Program Family

W jaki sposób psychologia postrzega rodzinę?

W psychologii opisuje się rodzinę głównie przez pryzmat stosunków interpersonalnych, podkreślając wzajemne oddziaływania członków rodziny. Rodzina jest ujmowana jako system powiązanych ze sobą jednostek tworzących spójną całość. Oddziaływania członków rodziny nie są jednostronne, a zmiany w procesie rozwoju indywidualnego każdej osoby tworzącej system rodzinny traktuje się jako rezultat relacji interpersonalnych.

Ten aspekt podejmowany jest przede wszystkim w psychologii rozwoju człowieka, która ujmuje rodzinę jako środowisko rozwojowe. Rodzina jest prymarnym, czyli podstawowym kontekstem rozwojowym. Procesy rozwojowe członków rodziny dokonują się za pomocą bezpośrednich interakcji. Jest to podstawowa różnica między rodziną a innymi środowiskami
rozwojowymi, takimi jak pozarodzinne instytucje wychowawcze (przedszkole, szkoła), środowisko pracy i inne grupy społeczne, których oddziaływanie nie bazuje na tak bliskich kontaktach. Rodzina - niezależnie od jej charakteru formalnoprawnego - jest dla jednostki pierwszym i najważniejszym środowiskiem społecznym.

To rodzice są pierwszymi opiekunami zaspokajającymi potrzeby biologiczne, psychiczne i społeczne dziecka, i pierwszymi wychowawcami przygotowującymi je do samodzielnego życia w społeczeństwie. Dziecko rodzi się jako jednostka zależna od opieki dorosłych. Poczucie bezpieczeństwa małego dziecka wiąże się ściśle z poczuciem uzależnienia od dorosłych. Rodzina, jako środowisko naturalne, najpełniej potrafi zagwarantować potrzebne warunki, stworzyć optymalny kontekst rozwojowy.

Mamy jeszcze wolne miejsca na szkolenie pt." Poznawczo-behawioralna terapia par i rodzin."

Terminy szkolenia: 20.04.2018
Liczba dni szkolenia: 1
Godziny zajęć: 09:00-16:00
Miejsce szkolenia: Sale dydaktyczne DCP
Koszt: 390zł

Program:

1. Psychologia par i małżeństw jak i rodziny.
2. Przyczyny konfliktów i kryzysów w rodzinie oraz w parze.
3. Władza, zaufanie, intymność.
4. Wskazania do terapii par oraz do terapii rodzin.
5. Poznawczo-Behawioralna terapia małżeństw oraz rodzin.
6. Założenia terapii poznawczo-behawioralej
a) diagnoza i konceptualizacja przypadku poznawczo-behawioralna
b) wspólne wywiady, metody oceny, genogram
7. Rozpoznawanie schematów z rodziny pochodzenia i ich wpływ na relacje małżeńskie i rodzinne
a) Procesy poznawcze i schematy międzypokoleniowe
8. Sformułowanie planu leczenia
9. Techniki poznawczo-behawioralne w terapii par i rodzin
a) Rozpoznawanie myśli automatycznych i skojarzonych z nimi emocji i zachowań
b) Praca ze schematami i ich restrukturyzacja
c) Wprowadzanie inscenizacji poprzez przeformułowanie i próbę w wyobraźni
d) Techniki behawioralne
e) Lęk przed zmianą istniejących wzorców w związku
10. Para i rodzina w kryzysie
a) sytuacja kryzysu
b) przemoc domowa
c) naużywanie substancji psychoaktywnych
d) zdrada
e) choroba psychiczna

Zapisz się już dziś!

Zapisy: Telefonicznie pod numerem: 71 332 36 70
On-Line (24h) na naszej stronie www.dcp.wroclaw.pl

Jakie są objawy ADHD?
Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi definiuje się jako zespół objawów obejmujących występowanie:

braku uwagi,
nadmiernej aktywności,
impulsywności.
Dodatkowe warunki konieczne dla rozpoznania ADHD to:

nasilenie powyższych objawów na poziomie niewspółmiernym ze stopniem rozwoju danej osoby,
wystąpienie objawów w dzieciństwie,
upośledzenie funkcjonowania spowodowane obecnością wymienionych objawów.

Opisano 3 podtypy ADHD, które różnią się dominującym zespołem objawów:

z przewagą zaburzeń uwagi,
z przewagą nadruchliwości i impulsywnoś

Jak ustala się rozpoznanie ADHD?
Rozpoznanie ADHD wymaga współpracy psychologa i lekarza psychiatry, a czasem także neurologa dziecięcego i pediatry.

Psycholog lub psychiatra przeprowadza dokładny wywiad z opiekunami oraz rozmawia z dzieckiem i obserwuje jego zachowanie. Należy zaznaczyć, że dziecko zaciekawione nową dla niego sytuacją – wizytą u specjalisty – może nie prezentować swoich objawów w pełnym zakresie. Dlatego ważne jest uzyskanie szczegółowych informacji na temat funkcjonowania dziecka w domu i w szkole, a także w grupie rówieśniczej, na zajęciach dodatkowych itp. W tym celu psycholog lub psychiatra może poprosić o dostarczenie pisemnej opinii od nauczyciela, pedagoga szkolnego, wychowawcy na świetlicy lub innych osób, pod których opieką dziecko przebywa albo też (za zgodą rodziców lub opiekunów dziecka) skontaktować się z tymi osobami osobiście. Aby uzupełnić informacje potrzebne do rozpoznania lekarz lub psycholog może również poprosić rodziców i nauczycieli o wypełnienie odpowiednich kwestinariuszy na temat dziecka oraz zastosować skale oceny nasilenia objawów ADHD.

Jakie są przyczyny ADHD?
Na podstawie wyników licznych badań można stwierdzić, że ADHD jest zaburzeniem, które występuje rodzinnie i ma charakter dziedziczny. Przyczyny genetyczne stanowią zatem istotny czynnik ryzyka jego rozwoju. Dodatkowe znaczenie etiologiczne mają czynniki środowiskowe, lecz raczej w interakcji z czynnikami genetycznymi, niż jako główne przyczyny (tylko sporadycznie mają one dominujący charakter).

Ryzyko wystąpienia ADHD u krewnych pierwszego stopnia pacjenta z rozpoznanym zaburzeniem jest około 4–10 razy większe niż w populacji ogólnej i wynosi 20–50%. Wyniki badań genetycznych obejmujących dzieci cierpiące na ADHD wskazują na wiele genów, które najprawdopodobniej mają znaczenie w etiologii tego zaburzenia; dotyczy to między innymi zmienności w obrębie genów receptorów dla dopaminy (DRD4 i DRD5), genu transportera dopaminy (DAT1), genu β-hydroksylazy dopaminy (DBH), transportera serotoniny (5-HTT), receptora serotoninergicznego (HTR1B) i białka SNAP 25. Rezultaty najnowszych badań dotyczących dorosłych z ADHD są podobne.

Wśród czynników środowiskowych związanych z rozwojem ADHD wymienia się czynniki prenatalne, na przykład ekspozycja w czasie ciąży na alkohol, nikotynę, substancje psychoaktywne, wysokie ciśnienie krwi i stres matki oraz poród przedwczesny i mała urodzeniowa masa ciała.

Jak wykrywać depresję poporodową?
Bardzo istotne jest wspieranie kobiety w okresie poporodowym, z empatycznym zwracaniem uwagi na zgłaszane przez nią skargi. Część ówczesnych trudności mija samoistnie, jak w przypadku smutku poporodowego, jednak czasem się utrzymują i/lub ulegają nasileniu. Wiarygodnym badaniem ułatwiającym wykrycie depresji poporodowej jest Edynburska Skala Depresji Poporodowej. Test ten składa się z dziesięciu krótkich pytań, na które kobieta odpowiada samodzielnie. Wypełnienie testu jest proste i zajmuje około 5 minut. Uzyskanie punktacji granicznej (12–13 pkt na 30 możliwych) lub wyższej wskazuje na prawdopodobieństwo depresji. Wówczas wskazane jest bardziej szczegółowe badanie przez psychologa lub psychiatrę. Zwykle zalecane jest również badanie ginekologiczne i ogólnomedyczne.

Jakie są metody leczenia?
Brak odpowiedniego leczenia stwarza ryzyko rozwoju ciężkiej depresji, mogącej w skrajnych przypadkach skutkować samobójstwem. Co prawda do samobójstw dochodzi stosunkowo rzadko, ale jednocześnie stanowią one jedną z wiodących przyczyn zgonów wśród młodych matek.

Leczenie łagodnych przypadków depresji poporodowej polega na zastosowaniu psychoterapii, psychoedukacji i wsparcia psychologicznego, w przypadkach bardziej nasilonych stanów stosuje się dodatkowo leki przeciwdepresyjne. Większość z tych farmaceutyków można bezpiecznie stosować w okresie karmienia piersią, ale ostateczną decyzję w tym zakresie (co do wyboru leku i kontynuacji laktacji) należy omówić z prowadzącym lekarzem psychiatrą. Najcięższe (na szczęście rzadkie) przypadki depresji poporodowej wymagają leczenia w szpitalu.

Jakie są czynniki ryzyka depresji poporodowej?

Przyczyny depresji poporodowej są złożone i obejmują między innymi dane z wywiadu, gwałtowne zmiany stężeń hormonów i stresujące zmiany w sytuacji życiowej. Wśród czynników ryzyka wymienia się:

przebyte przez kobietę wcześniejsze epizody zaburzeń nastroju, zaburzeń lękowych lub snu,
wystąpienie powikłań ciąży i porodu,
wpływ niekorzystnych czynników psychospołecznych (stresujących wydarzeń w życiu, braku wsparcia ze strony otoczenia, konfliktów z partnerem, braku partnera, problemów zawodowych, złych relacji z własną matką itp.),
bardzo nasilony i przedłużający się smutek poporodowy lub poporodową hipomanię,
występowanie poporodowych zaburzeń nastroju w rodzinie,
niechcianą lub nieplanowaną ciąża,
poważne problemy zdrowotne dziecka tuż po porodzie,
wcześniejsze poronienia lub urodzenia martwych dzieci,
ciężki, długotrwały i/lub powikłany poród,
złe wspomnienia z sali porodowej związane z zachowaniem personelu, poczuciem uprzedmiotowienia, barku komunikacji i kontroli.

Czym jest depresja poporodowa?

Depresja poporodowa rozwija się w ciągu kilku do kilkunastu tygodni po porodzie, a nasilenie objawów i zaburzeń funkcjonowania jest znacznie większe niż w przypadku smutku poporodowego. Zaburzenie to dotyczy około 7–20% kobiet.

Jakie są jej objawy?

Depresja poporodowa w swym obrazie przypomina inne epizody klinicznej depresji (zob. Depresja), opisano jednak jej odrębne i charakterystyczne cechy, wśród których wymienia się:

obsesyjnie nawracające myśli i obawy młodej matki, że z powodu swojej niekompetencji, braku doświadczenia, nieodpowiedzialności czy nieudolności nie jest w stanie optymalnie zaopiekować się dzieckiem, a nawet nieumyślnie może mu zaszkodzić; z tego powodu kontakt z dzieckiem może być dla kobiety stresującym przeżyciem, którego stara się unikać, czemu zwykle towarzyszy poczucie winy, krzywdy lub bezradności,
chwiejność emocjonalna, płaczliwość i skargi na nieznośny smutek, zmęczenie, bezradność, domaganie się pomocy i podkreślanie swojej bezsilności oraz przekonanie o utracie swojej szeroko pojętej atrakcyjności,
przekonanie, że jej dziecko sprawia wyjątkowe, większe niż inne dzieci, trudności w opiece,
stany nasilonego lęku, niekiedy z napadami paniki, zamartwianiem się i nadmierną, nieadekwatną troską o zdrowie własne i dziecka oraz obawami hipochondrycznymi,
poczucie osamotnienia, opuszczenia, bycia niezrozumianym, a także trudności w okazywaniu uczuć – zwłaszcza miłości (osobom bliskim, w tym dziecku),
płaczliwość, bezsenność, zaburzenia koncentracji uwagi, częste skargi na dolegliwości somatyczne

Rodzina jako system


W ujęciu systemowym każda rodzina stanowi system, składający się z członków, między którymi zachodzą złożone interakcje. W obrębie rodziny możemy wyróżnić granice wewnętrzne, które oddzielają od siebie podsystemy (np. rodziców, dzieci, rodzeństwa). Subsystemem może być jedna, dwie lub więcej osób. System rodzinny charakteryzują również granice zewnętrzne, które wyodrębniają go od otoczenia (innych rodzin, instytucji). Podejście systemowe zakłada, że to, co się dzieje w rodzinie, wywiera ogromny wpływ na zachowanie każdego z jej członków. Wpływ ten jest tak duży, że nie da się zrozumieć występujących u danej jednostki zaburzeń bez znajomości jej sytuacji rodzinnej. Skuteczna psychoterapia wymaga obserwacji całej rodziny oraz zachodzących w niej relacji.

Homeostaza


Celem mechanizmu homeostazy jest utrzymanie stabilności w rodzinie. Gdy system jest zagrożony rozpadem, członkowie rodziny podejmują różnego rodzaju zachowania dla przywrócenia równowagi. Często zachowania te są konstruktywne oraz adekwatne do potrzeb sytuacji. Jednak zdarza się, że w celu przywrócenia zaburzonej równowagi systemu rodzinnego, jeden z członków rodziny przejawia objawy zaburzeń psychicznych. To zjawisko bardzo często można zaobserwować u dzieci, które reagują na kłótnie między rodzicami atakami agresji. W takiej sytuacji rodzice zaczynają współpracować, skupiając się na problemie dziecka, co zwiększa spójność rodziny i przywraca utraconą równowagę. Systemowe koncepcje rodziny podkreślają, że problemy psychiczne, występujące u jednego z członków rodziny, wynikają z zaburzenia całego systemu. Objawy zaburzeń psychopatologicznych pełnią natomiast funkcję regulacyjną. Mechanizm homeostazy odgrywa pozytywną rolę, ponieważ chroni rodzinę przed rozpadem. Z drugiej strony może stanowić on źródło zaburzeń. W rodzinach nadmiernie homeostatycznych, występujące w rodzinie wzorce komunikacji i interakcji nie zmieniają się, pomimo osiągania przez rodzinę kolejnych etapów rozwoju. Nadopiekuńczy rodzice mogą ograniczać autonomię oraz niezależność dorastających dzieci, co blokuje możliwość ich dalszego wzrostu.

Jak definiowania jest rodzina?

Rodzina jest systemem zorganizowanym, posiadającym pewną strukturę, ulegającym ciągłym przekształceniom, dążącym do zachowania równowagi i dostosowania się do zachodzących zmian. Stąd zachowanie człowieka, jego problemy emocjonalne, można w pełni zrozumieć tylko w kontekście społecznym, w jakim się pojawiają. Niekiedy konflikt rodzinny zostaje skierowany na wybraną osobę w rodzinie, która staje się wówczas "identyfikowanym pacjentem" (np. w sytuacji, gdy głęboko skonfliktowani małżonkowie zgłaszają się do poradni w sprawie problemów w nauce dziecka, pomijając problemy w relacji między nimi).

Środowisko rodzinne ma duży wpływ na zdrowie psychiczne człowieka. Wpływ ten jest największy w pierwszych latach życia dziecka. Trwają udane próby znalezienia wspólnych cech rodzin, powodujących określone zaburzenia u swoich członków. Wykrywa się pewne ogólne prawidłowości, które jednak nie są bezwyjątkowe. Choć można wskazać pewne ogólne zależności między określoną dysfunkcją w rodzinie pochodzenia a późniejszymi zaburzeniami zdrowia psychicznego, to jednak wpływ rodziców modyfikowany jest przez wrodzone właściwości dziecka i wpływy środowiska społecznego (rodzeństwa, dalszej rodziny, sąsiadów, grup rówieśniczych, nauczycieli, duchownych, itp.). Obecnie coraz więcej zwolenników zdobywa pogląd, że do podobnego zespołu zaburzeń może dojść różnymi drogami i odwrotnie - podobne czynniki patogenne mogą u różnych osób wywołać różne skutki.

W jaki sposób kształtuje się proces rozwoju człowieka?

Proces kształtowania ról człowieka dorosłego (matki, ojca, żony, męża, pracownika) dokonuje się przede wszystkim w rodzinie. Sposób ich pełnienia uzależniony jest od treści doświadczeń jednostki zdobywanych w rodzinie pochodzenia oraz od wzorów prezentowanych przez rodziców. Rodzice,
jako główni modele, oddziałują na dziecko przede wszystkim przez aktualne zachowanie względem siebie i wobec dziecka. Jak to określa J. Grac, są teraźniejszymi nosicielami wzoru.

Wpływają również na potomstwo wzorami rekonstruowanymi ze swojego dzieciństwa i wieku dorastania. Identyfikowanie się z daną osobą, przejawiające się w dążeniu do posiadania cech i zachowań typowych dla osoby będącej wzorem oraz proces
modelowania w rodzinie wyjaśniają dziedziczenie społeczne cech reprezentowanych przez rodziców i charakterystycznych dla nich form aktywności.

W tym świetle rodzinę traktuje się jako środowisko kształtujące
osobowość dzieci i młodzieży. Z punktu widzenia zmian rozwojowych dzieci szczególnie niekorzystne wydaje się propagowanie przez zwolenników zachodnich wzorców funkcjonowania społeczno-rodzinnego modelu niezależności w rodzinie. Model ten charakteryzuje się osłabieniem roli wychowania rodzinnego i wzorców osobowych dorosłych, znacznym liberalizmem rodziców wobec dzieci, silnym kształtowaniem ich potrzeby autonomii oraz dystansem emocjonalnym w rodzinie. Nadrzędne wartości kultury indywidualistycznej - wolność, niezależność, indywidualizm, a także kultury kolektywistycznej - przynależność do grupy, konformizm - zdają się ograniczać rozwój jednostki
i rodziny.

W jaki sposób rodzice wpływają na swoje dzieci?

Wpływ rodziców, jako oddziaływania zamierzone i niezbędne do prawidłowego rozwoju psychicznego i społecznego dzieci, ma decydujące znaczenie ze względu na procesy formowania osobowości. W tym aspekcie podkreśla się rolę intencjonalnych działań wychowawczych rodziców, a rodzinę traktuje się jako podstawowe środowisko wychowawcze.

Ponadto zwraca się uwagę na nieintencjonalne oddziaływania rodziców poprzez procesy społecznego uczenia się - modelowania i identyfikacji . Najgłębsze i najtrwalsze efekty modelowania, rozumianego jako wykonywanie działań podobnych symbolicznie lub konkretnie do działań modela, uzyskuje się w stosunku do osób, u których zaobserwowano oznaki przywią­zania. Osobami, do których dziecko przywiązuje się najczęściej są rodzice.

Są oni głównymi modelami zachowań dziecka. Przyczyniają się również do podtrzymywania przyjętych przez dziecko wzorów zachowania. Obserwacja rodziców i bliski z nimi kontakt umożliwiają dziecku przyswajanie wzorów postępowania, zarówno pozytywnych, jak i negatywnych oraz konkretnych
zachowań.