Lexigram

Δραστηριότητες ΟΔΕΓ: Στήριξη στα Εκπαιδευτήρια Κορυτσάς «Ο Όμηρος»!
Ο Οργανισμός για την Διάδοση της Ελληνικής Γλώσσας επαναφέρει στην μνήμη μας την αποστολή βιβλίων στα ελληνικά σχολεία της Κορυτσάς.
Τα βιβλία που στείλαμε μπήκαν στην βιβλιοθήκη τους και έγιναν εργαλεία μόρφωσης για τα παιδιά της Βορείου Ηπείρου.
Η ευχαριστήρια επιστολή του Συλλόγου Διδασκόντων επιβεβαιώνει αυτό που πιστεύουμε: η γλώσσα μας είναι γέφυρα. Εκεί που υπάρχουν παιδιά που μαθαίνουν ελληνικά, εκεί είμαστε κι εμείς.
Μας συγκίνησε τότε, μας συγκινεί και σήμερα το «μας στηρίζει και μας ενισχύει» των συναδέλφων εκπαιδευτικών που υπηρετούν εκεί.
Ευχαριστούμε τους εκπαιδευτικούς του ΥΠΕΠΘ για το έργο τους στην Κορυτσά.
ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΚΟΡΥΤΣΑΣ «Ο ΟΜΗΡΟΣ»
Ἀπό: Ἐκπαιδευτήρια Κορυτσᾶς «Ο ΟΜΗΡΟΣ»
Πρός: τὸν Ὀργανισμὸ γιὰ τὴν Διάδοση τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσας
ΘΕΜΑ: Εὐχαριστήριο Ὅλοι οἱ Ἕλληνες Ἐκπαιδευτικοὶ ποὺ εἴμαστε ἀποσπασμένοι ἀπὸ τὸ ΥΠΕΠΘ στὶς σχολικὲς μονάδες τῆς Κορυτσᾶς, μαζὶ μὲ τοὺς μαθητές, ἐκφράζουμε τὶς θερμές μας εὐχαριστίες πρὸς τὸν σύλλογό σας γιὰ τὴν πρόθυμη συμπαράστασή σας στὶς ἀνάγκες τῶν Σχολείων μας.
Τὰ βιβλία ποὺ μᾶς ἀποστείλατε ἐμπλουτίζουν τὴν βιβλιοθήκη μας καὶ συμβάλλουν στὴν διάδοση τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας καὶ τὴν μόρφωση τῶν μαθητῶν μας.
Μᾶς συγκινεῖ τὸ συνεχὲς ἐνδιαφέρον σας, μᾶς στηρίζει καὶ μᾶς ἐνισχύει στὴν πραγματοποίηση τοῦ στόχου μας ὡς Ἑλλήνων Ἐκπαιδευτικῶν στὸν τόπο αὐτό.
Μὲ θερμὲς εὐχαριστίες
Ὁ Σύλλογος Διδασκόντων

Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών
Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα διαθέσιμες ηλεκτρονικά
«Studies in Greek Linguistics available online»
Φίλες και φίλοι,
Με ιδιαίτερη χαρά ανακοινώνουμε ότι όλα τα κείμενα που έχουν δημοσιευθεί στο περιοδικό Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα (Studies in Greek Linguistics), τεύχη 2 έως 44, που περιέχουν τα Πρακτικά των Ετήσιων Συναντήσεων του Τομέα Γλωσσολογίας του Τμήματος Φιλολογίας του Α.Π.Θ., είναι πλέον διαθέσιμα δωρεάν σε ηλεκτρονική μορφή (.pdf) στον ιστότοπο του Ινστιτούτου Νεοελληνικών Σπουδών του Α.Π.Θ. και μπορείτε να τα βρείτε εδώ:
https://ins.web.auth.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=526&Itemid=176&lang=el.
Οι Ετήσιες αυτές Συναντήσεις ξεκίνησαν το 1980, και τα Πρακτικά τους εκδίδονται από την 2η Συνάντηση, αυτή του 1981. Τα Πρακτικά της τελευταίας Συνάντησης (45ης, του 2025) θα είναι διαθέσιμα μόλις ολοκληρωθεί η έκδοσή τους.
Στην πραγματικότητα, ο τίτλος «Ετήσια Συνάντηση» κρύβει ένα διεθνές συνέδριο με αντικείμενο την Ελληνική Γλώσσα, το αρχαιότερο του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου στον χώρο των ανθρωπιστικών σπουδών και το μεγαλύτερο συνέδριο για την Ελληνική Γλώσσα στον ελλαδικό χώρο. Έχει φιλοξενήσει μεγάλο αριθμό διεθνώς καταξιωμένων επιστημόνων και έχει δώσει ως τώρα βήμα σε πληθώρα νέων ερευνητών. Η έκδοση των Πρακτικών του έχει συμβάλει στην ευρύτερη διάδοση της Ελληνικής Γλώσσας στο εξωτερικό, καθιστώντας την αντικείμενο γλωσσολογικής έρευνας και από ξένους γλωσσολόγους.
Από την 27η Συνάντηση Εργασίας τα Πρακτικά εκδίδονται από το Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών του Α.Π.Θ.

The message in English
Dear friends,
We are pleased to announce that the journal Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα (Studies in Greek Linguistics) vols 2-44, containing the papers of the Annual Meetings of the Department of Linguistics, School of Philology, Aristotle University of Thessaloniki, is now available free of charge in electronic (.pdf) form on the website of the Institute of Modern Greek Studies. You can find it here: https://ins.web.auth.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=635&Itemid=255&lang=en.
The first Annual Meeting was held in 1980, and the Proceedings have been published from the 2nd Meeting (1981) onwards. The Proceedings of the latest Meeting (45th, 2025) will be available as soon as their publication has been completed.
In fact, behind the title “Annual Meeting” is an international conference on the Greek language, the oldest of the Aristotle University in the field of humanities and the largest on the Greek language in Greece. It has hosted a large number of internationally renowned scholars and has so far given a platform to numerous young researchers. The publication of its Proceedings has contributed to the wider dissemination of the Greek language abroad, making it the subject of linguistic research by foreign linguists as well.
Since the 27th Meeting, the Proceedings have been published by the Institute of Modern Greek Studies of the Aristotle University of Thessaloniki.

Ο Ανδρέας Μαρκαντωνάτος: https://www.facebook.com/andreas.markantonatos.9?locale=el_GR επίτιμο μέλος της Ακαδημίας των Επιστημόνων της Ρουμανίας!*
- Μία ακόμη σημαντική διεθνή διάκριση για το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου και την ελληνική ακαδημαϊκή κοινότητα φέρνει η εκλογή του καθηγητή Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας Ανδρέα Γ. Μαρκαντωνάτου ως Επίτιμου Μέλους της Ακαδημίας των Επιστημόνων της Ρουμανίας (AOSR).
- Η εκλογή πραγματοποιήθηκε ομόφωνα από την ολομέλεια της Ακαδημίας, ως αναγνώριση της μακρόχρονης επιστημονικής και ερευνητικής προσφοράς του στον τομέα της αρχαίας ελληνικής φιλολογίας.
- Η διαδικασία προηγήθηκε από πολύμηνη διεθνή αξιολόγηση, με κρίσεις ειδικών επιστημόνων και εισήγηση αρμόδιου μέλους του ιδρύματος. Η διάκριση αποδίδεται για το συνολικό έργο του καθηγητή, το οποίο έχει αποκτήσει διεθνή απήχηση στον χώρο των ανθρωπιστικών σπουδών και ιδιαίτερα της κλασικής φιλολογίας.
- Η Ακαδημία των Επιστημόνων της Ρουμανίας ιδρύθηκε το 1935 και συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα επιστημονικά ιδρύματα της χώρας. Διαθέτει 456 μέλη και συνδέεται με εννέα βραβεία Νόμπελ, ενώ μεταξύ των επίτιμων μελών της περιλαμβάνονται κορυφαίες προσωπικότητες της παγκόσμιας επιστήμης.
Η απονομή του τίτλου του Επίτιμου Ακαδημαϊκού θα πραγματοποιηθεί σε ειδική τελετή στο Βουκουρέστι σε χρόνο που θα ανακοινωθεί από την Ακαδημία.
- Ο Ανδρέας Γ. Μαρκαντωνάτος είναι καθηγητής στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Σπούδασε Κλασική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και συνέχισε τις μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές του στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Το ερευνητικό του έργο επικεντρώνεται στο αρχαίο ελληνικό θέατρο και δράμα, την αφηγηματολογία, την θεωρία της λογοτεχνίας, την αρχαία ελληνική θρησκεία και μυθολογία, ενώ έχει διδάξει σε πανεπιστήμια της Ελλάδας και του εξωτερικού.
• https://eleftheriaonline.gr/local/koinonia/item/355534-o-andreas-markantonatos-epitimo-melos-tis-akadimias-ton-epistimonon-tis-roumanias?fbclid=IwY2xjawSft-NleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeN0c6mQ10HtBAKrxpDXVvd_SPS-SEHXaymTgxnLMTdVlZjFcSeVnrpXSBFME_aem_lK9dLDW__UJRN84Gls60PA

A message follows in Greek and in English:
Ελληνικά:
Προς τους αποδέκτες του Ορογράμματος
Φίλες και φίλοι,
Σας διαβιβάζω, συνημμένα, το φύλλο αρ.198 του Ορογράμματος.
Στο φύλλο αρ.198 περιλαμβάνονται τα θέματα:
– Ο Οδηγός Θηλυκών Επαγγελματικών / Θεσμικών Ουσιαστικών της ΕΛΕΤΟ στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου της Θεσσαλονίκης (7 Μαΐου 2026)
– Συνέδρια/Συμπόσια/Σεμινάρια σχετικά με την Ορολογία (Διαρκής Κατάλογος του «Ο»)
– Συμμετοχή της ΕΛΕΤΟ στο TermNet Terminology Summer School 2026 στη Λήμνο
ΓΩΝΙΑ ΤΟΥ ΓΕΣΥ:
1. Νέα ομάδα γεωλογικών όρων: «depression_lapillus»
2. modeling, modelling  μοντελοποίηση
3. polyvagal theory  πολυπνευμονογαστρική θεωρία
4. pro(ducer) + (con)sumer > prosumer  παραγοκαταναλωτής
Επισκεφτείτε τον ιστότοπο της ΕΛΕΤΟ: www.eleto.gr. Όλα τα φύλλα του Ορογράμματος στην ιστοσελίδα: https://eleto.gr/el/dimosieymata/orogramma/
Με φιλικούς χαιρετισμούς σε όλες και όλους,
Κώστας Βαλεοντής
Πρόεδρος της ΕΛΕΤΟ
________________________________________
English:
To the recipients of «Orogramma»
Dear friends,
Please find attached hereto the issue No 198 of Orogramma.
Visit ELETO’s web site: https://eleto.gr/en/welcome/. All issues of Orogramma on the web page: https://eleto.gr/en/publications/orogramma/
Kindest regards
Kostas Valeontis
President of ELETO

Academia Omerica, Chios, 2026.

Είναι προφανές ότι κάθε έπιστημονική δραστηριότητα όταν δεν θεμελιώνεται επί των αρχών της δικαιοσύνης, της φρονήσεως, της σοφίας και κάθε άλλης αρετής, είναι πανουργία και όχι σοφία. Είναι πλέον ή βέβαιον, ότι το μοναδικόν θεμέλιον των ανθρωπίνων ενεργειών είναι το σύνολον των αρετών, που μόνον δι΄αυτών δύναται ο άνθρωπος ως υπεύθυνος πολίτης να ενεργή εντός της κοινωνίας.

Οι ΦΡΥΚΤΩΡΙΕΣ σας παρουσιάζουν
Γλυπτά Παρθενώνα: Η Λεηλασία του Παρθενώνα από Ξένους, τα ανύπαρκτα Φιρμάνια. - Επιχειρήματα Ελλάδος-Βρετανίας και Τελευταίες Εξελίξεις.
Δείτε εδώ: https://www.youtube.com/watch?v=SDLW7tl2tWs&t=42s
Με την Δρ. Έλενα Κόρκα, Αρχαιολόγο, Επίτιμο Γενική Διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς ΥΠ.ΠΟ.Α
Διοργάνωση
Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών ( ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ.)
--------------------------------------------------------------------------
Οι Φρυκτωρίες ευχαριστούν θερμά
Την Δρ. Έλενα Κόρκα για την άδεια ανάρτησης της ομιλίας της στα ΜΜΕ
Και το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ.) για την πρόσκληση της τηλεοπτικής καταγραφής.
--------------------------------------------------------------------------
Για οποιαδήποτε πληροφορία ή καταγγελία, παρακαλούμε, ενημερώστε μας στην κεντρική ιστοσελίδα: https://www.fryktories.net

Το Ινστιτούτο Ελληνογλωσσίας (ΙΝΕΛ) και η Εταιρεία Νεοελληνικών και Ευρωπαϊκών Μελετών & Εκδόσεων (NEOHEL) σε συνεργασία με το σχολείο «The Heritage Private School» στην Λεμεσό οργανώνουν Ημερίδα για εκπαιδευτικούς με θέμα: «Ελληνικά ως δεύτερη / ξένη γλώσσα»,
την Τρίτη 23 Ιουνίου 2026, στην Λεμεσό.
Για εγγραφές πρέπει να “σκανάρετε” το «QR code» που θα βρείτε στην αφίσα ή εδώ: https://forms.office.com/Pages/ResponsePage.aspx?id=XiCRmcgbuU-KX4_-AKLKrT9QZ4qC9wJLlPrMs6OOpBFUNENLTDFDNjNNTjlFWlczU1ZNR1JBWjJOMC4u&fbclid=IwY2xjawSXUQBleHRuA2FlbQIxMABzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeTjXJ2v7FgTc7RYT_uSQInpP9J2fxIp8GiwLLyjvnY4uEGUMCeprkdyf4Vbk_aem_AwU_MgaWHsI-aye5xsKt-g.
Σας περιμένουμε!
Με εκτίμηση
Ειρήνη Μπαλίκινα - κιν.: 6936 440198

Πού κρατούν ζωντανά τα ελληνικά στην Ευρώπη, παρά τις προκλήσεις!
Η Καθημερινή 10 Ιουν. 2026
- Βέλγιο: Υπάρχουν δέκα Τμήματα Ελληνικής Γλώσσας (ΤΕΓ) με 676 μαθητές διαφόρων βαθμίδων, από νήπια μέχρι και ενηλίκους. Η νέα Ελληνική Γλώσσα διδάσκεται ως μάθημα επιλογής στα Τμήματα Γλωσσών των Πανεπιστημίων «ULB και VUB» των Βρυξελλών, όπως και στο Πανεπιστήμιο της Γάνδης, όπου είναι υποχρεωτικό μάθημα στο Τμήμα Γλωσσολογίας και Λογοτεχνίας.
- Γερμανία: Παρατηρούνται έντονες διαφοροποιήσεις ανά κρατίδιο. Ενδεικτικά, στην Βάδη-βυρτεμβέργη, όπου ζουν περίπου 150.000 Έλληνες, υπάρχουν 28 ΤΕΓ, ένα λύκειο και δέκα σχολικές μονάδες που, σημειωτέον, λειτουργούν δίχως μέριμνα της ελληνικής πολιτείας, χάρη σε συλλογικές πρωτοβουλίες. Συνολικά έχουν περίπου 3.500 μαθητές. Από τους 500 αποσπασμένους εκπαιδευτικούς που υπηρετούσαν στο παρελθόν στο κρατίδιο, σήμερα έχουν απομείνει 20. Στην Έσση, για τους 64.000 Έλληνες λειτουργούν το ελληνικό σχολείο της Φρανκφούρτης (δημοτικό, γυμνάσιο, λύκειο) και επτά αναγνωρισμένα ΤΕΓ. Ενώ στην Κολωνία υπάρχουν μεν γυμνάσιο και λύκειο, όμως η απουσία δημοτικού σχολείου δημιουργεί κενό στην συνέχεια της εκπαίδευσης για τις οικογένειες που έχουν παιδιά αυτών των ηλικιών.
- Ελβετία: Για τους περίπου 22.000 Έλληνες η εκπαίδευση οργανώνεται κυρίως μέσω των ΤΕΓ που λειτουργούν σε διάφορες πόλεις. Στην Ζυρίχη βρίσκεται ένα από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη, με τέσσερα παραρτήματα και περισσότερους από 500 μαθητές.
- Ιρλανδία: Το ελληνικό σχολείο Ιρλανδίας και το ΤΕΓ λειτουργούν με φορέα τον οργανισμό «Hellenic Community of Ireland» και με ένα σύγχρονο μοντέλο υβριδικής διδασκαλίας (δια ζώσης και εξ αποστάσεως μαθήματα). Εξυπηρετούν μαθητές από το νηπιαγωγείο έως και ενηλίκους, καθώς και όσους επιθυμούν να διδαχθούν αρχαία ελληνικά, προετοιμάζοντάς τους τόσο για τις εξετάσεις ελληνομάθειας όσο και για τις εξετάσεις «Greek for the Leaving Certificate» του ιρλανδικού υπουργείου Παιδείας.
- Ισπανία: Υπάρχουν σοβαρές δυσκολίες που επηρεάζουν την λειτουργία των ελληνικών σχολικών δομών, όπως η έλλειψη κατάλληλων χώρων διδασκαλίας και πρόσθετου διδακτικού προσωπικού.
- Ιταλία: Το ΤΕΓ Ρώμης και Λατίου αριθμεί 60 παιδιά. Παράλληλα με αυτό, από το 2023 λειτουργεί ιδιωτικό νηπιαγωγείο, ενώ από τον Σεπτέμβριο του 2025 προσφέρονται και πολιτισμικές δραστηριότητες (θέατρο, χορωδία και παραδοσιακοί χοροί) με την συνεργασία της ελληνικής κοινότητας και των γονέων του ΤΕΓ.
- Λιθουανία: Την Ελληνική Γλώσσα στηρίζει με όλες τις δυνάμεις του ο Σύλλογος Ελλήνων της Λιθουανίας «Πατρίδα». Στο Βίλνιους λειτουργεί Τμήμα Ελληνικής Γλώσσας.
- Μεγάλη Βρετανία: Στο Λονδίνο λειτουργεί αμιγώς ελληνικό σχολείο, καθώς και 17 παροικιακά. Υπάρχουν άλλα 17 ΤΕΓ στην υπόλοιπη χώρα. Ωστόσο, όλες οι σχολικές μονάδες μετά το «Brexit» βρίσκονται σε συνθήκες πρωτοφανούς κρίσης.
- Νορβηγία: Η ελληνική κοινότητα της Νορβηγίας έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Στο Όσλο, από το 1982, λειτουργεί οργανωμένο Τμήμα Ελληνικής Γλώσσας, στο οποίο συμμετέχουν περίπου 100 μαθητές, ενώ άλλοι 30 από άλλες περιοχές της χώρας παρακολουθούν διαδικτυακά μαθήματα.
- Ολλανδία: Ο αριθμός των Ελλήνων που μένουν στην Ολλανδία έχει υπερδιπλασιαστεί τα τελευταία δέκα χρόνια και πλέον ανέρχεται στους 40.000. Ανάλογη αύξηση παρατηρήθηκε και στον αριθμό των μαθητών των τεσσάρων ΤΕΓ, στα οποία φοιτούν 800 παιδιά.
- Ουκρανία: Πριν από την ρωσική εισβολή, η νέα Ελληνική Γλώσσα διδασκόταν σε 35 σχολεία, κυρίως στην περιοχή της Αζοφικής. Μετά την έναρξη του πολέμου, στην πλειονότητά τους βρέθηκαν σε κατεχόμενα εδάφη ή καταστράφηκαν. Ορισμένα μετεγκαταστάθηκαν και λειτουργούν εξ αποστάσεως. Η διδασκαλία της νέας Ελληνικής Γλώσσας συνεχίζεται σε δέκα εκπαιδευτικά ιδρύματα, ενώ ο αριθμός των εκπαιδευτικών έχει μειωθεί από 62 σε 25, γεγονός που δημιουργεί σοβαρές προκλήσεις για την βιωσιμότητα της διδασκαλίας.
- Πολωνία: Αν και η παρουσία Ελλήνων στην Πολωνία μετράει πολλές δεκαετίες, είναι τα τελευταία χρόνια που η ελληνική κοινότητα έχει παρουσιάσει αξιοσημείωτη αύξηση, με επίκεντρο την Βαρσοβία, όπου από το 2000 λειτουργεί Τμήμα Ελληνικής Γλώσσας.
- Σουηδία: Το ελληνικό σχολείο Στοκχόλμης αριθμεί σήμερα περίπου 350 μαθητές και 17 εκπαιδευτικούς, εκ των οποίων μόνον οι δύο είναι αποσπασμένοι από την Ελλάδα. Οι υπόλοιποι 15 είναι ωρομίσθιοι και αμείβονται από το ίδιο το σχολείο – δηλαδή από τους γονείς.
Στοιχεία σχολικής περιόδου 2025-2026 του Ευρωπαϊκού Δικτύου Φορέων Ελληνόγλωσσης Εκπαίδευσης.

Πού κρατούν ζωντανά τα ελληνικά στην Ευρώπη, παρά τις προκλήσεις!
Η Καθημερινή 10 Ιουν. 2026
- Βέλγιο: Υπάρχουν δέκα Τμήματα Ελληνικής Γλώσσας (ΤΕΓ) με 676 μαθητές διαφόρων βαθμίδων, από νήπια μέχρι και ενηλίκους. Η νέα Ελληνική Γλώσσα διδάσκεται ως μάθημα επιλογής στα Τμήματα Γλωσσών των Πανεπιστημίων «ULB και VUB» των Βρυξελλών, όπως και στο Πανεπιστήμιο της Γάνδης, όπου είναι υποχρεωτικό μάθημα στο Τμήμα Γλωσσολογίας και Λογοτεχνίας.
- Γερμανία: Παρατηρούνται έντονες διαφοροποιήσεις ανά κρατίδιο. Ενδεικτικά, στην Βάδη-βυρτεμβέργη, όπου ζουν περίπου 150.000 Έλληνες, υπάρχουν 28 ΤΕΓ, ένα λύκειο και δέκα σχολικές μονάδες που, σημειωτέον, λειτουργούν δίχως μέριμνα της ελληνικής πολιτείας, χάρη σε συλλογικές πρωτοβουλίες. Συνολικά έχουν περίπου 3.500 μαθητές. Από τους 500 αποσπασμένους εκπαιδευτικούς που υπηρετούσαν στο παρελθόν στο κρατίδιο, σήμερα έχουν απομείνει 20. Στην Έσση, για τους 64.000 Έλληνες λειτουργούν το ελληνικό σχολείο της Φρανκφούρτης (δημοτικό, γυμνάσιο, λύκειο) και επτά αναγνωρισμένα ΤΕΓ. Ενώ στην Κολωνία υπάρχουν μεν γυμνάσιο και λύκειο, όμως η απουσία δημοτικού σχολείου δημιουργεί κενό στην συνέχεια της εκπαίδευσης για τις οικογένειες που έχουν παιδιά αυτών των ηλικιών.
- Ελβετία: Για τους περίπου 22.000 Έλληνες η εκπαίδευση οργανώνεται κυρίως μέσω των ΤΕΓ που λειτουργούν σε διάφορες πόλεις. Στην Ζυρίχη βρίσκεται ένα από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη, με τέσσερα παραρτήματα και περισσότερους από 500 μαθητές.
- Ιρλανδία: Το ελληνικό σχολείο Ιρλανδίας και το ΤΕΓ λειτουργούν με φορέα τον οργανισμό «Hellenic Community of Ireland» και με ένα σύγχρονο μοντέλο υβριδικής διδασκαλίας (δια ζώσης και εξ αποστάσεως μαθήματα). Εξυπηρετούν μαθητές από το νηπιαγωγείο έως και ενηλίκους, καθώς και όσους επιθυμούν να διδαχθούν αρχαία ελληνικά, προετοιμάζοντάς τους τόσο για τις εξετάσεις ελληνομάθειας όσο και για τις εξετάσεις «Greek for the Leaving Certificate» του ιρλανδικού υπουργείου Παιδείας.
- Ισπανία: Υπάρχουν σοβαρές δυσκολίες που επηρεάζουν την λειτουργία των ελληνικών σχολικών δομών, όπως η έλλειψη κατάλληλων χώρων διδασκαλίας και πρόσθετου διδακτικού προσωπικού.
- Ιταλία: Το ΤΕΓ Ρώμης και Λατίου αριθμεί 60 παιδιά. Παράλληλα με αυτό, από το 2023 λειτουργεί ιδιωτικό νηπιαγωγείο, ενώ από τον Σεπτέμβριο του 2025 προσφέρονται και πολιτισμικές δραστηριότητες (θέατρο, χορωδία και παραδοσιακοί χοροί) με την συνεργασία της ελληνικής κοινότητας και των γονέων του ΤΕΓ.
- Λιθουανία: Την Ελληνική Γλώσσα στηρίζει με όλες τις δυνάμεις του ο Σύλλογος Ελλήνων της Λιθουανίας «Πατρίδα». Στο Βίλνιους λειτουργεί Τμήμα Ελληνικής Γλώσσας.
- Μεγάλη Βρετανία: Στο Λονδίνο λειτουργεί αμιγώς ελληνικό σχολείο, καθώς και 17 παροικιακά. Υπάρχουν άλλα 17 ΤΕΓ στην υπόλοιπη χώρα. Ωστόσο, όλες οι σχολικές μονάδες μετά το «Brexit» βρίσκονται σε συνθήκες πρωτοφανούς κρίσης.
- Νορβηγία: Η ελληνική κοινότητα της Νορβηγίας έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Στο Όσλο, από το 1982, λειτουργεί οργανωμένο Τμήμα Ελληνικής Γλώσσας, στο οποίο συμμετέχουν περίπου 100 μαθητές, ενώ άλλοι 30 από άλλες περιοχές της χώρας παρακολουθούν διαδικτυακά μαθήματα.
- Ολλανδία: Ο αριθμός των Ελλήνων που μένουν στην Ολλανδία έχει υπερδιπλασιαστεί τα τελευταία δέκα χρόνια και πλέον ανέρχεται στους 40.000. Ανάλογη αύξηση παρατηρήθηκε και στον αριθμό των μαθητών των τεσσάρων ΤΕΓ, στα οποία φοιτούν 800 παιδιά.
- Ουκρανία: Πριν από την ρωσική εισβολή, η νέα Ελληνική Γλώσσα διδασκόταν σε 35 σχολεία, κυρίως στην περιοχή της Αζοφικής. Μετά την έναρξη του πολέμου, στην πλειονότητά τους βρέθηκαν σε κατεχόμενα εδάφη ή καταστράφηκαν. Ορισμένα μετεγκαταστάθηκαν και λειτουργούν εξ αποστάσεως. Η διδασκαλία της νέας Ελληνικής Γλώσσας συνεχίζεται σε δέκα εκπαιδευτικά ιδρύματα, ενώ ο αριθμός των εκπαιδευτικών έχει μειωθεί από 62 σε 25, γεγονός που δημιουργεί σοβαρές προκλήσεις για την βιωσιμότητα της διδασκαλίας.
- Πολωνία: Αν και η παρουσία Ελλήνων στην Πολωνία μετράει πολλές δεκαετίες, είναι τα τελευταία χρόνια που η ελληνική κοινότητα έχει παρουσιάσει αξιοσημείωτη αύξηση, με επίκεντρο την Βαρσοβία, όπου από το 2000 λειτουργεί Τμήμα Ελληνικής Γλώσσας.
- Σουηδία: Το ελληνικό σχολείο Στοκχόλμης αριθμεί σήμερα περίπου 350 μαθητές και 17 εκπαιδευτικούς, εκ των οποίων μόνον οι δύο είναι αποσπασμένοι από την Ελλάδα. Οι υπόλοιποι 15 είναι ωρομίσθιοι και αμείβονται από το ίδιο το σχολείο – δηλαδή από τους γονείς.

Στοιχεία σχολικής περιόδου 2025-2026 του Ευρωπαϊκού Δικτύου Φορέων Ελληνόγλωσσης Εκπαίδευσης.

Ο αγώνας των σχολείων της διασποράς!
Η Καθημερινή 10 Ιουν. 2026
Στην Μεγάλη Βρετανία λειτουργούν σήμερα περίπου 40 ελληνόγλωσσα σχολεία. Με αφορμή την Εθνική Επέτειο της 25ης Μαρτίου, οι μαθητές της Α΄ Δημοτικού στο Ελληνικό Σχολείο Στοκχόλμης κατασκεύασαν την δική τους Ελληνική Σημαία. Παρά τα προβλήματα, η ελληνόγλωσση εκπαίδευση στο εξωτερικό αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες διαφύλαξης της Ελληνικής Γλώσσας και της πολιτιστικής ταυτότητας των Ελλήνων της διασποράς.
Η ελληνόγλωσση εκπαίδευση στο εξωτερικό αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες διαφύλαξης της Ελληνικής Γλώσσας, της ιστορικής μνήμης και της πολιτιστικής ταυτότητας των Ελλήνων της διασποράς.
Πόσο ισχυρός, όμως, μπορεί να παραμείνει αυτός ο πυλώνας, όταν σοβαρά προβλήματα απειλούν ακόμη και την ίδια την ύπαρξή του;
Από την περίοδο της οικονομικής κρίσης και μετά, πολλές ελληνικές σχολικές μονάδες στην Ευρώπη βρίσκονται αντιμέτωπες με μεγάλες προκλήσεις. Η σταδιακή μείωση των διαθέσιμων πόρων –έως και κατά 80%– και, κυρίως, η σημαντική έλλειψη εκπαιδευτικών δυσχεραίνουν την εύρυθμη λειτουργία τους. Πώς θα διασωθούν τα παροικιακά σχολεία; Πώς θα συνεχίσουν τα Ελληνόπουλα εκτός συνόρων να μαθαίνουν τα ελληνικά; Πώς θα βοηθηθούν να μην αποκοπούν από τις ρίζες τους;
Όλα αυτά συζητήθηκαν στο συνέδριο Ελληνόγλωσσης Εκπαίδευσης, το οποίο πραγματοποιήθηκε πριν από λίγες εβδομάδες στην Στουτγκάρδη της Γερμανίας. Συμμετείχαν εκπρόσωποι φορέων γονέων από 13 ευρωπαϊκές χώρες –Βέλγιο, Γερμανία, Ελβετία, Ιρλανδία, Ισπανία, Ιταλία, Λιθουανία, Μεγάλη Βρετανία, Νορβηγία, Ολλανδία, Ουκρανία, Πολωνία και Σουηδία– και περισσότερα από 40 σχολεία, στα οποία φοιτούν περίπου 20.000 μαθητές. Οι συμμετέχοντες επισήμαναν, για ακόμη μία φορά, την ανάγκη ενίσχυσης των προσπαθειών που καταβάλλουν, μαζί με τοπικούς φορείς, για την διατήρηση της Ελληνικής Γλώσσας. Για την πλειονότητα των οικογενειών, άλλωστε, η εκμάθησή της είναι κάτι πολύ πιο ευρύ και πολύτιμο από μία εκπαιδευτική επιλογή: είναι χρέος απέναντι στις επόμενες γενιές.
Το «αγκάθι» του επιμισθίου…
Τα βρετανικά παροικιακά σχολεία εκπροσώπησε ο Ναπολέων Κάτσος, καθηγητής στο Τμήμα Θεωρητικής και Εφαρμοσμένης Γλωσσολογίας στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ· η σύζυγός του είναι επίσης Ελληνίδα και εργάζεται ως λογοθεραπεύτρια σε ειδικό σχολείο. Οι γιοι τους, ο 14χρονος Γιώργος και ο 9χρονος Μιχάλης, φοιτούν στο ελληνικό σχολείο του Αγίου Αθανασίου (παράλληλα με το αγγλικό). «Μας ήταν αδιανόητο να μην τους μιλάμε στην γλώσσα της καρδιάς μας. Και θέλαμε, όταν μεγαλώσουν, να ξέρουν καλά ελληνικά ώστε, αργότερα, να επιλέξουν αν θα κάνουν το ίδιο και στα δικά τους παιδιά», λέει στην «Κ».
Μόλις 750 είναι οι αποσπασμένοι δάσκαλοι και καθηγητές για 7 εκατ. αποδήμους, από 2.000 το 2009, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο συνέδριο Ελληνόγλωσσης Εκπαίδευσης στην Στουτγκάρδη.
Το πάθος και το μεράκι των γονέων για την παιδεία και την πολιτισμική ταυτότητα των παιδιών τους: αυτή είναι η μεγάλη δύναμη των ελληνόγλωσσων σχολείων. Άλλωστε, οι ίδιοι τα ιδρύουν και τα λειτουργούν. Μόνο στην Μεγάλη Βρετανία υπάρχουν περίπου 40. «Το δικό μας, στο Κέμπριτζ, έχει 28 τμήματα με 300 και πλέον μαθητές. Οι γονείς –κυρίως όσοι συμμετέχουν στις σχετικές επιτροπές– είναι υπεύθυνοι για την εξεύρεση χώρων διδασκαλίας, καθώς και πόρων για τους μισθούς των εκπαιδευτικών και τα λοιπά έξοδα, για την παραγγελία και την μεταφορά των σχολικών εγχειριδίων, για το στήσιμο των ηλεκτρονικών υποδομών, για την πρόσληψη των ωρομίσθιων εκπαιδευτικών, για την οργάνωση των εκδηλώσεων και άλλα πολλά. Δηλαδή, όλα όσα θεωρούνται δεδομένα για τις οικογένειες στην Ελλάδα, γιατί τα παρέχει το Δημόσιο, εδώ τα αναλαμβάνουμε εμείς, εθελοντικά», εξηγεί ο κ. Κάτσος.
Μέχρι το «Brexit» το υπουργείο Παιδείας της Ελλάδας έστελνε αποσπασμένους εκπαιδευτικούς στα παροικιακά σχολεία της Μεγάλης Βρετανίας. «Δυστυχώς, μετά την αποχώρηση της χώρας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το 2020, αυτό δεν μπορεί να γίνει λόγω της ανάγκης για βίζα: το κατώτατο όριο ετήσιου μισθού για την κατηγορία “Skilled Worker” είναι 41.700 στερλίνες. Ποτέ δεν θα το φθάσει ο μισθός του Έλληνα εκπαιδευτικού, ούτε με επιμίσθιο...». Ακόμη και σε χώρες-μέλη της Ε.Ε., όμως, αυτό το επιμίσθιο δεν προσαρμόζεται στα πραγματικά δεδομένα κάθε χώρας υποδοχής, με αποτέλεσμα οι δάσκαλοι και οι καθηγητές να αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στο αυξημένο κόστος ζωής. Έτσι, ολοένα και λιγότεροι ζητούν σήμερα απόσπαση στο εξωτερικό – κάτι που πριν από μερικές δεκαετίες ήταν πολύ δελεαστικό και από οικονομικής πλευράς.
«Ειδικά τα τελευταία χρόνια ακούμε πολλά για την βαρύτητα που δίνει η πολιτεία στην ομογένεια και, πράγματι, έχουν γίνει βήματα σε άλλους τομείς, όπως η ψήφος των αποδήμων. Στον χώρο των παροικιακών σχολείων, όμως, δεν αντιμετωπίζονται οι καίριες ανάγκες μας. Η Κύπρος όχι μόνο έχει επιλύσει το θέμα της βίζας, αλλά επιπλέον ενισχύει με χρηματοδότηση και αρκετά σχολεία όπως το δικό μας, μολονότι η πλειονότητα των μαθητών έχει ρίζες από την Ελλάδα. Είμαστε ευγνώμονες γι’ αυτό· όπως και στην Εκκλησία, άλλο μεγάλο στήριγμά μας», τονίζει ο Ναπολέων Κάτσος.
Κοινός ο παρονομαστής της αγωνίας για το μέλλον των παροικιακών!
«Όσα θεωρούνται δεδομένα για τις οικογένειες στην Ελλάδα, γιατί τα παρέχει το Δημόσιο, εδώ τα αναλαμβάνουμε εμείς, εθελοντικά», λέει ο Ναπολέων Κάτσος, καθηγητής στο Κέμπριτζ , πατέρας δύο παιδιών.
Ο Κωνσταντίνος Καχριμανίδης, είναι πρόεδρος της Συνομοσπονδίας Γονέων της Γερμανίας, όπου ζει από το 1990 και εργάζεται στον χώρο της πληροφορικής. Τον ρωτήσαμε πως θα αξιολογούσε την στήριξη της ελληνικής πολιτείας με βαθμό από το 1 έως το 10, και ποιον βαθμό θα έδινε και γιατί; απάντησε: «Με επιείκεια, 5 στα 10. Αναγνωρίζει θεσμικά την σημασία της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης στο εξωτερικό, ωστόσο αυτή η αναγνώριση δεν συνοδεύεται από τους αναγκαίους πόρους και τις αντίστοιχες πολιτικές, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται σημαντικά κενά στην πράξη. Οι αποσπασμένοι εκπαιδευτικοί (για τα 6-7 εκατομμύρια Έλληνες του εξωτερικού) μέχρι το 2009 ήταν περισσότεροι από 2.000. Σήμερα δεν ξεπερνούν τους 750. Υπάρχει, λοιπόν, αναντιστοιχία ανάμεσα στην διακηρυγμένη σημασία του απόδημου Ελληνισμού και στους πόρους που διατίθενται για την διατήρηση της γλωσσικής κληρονομιάς και της πολιτισμικής σύνδεσης των παιδιών μας με την Ελλάδα», επισημαίνει ο κ. Καχριμανίδης.
Ποιες αλλαγές θα ήταν προς την σωστή κατεύθυνση; «Η ενίσχυση των κινήτρων για τις αποσπάσεις, η κάλυψη των κενών μέσω ωρομίσθιων εκπαιδευτικών όπου απαιτείται και η ουσιαστικότερη οικονομική στήριξη των φορέων που οργανώνουν και υποστηρίζουν την ελληνόγλωσση εκπαίδευση. Οι οικογένειές μας αναλαμβάνουν ρόλους που υπό κανονικές συνθήκες θα έπρεπε να καλύπτονται από μία επαρκώς στελεχωμένη και χρηματοδοτούμενη εκπαιδευτική δομή. Παρά ταύτα, το πράττουμε πρόθυμα γιατί αντιλαμβανόμαστε την σημασία της Ελληνικής Γλώσσας για το μέλλον των παιδιών μας και για την ενδυνάμωση της σχέσης τους με την Ελλάδα».
Αναπόσπαστο κομμάτι
Κι αν κάποια στιγμή τα παιδιά τους αποφάσιζαν να μη μιλούν πια την γλώσσα της πατρίδας τους, πώς θα αντιδρούσαν οι συνομιλητές μου; «Θα ήθελα να μη συμβεί αυτό και πιστεύω ότι δεν θα γίνει. Οι γιοι μας όχι μόνο μιλούν ελληνικά, αλλά τραγουδάνε, κάνουν λογοπαίγνια και εφευρίσκουν καθημερινά νέες λέξεις και παραλλαγές λέξεων είτε για να πειράξουν την μητέρα τους και εμένα, είτε για να κάνουν χιούμορ. Ο Μιχάλης μαθαίνει και αρχαία ελληνικά. Είναι ζωντανή η γλώσσα γι’ αυτούς», απαντάει ο Ναπολέων Κάτσος.
«Για την κόρη μου τα ελληνικά δεν είναι κάτι ξένο ή επιβεβλημένο», καταλήγει ο Κωνσταντίνος Καχριμανίδης. «Είναι μέρος της οικογένειας και της καθημερινότητάς της. Την συνδέουν με τους συγγενείς της, με την Ελλάδα και με τις ρίζες της. Φυσικά υπάρχουν στιγμές που τα βλέπει ως μία επιπλέον προσπάθεια, όπως συμβαίνει με όλα τα παιδιά που μεγαλώνουν με δύο γλώσσες, όμως κυριαρχεί το αίσθημα ότι αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητάς της».
Στην φωτογραφία η Νόνη Μιχαηλίδου με τους μικρούς μαθητές της στο ελληνικό σχολείο του Αγίου Αθανασίου στο Κέμπριτζ, την περασμένη χρονιά.