Sri Parami Rajapaksha

සූර්‍යයා මීන රාශියේ සිට මේෂ රාශියට සංක්‍රමණය වීම, අස්වනු නෙලීමේ අවසානය සනිටුහන් කරමින් සිංහල හා හින්දු අලුත් අවුරුද්ද බක් මාසයේ උදාවෙයි. "බක්" යන්නෙහි සිංහල අරුත වන්නේ "විශාල", "භාග්‍යවත්" ලෙස වන අතර මේ අරුත් ගෙන භාග්‍යවත් මාසය ආරම්භ වෙයි. ශ්‍රී ලාංකීය ජන සමාජය තුළ බක් මාසයට හිමිවන්නේ සුවිශේෂී ස්ථානයකි. එයට හේතුව නම් අලුත් අවුරුදු උදාවයි. මේ අවුරුද්ද හා සබැඳි බොහෝ චාරිත්‍ර සහ සංස්කෘතිකාංග දැක ගත හැකි වේ. මේ ලිපිය අවුරුද්ද හා සබැඳි සංස්කෘතිකාංග හා චාරිත්‍ර තුළ ඇති මනෝවිද්‍යාත්මක පදනම පිළිබඳවයි.

අවාසනාවකට මේ වන විට බොහෝ අවුරුදු චාරිත්‍ර හා සංස්කෘතිකාංග මිනිසුන් විසින් මඟ හැර තිබුණද ඒවා තුළ බොහෝ දේ ගන්නට ඇත. අවුරුදු චාරිත්‍ර ආරම්භ වන්නේ අවුරුදු දිනම නොව ඊට පෙර සිටයි. නව සඳ බැලීම, පරණ අවුරුදු ස්නානය, පුණ්‍ය කාලය, ආහාර පිසීම, වැඩ ඇල්ලීම, ගණුදෙනු කිරීම, ආහාර අනුභවය, හිසතෙල් ගෑම, රැකි රක්ෂා සඳහ පිටත්ව යාම චාරිත්‍ර වන අතර නෑගම් යාම, ජන ක්‍රීඩා සපිරි අවුරුදු උත්සව පැවැත්වීම විශේෂ අංග වේ.

පුරාණ මුතුන් මිත්තන්ගේ සිට පැවත එන අවුරුදු සිරිතෙහි ප්‍රධාන ලෙස විග්‍රහ වෙන මනෝවිද්‍යාත්මක පසුබිමක් නැති උනද එහි මනෝවිද්‍යාත්මක හරයක් ඇතැයි සිතමි. එය මෙසේ විග්‍රහ කරමු. අලුත් අවුරුද්ද ආරම්භය සනිටුහන් වන්නේම ස්වාභාව ධර්මය සබැඳිවය. අස්වනු නෙලාගෙන , ගස් වැල් අලුත් පණක් ලබන කාලයේදි මිනිසාද ස්වාභාව ධර්මයට පරිසරයට ලබැඳි වෙයි. මනසේ සහනයට, නීරෝගී මනසකට ස්වාභාවික පරිසරය මනා ඉවහල් වේ. මේ අවුරුදු කාලයේදි මිනිසුන් පරිසරය සමඟ ගණුදෙනු කිරීම මඟින් ඔවුන්ගේ ජීවත තුළ තිබූ තිබෙන බොහෝ ප්‍රශ්න ගැටලු පසෙකින් තබා නිදහසක් ලබා ගනි.මනස සැහැල්ලු කරගනි. මෙහි නව සඳ බැලීම පළවෙනි අවුරුදු චාරිත්‍රය වෙයි. අතීතයේදි චන්ද්‍ර මාස ක්‍රමය අනූව අවුරුද්ද ,මාස ගණනය කරන ලදි.මෙය් සිංහල හින්දු ජනයා අතර පමණක් නොව ඉස්ලාම් ආගමද සබැඳි දෙයකි. මෙහිදි ඉහත සඳහන් කලාක් මෙන් ස්වාභාව සෞන්දර්ය සමඟ ඇති කරගන්නා ගණුදෙනුවක් වන් අතර පරිසරය සමඟ මනා සබඳතාවක් ගොඩ නඟා ගැනීම යහපත් සෞඛ්‍ය ලක්ෂණයකි. එසේම අතීතයේදි බොහෝ ශිෂ්ඨාචාරවල මෙන්ම ආයුර්වේදය තුළදීද සඳට මනෝවිද්‍යාත්මක වටිනා කමක් ලබා දී ඇත. ඔවුන් පිළිගනු ලබන්නේ සඳෙහි වෙනස් වීම් මිනිස් මනසට හා ශරීරයට බලපාන බවයි. ඔවුන් සඳ බලා ස්ත්‍රී ඔසප් චක්‍රය ගනන් බැලීමටද පුරුදු වී සිට ඇත. ඒ අනූව නව සඳ බැලීමේ චාරිත්‍රය තුළද වටිනා කමක් ගැබ්ව ඇත.

එසේම අනික් වැදගත් අවස්තාවක් වන්නේ පුණ්‍ය කාලයයි. මේ කාලයේදි සියලු වැඩ අතහැර ආහාර ගැනීම අතහැර පුණ්‍ය කටයුතු වල නිරත වෙයි. මෙහි චාරිත්‍රානුකූල පැතිකඩ සහ පොදු මතය පසෙක තබා මනෝවිද්‍යාත්මක පැහැදිලි කිරීමක් ලබා දීමට වෑයම් කරමි. පැරණි සමාජය තුළ සිදු වූ මෙම චාරිත්‍රය පිළිබඳව නොව නවීන සමාජයට අදාළව මෙය විග්‍රහ කරමි. උදේ සිට රාත්‍රිය පහු වන තුරුම විවිධ වැඩ රාජකාරි වල නියැලෙන මිනිසුන් ප්‍රශ්න හැල හැප්පීම් රැසකට මැදි වී අවුරුද්දක් මුලුල්ලේම වැඩ වලට ප්‍රශ්න හැල හැප්පීම් වලටම පමණක් මුහුණ දෙන මිනිස්සුන්ට තමාගේ මනස සුවපත් කරගැනීමට කාලයක් නොමැති තරම්මය.

ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයට අනූව සෞඛ්‍ය නම් ලෙඩ රෝග වලින් තොර වීම පමණක් නොවන අතර ශාරීරික මානසික සමාජීය යහපැවැත්ම සෞඛ්‍ය වේ. මීට වඩා පුලුල් ලෙස සෞඛ්‍ය විග්‍රහ කළ හැකිය මෙයට ආධ්‍යාත්මික, සෞන්දර්යාත්මක, වෘත්තීමය යහපැවැත්මද අත්‍යාවශ්‍ය වේ. නමුත් වර්තමාන සමාජය තුළ එම යහපැවැත්ම සාදා ගැනීමට කාලයක්ද මිනිස්සුන්ට නැත. එසේ වූ කල්හි පුණ්‍ය කාලය තුළ සියලු වැඩ රාජකාරි අතහැර ආගමික කටයුතු වල නිරත වීම මනස සංසුන් වීමටද මනසේ ඒකාග්‍රතවයටද ලිහිල් වීමටද උපකාරි වේ. ඉහත සඳහන් කළ එක් එක් යහපැවැත්මවල් එකිනෙක වෙන් වෙන්ව නොව අන්තර් සම්බන්දතාවන් ඔස්සේ මිනිසෙකු නිර්මාණය වේ. ආධ්‍යාත්මික ලෙස සංතෘප්ත වීමට මෙම කාලය මැනවින් ඉවහල් වේ. තවත් ලෙසකින් මෙය චිකිත්සාවකි. එයට හේතුවනම් මේ කාලයේ අතීත සිරිතක් වූවේ ඉෂ්ට දේවතානුස්මරණය වේ. එනම් අවුරුදක් පුරාවට තමා රැකි දේවතාවාට පිං දීමයි. මෙය කෘතඥපූර්වක වීමකි. මෙය gratitude journal එකකට සමාන යමකි. එය මනස සැහැල්ලු විමකි. එසේම මෙතෙක් ගෙවා දැමූ ජීවිතය නැවත මෙනෙහි කොට අඩු පාඩු වැරදි නිවැරදි කරගෙන නව වසර නැවුම්ව ආරම්භයට මෙය උපකාරි වේ.

ඉන් පසුව උදාවන්නේ අලුත් අවුරුද්දයි. අලුත් අවුරුදු උදාව චාරිත්‍රානුකූලව බොහෝ සෙයින් වැදගත් කාල හෝරාවකි. ඉන් පසුව පවුලේ සියලුම දෙනා එකතුව අලුතින් ගත් ඇදුම් පැළදුම්ද ඇද ලිප ගිනි මෙලවීමට සූදානම් වෙයි. පැරණි අවුරුද්දේ තිබූ බර එහෙමත් නැතිනම් අනවශ්‍ය ලෙස පිරුනු මනසින් නිදහස්ව අලුත් සිතුම් පැතුම් නිදහසක් සමඟ අලුත් මිනිසෙකු ලෙස වැඩ කටයුතු කිරීමට සූදානම් වෙයි. කිරි ඉතිරවීම තුළ වෙනස්ම දෙයක් පැහැදිලි කිරීමට නොමැති උවද පහුගිය අවුරුදු සමයේ මට වැටහුනු දෙයනම් මෙය සිදුකරන අවස්තාවේ සියලුම දෙනා අවධානය ලබා දෙන්නේ මේ කිරි මුට්ටියටයි. එය එක් අතකින් භාවනාවක් මෙන් කර්තව්‍යකි. හේතුවනම් කිරි ඉතිරෙන වේලාව ඇසි පිය නොහෙලා එක් සිතින් යුතුව බලා සිටි. සුලු වේලාවකට හෝ එසේ මනස එක් තැනකට ගත හැකි වීම වටින බව මාගේ අදහසයි. එසේම ධනාත්මක චින්තනයන්ගෙන් පෝෂණය වී නව පනක් ලැබීම සිදුවේ.

ඊළඟට එලැබෙන නැකැත් සියලු දෙනාගේම ප්‍රියතම නැකැත් වනු ඇති. ආහාර අනුභවය, ගණුදෙනු කිරීම, වැඩ ඇල්ලීම ඊළඟ චාරිත්‍ර වේ. පැය ගනනක් නිරාහාරව සිට පවුලේ සියලු දෙනා එක්ව පහනක් දල්වා පවුලේ වැඩිහිටියාගේ සිට පොඩිහිටියා ලෙස පිළිවෙලට ආහාර බෙදා අනුභව කිරීම ආරම්භ කරයි. එසේම ගනුදෙනු කිරීමෙදි පැරැන්නන් ළිඳ සමඟද ගනුදෙනු කර ඇත. ඊළඟට වැඩ ඇල්ලීම, එනම් තමාගේ රාජකාරි නැවත ආරම්භ කරයි. මේ චාරිත්‍ර ඉටු කිරීමේදි වැඩිහිටියන්ට සහ සියලුම දෙනාට ගරු කිරීම සිදුවේ. ඇමරිකානු මනෝවිද්යාඥය ඇල්බර්ට් බාඳුරාගේ සමාජ ඉගෙනුම් න්‍යාය (Social learning theory) අනූව ඉගෙනීම සිදු වන්නේ නිරීක්ෂණය මඟිනි. මෙම අවස්තාවේදි අනිකුත් පවුලේ සාමාජිකයන් ගරුත්වයන් පෙන්වන ආකාරය එකිනෙකාට සහයෝගය දෙන ආකාරය ගනු දෙනු කරන ආකාරය පොඩිහිටියන් බලා සිටි. මෙම ගුණ ධර්ම ඔවුන් ඉගෙන ගනි. ඔවුන් වැඩිහිටියන් වන විට අනිකාට ගරු කිරීමට වැඩිහිටියන් හදුනා ගැනීමට සහයෝගය ලබා දීමට ඔවුන්ද හුරු වේ. වර්තමාන කාර්‍යබහුල සමාජය තුළ මෙසේ ආදර්ශමත් ක්‍රියා පෙන්වීමට මීට වඩා හොද අවස්තා අවමය. එසේම තමාට උපකාර කළ අජීවි වතුවක් උවද ළිඳට පවා කෘතගුණ සැලකීම ආදර්ශමත් ක්‍රියාවකි. එසේම නවතා දැමු වැඩකටයුතු නැවත නිදහස් මනසකින් පෙර වැරදි නිවැරදි කර නැවත ආරම්භ කිරීමට අවස්තව උදා වේ. එසේම තම අරමුණු ඉටුකර ගැනීමේ ස්ථීර අධිෂ්ඨානයකින් වැඩ ඇල්ලීම සිදු කරයි.

මීළඟට හිස තෙල් ගෑම සහ වැඩ රාජකාරි සඳහා පිටත් වීමේ චාරිත්‍ර පැමිණෙයි. හිස තෙල් ගෑම පිළිබඳව ගැඹුරින් සළකා බැලිය හැකිය. බටහිර මනෝවිද්‍යාව / මනෝවෛද්‍ය විද්‍යාව තුළ මෙන්ම ආයුර්වේදය තුළදීද මිනිසාගේ මනස පිළිබඳව වැදගත් ස්ථානයක් ලැබී ඇත. පැරණි සෘෂිවරුන් සඳහන් කර ඇත්තේ ශීර්ෂ තෛල අභ්‍යන්ගය (හිස තෙල් ගෑම) හිසේ නීරෝගීබාවයට හේතු වන බවයි. එසේම අයුර්වේදය තුළ මනුෂ්‍ය ශරීරයේ ක්‍රියාකාරීත්වය කප (ජලය), පිත (අග්නිය), වාත(වාතය) ප්‍රධානත්වයෙන් සිදු වන බව විශ්වාස කරයි. අප්‍රේල් මාසයේදි ලංකාවට ඉර මුඳුන් වනවාත් සමඟම අධික උෂ්ණත්වයක් ඇති වේ. මේ සමඟ ශරීරයේ පිත වැඩිවන බව විශ්වාස කරයි. එයින් ඇතිවන ශරීර පීඩා අවම කර ගැනීමට නානු ගෑම උපකාරි වේ. එසේම හිස තෙල් ගෑමේදි යොදා ගන්නා කලාදුරු අල, කුංකුමප්පු , සුදු හදුන්, විෂ්ණු ක්‍රාන්ති, ගෝරෝචන, සස්සඳ මුල්, ඉරිවේරිය, නස්නාරන් මුල්, සැවන්දරා මුල්, නෙලුම් දඩු, ගොඩමානෙල් අල, බෙලිමුල්, වෙනිවැල්ගැට, ඊ තණ වැනි ඖෂධ ඉහළ ඖෂධීය ගුණයක් ඇති ලෙස සැලකේ. මේ අනූව හිස තෙල් ගෑමද මනෝවිද්‍යාත්මක වටිනාකමක් ඇති චාරිත්‍රයක් ලෙස හැඳින්විය හැකි වේ.

අලුතින් ගත් ඇදුම් ඇද වේලාවට රාජකාරි සඳහ නිවාඩු අවසන් කර ඊළඟට පිටත් වෙයි. දවස් තුන හතරක විශාල නිදහස් කාලයකින් පසුව තිබූ ආතතීන්ගෙන් මනස සැහැල්ලු කර වැරදි හදුනා ගෙන ඒවාට පිළියම්ද සොයා නිදහස් මිනිසකු ලෙස රාජකාරි සඳහ පිටත් වීමට හැකි වේ.

මීට අමතරව ජන ක්‍රීඩා නැගෑම් යාම වැනි ක්‍රියාකාරකම් අවුරුදු කාලය තවත් රසවත් කරයි. කාලයකින් හමු නොවුනු හිතවතුන් හමු වී සමාජ සබඳතා ශක්තිමත් කරගනි. එසේම ක්‍රීඩා කිරීම තුළින් ජය පැරදුම සමසිතින් විද දරා ගැනීමට උගනී. එසේම ශාරීරික සෞඛ්‍ය සඳහාද ජන ක්‍රීඩා වැදගත් කාර්‍යභාරයක් ඉටුකරයි.

එසේනම් සිංහල හා දමිළ අලුත් අවුරුදු චාරිත්‍ර තුළින් විශාල යහපතක් සියලුම දෙනාට සිදුවේ. බොහෝ විඩාබර කාලරාමුවකට පසුව දවස් තුන හතරක සැනසුමකට මෙම අවුරුදු උදාව මැනවින් ඉවහල් වේ. එසේම සමාජයක් තුළ ජීවත් වීමේදී පුද්ගලයකු සමාජ අනන්‍යතාවය හඳුනාගැනීම උපකාරි වේ. මෙම චාරිත්‍ර මුලු සමාජයක් එක්ව කරන විට පුද්ගලයින් එය අනුගමනය කිරීම සමාජ අනන්‍යතාවය හඳුනා ගැනීමට උපකාරි වේ. එසේම මාස්ලෝගේ අවශ්‍යතා ධූරාවලිය පහදන්නේ පුද්ගලයකු ධූරාවලියක ලෙස තම අවශ්‍යතා ඉටු කරගන්නා බවයි. එහිදි භෞතික අවශ්‍යතා, ආරක්ෂක අවශ්‍යතා ඉටු කර ගැනීමෙන් පසුව සමාජීය අවශ්‍යතා ඉටු කර ගනි. මෙහිදී පුද්ගලයකු තම සමාජයට අයිති වන බවට හැඟීම පුද්ගලයකු ඉහත ධූරාවලින්ට යොමු කරයි. චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර එලෙස ඉටු කිරීම පුද්ගලයකු තමා සමාජයට අයත් වන බවට හැඟෙයි.

එසේ බලන කල්හි අලුත් අවුරුදු චාරිත්‍ර එලෙසම ඉටු කිරීම එක් ආකාරයක මනෝචිකිත්සාවකි.

®️ ශ්‍රී පාරමි රාජපක්ෂ
මනෝවිද්‍යා කථිකාචාර්ය

https://youtu.be/W8AZiWZKZUw?si=x9R-95RzIKMXQJ02

ඔබත් වැඩ කල් දමන කෙනෙක්ද ?

මේ අලුත් මාසයක්.
1. අලුතින් දෙයක් ඉගෙන ගන්න
2. අලුත් short term goal එකක් හදාගන්න (උදාහරණයක් විදියට ඔයා ආස දෙයක් මේ මාසේ ඉවර වෙද්දි ගන්නවා. )
3. අලුතින් හොද පුරුද්දක් හදාගන්න
4. අලුත් කෑමක් try කරන්න
5. අලුත් තැනකට ගිහින් එන්න
6. අලුතින් වැඩක් පටන් ගන්න
7. අලුත් පොතක් කියවන්න
8. අලුතින් දෙයක් ලියන්න උත්සහ කරන්න
9. Saving goal එක ටිකක් වැඩි කරන්න බලන්න
10. අලුත් income එකක් හදාගන්න බලන්න
11. අලුතින් ඇදුමක්, සපත්තු ජෝඩුවක්, බෑග් එකක් , jewelries (gold ම නෙවේ) ගන්න
12. මාසේ වියදම් හදන්න

ජූලි මාසේ ඉවර වෙද්දි අලුත් මනුස්සයෙක් වෙන්න උත්සාහ කරන්න.
®️ ශ්‍රී පාරමි රාජපක්ෂ

සූර්‍යයා මීන රාශියේ සිට මේෂ රාශියට සංක්‍රමණය වීම, අස්වනු නෙලීමේ අවසානය සනිටුහන් කරමින් සිංහල හා හින්දු අලුත් අවුරුද්ද බක් මාසයේ උදාවෙයි. "බක්" යන්නෙහි සිංහල අරුත වන්නේ "විශාල", "භාග්‍යවත්" ලෙස වන අතර මේ අරුත් ගෙන භාග්‍යවත් මාසය ආරම්භ වෙයි. ශ්‍රී ලාංකීය ජන සමාජය තුළ බක් මාසයට හිමිවන්නේ සුවිශේෂී ස්ථානයකි. එයට හේතුව නම් අලුත් අවුරුදු උදාවයි. මේ අවුරුද්ද හා සබැඳි බොහෝ චාරිත්‍ර සහ සංස්කෘතිකාංග දැක ගත හැකි වේ. මේ ලිපිය අවුරුද්ද හා සබැඳි සංස්කෘතිකාංග හා චාරිත්‍ර තුළ ඇති මනෝවිද්‍යාත්මක පදනම පිළිබඳවයි.

අවාසනාවකට මේ වන විට බොහෝ අවුරුදු චාරිත්‍ර හා සංස්කෘතිකාංග මිනිසුන් විසින් මඟ හැර තිබුණද ඒවා තුළ බොහෝ දේ ගන්නට ඇත. අවුරුදු චාරිත්‍ර ආරම්භ වන්නේ අවුරුදු දිනම නොව ඊට පෙර සිටයි. නව සඳ බැලීම, පරණ අවුරුදු ස්නානය, පුණ්‍ය කාලය, ආහාර පිසීම, වැඩ ඇල්ලීම, ගණුදෙනු කිරීම, ආහාර අනුභවය, හිසතෙල් ගෑම, රැකි රක්ෂා සඳහ පිටත්ව යාම චාරිත්‍ර වන අතර නෑගම් යාම, ජන ක්‍රීඩා සපිරි අවුරුදු උත්සව පැවැත්වීම විශේෂ අංග වේ.

පුරාණ මුතුන් මිත්තන්ගේ සිට පැවත එන අවුරුදු සිරිතෙහි ප්‍රධාන ලෙස විග්‍රහ වෙන මනෝවිද්‍යාත්මක පසුබිමක් නැති උනද එහි මනෝවිද්‍යාත්මක හරයක් ඇතැයි සිතමි. එය මෙසේ විග්‍රහ කරමු. අලුත් අවුරුද්ද ආරම්භය සනිටුහන් වන්නේම ස්වාභාව ධර්මය සබැඳිවය. අස්වනු නෙලාගෙන , ගස් වැල් අලුත් පණක් ලබන කාලයේදි මිනිසාද ස්වාභාව ධර්මයට පරිසරයට ලබැඳි වෙයි. මනසේ සහනයට, නීරෝගී මනසකට ස්වාභාවික පරිසරය මනා ඉවහල් වේ. මේ අවුරුදු කාලයේදි මිනිසුන් පරිසරය සමඟ ගණුදෙනු කිරීම මඟින් ඔවුන්ගේ ජීවත තුළ තිබූ තිබෙන බොහෝ ප්‍රශ්න ගැටලු පසෙකින් තබා නිදහසක් ලබා ගනි.මනස සැහැල්ලු කරගනි.

එසේම අනික් වැදගත් අවස්තාවක් වන්නේ පුණ්‍ය කාලයයි. මේ කාලයේදි සියලු වැඩ අතහැර ආහාර ගැනීම අතහැර පුණ්‍ය කටයුතු වල නිරත වෙයි. මෙහි චාරිත්‍රානුකූල පැතිකඩ සහ පොදු මතය පසෙක තබා මනෝවිද්‍යාත්මක පැහැදිලි කිරීමක් ලබා දීමට වෑයම් කරමි. පැරණි සමාජය තුළ සිදු වූ මෙම චාරිත්‍රය පිළිබඳව නොව නවීන සමාජයට අදාළව මෙය විග්‍රහ කරමි. උදේ සිට රාත්‍රිය පහු වන තුරුම විවිධ වැඩ රාජකාරි වල නියැලෙන මිනිසුන් ප්‍රශ්න හැල හැප්පීම් රැසකට මැදි වී අවුරුද්දක් මුලුල්ලේම වැඩ වලට ප්‍රශ්න හැල හැප්පීම් වලටම පමණක් මුහුණ දෙන මිනිස්සුන්ට තමාගේ මනස සුවපත් කරගැනීමට කාලයක් නොමැති තරම්මය.

ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයට අනූව සෞඛ්‍ය නම් ලෙඩ රෝග වලින් තොර වීම පමණක් නොවන අතර ශාරීරික මානසික සමාජීය යහපැවැත්ම සෞඛ්‍ය වේ. මීට වඩා පුලුල් ලෙස සෞඛ්‍ය විග්‍රහ කළ හැකිය මෙයට ආධ්‍යාත්මික, සෞන්දර්යාත්මක, වෘත්තීමය යහපැවැත්මද අත්‍යාවශ්‍ය වේ. නමුත් වර්තමාන සමාජය තුළ එම යහපැවැත්ම සාදා ගැනීමට කාලයක්ද මිනිස්සුන්ට නැත. එසේ වූ කල්හි පුණ්‍ය කාලය තුළ සියලු වැඩ රාජකාරි අතහැර ආගමික කටයුතු වල නිරත වීම මනස සංසුන් වීමටද මනසේ ඒකාග්‍රතවයටද ලිහිල් වීමටද උපකාරි වේ. ඉහත සඳහන් කළ එක් එක් යහපැවැත්මවල් එකිනෙක වෙන් වෙන්ව නොව අන්තර් සම්බන්දතාවන් ඔස්සේ මිනිසෙකු නිර්මාණය වේ. ආධ්‍යාත්මික ලෙස සංතෘප්ත වීමට මෙම කාලය මැනවින් ඉවහල් වේ.

ඉන් පසුව උදාවන්නේ අලුත් අවුරුද්දයි. අලුත් අවුරුදු උදාව චාරිත්‍රානුකූලව බොහෝ සෙයින් වැදගත් කාල හෝරාවකි. ඉන් පසුව පවුලේ සියලුම දෙනා එකතුව අලුතින් ගත් ඇදුම් පැළදුම්ද ඇද ලිප ගිනි මෙලවීමට සූදානම් වෙයි. පැරණි අවුරුද්දේ තිබූ බර එහෙමත් නැතිනම් අනවශ්‍ය ලෙස පිරුනු මනසින් නිදහස්ව අලුත් සිතුම් පැතුම් නිදහසක් සමඟ අලුත් මිනිසෙකු ලෙස වැඩ කටයුතු කිරීමට සූදානම් වෙයි. කිරි ඉතිරවීම තුළ වෙනස්ම දෙයක් පැහැදිලි කිරීමට නොමැති උවද පහුගිය අවුරුදු සමයේ මට වැටහුනු දෙයනම් මෙය සිදුකරන අවස්තාවේ සියලුම දෙනා අවධානය ලබා දෙන්නේ මේ කිරි මුට්ටියටයි. එය එක් අතකින් භාවනාවක් මෙන් කර්තව්‍යකි. හේතුවනම් කිරි ඉතිරෙන වේලාව ඇසි පිය නොහෙලා එක් සිතින් යුතුව බලා සිටි. සුලු වේලාවකට හෝ එසේ මනස එක් තැනකට ගත හැකි වීම වටින බව මාගේ අදහසයි. එසේම ධනාත්මක චින්තනයන්ගෙන් පෝෂණය වී නව පනක් ලැබීම සිදුවේ.

ඊළඟට එලැබෙන නැකැත් සියලු දෙනාගේම ප්‍රියතම නැකැත් වනු ඇති. ආහාර අනුභවය, ගණුදෙනු කිරීම, වැඩ ඇල්ලීම ඊළඟ චාරිත්‍ර වේ. පැය ගනනක් නිරාහාරව සිට පවුලේ සියලු දෙනා එක්ව පහනක් දල්වා පවුලේ වැඩිහිටියාගේ සිට පොඩිහිටියා ලෙස පිළිවෙලට ආහාර බෙදා අනුභව කිරීම ආරම්භ කරයි. එසේම ගනුදෙනු කිරීමෙදි පැරැන්නන් ළිඳ සමඟද ගනුදෙනු කර ඇත. ඊළඟට වැඩ ඇල්ලීම, එනම් තමාගේ රාජකාරි නැවත ආරම්භ කරයි. මේ චාරිත්‍ර ඉටු කිරීමේදි වැඩිහිටියන්ට සහ සියලුම දෙනාට ගරු කිරීම සිදුවේ. ඇමරිකානු මනෝවිද්යාඥය ඇල්බර්ට් බාඳුරාගේ සමාජ ඉගෙනුම් න්‍යාය (Social learning theory) අනූව ඉගෙනීම සිදු වන්නේ නිරීක්ෂණය මඟිනි. මෙම අවස්තාවේදි අනිකුත් පවුලේ සාමාජිකයන් ගරුත්වයන් පෙන්වන ආකාරය එකිනෙකාට සහයෝගය දෙන ආකාරය ගනු දෙනු කරන ආකාරය පොඩිහිටියන් බලා සිටි. මෙම ගුණ ධර්ම ඔවුන් ඉගෙන ගනි. ඔවුන් වැඩිහිටියන් වන විට අනිකාට ගරු කිරීමට වැඩිහිටියන් හදුනා ගැනීමට සහයෝගය ලබා දීමට ඔවුන්ද හුරු වේ. වර්තමාන කාර්‍යබහුල සමාජය තුළ මෙසේ ආදර්ශමත් ක්‍රියා පෙන්වීමට මීට වඩා හොද අවස්තා අවමය. එසේම තමාට උපකාර කළ අජීවි වතුවක් උවද ළිඳට පවා කෘතගුණ සැලකීම ආදර්ශමත් ක්‍රියාවකි. එසේම නවතා දැමු වැඩකටයුතු නැවත නිදහස් මනසකින් පෙර වැරදි නිවැරදි කර නැවත ආරම්භ කිරීමට අවස්තව උදා වේ.

මීළඟට හිස තෙල් ගෑම සහ වැඩ රාජකාරි සඳහා පිටත් වීමේ චාරිත්‍ර පැමිණෙයි. හිස තෙල් ගෑම පිළිබඳව වෙනම සාකච්ඡා කළ යුතුය. අලුතින් ගත් ඇදුම් ඇද වේලාවට රාජකාරි සඳහ නිවාඩු අවසන් කර ඊළඟට පිටත් වෙයි. දවස් තුන හතරක විශාල නිදහස් කාලයකින් පසුව තිබූ ආතතීන්ගෙන් මනස සැහැල්ලු කර වැරදි හදුනා ගෙන ඒවාට පිළියම්ද සොයා නිදහස් මිනිසකු ලෙස රාජකාරි සඳහ පිටත් වීමට හැකි වේ.

මීට අමතරව ජන ක්‍රීඩා නැගෑම් යාම වැනි ක්‍රියාකාරකම් අවුරුදු කාලය තවත් රසවත් කරයි. කාලයකින් හමු නොවුනු හිතවතුන් හමු වී සමාජ සබඳතා ශක්තිමත් කරගනි. ක්‍රීඩා කිරීම මනසට මෙන්ම ශාරීරිකවද යහපත් වේ.

එසේනම් සිංහල හා දමිළ අලුත් අවුරුදු චාරිත්‍ර තුළින් විශාල යහපතක් සියලුම දෙනාට සිදුවේ. බොහෝ විඩාබර කාලරාමුවකට පසුව දවස් තුන හතරක සැනසුමකට මෙම අවුරුදු උදාව මැනවින් ඉවහල් වේ.

නමුත් අවාසනාවකට නූතන සමාජයේ බොහෝ විට අවුරුදු සමරන්නට වෙනමම ප්‍රශ්න සිතේ හදා ගනී. වර්තමානයේ පැරැන්නන් ගෙදරදීම සැදු කැවිලි පෙවිලි කඩෙන් මිලදී ගැනීමට උත්සාහ කරයි . මේ නිසාම මුදල් ගැටලු ඇති වේ. තමාට හැකි පමණින් නොව අනෙකාට වඩා හොඳින් අවුරුදු කෑමට පොර බදයි. මෙවැනි අනුවණකාරි හැසිරීම් හේතුවෙන් සැබැවින්ම මනසට අවැසි නිදහස වෙනුවට තවත් බරක් පමණක් එක්ව ඇත.

සැබැවින්ම සිදු විය යුත්තේ "අපි අවුරුදු කෑම" උනත් සිදුවන්නේ "අවුරුදු අපිව කෑමයි ".

🖊️ ශ්‍රී පාරමි රාජපක්ෂ
Lecturer in Psychology

වැළදගැනීමක් අවැසි තැනට දාර්ශනික පිළිතුරු මොකටද?

තමන්ගේ ලඟම කෙනෙක් ප්‍රශ්නයක් කිව්වොත් හුඟක් වෙලාවට ලඟම අය කලබල වෙන්නේ ප්‍රශ්නයට උත්තර හොයන්න. ඒත් ඇත්තම බෙල්ලක් කඩා වැටෙන මනුස්සයෙක්ට ඕන උරහිසක්. පුංචි උණුසුම් වැළදගැනීමක්. තේරුම්ගැනීමක්. එයා වෙනුවෙන් පොඩි කාලයක් ප්‍රශ්න කතා කරන්න් නෙමෙයි ප්‍රශ්නය ටිකක් අමතක කරන්න පොඩි කයියක්. බෙදාගන්න පුලුවන් උණුසුම් කෝපි කෝප්පයක් නැත්‍තම් වයින් වීදුරුවක්. සමහරවිට ප්‍රශ්නය තියෙන කෙනාට උත්තරය හොයාගන්න ඕන වෙන්නේ එයා වෙනුවෙන් පොඩි හයියක් , වචන පේළියක් නෙවෙයි.ඉතින් ඔයා ලඟම කෙනාට ප්‍රශ්නයක් උත්තර හොයන්න දාර්ශනික හැසිරීමකට කලියෙන් පොඩ්ඩක් ඉඩ දෙන්න ඔබ සුවපහසුම තැන වෙන්න.

®️ ශ්‍රී

Gaslighting

මොකක්ද මේ gaslighting කියන්නේ?

දූෂිත නැතිනම් abusive සබඳතාවයක් තුළ අනික් පුද්ගලයාව පාලනය කිරීම නැත්නම් මෙහෙයවීමට යොදා ගන්නා උපක්‍රමයක් ලෙසමෙය සරලවම හැදින්විය හැකි වේ. මෙය සැඟවුනු චිත්තවේගික අපචාරයට නැත්නම් හිරිහැරයට (emotional abuse) ලක් වේ. මෙහිදී ගෑස්ලයිට් කරන පුද්ගලයා විසින් වැරදි කතාවක් මෙයට භාජනය වන පුද්ගලයා කෙරෙහි නිර්මාණය කිරීම සිදු වේ. මේ තුලින් මෙම ගෑස්ලයිටින් වලට භාජනය වන පුද්ගලයා තමා පිළිබඳව , තම සංජානනයන් , සිතුවිලි, මතකයන්හි නිරවද්‍යතාවය පිළිබඳව සැක උපදවා ගනී. මේ හේතුව නිසා ව්‍යාකූල වීම, ආත්ම විශ්වාසය නැති වීම, මානසික ස්ථාවරතාවය පිළිබඳව විශ්වාසය නැති වීම වේ. එසේම මෙම ගෑස්ලයිට් කරන පුදගලයා මත යැපීම සිදුවේ.

කොහොමද අදුන ගන්නේ?

ප්‍රධාන ලෙසම මෙය හඳුනා ගත හැකි වන්නේ මේ ගෑස්ලයිට් කරන පුද්ගලයා සමඟ කතාබස් කල පසු තමා අත වරදක් ඇති යැයි සැක කිරීම. එහි සැබෑ වරදකරු තමා නොවූවත් එහි වරදකරු තමායැයි සිතීම, තමන්ගේ වරිනාකම, මතකය, සහ සම්පූර්ණ මානසික සෞඛ්‍ය පිළිබඳ ව්‍යාකූල වීම වේ. මෙහි ලක්ෂන කිහිපයක් නම් :
1. ඔබ ඔබේ හැඟීම් පිළිබඳව ප්‍රශ්න කරයි. ඔබට ලැබෙන සැලකිල්ල නරක නොවෙන බව සහ ඔබ ඕනවට වඩා සංවේදි බව විශ්වාස කරයි.
2. ඔබ දකින දේ සහ ඔබ සිතන දේ නිවැරදිදැයි නැවත නැවත තමාවම ප්‍රශ්න කරයි. ඔබ ඔබගේ හැඟීම් බෙදා නොගනී, එයට හේතුවනම් ඔබ එසේ බෙදාගත් පසු ඔබව තවදුරටත් නරක පුද්ගලයකු ලෙස නම් කොට අවසන් වෙන නිසාවෙනි.
3. ඔබ අනාරක්ෂිතයැයි හැඟේ. එම පුද්ගලයා සමඟ සිටින විට ඔබ අනාරක්ෂිතයැයි සිතේ. එසේම ආත්ම විශ්වාසයද අවම වේ.
4. තනිකම හා ඔබට කිසිදු බලයක් නැතැයි සිතේ. ඔබට දැනෙන්නේ ඔබ වටේ සිටින සියලුම අය ඔබව "උන්මත්තක පුද්ගලයෙක්" , " අමුතු අයෙක්", "ස්ථාවර නොමැති" පුද්ගලයකු ලෙස දකිනවායැයි ඔබට දැනේ.
5. ගෑස්ලයිට් කරන පුද්ගලයා ඔබව දකින ආකාරයටම ඔබටත් ඔබව වරදකාරි , කිසිදු බුද්ධියක් නොමැති, පුද්ගලයකු යැයි හැඟේ.
6. ඔබට දැනෙන්නේ ඔබ මේ පුද්ගලයා අවට සිටින විට එම පුද්ගලයාට නරකක් සිදුවේයැයි සිතේ.
7. ඔබ කරන සියලු දේට හා ඔබ ඔබ වීම පිළිබඳව සෑමවිටදීම සමාව අයැදීමට සිදු වේ.

සරලවම ඔබට ඔබේ ආත්ම විශ්වාසය නොමැති වී ගොස් ඔබ ඔබවම දෙවෙනි වර ප්‍රශ්න කිරීමකට ලක් කරයි.

ඒකෙන් ඔබව ආරක්ෂා කරගන්නේ කෙසේද?

1. දුරස්ථ වීම. මනසින් හා සියලු සබඳතා වලින් දුරස් වීම.
2. ඔබ ඔබව ප්‍රශ්න නොකිරීමට පොඩි සාක්ෂි ලඟ තබා ගන්න. එනම් ඔබගේ මතකයන් පිළිබඳව ,ඔබ කළ දේ කිවු දේ පිළිබඳව , පොඩි ජර්නල් එකක් ලිවීම වැනි දේ කිරීම උදව් වේ.
3. ඔබගේ ලඟම ඔබව හොදින්ම දන්නා අයෙක්ගෙන් ඔබට ඔබ පිළිබඳව සැක ඇති තැන් නැවත අසා දැනගන්න.
4. ඔබට ඔබගේ මානසික සෞඛ්‍ය ව්‍යාකූල වී ඇතැයි දැනුනහොත් මනෝ උපදේශනයට යොමු වන්න.

පණිවිඩය

ගෑස්ලයිටින් යනු, අනෙක් පුද්ගලයාගේ යථාර්ථය පිළිබඳ විශ්වාසය දුර්වල කිරීමට හෝ අඩු කිරීමට එම පුද්ගලයාගේ මනස හෝ හැගීම් පාලනය කිරීමේ ආකාරයකි. මෙය නිතරම ආදර සම්බන්ධතා, පවුල් සම්බන්ධතා, හෝ කාර්යයාල ස්ථාන තුළ සිදුවන්නේ ය. ගෑස්ලයිටින් හඳුනාගැනීමේදී, තමාගේ හැගීම් සහ යථාර්ථය පිළිබඳ විශ්වාසය ආරක්ෂා කර ගැනීම වැදගත්ය. මනෝඋපදේශනය, විශ්වාසනීය සම්බන්ධතා තුළ සහයෝගය ලබා ගැනීම මඟින් මෙයට උපකාරී වේ.

" ඔබව විශ්වාස කරන්න."

®️ ශ්‍රී පාරමි රාජපක්ෂ
මනෝවිද්‍යා කථිකාචාර්ය

FB Profile Picture එකෙන් ඔබේ දේශපාලන දිශානතිය හෙළි වේ !

විවිධ පුදගලයින්ට තමන්ගේ පුද්ගලික මනාපය අනූව විවිධ දේශපාලනික අදහස් පක්ෂපාතීත්වයන් ඇත. විශේෂයෙන් මේ කාල වකවානුවේ ලෝකයේ සහ ලංකාවේ ඇති ඡන්ද උනුසුම සමඟ යම් පුද්ගලයගේ දේශපාලනික දිශානතිය සමාජ මාධ්‍යයක උඩුගත කර ඇති ඡායාරූපයකින් තීරණය කළ හැකි වුවහොත් එය මොන වගේ වේවිද ? එය කොතරම් දුරට සදාචාරාත්මකද යන්න ගැටලුවක් ඒ සමඟම පැනනගී. කෙසේවුවත් ඇමරිකානු මනෝවිද්‍යාඥයින්ට අනූව කිසිදු ප්‍රකාශනයක් නොමැති මුහුණකින් පුදගලයකුගේ දේශපාලනික දිශානතිය (political orientation) AI (Artificial Intelligence) ඔස්සේ තීරණය කළ හැකි බව සොයා ගෙන ඇත . ඇමරිකානු මනෝවිද්‍යාඥයින් පිරිසක් විසින් වැඩිහිටියන් 591 කගේ කිසිදු ප්‍රකාශනයක් නොමැති මුහුණු සහිත,කලු ටීශර්ට් එකක් ඇඳි,කොන්ඩේ පිටුපස බැද, කිසිදු ආභරණයක් නොපැළඳ , කිසිදු මේකප් එකක් නොමැතිව සහ මුහුණේ කිසිදු රෝමයක් නොමැති චායාරූපද ඔවුනගේ දේශපාලනික දිශානතීන්ද AI model එකකට දත්ත ලෙස ඇතුළත් කර ඇත. එසේම පර්‍යේෂකයන් තවද ලිබරල් සහ කොන්සවේටිව් පක්ෂ වල සාමාජිකයින්ගේ දත්ත ඇතුළත් කර ඇත.මෙම model එකෙන් යම් පුද්ගලයකුගේ චායාරූපයක් අධ්‍යනය කොට පක්ෂය වඩා සාර්ථක ලෙස ප්‍රකාශ කළ හැක. එක් විටක පර්‍යේෂකයන් විසින් UK, USA, Canada යන රටවල විවිධ දේශපාලනිකයින් 3401ගේ පිංතූර මෙම AI model එකට ඇතුළත් කළ පසුද සාර්ථකත්ව නිර්ණය කර ඇත.

®️ ශ්‍රි පාරමි රාජපක්ෂ
මනෝවිද්‍යා කථිකාචාර්ය