Technical Pathshala

🔹प्लास्टिक बॅग्स वापरत असाल तर सावधान!

देशात ५० मायक्रॉनपेक्षा कमी जाडीच्या प्लास्टिक पिशव्या वापरण्यावर बंदी असूनही अनेक राज्यांमध्ये या नियमाचे पालन होताना दिसत नाही. सर्वसाधारणपणे प्लास्टिक पिशव्या वापरत असताना त्यातून आज मोठ्या प्रमाणात प्लास्टिक कचरा निर्माण होत असला तरी सर्वात मोठा धोका हा प्लास्टिक पिशव्यांमध्ये अन्नपदार्थ साठविल्याने उद्भवतो. प्लास्टिक पिशव्या वापरण्याच्या धोक्यांवर नजर टाकणारा हा इन्फोग्राफ...

🔷​IIT मद्रास संस्थेच्या संशोधकांनी ‘सोलर पॅराबोलिक ट्रॉफ कलेक्टर’ विकसित केले

- मद्रास (किंवा चेन्नई) येथील भारतीय तंत्रज्ञान संस्थेच्या संशोधकांनी अधिक कार्यक्षमतेनी कार्य करणारे कमी किंमतीचे ‘सोलर पॅराबोलिक ट्रॉफ कलेक्टर’ (PTC) प्रणाली विकसित केली आहे. यांत्रिकी अभियांत्रिकी विभागाचे प्रा. के. श्रीनिवास रेड्डी यांच्या नेतृत्वात हे संशोधन केले गेले.

▪️ठळक वैशिष्ट्ये

- ही प्रणाली डिसॅलिनेशन, स्पेस हिटिंग आणि स्पेस कूलिंग यासारख्या क्षेत्रात औद्योगिक वापरासाठी वापरली जाते.

- हे उपकरण वजनानी हलके आणि भारतीय हवामानाच्या परिस्थितीत उच्च ऊर्जा कार्यक्षमता असलेले आहे. उष्णता अनुप्रयोगांचा समावेश असलेल्या विविध प्रणालीमध्ये या उपकरणाचा उपयोग केला जाऊ शकतो.

- हे संशोधन सौर ऊर्जेच्या उत्पादकांना आणि संशोधकांना उच्च कार्यक्षमतेसह विविध उपकरणे बनविण्यात मदत करू शकते.

- राष्ट्रीय सौर अभियानाच्या अंतर्गत भारत सरकारद्वारे 2022 सालापर्यंत सौरऊर्जेद्वारे 20 हजार मेगावॅट वीज निर्मितीचे उद्दीष्ट ठेवण्यात आले आहे. हा टप्पा गाठण्यासाठी यासारखे संशोधन महत्त्वाचे ठरू शकते.

- पॅराबोलिक ट्रॉफ कलेक्टर (PTC) विषयी

- ‘पॅराबोलिक ट्रॉफ कलेक्टर’ (PTC) प्रणालीमध्ये या प्रणालीमध्ये एक रिफ्लेक्टर, एक रिसीव्हर आणि त्यांना उभे धरून ठेवणारी संरचना तसेच एक ट्रॅकिंग एकक असते. रिफ्लेक्टरवर पडणारे सूर्यकिरण परावर्तित होऊन ते सर्व रिसीव्हर संचावर केंद्रित केले जातात. एकाच ठिकाणी सूर्यकिरण जमा झाल्यामुळे त्याठिकाणी अत्याधिक उष्मा तयार होते.

- ती उष्मा पाण्याची वाफ करण्यासाठी वापरली जाते आणि वाफ पुढे टर्बाइन आणि जनरेटर चालविण्यासाठी वापरली जाते आणि त्यापासून वीज निर्मिती होते.
-------------------------------------------------
Credit:-

🔷​IIIM आणि रिलायन्स इंडस्ट्रीज संयुक्तपणे कोविड-19 यासाठी RT-LAMP तपासणी कीट विकसित करणार

- देशात कोविड-19 विषाणूची तीव्रता कमी करण्याच्या मोहिमेचा एक भाग म्हणून, वैज्ञानिक व औद्योगिक संशोधन परिषदेने (CSIR) देशात कोविड-19 विषाणूच्या महामारीचा सामना करण्यासाठी आवश्यक तंत्रज्ञानाचा विकास, एकत्रीकरण, प्रोत्साहन आणि उपयोग करण्यासाठी संशोधन आणि विकास हाती घेण्याचे धोरण आखले आहे.

- कोविड-19 ची तीव्रता कमी करण्याच्या प्रक्रियेत तपासणी हा एक मुख्य घटक असल्याने, एक नवीन ‘रिव्हर्स ट्रान्सक्रिप्टेस-लूप मेडिएटेड इस्थोर्मल एम्प्लीफिकेशन’ (RT-LAMP) आधारित कोविड-19 निदानसूचक कीट विकसित करून त्याला प्रोत्साहन देण्यासाठी CSIRची एक घटक प्रयोगशाळा असणाऱ्या इंडियन इंस्टिट्यूट ऑफ इंटिग्रेटिव्ह मेडिसिन (CSIR-IIIM, जम्मू) या संस्थेनी रिलायन्स इंडस्ट्रीज लिमिटेड या कंपनीसोबत भागीदारी केली आहे.

▪️ठळक बाबी

- कोविड-19 RT-LAMP तपासणी ही एक न्यूक्लिक अॅसिड आधारित तपासणी आहे जी रुग्णाच्या नाक/घशाच्या स्वाब नमुन्यांमधून घेतली जाते. ही जलद (45-60 मिनिटांमध्ये निष्कर्ष), प्रभावी आणि अचूक तपासणी आहे. ही तपासणी सध्या कमी रुग्णांच्या नमुन्यांसह घेतली जात असून हे कीट मोठ्या संख्येने रुग्णांच्या नमुन्यांवर वैध ठरविण्याचे नियोजन केले जात असून ते रिलायन्स इंडस्ट्रीजच्या सहकार्याने पूर्ण केले जाणार आहे.

- या तपासणीचा फायदा असा आहे की RT-LAMP आधारित कोविड-19 कीट घटक सहज उपलब्ध आहेत आणि हे भारतात पूर्णपणे तयार केले जाऊ शकतात. सध्याची कोविड-19 तपासणी रिअल-टाइम PCR पद्धतीद्वारे केली जाते ज्याचे बहुतेक घटक आयात केलेले असतात. या चाचण्या महागड्या आहेत आणि तुलनेने उच्च प्रतीच्या प्रयोगशाळांची आवश्यकता असते. दुर्गम ठिकाणी, विलगीकरण केंद्रे, विमानतळ आणि रेल्वे स्थानक इत्यादींमध्ये त्या वापरल्या जाऊ शकत नाहीत.

- देशाची लोकसंख्या लक्षात घेत जलद तपासणी प्रक्रिया आणि समाजाचे हित लक्षात घेऊन कोविड-19 याचा तपास करण्यासाठी सोपी, जलद आणि व्यापक निदान प्रक्रिया आणण्याची रिलायन्स इंडस्ट्रीजची योजना आहे.
---------------------------------------------------

रोजगार के नए अवसरों में वृद्धि के लिए मनरेगा के बजट आवंटन में 40,000 करोड़ रुपये की वृद्धि। इससे 300 करोड़ मानव कार्य दिवस का रोजगार का सृजन होगा।

👉

#AatmaNirbharBharat | रोज़गार के नए अवसरों के लिए MGNREGA बजट में बढ़ोतरी Register at MyGov : https://www.mygov.in/ Follow MyGov on Social Media: Facebook: https://www.facebook.com/MyGovIndia/ Twitter: https://twitter.com/mygovindi...

बेरोजगारी😥

😥.....

COVID-19 के खिलाफ जंग में बढ़-चढ़ कर योगदान दे रही हैं महिलाएं। जिंदगी बचाने और जागरूकता के काम में जुटी इन महिलाओं को सलाम।

👉

COVID-19 के खिलाफ़ सबसे आगे महिलाऐं Register at MyGov : https://www.mygov.in/ Follow MyGov on Social Media: Facebook: https://www.facebook.com/MyGovIndia/ Twitter: https://twitter.com/mygovindi...

🔷​भारतीय रेल्वेने बनवले 12000 अश्वशक्तीचे सर्वात शक्तिशाली इंजिन

- बिहारमधल्या मधेपुरा इलेक्ट्रिक लोकोमोटिव्ह प्रायवेट लिमिटेड (MELPL) या कारखान्यात 12000 अश्वशक्ती क्षमता असलेल्या भारताच्या पहिल्या स्वदेशी रेल्वे इंजिनची निर्मिती करण्यात आली आहे.

- या इंजिनाची निर्मिती ‘मेक इन इंडिया’ कार्यक्रमाच्या अंतर्गत करण्यात आली आहे. पंडित दीनदयाळ उपाध्याय जंक्शनवरून या इंजिनाचे 18 मे 2020 रोजी पहिल्यांदा व्यवसायिक पातळीवर यशस्वी संचालन करण्यात आले.

- या निर्मितीनंतर स्वदेशामध्ये उच्च अश्वशक्तिच्या इंजिनाची निर्मिती करणाऱ्या सहा प्रतिष्ठित देशांच्या समूहामध्ये आता भारतही सहभागी झाला आहे. तसेच संपूर्ण जगामध्ये पहिल्यांदाच ब्रॉड गेज रेल्वे लाइनवर उच्च अश्वशक्तीच्या इंजिनाचे संचालन भारताने केले आहे.

▪️इंजिनची वैशिष्ट्ये

- या इंजिनाला ‘WAG12 क्रमांक 60027’ असे नाव आणि नंबर देण्यात आला आहे.

- या मालवाहू गाडीला एकूण 118 वाघिणी जोडण्यात आल्या होत्या. पूर्व रेल्वेच्या धनबाद विभागातून लांबपल्ल्याची ही मालवाहू गाडी पहिल्यांदा धावली. या मालवाहू गाडीने देहरी ऑन-सोन, गढवा रोड या मार्गावरून बरवाडीहपर्यंत प्रवास केला.

- नव्याने तयार करण्यात आलेले इंजिन अत्याधुनिक IGBT आधारित असून 3-फेज ड्राइव्ह आणि 9000 किलोवॅट (12000 अश्वशक्ती) ऊर्जा क्षमतेचे इलेक्ट्रिक इंजिन आहे. हे इंजिन 706 kN क्षमतेच्या जास्तीज जास्त संकर्षणासाठी सक्षम आहे.

- 22.5 टनांचे एक्सल लोडचे दोन बो-बो डिझाइनचे इंजिन 120 किमी प्रतितास वेगाने 25 टनांपर्यंत उन्नत करता येणार आहेत. या इंजिनाचा वापर ‘डेडिकेटेड फ्रेट कॉरिडॉर’साठी करण्यात येणार असल्यामुळे आगामी काळात कोळसा मालवाहतुकीच्या दृष्टीने हे इंजिन महत्वाचे ठरणार आहे.

- या इंजिनामध्ये बसविण्यात आलेल्या सॉफ्टवेअर आणि अँटेनामुळे GPSच्या मदतीने आणि मायक्रोव्हेव लिंक माध्यमातून इंजिनाच्या प्रवासावर थेट वेळेत नजर ठेवता येणार आहे.

- भारतीय रेल्वेने देशभरामध्ये माल वाहतूक क्षेत्रामध्ये अमुलाग्र बदल घडवून आणण्यासाठी मधेपुरा इलेक्ट्रिक लोकोमोटिव्ह प्रायवेट लिमिटेड या कंपनी बरोबर एक सामंजस्य करार केला आहे. त्याच्या अंतर्गत येत्या 11 वर्षांत 800 अत्याधुनिक 12000 अश्वशक्ती क्षमतेची इलेक्ट्रिक फ्रेट इंजिनांची निर्मिती करण्यात येणार आहे. या प्रकल्पाच्या कामाला 2018 साली प्रारंभ झाला.

- या अश्वशक्ती इंजिनामुळे मालवाहू गाड्यांचा सरासरी वेग वाढणार आहे. त्याचबरोबर देशभरामध्ये पहिल्यापेक्षा अधिक वेगाने, सुरक्षित आणि मोठ्या वजनी मालगाड्यांची वाहतूक होवू शकणार आहे आणि त्यामुळे अत्याधिक वापर होणाऱ्या रेल्वे रूळांवर होणारी गर्दी कमी करण्यास मदत होणार आहे.
---------------------------------------------------
Credit .