Sharam.Med.Laboratory

Rheumatoid Factor(RF)
عامل روماتوئید (RF یا RhF) یک آنتی بادی خودکار است (آنتی بادی که علیه بافتهای بدن خود ارگانیزم است) که بیشتر در آرترایت روماتوئید مرتبط است. این آنتی بادی علیه بخش Fc IgG است که خود آنتی بادی است. RF و IgG به تشکیل کمپلکس های ایمنی کمک می کند که به روند بیماری کمک می کند. RF اغلب در بیماران مظنون به داشتن هر گونه آرترایت، حتی اگر نتایج مثبت می تواند به علت سایر علل باشد، نتایج ارزیابی نمی شود و نتایج منفی این بیماری را رد نمی کنند. اما در ترکیب با علائم و نشانه ها، می تواند در تشخیص و پیش آگهی بیماری نقش داشته باشد. این بخش از معیارهای معمول بیماری آرتروز روماتوئید است. حضور فاکتورهای روماتوئید در سیروم همچنین می تواند منجر به ابتلا به فعالیت های خودایمنی مشکوک و غیر مرتبط با آرترایت روماتوئید شود. در چنین مواردی، RF ممکن است به عنوان یکی از چند نشانگر سرولوژیک برای autoimmunity عمل کند

معلومات مختصر راجع به کریاتینین و یوریا خون :

کراتینین باقی مانده مواد کمیاوی است که توسط متابولیسم عضلات و به میزان کمتر از راه خوردن گوشت تولید می‌شود. کلیه‌های سالم کراتینین و دیگر مواد کمیاوی اضافی را از خون تصفیه می‌کند. مواد اضافی تصفیه شده با ادرار از بدن دفع می‌شود. اگر کلیه به خوبی کار نکند، میزان کراتینین جمع شده در خون بالا می‌رود. در آزمایش کراتینین سیروم سطح این ماده در خون اندازه‌گیری می‌شود (میزان تصفیه گلومیرولی) و به این ترتیب می‌توان مناسب بودن عملکرد کلیه را تعیین کرد. در آزمایش کراتینین ادرار میزان این ماده در ادرار اندازه‌گیری می‌شود.

اگر سطح کراتینین سیروم بالاتر از حد طبیعی باشد، داکتر برای تایید نتیجه دستور یک آزمایش خون یا ادرار دیگر می‌دهد. اگر احتمال آسیب‌دیدگی کلیه در میان باشد، عارضه‌های عامل این آسیب‌دیدگی باید کنترل شود. همچنین فشار خون باید مدیریت شود که غالباً نیاز به درمان دارویی دارد. می‌توان آسیب دائمی کلیه را جبران کرد، اما این کار نیاز به درمان مناسبی دارد که از آسیب بیشتر پیشگیری کند.

میزان نورمال کراتینین خون
حد نورمال کراتینین خون حدود 0.6 تا 1.2 میلی‌گرام در دسی لیتر برای مردان بزرگسال و 0.5 تا 1.1 میلی‌گرام در دسی‌لیتر برای زنان بزرگسال است. (میلی گرام در سیستم متریک واحد وزنی معادل یک هزارم گرام و دسی لیتر واحد حجمی معادل یک دهم لیتر است.)

میزان کراتینین در خون افراد میانسال یا جوان عضلانی بالاتر از حد نورمال است. حال آن که سطح کراتینین در خون سالمندان کمتر از میزان نورمال است. حد مجاز کراتینین در خون نوزادان با توجه به مقدار رشد عضلات 0.2 یا بیشتر است. سوء تغذیه، کاهش وزن شدید و بیماری‌های مزمن باعث تحلیل رفتن عضلات به مرور زمان می‌شود و در نتیجه کراتینین به کمتر از حد طبیعی برای یک سن مشخص می‌رسد. افرادی که فقط یک کلیه دارند، میزان نورمال کراتینین خونشان 1.8 یا 1.9 است. رسیدن میزان کراتینین در نوزادان به 2.0 یا بالاتر و در بزرگسالان به 5.0 یا بالاتر علامت اختلال شدید کلیه است.

علل بالا بودن میزان کراتینین خون
هر گونه عارضه‌ای که عملکرد کلیه‌ها را مختل کند، میزان کراتینین خون را بالا می‌برد. در این بین باید تشخیص داده شود که آیا فرایند عامل نقص عملکرد کلیه (نارسایی کلیه، ازوتمی) مزمن است یا به تازگی شروع شده است. چنانچه سطح کراتینین به تازگی افزایش یافته باشد، وضعیت برگشت‌پذیر و درمان راحت‌تر خواهد بود. شایع‌ترین علل بیماری‌های مزمن کلیه در بزرگسالان عبارت است از:

فشار خون بالا
دیابت
دیگر علل بالا رفتن سطح کراتینین در خون به شرح زیر است:

مصرف بعضی داروها، مانند سایمتدین (باکتریم) گاهی باعث بالا رفتن غیرطبیعی کراتینین می‌شود.
سیروم کراتینین پس از هضم مقدار زیادی گوشت به طور موقت افزایش می‌یابد. بنابراین تغذیه نقش مهمی در اندازه‌گیری کراتینین دارد.
عفونت کلیه، رابدوشکل (تخریب غیرعادی عضلات) و انسداد مجرای ادرار نیز به بالا رفتن سطح کراتینین می‌انجامد.
علائم
علائم ناشی از بالا رفتن میزان کراتینین اکثراً نتیجه نقص عملکرد کلیه است و موارد زیر را دربر می‌گیرد:

خستگی مزمن
سردرد
بی‌اشتهایی
حالت تهوع یا استفراغ
کاهش وزن
خارش پوست
ورم دست و پا
افزایش یا کاهش ادرار
بی‌رنگ یا تیره شدن ادرار
همچنین بیمار گاهی علائم دیگری نیز دارد که به عارضه اصلی عامل بیماری کلیه، برای مثال دیابت، مربوط می‌شود. از علائم معمول دیابت می‌توان به افزایش ادرار، تشنگی و گرسنگی اشاره کرد. کاهش وزن، کاهش انرژی، تمرکز ضعیف، تاری دید و گزگز کردن دست یا پا از علائم احتمالی دیابت است.

تشخیص
کلیرانس (تصفیه) کراتینین را می‌توان به دو روش اندازه‌گیری کرد. میزان کراتینین را می‌توان با فرمولی محاسبه کرد که متغیرهای آن میزان کراتینین در سیروم خون، وزن و سن بیمار است. این فرمول عبارت است از:( 140 منهای سن بیمار برحسب سال) ضرب در وزن بیمار برحسب کیلوگرم (ضربدر 0.85 برای بانوان) تقسیم بر (72 ضربدر در میزان کراتینین برحسب mg/dL). کلیرانس کراتینین را می‌توان به روشی مستقیم‌تر از طریق نمونه‌گیری 24 ساعته ادرار و سپس آزمایش خون محاسبه کرد. سطح کراتینین در ادرار و خون تعیین و مقایسه می‌شود.

میزان یوریا، نیتروژن خون (BUN) شاخص دیگری برای عملکرد کلیه است. یوریا نیز یکی از فراورده‌های جانبی متابولیسم است که اگر عملکرد کلیه مختل شود، میزان آن افزایش می‌یابد. نسبت BUN به کراتینین معمولاً اطلاعات دقیق‌تری را درباره عملکرد کلیه و علت احتمالی این مشکل به دست می‌دهد. کم‎آبی بدن میزان BUN را افزایش می‌دهد.

رژیم غذایی برای پایین آوردن میزان کراتینین

در رژیم غذایی عامل‌های مختلفی وجود دارد که میزان کراتینین را کاهش می‌دهد، چرا که بعضی غذاها میزان کراتینین را افزایش و بعضی میزان آن را کاهش می‌دهد. غذاهای سرشار از کراتینین به کراتینین تبدیل می‌شود؛ چون کراتینین در گوشت وجود دارد، بهتر است مصرف پروتئین‌های حیوانی کاهش داده شود. رژیم غذایی گیاهی عامل‌های خطر بیماری کلیه، برای مثال فشار خون بالا یا دیابت، را کاهش می‌دهد. بایدها و نبایدهای غذایی برای افراد دارای کراتینین بالا به شرح زیر است:

غذاهای مفید
سبزیجاتی مانند بادرنگ یا کدو گک
غذاهای سرشار از ویتامین ث مانند انواع توت، آب لیمو، گشنیز و کرم
ماهی و میوه‌های ارگانیک و آب سبزیجات
گوشت باید بدون چربی و ارگانیک باشد و از حیوانی به دست آمده باشد که از علف تغذیه کرده و در چراگاه طبیعی پروش یافته باشد.
غذاهایی که باید از آنها پرهیز کرد یا میزان مصرفشان را کاهش داد
کلیه‌ها در انجام واکنش بر روی مواد غذایی زیر به مشکل برمی‌خورند، به ویژه اگر میزان کراتینین خون بالا باشد.

غذاهای سرشار از سدیم مانند غذاهای فراوری شده با افزودنی نمک
غذاهای سرشار از پتاسیم مانند کیله ، پالک، کرفس و بروکلی
غذاهای سرشار از فاسفر مانند کدو ، ماهی، کدوگک ، میوه خشک، دانه سویا، صدف و پنیر و دیگر فراورده‌های لبنی

کتواستریل
کتواستریل یکی از درمان‌های مهم غیردیالیزی برای نارسایی کلیه است. این درمان سطح کراتینین را پایین‌تر می‌آورد، علائم و عوارض را تسکین می‌دهد، پیشرفت بیماری را آهسته می‌کند و عملکردهای باقیمانده کلیه را حفظ می‌کند.

دیالیز
دیالیز مانند یک کلیه مصنوعی عمل می‌کند و مواد سمی مانند کراتینین، یوریک اسید ،یوریا ، الکترولیت‌ها و آب اضافی را از بدن خارج می‌کند.

پیوند کلیه
بیمار پس از پیوند کلیه صاحب یک کلیه جدید با عملکرد طبیعی می‌شود.

اهمیت آزمایش میزان کراتینین و یوریا خون

کلیه میزان کراتینین خون را در حد نرمال نگه می‌دارد، بنابراین کراتینین شاخص قابل اتکایی برای عملکرد کلیه است. بالا بودن میزان کراتینین علامت نقص عملکرد کلیه یا بیماری کلیه است. پس از آنکه عملکرد کلیه به هر دلیلی مختل شود، چون کلیه دیگر نمی‌تواند کراتینین را به خوبی تصفیه کند، میزان کراتینین خون بالا می‌رود. بنابراین بالا بودن بیش از حد سطح کراتینین علامت هشدار نقص عملکرد کلیه یا نارسایی کلیه است. به همین دلیل است که آزمایش‌های معمول خون باید به طور مرتب برای بررسی سطح کراتینین انجام شود.