Naheed Farid

تیرباران غیرنظامیان در هرات یک تراژدی تصادفی نیست. هدف قرار دادن شهروندان بیگناه در قلب شهرها نشانه‌ی یک بحران عمیق امنیتی است. طالبان نمی‌توانند از زیر بار این مسئولیت بزرگ شانه خالی کنند.
امنیت، یک وعده‌ی تبلیغاتی نیست بلکه پایه‌ی مشروعیت هر قدرت سیاسی است. وقتی این پایه فرو بریزد، پرسش‌های بزرگ‌تری درباره‌ی کارآمدی، پاسخ‌گویی و آینده‌ی این حاکمیت شکل می‌گیرد. سکوت جهان در برابر این وحشت آشکار در افغانستان، تنها به تکرار آن کمک می‌کند و هیزم سوخت آن را افراد بیگناه تشکیل می‌دهند.

جلسه ما در نهاد «دختران فردا» Her Future معمولاً روزهای شنبه، ساعت دوازده چاشت به‌صورت آنلاین برگزار می‌شود و اساتید دانشگاه USC و همکاران ما از داخل افغانستان هم به ما می‌پیوندند تا برای هفته پیش‌رو برنامه‌ریزی کنیم. این زمان را آخر هفته گذاشتیم چون در طول هفته تیم رضاکار داخل امریکا همه مصروف کارهای رسمی هستیم و برای همکاران ما در افغانستان هم شب زمان آرام‌تر و اینترنت باثبات‌تر است. این جلسات در حدود چهار سال گذشته پر از لحظه‌های سنگین و گاهی خفقان‌آور بوده، چون ناچار بودیم درباره محرومیت و محدودیت‌های روزافزون دختران افغانستان صحبت کنیم و در عین حال راه‌هایی را پیدا کنیم که هم کمک‌کننده باشد و هم امنیت دختران و همکاران ما در داخل کشور به خطر نیفتد. امروز که شنبه و هم‌زمان با روز اول مکاتب در افغانستان بود، یکی از همان جلسات دشوار را تجربه کردیم. هماهنگ‌کننده برنامه ما در داخل افغانستان که هم‌زمان مسئول یک مکتب دخترانه هم هست، از احساسی گفت که واقعاً تکان‌دهنده بود. او گفت مجبور شده دخترهایی را که تا دیروز شاگرد صنف شش بودند و امروز صنف هفت حساب می‌شوند را علیرقم میل قلبی اش بیرحمانه از مکتب بیرون کند. او گفت با اصرار زیادشان فقط اجازه دادیم برای یک ساعت در مراسم زنگ مکتب شرکت کنند، همان یک ساعت برایشان یک دنیا بود. آنها نه به‌عنوان شاگرد، بلکه فقط به‌عنوان همراه در برنامه شرکت کردند و بعد باید مکتب را برای همیشه ترک میکردند. او گفت چقدر تحت تأثیر نگاههای معصوم این دخترها قرار گرفته بود که نمیدانستند جرم شان چیست که چنین توبیخ می شوند. اما در نهایت خودش مجبور شده بود آن‌ها را از مکتب بیرون کند. این فقط یک روایت شخصی نیست. یک تصویر آشکار از یک بی‌عدالتی سیستماتیک و بنیادی است که قلب هر آزاده‌ای را به درد می‌آورد و‌گلوی هر عدالتخواهی را می فشارد.

او با بغض صحبت می‌کرد، و من در دلم به کسانی چون او که در خط اول مبارزه در داخل افغانستان استوار ایستاده اند آفرین می گفتم. آنها روزهایی را میگذرانند که سنگینی‌اش شانه‌ها را می‌شکند و شب‌هایی را سپری می کنند که سکوتش از هر فریادی بلندتر است. تاریخ افغانستان این استقامت و پایداری خاموش اما تاثیرگذار را به خاطر خواهد سپرد.

مارچ ماهی بود پر از مناسبتهای معنادار.
از روز جهانی زن در ۸ مارچ گرفته تا ماه همبستگی زنان، تا نوروز و عید, نماد نو شدن، امید و آغاز دوباره.

اما در کنار این همه پیام امید ۲ حمل روز زنگ‌مکتب و اولین روز سال تحصیلی جدید در افغانستان، برای میلیون‌ها دختر ادامه یک محرومیت آشکار از حق اساسی تعلیم و تربیه بود.

این تقارن، ما را وادار می‌کند مکث کنیم. اینکه دقیق‌تر ببینیم کجا ایستاده‌ایم، چه چیزهایی را از دست داده‌ایم، و چه مسیری پیش روی ماست.

به مناسبت این روزهای مهم، در گفت‌وگویی درباره مسیر آزادی زنان افغانستان شرکت کردم، امیدوارم توجه‌تان را جلب کند:

تالار: گفت‌وگوهای واشنگتن تالار: گفت‌وگوهای واشنگتنگفت‌وگو با ناهید فرید، نماینده پیشین پارلمان و پژوهشگر دانشگاه پرینستون، رویا محبوب، مدیرعامل پیشین شرکت سیتادل و حامی آموزش دختران،...

My latest piece is out: Systematic injustice requires systematic action: The case of Afghanistan.
This , women and girls in Afghanistan face 164 restrictions silencing their lives & dreams. We don’t let them be forgotten.

Systematic injustice requires systematic action: The case of Afghanistan No regime in modern history has worked so systematically to erase women from public life as the Taliban has in Afghanistan.

امسال تقویم معنا آفرید.
نوروز آمد با وعده‌ی آغاز و عید فطر رسید با وعده‌ی رهایی از خویشتن. چه تقارن عجیبی. یکی جشن زایش طبیعت و دیگری جشن تزکیه‌ی انسان.
نو شدن فقط در سبز شدن شاخه‌ها نیست،
گاهی باید قلبت هم جوانه بزند.
عیدتان مبارک و نوروزتان پیروز باد.

در دهه‌های گذشته، جهان سازوکارهای بیشماری را برای دفاع از حقوق بشر ساخته است: اعلامیه جهانی حقوق بشر، کنوانسیون رفع تبعیض علیه زنان (CEDAW)، شورای حقوق بشر سازمان ملل، دادگاه‌های بین‌المللی،گزارشگران ویژه، قطعنامه‌ها، تعهدات و نشست‌های بی‌شمار.
این ساختارها با این وعده شکل گرفتند که هیچ انسانی به دلیل جنسیت، قومیت یا باورش از کرامت انسانی محروم نشود. اما وضعیت امروز زنان در افغانستان آزمونی است که نشان می‌دهد وقتی اراده سیاسی وجود نداشته باشد، حتی قوی‌ترین سازوکارهای جهانی نیز می‌توانند بی‌اثر شوند.
هشتم مارچ برای زنان هدفمند و مبارز افغانستان مبارک باد. به زنانی که هنوز ایستاده‌اند، به زنانی که هنوز آرمان برابری را زنده نگه داشته‌اند، و به زنانی که برگی زرین از تاریخ مبارزه هدفمند برای آزادی و کرامت انسانی را رقم زده اند.

هیچ‌وقت فکر نمی‌کردم روزی به جایی برسیم که میان نفرت از نظام سرکوبگر طالبان و حملات پاکستان به مواضع‌شان، دچار چنین تعارضی شویم.
وقتی به میلیون‌ها زن زندانی در خانه‌ها فکر می‌کنم، وقتی به رؤیاهای خفه‌شده و نفس‌های بریده شان فکر می‌کنم، طبیعی است که هر ضربه‌ای به ماشین سرکوب، شبیه ترک برداشتن دیوار زندان باشد. اما با تمام وجود آرزو می کنم حتی یک قطره خون مردم بیگناه افغانستان ریخته نشود.

این برنامه برای دختران توانای افغانستان است که با وجود درهای بسته هنوز رویاهای بزرگ دارند. در زمانه‌ای که خیلی‌ها می‌خواهند صدای‌تان خاموش شود، یادگیری مهارت و تکنالوژی می‌تواند افق دید شما را روشن‌تر کند و راه‌های تازه پیش پای‌تان بگذارد. از طرف Her Future Afghanistan (HFA) و Afghan Pathways Program (APP) ورکشاپ آنلاین شش‌هفته‌ای «I’m Unstoppable» برگزار می‌شود؛ برنامه‌ای که با تعهد و باور به توانایی شما ساخته شده تا یاد بگیرید چگونه از تکنالوژی برای قدرت درونی، رشد شخصی، یادگیری، امید و ادامه مسیر در شرایط سخت استفاده کنید، حتی وقتی دسترسی به اینترنت کم یا کاملاً محدود است. این فقط یک کلاس نیست، یک نقشه راه و یک یادآوری جدی است که شما متوقف‌شدنی نیستید. این دوره از ۱۸ فبروری تا ۲۵ مارچ ۲۰۲۶ به صورت YouTube Live برگزار می‌شود، هر چهارشنبه ساعت ۸:۳۰ شب به وقت افغانستان، برای مبتدیان مناسب است و هیچ پیش‌زمینه‌ای لازم ندارد و شرکت برای همه آزاد است. اگر در افغانستان دختر، خواهر، شاگرد یا دوستی دارید لطفاً این فرصت را برایشان بفرستید، شاید همین پیام دری باشد به سوی تغییر ‌‌و موفقیت. ثبت‌نام تا قبل از ۱۵ فبروری از طریق این لینک: https://forms.gl

پرونده‌های جنجالی مثل ماجرایی که این روزها درباره جفری اپستین مطرح شده، فقط یک داستان درباره یک فرد یا یک شبکه نیست بلکه یک آینه است برای سنجش قدرت یا ضعف سیستم عدالت در هر جامعه.

مسئله فقط وقوع جرم هایی ازین دست نیست ، جرم با همین ابعاد شوکه کننده، در هر کجای دنیا ممکن است رخ بدهد. تفاوت واقعی آنجاست که آیا ساختارهای حقوقی، رسانه‌های مستقل، و فشار جامعه مدنی آن‌قدر قدرت دارند که حتی افراد بسیار بانفوذ، سرسخت و بی پروا، حتی اگر در سطوح بالای حاکمیت باشند را هم وادار به پاسخگویی کنند یا نه؟

وقتی سیستم، حتی اگر در رأس آن افرادی باشند که از نظر سیاسی یا شخصی در معرض تعارض منافع قرار دارند، باز هم ناچار می‌شود در برابر مطالبه شفافیت سر خم کند و اسناد و اطلاعات را با این روشنی منتشر کند، این نشانه زنده بودن سازوکار پاسخگویی است. این یعنی در این کشور، نهاد از فرد بزرگ‌تر است. یعنی قانون، وابسته به چهره‌ها نیست.

در بسیاری از جوامع، مشکل اصلی این نیست که فساد یا جنایت وجود ندارد، بلکه مشکل این است که حقیقت هرگز اجازه خروج پیدا نمی‌کند. دیوارهای بسته، پرونده‌های مُهر و موم شده، و ترس از قدرت، عدالت را خفه می‌کنند، نه فقط قربانیان را.

سیستم عدالت گستر خود به خود بوجود نمی آید بلکه حاصل فشار افکار عمومی، رسانه‌های آزاد، نهادهای مستقل، و شهروندانی است که سکوت نمی‌کنند و اجازه نمیدهند حقیقت برای همیشه فراموش شود.
شفافیت، هدیه حکومت‌ها نیست، دستاورد مطالبه‌گری مردم است.
کاش روزی در همه جای جهان، قدرت مطالبه گری آن‌قدر بدیهی باشد که هیچ قدرتی نتواند جلوِ دیده‌شدن حقیقت را بگیرد.

ما بدین در نه پی حشمت و جاه آمده ایم
از بد حادثه اینجا به پناه آمده ایم

من، شوهرم و فرزندانم بیشتر از سه سال است که در روز شکرگزاری، مهمان خانه‌ی دوستان آمریکایی‌مان بودیم. دوستانی که سفره، نان و خانه و قلب‌شان را با ما تقسیم کردند تا حس غربت نکنیم.

حادثه متاثر کننده حمله یک شهروند افغانستان به گارد ملی امریکا در شهری که من زندگی می کنم، درست در روز شکرگزاری رخ داد. روزی که باید نماد مهربانی و قدرشناسی باشد. خبر این جنایت در چنین روزی، برای من و بسیاری از ما سنگین بود و صادقانه بگویم، سرافکنده‌مان کرد.

ضمن اینکه این عمل تروریستی و غیرانسانی را با تمام وجود محکوم می‌کنیم باید یادآور شویم که این جنایت، نه نماد مردم ماست و نه ربطی به هزاران خانواده‌ افغان دارد که با تمام‌ توان شب و روز برای رشد و تعالی خود و فرزندانشان تلاش می‌کنند.

رفتار یک فرد را نباید به حساب هزاران مهاجر که بر حسب اتفاق از همان کشور هستند، نوشت.

جامعه مهاجر افغانستان سال‌هاست که بار سنگین فرار از همین خشونت ها را در کنار آوارگی و بی‌وطنی بر دوش می‌کشد. ما در این سرزمین شریک آینده‌ایم، شریک ترس‌ها و آرزوهای مردمش. ما‌ در این کشور رویا و آرزو میافرینیم نه ترس، شک و بدبینی!