sona_moayedzadeh

شبستان مسجد جامع یزد
•
•
•

منظره مکان ارزشمند غنای مدرن است.
و به همین خاطر است که معنای حقیقی و‌ ماندگار واژهٔ منظره، نه فضایی برای نگاه کردن، بلکه مکانی که در آن زندگی می‌کنیم، و نه به تنهایی، بلکه به‌صورت دسته‌جمعی. هر چشم‌انداز همچون تاریخِ مردمانی خاص بر زمینی خاص عمل می‌کند، همچون رسوب‌گذاری‌ای که درک آن به مشاهدهٔ فعال و به چشمانی بینا نیازمند است.

جغرافیایِ دست‌کاری شده

خانه‌های شهر، پشت بر پشتِ هم،
در ســکوتی ابدی آرمیده‌اند.

ما به‌عنوان ساکنان جهان عکس، به عکس عادت کرده‌ایم. بیشتر عکس‌ها را دیگر نمی‌بینیم و فقط چیزی به چشم‌مان می‌آید که دگرگون شده باشد. دگرگونی اطلاع‌رسان است. آنچه ما را احاطه کرده، عکس‌های زیادی(فاقد اطلاعات جدید) است، عکس‌هایی که هر لحظه جانشین عکس‌های دیگر می‌شوند و ما به این حالتِ دائم عادت کرده‌ایم. ما به آلودگیِ تصویریِ محیط‌مان عادت کرده‌ایم؛ این آلودگی تصویری، بدون اینکه متوجه شویم، از چشم‌ها و خودآگاه‌مان وارد می‌شود و در لایه‌های نیمه‌خودآگاه ذهنمان نفوذ می‌کند، در آنجا شروع به فعالیت کرده و رفتارمان را برنامه‌ریزی می‌کند.

دورنمای مسکون

•••
این دنیا به عکاسی نیاز دارد، اما تقریبا نیازی به نقاشی ندارد. همان‌طور که به روزنامه‌نگاری بیش از ادبیات نیاز دارد. عکاسی برنامهٔ تنظیم فرا-سیاسیِ امر بصری و اجتماعی را با هر دو مفهوم کلمه به اتمام می‌رساند و نقطه‌ی پایانی بر آن می‌نهد.

مرز‌ها خط‌اند.
به‌خاطر این خطوط ، میلیو‌ن‌ها نفر مرده‌اند، زیرا نتوانسته‌اند از این خطوط بگذرند. به زندانیان فراری هنگام عبور از خطِ مرز شلیک کرده‌اند. تکه‌های کوچکی از زمین‌های بین این خطوط مورد هجوم قرار گرفته‌اند. جزئی از دامنه‌ی کوه، چند یارد ساحل یا بلندای صخره‌ای. هفته‌ها برای تسخیر یا پس گرفتن تپه‌ای جنگیده‌اند. «بقا» ، پس از آن خطوط ، به گذشتن از رودخانه‌ای یا جنگلی آرام بستگی دارد. عبور از مرز عملی کاملا عاطفی است، حَدی خیالی، اما ساخته شده با موانع چوبی در واقعیت.
در سال ۱۹۵۲ در اورشلیم سعی کردم از زیر سیم‌های خاردار ، پا در خاک اردن بگذارم اما افرادی که همراهم بودند مانعم شدند. به‌نظر می‌رسید که آن‌جا مین‌گذاری شده بود. در هر صورت جایی که می‌خواستم پا بگذارم برای من اردن نبود ، بلکه قطعه‌ای از « خلا » بود...
ژرژ پِرِک

عکس برای زمستان ۹۹ است.
[ نزدیک به مرز ایران ترکیه عراق ]

•••
انسان‌ها صرفاً به‌طور مادی در جهان قرار نگرفته‌اند و صرفاً فضا را اشغال نمی‌کنند زیرا که " ذهنیت انسانی " به‌طور فعالی در محیط پیرامونش غوطه‌ور است ، تفسیر و تأویل می‌کند، شهود می‌کند، حس می‌کند، به‌طور عاطفی و عقلانی پاسخ می‌دهد و به‌طور معناداری اهمیت آن(محیط) را در مجموعه‌ای از ارزش‌ها تعیین می‌کند.ماهیت بشری بیش از آن‌که با مقولات کمّی و عددی قابل توصیف باشد ، متکی به توصیف‌هایی از فهم و شناخت فرد از جهان و عمق هستی‌شناسانهٔ مواجهه‌های معنادار بشر با محیط پیرامون است. آنچه در مکان ، به نزدیک انسان آورده می‌شود ، جهانی است که در مکان گنجانده شده است. از همین رو هایدگر می‌گوید : « بناها، زمین را همچون چشم‌اندازِ سکونت یافته به انسان نزدیک می‌کنند». در اصل هایدگر می‌خواهد به لایه‌های نهفته و‌ پنهان اما آشنا با جهان نفوذ کند. جهان همان مکان و محیط به تجربه در آمده است. انسان و مکان یک هستی را رقم می‌زنند و لذا هویت‌شان در هم آمیخته می‌شود و یکی بدون دیگری شناسهٔ خود را از دست می‌دهد.
#پدیدارشناسی #ذهنیت #زمین

•••
چه سخت می‌توان بودن و نبودن را ارزش‌گذاری کرد! ریشه‌های سکوت در کجاست؟ آیا میان بودن و نبودن تفاوتی است؟ سکوت عمیق است. اما ژرفای آن در آن کجاست ؟ در قلب انسانی رنج کشیده یا در جهانِ هستی ، که سرچشمه‌ها در حال زایش‌اند؟ در کدام بلندایِ هستی گوش‌های شنوا آگاه می‌شوند؟!
از کتاب «بوطیقای فضا» نوشته‌ی