්න කෙනෙක් අත දැම්ම ගමන් කලබල වෙලා වාහනය නවත්වන්න එපා. ආරක්ෂිත, ජනාකීර්ණ, හොඳින් එළිය තියෙන තැනකට වාහනය අරන් ගිහින් නවත්වන්න. දොරවල් ලොක් කරගෙන, ෂටර් එක ටිකක් විතරක් පහත් කරලා කතා කරන්න. "කරුණාකරලා ඔබේ පොලිස් හැඳුනුම්පත පෙන්වන්න" කියලා ඉල්ලන්න. ඔහු හැඳුනුම්පත පෙන්වා අනන්‍යතාවය තහවුරු කළාට පස්සේ විතරක් ඔබේ රියදුරු බලපත්‍රය පෙන්වා රාජකාරියට සහය වෙන්න.

3. සිවිල් ඇඳුමින් ඔබව අත්අඩංගුවට ගන්න හැදුවොත්? 🚶‍♂️⛓️

පොලිස් හැඳුනුම්පත ඉල්ලා සිටීම ඔබේ පළමු අයිතියයි. ඊට පස්සේ

👉 හේතුව අසන්න

ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 13(1) අනුව ඔබව අත්අඩංගුවට ගන්නේ ඇයි කියලා දැනගන්න ඔබට අයිතියක් තියෙනවා.

👉 නීතිඥ සහාය

අත්අඩංගුවට ගත් මොහොතේ ඉඳන් නීතිඥයෙක් මාර්ගයෙන් කටයුතු කරන්නත්, ගෙදර අයට දැනුම් දෙන්නත් ඔබට අයිතියක් තියෙනවා.

👉 ගෞරවාන්විතව සැලකුම් ලැබීම

ව්‍යවස්ථාවේ 11 වන වගන්තියෙන් කියවෙන විදිහට කිසිම පුද්ගලයෙකුට වධහිංසා කරන්න හෝ කෲර විදිහට සලකන්න පොලිසියට අයිතියක් නැහැ.

🤝 පුරවැසියන් ලෙස අපේ වගකීම
ඔබේ අයිතිවාසිකම් ගැන දැනුවත් වෙනවා වගේම, හැඳුනුම්පත පෙන්වා නීත්‍යානුකූලව රාජකාරිය කරන පොලිස් නිලධාරියාට සහයෝගය දීම අපේ යුතුකමක්. නීත්‍යානුකූල රාජකාරියට බාධා කිරීම දඬුවම් ලැබිය හැකි වරදක් බවත් මතක තබාගන්න

අපරාධකරුවන් අල්ලන්නට පොලිසියට සිවිල් ඇඳුමින් රාජකාරි කිරීමට සිදුවන බව මහජනතාව වන අපි තේරුම් ගන්නෙමු. නමුත් වර්තමානයේ මංකොල්ලකරුවන්ද පොලිසිය ලෙස පෙනී සිටිමින් අපරාධ කරන බැවින්, මහජනතාව තුළ ඇත්තේ දැඩි අනාරක්ෂිත හැඟීමකි.

එබැවින්, සිවිල් ඇඳුමින් යම් මෙහෙයුමක් සඳහා යන විට, පුද්ගලයෙකු අත්අඩංගුවට ගැනීමට හෝ සෝදිසි කිරීමට පෙර, ඔබගේ පොලිස් නිල හැඳුනුම්පත මහජනතාවට පැහැදිලිව පෙන්වා ඔබේ අනන්‍යතාවය මුලින්ම තහවුරු කිරීමට කටයුතු කරන්නේ නම්, එය මහජනතාව සහ පොලිසිය අතර ඇති විශ්වාසය තහවුරු වීමටත්, ඔබේ රාජකාරියට මහජන සහය නොඅඩුව ලැබීමටත් විශාල හේතුවක් වනු ඇත. විනිවිදභාවය යනු විශ්වාසයේ පදනමයි.

නීතිය ගැන දැනුවත් වීම ඔබටත්, ඔබේ පවුලටත් ආරක්ෂාවකි. 🇱🇰

සැකසුම: නීතිඥ නාලින්ද දිසානායක

මේ වටිනා තොරතුරු ඔබේ මිතුරන්ටත් දැනගන්න හැකිතාක් Share කරන්න. නීතිය ගැන සරලව දැනගන්න Law Guide පිටුවට Like කරන්නත් අමතක කරන්න එපා.

#නීතිය

🚨 බැලූ බැල්මට සාමාන්‍ය වුණත් නීතියෙන් දඩ කන යතුරුපැදියේ වැරදි පුරුදු.🚨

ලංකාවේ මහමග යනකොට අපේ ඇහැට නිතරම හුරුවුණු, බොහොම සාමාන්‍ය දසුන් කිහිපයක් තියෙනවා. 🏍️ හුඟක් වෙලාවට අම්මයි තාත්තයි මැද්දෙන් දරුවෙක්ව තියාගෙන යනවා 👨‍👩‍👦, එහෙමත් නැත්නම් ආදරණීය තාත්තා කෙනෙක් තමන්ගේ පුංචි දරුවාව යතුරුපැදියේ ඉන්ධන ටැංකිය උඩින් තියාගෙන යනවා 👶. තවත් වෙලාවකට යාළුවෝ තුන්දෙනා ජොලියේ "ත්‍රිබල්" දාලා යනවා. ඒ වගේම අපිට නිතර දකින්න ලැබෙන තවත් දසුනක් තමයි යතුරුපැදියේ පිටුපස යන සමහරක් දෙනෙක් දෙපසට පාද විහිදා වාඩි වෙන්නේ නැතුව එක පැත්තකට පමණක් කකුල් දෙක දාගෙන ගමන් කරන එක. අපේ රටේ යාපනය, කිලිනොච්චිය, වවුනියාව වැනි ප්‍රදේශවලත්, විශේෂයෙන්ම උතුරු පළාතේ සාරිය 🥻 වැනි සාම්ප්‍රදායික ඇඳුම් අඳින කාන්තාවන් 👩 අතරත් මේ ඉඳගැනීමේ රටාව ගොඩක් ප්‍රචලිතයි. මේ දේවල් අපේ සමාජයට සහ සංස්කෘතියට කොච්චර බද්ධ වෙලාද කිව්වොත්, බැලූ බැල්මට මේ කිසිම දෙයක වැරැද්දක් අපිට පේන්න නෑ. ඒත්, මේවා අපිට කොච්චර සාමාන්‍ය දේවල් වුණත්, ලංකාවේ නීතියට අනුව ⚖️ මේ විදිහට මහමග යන එක ඇත්තටම නිවැරදිද? 🤔
යතුරුපැදියක පසුපස ආසනයේ ඉඳගෙන යා යුතු නිවැරදි ආකාරයක් ගැන අපේ රටේ නීතියේ කොහේ හරි සඳහන් වෙනවාද? 🧐

ඔව්, ඇත්තටම සඳහන් වෙනවා. ✔️ බොහෝ දෙනෙක් නොදැන හිටියාට, නීතියට අනුව මෙලෙස එක පැත්තකට හැරී යතුරුපැදියක ගමන් කිරීම වරදක්. 🚫👮‍♂️

අපේ රටේ මෝටර් රථ ප්‍රවාහන පනතේ 158 (1) වගන්තියෙහි 📖️ යතුරුපැදියක මගීන් රැගෙන යාම පිළිබඳව ඉතාමත් පැහැදිලිව, අකුරක් නෑර මෙන්න මේ ආකාරයෙන් සඳහන් කරලා තියෙනවා📌️

🏛️ "158 (1). පැති රථයක් අනුයුක්ත කර නොමැති මෝටර් සයිකලයක රියැදුරකු විසින්, එය මහා මාර්ගයක පාවිච්චි කරනු ලබන විට, එක් තැනැත්තෙකුට වැඩි ගණනක් එහි නොගෙන යා යුතු අතර, රියදුරෙකුගේ ආසනය පිටුපස ඊට සුරක්ෂිත ලෙස සවි කරන ලද ආසනයක සයිකලේ දෙපසට පාද විහිදා වාඩි වී සිටින ආකාරයෙන් හැර අන්‍යාකාරයකින් ඒ තැනැත්තා නොගෙන යා යුතුය." ⚖️

මේ නීතිමය වගන්තිය සරලව තේරුම් ගත්තොත් ඉන් කියවෙන්නේ 💡, පැති රථයක් නැති සාමාන්‍ය යතුරුපැදියක රියදුරාට අමතරව ගෙන යා හැක්කේ එක් අයෙකු පමණක් බවත් ☝️, ඒ පුද්ගලයා අනිවාර්යයෙන්ම යතුරුපැදියේ දෙපසට පාද විහිදා (දෙපැත්තට කකුල් දමා) වාඩි වී ගමන් කළ යුතු බවත්ය. 🏍️✅

ඒ වගේම මේ නීතිමය වගන්තියෙන් කියවෙන තවත් ඉතාමත් වැදගත් කාරණාවක් තමයි, යතුරුපැදියේ පිටුපසින් එක් අයෙකුට වඩා රැගෙන යා නොහැකි වීම. ☝️ අපේ සමාජයේ හුඟක් වෙලාවට අම්මයි තාත්තයි මැද්දෙන් දරුවෙක් තියාගෙන යනවා 👨‍👩‍👦, සමහර වෙලාවට කුඩා දරුවන්ව යතුරුපැදියේ ඉන්ධන ටැංකිය උඩ තියාගෙන යනවා 👶🏍️, එහෙමත් නැත්නම් යාළුවෝ තුන්දෙනා එකට "ත්‍රිබල්" දාලා යන අවස්ථා අනන්තවත් දකින්න ලැබෙනවා. 🤦‍♂️ හැබැයි බැලූ බැල්මට මේ දේවල් අපිට කොච්චර සාමාන්‍ය වුණත්, මේ නීතියට අනුව නම් ඒ සියලුම ක්‍රියාවන් සම්පූර්ණයෙන්ම වැරදියි! 🚫 නීතියෙන් ඉතාමත් පැහැදිලිවම කියන්නේ යතුරුපැදියක රියදුරාට අමතරව ගමන් කළ හැක්කේ එක් මගියෙකුට පමණක් කියන එකයි. ⚠️️

ඒ අනුව කරුණු සලකා බැලීමේදී ඉතාමත් පැහැදිලි වන කාරණාව නම්, යතුරුපැදියක පිටුපස එක් පසකට පමණක් දෙපා පවතින පරිදි ගමන් කිරීම මෙන්ම, කුඩා දරුවන් හෝ වේවා එක් අයෙකුට වඩා යතුරුපැදියේ රැගෙන යාම යන මේ සියලුම ක්‍රියාවන් මෝටර් රථ ප්‍රවාහන පනතේ 224 වන වගන්තිය යටතේ දඩ මුදලකට යටත් විය හැකි, දඬුවම් ලැබිය යුතු වැරදි බවයි. ⚠️️💸

එමනිසා, නීතිය ගැන නිවැරදිව ඉගෙන ගෙන එය ඔබේ සාමාන්‍ය ජීවිතයේදී ක්‍රියාත්මක කරන්න. 🛡️ මේ විදිහට නීතිය දැනගෙන, නීත්‍යානුකූලව කටයුතු කළොත් ඔබට අපරාදේ දඩ මුදල් ගෙවන්න වෙලා ඔබේ මහන්සියෙන් හම්බකරන මුදල් නැතිවෙන එක වළක්වා ගන්න පුළුවන්. 💰🛑 ඒ වගේම මහමග රස්තියාදු වීම් සහ සමහර වෙලාවට රථවාහන පොලිසියේ නිලධාරීන් එක්ක ඇතිවෙන අනවශ්‍ය අඬදබර වීම් 🗣️, හිත් රිදවීම් සේරම මගහරවා ගන්න පුළුවන්. 🤝

මොකද මේක ඔබට සහ මට බැලූ බැල්මට හරිම සුළු දෙයක්, එහෙමත් නැත්නම් සාමාන්‍ය දෙයක් වශයෙන් පෙනුණත්, නීතිය ඉදිරියේ එය වරදක්.
🛑 ඒ නිසා මහමග රාජකාරි කරන පොලිස් නිලධාරීන්ට ඒ වෙනුවෙන් නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන්න සිද්ධ වෙනවා. 👮‍♂️🚓 එතකොට නීතිය නොදැන ඒගොල්ලොත් එක්ක රණ්ඩු වෙලා කිසිම වැඩක් නෑ. ඒක නිසා මේ නීතිය ගැන අදම දැනුවත් වෙන්න. 🧠 ඒ විදිහට වැරදි නොකර හිටියාම කිසිම ප්‍රශ්නයක් වෙන්නේ නෑ. ✨

✍️ සැකසුම: නීතිඥ නාලින්ද දිසානායක.

මෙම තොරතුරු ඔබේ මිතුරන් අතරත් බෙදා හැර ඔවුන්වද දැනුවත් කරන්න. 🔄📲

නීතිය ගැන නිවැරදිව දැනුවත් වන්න, Law Guide සමඟ රැඳී සිටින්න. 🤝📖

🌟 මෙම ලිපිය ඔබට වැදගත් යැයි හැඟේ නම්, තවත් අයෙකුට දැනගැනීම සඳහා Like කර Share කරන්න! 🔄👍

❓ ඔබට මේ සම්බන්ධයෙන් කිසිදු ගැටලුවක් ඇත්නම් පහතින් Comment කරන්න. 💬👇

📢 Published by admins of Law Guide 📚⚖️

🚦 👮‍♂️ 🚸 🇱🇰 🏍️ ⚖️

⚖️ වෙනත් අයෙකුගේ ක්‍රියාවක් ඔබට වධයක් වූ විට මහජන පීඩා නීතියෙන් සහනය පතන්නේ කෙසේද?

සමාජයේ ජීවත් වන පුරවැසියන් වශයෙන් අප සැමට නිදහසේ සහ සාමකාමීව අපගේ දේපළ භුක්ති විඳීමේ අයිතියක් පවතී 🏡✨. නීතියේ දැක්වෙන "Sic utere tuo ut alienum non laedas" 📜 යන සුප්‍රකට ලතින් සිද්ධාන්තයෙන් කියවෙන්නේ ද, කිසිම පුද්ගලයෙකු තම දේපළ වෙනත් පාර්ශවයකට කරදරයක්, අවහිරයක් හෝ පීඩාවක් වන අසාධාරණ ආකාරයෙන් භාවිතා නොකළ යුතු බවයි. එහෙත් යම් හෙයකින් සමාජයේ බහුතරයකට පීඩාවක් වන අන්දමේ කටයුත්තක් සිදුවුවහොත්, ඊට එරෙහිව නීතිය ක්‍රියාත්මක වන්නේ කෙසේද? අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහය යටතේ විස්තර වන "මහජන පීඩා"🛑 නීතිමය තත්ත්වය මහජනතාවට ඉතා සරලව සහ පැහැදිලිව අවබෝධ කර ගැනීම අතිශය වැදගත් වේ.

🏛️ මහජන පීඩාවක් අධිකරණයට වාර්තා කිරීම සහ කොන්දේසි සහිත ආඥාව

යම් ප්‍රදේශයක මහජන පීඩාවක් පවතින බවට පොලිසිය හරහා හෝ පීඩාවට පත් පුද්ගලික පාර්ශවයක් හරහා මහෙස්ත්‍රාත්වරයෙකු වෙත තොරතුරු වාර්තා කිරීමෙන් අනතුරුව නෛතික ක්‍රියාවලිය ආරම්භ වේ 📝. මෙහිදී පළමුවෙන්ම සිදුවන්නේ පීඩාවට පත් පාර්ශවයෙන් සහ අනෙකුත් අදාළ ආයතනවලින් මහෙස්ත්‍රාත්වරයා විසින් ඒක පාර්ශවිකව සාක්ෂි සටහන් කර ගැනීමයි 🗣️. පීඩාවේ ස්වභාවය අනුව ඊට අදාළව මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය 🌳, භූ විද්‍යා සහ පතල් කාර්යාංශය ⛏️, ගොඩනැගිලි පර්යේෂණ ආයතනය 🏢 හෝ වාරිමාර්ග දෙපාර්තමේන්තුව 💧 වැනි ආයතනවලින් ද සාක්ෂි ලබා ගැනීම මහෙස්ත්‍රාත්වරයා විසින් සිදු කරනු ලබයි.
ඉදිරිපත් වූ එම සාක්ෂි සලකා බැලීමෙන් පසු, අදාළ පීඩාව වළක්වාලීම සඳහා මහෙස්ත්‍රාත්වරයා විසින් වගඋත්තරකරු වෙත "කොන්දේසි සහිත ආඥාවක්" ⚖️ නිකුත් කරනු ලැබේ. මෙම ආඥාව මගින් නිශ්චිත කාලයක් ඇතුළත අදාළ බාධකය ඉවත් කරන ලෙසට 🚧, කර්මාන්තය නවතා දමන ලෙසට 🏭, වෙළඳපොලෙන් යම් භාණ්ඩ ඉවත් කරන ලෙසට 🛒, අනතුරුදායක ගොඩනැගිල්ලක් ඉදි කිරීම වළක්වන ලෙසට හෝ ඊට මුක්කු ගසන ලෙසට 🏗️, ද්‍රව්‍ය බැහැර කරන ක්‍රමය වෙනස් කරන ලෙසට ♻️, අනතුරුදායක ගසක් කපා දමන ලෙසට 🪓 හෝ ළිඳක්/වලක් වටා වැටක් ඉදිකරන ලෙසට නියෝග කළ හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස, සති දෙකක් ඇතුළත අදාළ පීඩාව ඉවත් කරන ලෙස වගඋත්තරකරුට නියෝග කිරීම දැක්විය හැකිය.

📜 නියෝගය භාරදීම සහ නීතිමය විධිමත්භාවය

අධිකරණය මගින් නිකුත් කළ මෙම කොන්දේසි සහිත ආඥාව වගඋත්තරකරු වෙත භාර දිය යුත්තේ අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහයේ 99(1) වගන්තියට අනුව පිස්කල් නිලධාරියෙකු මාර්ගයෙනි 👮‍♂️. යම් හෙයකින් වගඋත්තරකරු මඟහරින්නේ නම්, 99(2) වගන්තියට අනුව අදාළ ආඥාවේ පිටපතක් ඔහුගේ පදිංචි ස්ථානයේ හෝ අදාළ දේපළෙහි කැපී පෙනෙන ස්ථානයක අලවා දැනුම් දීම නීත්‍යානුකූල වේ 📌.

බොහෝ දෙනෙකුට පවතින ගැටලුවක් වන්නේ, මෙලෙස ආඥාවක් නිකුත් කිරීමෙන් පසු එය ඉටු කළේදැයි බැලීමට අධිකරණය විසින් කැඳවීම් දිනයක් 📅 ලබා දිය යුතුද යන්නයි. එහෙත් අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහයේ 98(2) වගන්තියට අනුව එලෙස කැඳවීම් දිනයක් ලබා දීම අනවශ්‍ය වන අතර, එය නඩුකරයේ කාර්ය පටිපාටිය අවිධිමත් කිරීමට හේතු විය හැකි බව නීතියේ පැහැදිලිව දක්වා ඇත. එසේම යම් සමාගමක් හෝ සංස්ථාගත මණ්ඩලයක් විසින් මෙවැනි මහජන පීඩාවක් සිදු කරන්නේ නම්, අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහයේ 100(2) වගන්තියේ අතුරු විධානයට අනුව එම සමාගම්වලට එරෙහිව ද මහජන පීඩා නඩු පැවරීමේ සම්පූර්ණ බලය අධිකරණයට පවතී 🏛️.

🌿 පරිසර ආරක්ෂණ බලපත්‍ර (EPL) සහ මහජන පීඩා

කර්මාන්තකරුවෙකු ජාතික පාරිසරික පනතේ 29 වන වගන්තිය යටතේ පරිසර ආරක්ෂණ බලපත්‍රයක් (EPL) 📄 ලබාගෙන ඇති අවස්ථාවකදී, ඔහුට එරෙහිව මහජන පීඩා නඩුවක් පවත්වාගෙන යා හැකිද යන්න නිතර පැන නගින ප්‍රශ්නයකි. සාමාන්‍යයෙන් එවැනි බලපත්‍රයක් ඇති විටෙක මහජන පීඩා නඩුකරයක් පවත්වාගෙන යා නොහැකි බව කියැංනම් එන්ටර්ප්‍රයිසස් ලිමිටඩ් එදිරිව අබේසිංහ සහ තවත් අය [(1994)(2) SLR 271] යන නඩු තීන්දුවේදී තහවුරු කර ඇත 👨‍⚖️. එහෙත්, අදාළ කර්මාන්තකරු එම බලපත්‍රයේ කොන්දේසි උල්ලංඝනය කරමින් කටයුතු කරන්නේ නම්, ඊට එරෙහිව පියවර ගැනීමේ අධිකරණ බලය මහෙස්ත්‍රාත්වරයා සතුව නොවෙනස්ව පවතී.

👥 මහජන පීඩා සහ පුද්ගලික පීඩා අතර වෙනස හඳුනාගැනීම

මහජන පීඩාවක් (Public Nuisance) සහ පුද්ගලික පීඩාවක් (Private Nuisance) 🆚 යනු නීතියේ පැහැදිලිව වෙන් කර හඳුනාගත යුතු තත්ත්වයන් දෙකකි. අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහයේ IX වන පරිච්ඡේදය යටතේ සහන ලබාගත හැක්කේ මහජන පීඩාවන් සඳහා පමණි. උදාහරණයක් ලෙස යම් නිවසක සිටින කීපදෙනෙකුට පමණක් බාධාවක් වන ශබ්දයක් 🔊, විශාල පිරිසකට පීඩාවක් යැයි පවසමින් මහජන පීඩා යටතේ නඩු පැවරිය නොහැක. මෙම නීතිමය තත්ත්වය සෝමපාල ප්‍රනාන්දු එදිරිව S. C. ප්‍රනාන්දු [(2002)(3) SLR 388] සහ නායර් එදිරිව කොස්තා (28 NLR 386) යන නඩු තීන්දු මගින් ඉතා මැනවින් විග්‍රහ කර ඇත. තවද, යම් පුද්ගලයෙකු කාලාන්තරයක් තිස්සේ යම් බාධාකාරී කටයුත්තක් කරගෙන ආ පමණින් එය මහජන පීඩාවක් නොවන බවට තර්ක කළ නොහැකි බව ෆොරස්ට් එදිරිව ලීෆ් (13 NLR 119) නඩු තීන්දුවේ පැහැදිලිව දක්වා ඇත.

🧑‍⚖️ වගඋත්තරකරුගේ අයිතිවාසිකම් සහ නඩු විභාගය

තමා වෙත ලැබුණු කොන්දේසි සහිත ආඥාව අසාධාරණ යැයි වගඋත්තරකරුට හැඟී යන්නේ නම්, ඔහු කළ යුත්තේ අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහයේ 98(2) වගන්තියට අනුව ලබා දී ඇති කාලය අවසන් වීමට පෙර මෝෂන් පත්‍රයක් 📑 මාර්ගයෙන් අධිකරණයට කරුණු වාර්තා කර අදාළ නියෝගය අවලංගු කරන ලෙස හෝ සංශෝධනය කරන ලෙස ඉල්ලා සිටීමයි. මෙහිදී අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහයේ 101 වන වගන්තිය යටතේ පැමිණිල්ල දැනුවත් කර නඩුව විභාගයට ගනු ලබන අතර, නඩු විභාගය ආරම්භ කළ යුත්තේ පළමුවෙන් වගඋත්තරකරු විසිනි ⚖️. මෙය ග්‍රීනා ප්‍රනාන්දු එදිරිව ටෙක්ලා සපරමාදු [(1990)(1) SLR 270] නඩු තීන්දුව මගින් තහවුරු කර ඇති අතර, වගඋත්තරකරුගේ සාක්ෂි අවසන් වූ පසු පැමිණිල්ලේ සාක්ෂි ඉදිරිපත් කළ යුතු බව ඩබ්ලිව්. කුලරත්න එදිරිව වී. ධර්මදාස (CA අංක 153/97) නඩුවේදී තීරණය කර ඇත. ඉන් පසුව 101(2), 101(3), 102 සහ 103 වගන්ති ප්‍රකාරව ඉදිරි කටයුතු අධිකරණය විසින් සිදු කරනු ලබයි.
මෙහිදී තීරණ ගැනීමේ පහසුව සඳහා අදාළ ස්ථානයට ගොස් පරීක්ෂා කිරීමේ බලය 🔍 මහෙස්ත්‍රාත්වරයා සතු වුවද, එය ප්‍රායෝගිකව සිදු කළ යුතු බව Aron Singho v. Buultjens (48 NLR 285) නඩු තීන්දුවේ දැක්වේ. එනම්, අධික ශබ්දයක් වැනි දෙයක් හුදෙක් ස්ථානීය පරීක්ෂණයකින් පමණක් විනිශ්චය කළ නොහැකි බැවිනි.

⚠️ අධිකරණ නියෝගය පැහැර හැරීමේ විපාක

වගඋත්තරකරු නියමිත කාලය තුළ අධිකරණ නියෝගය ක්‍රියාත්මක නොකළහොත්, පැමිණිලිකරු ඒ බව මෝෂන් පත්‍රයක් හරහා අධිකරණයට දැනුම් දිය යුතුය. එහිදී මහෙස්ත්‍රාත්වරයා විසින් 100(2) වගන්තිය යටතේ පෙර දුන් කොන්දේසි සහිත ආඥාව "නියත ආඥාවක්" 🛑 බවට පත් කරන අතර, 102 වගන්තිය යටතේ එය ඉටු කිරීමට තවත් කෙටි කාලයක් (උදාහරණයක් ලෙස සති දෙකක්) ⏳ ලබා දෙයි. එම කාලය තුළ ද වගඋත්තරකරු නියෝගය කඩ කළහොත්, ලංකා දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ 185 වගන්තිය යටතේ ඔහු දඬුවම් ලැබීමට යටත් වේ ⚖️.

අවසාන වශයෙන් අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහයේ 103 වගන්තියට අනුව, අදාළ පීඩාව අධිකරණය මැදිහත් වී ඉවත් කරන අතර, ඒ සඳහා යන වියදම වගඋත්තරකරුගේ චංචල දේපළ තහනම් කර විකිණීමෙන් අය කර ගනු ලබයි 💰. එපමණක් නොව, දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ 185 වගන්තියට අනුව වගඋත්තරකරු අත්අඩංගුවට ගෙන 🚓 දඬුවම් ක්‍රියාත්මක කිරීමට ද අධිකරණය නිසි පියවර ගනු ඇත. නීතියේ මෙම ප්‍රතිපාදන මහජනතාවගේ සාමකාමී ජීවත්වීමේ අයිතිය සුරක්ෂිත කිරීම වෙනුවෙන්ම නිර්මාණය වී ඇති බලගතු ආයුධයක් බඳුය 🛡️.

සැකසුම: නීතිඥ නාලින්ද දිසානායක.

ඔබට මෙම නීතිමය කරුණු සම්බන්ධයෙන් යම් ගැටලුවක් හෝ ප්‍රශ්නයක් තිබෙනවාද? 🤔 පහතින් Comment 💬 කරන්න! මේ වටිනා නීතිමය තොරතුරු තවත් කෙනෙකුට දැකගන්න, ඉගෙන ගන්න අනිවාර්යයෙන්ම Share 🔄 කරන්න. ඒ වගේම Like 👍 එකක් දාලා සහයෝගය දක්වන්නත් අමතක කරන්න එපා!👍

📢 Published by admins of Law Guide 📚⚖️

#නීතිය #මහජනපීඩාව #නීතිඋපදෙස්