DC Explainer

Happy New Year 2026

सहकारी ठगी प्रकरणमा थुनामा रहेका राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछाने धरौटीमा रिहा भएसँगै फागुन २१ गते हुने उपनिर्वाचनमा उम्मेदवार बन्न पाउने बाटो खुलेको छ।

चुनाव लड्न किन अवरोध छैन?

विचाराधीन मुद्दाः प्रतिनिधिसभा निर्वाचन ऐन अनुसार अदालतबाट अन्तिम फैसला भई सजाय पाएको व्यक्ति मात्र अयोग्य हुन्छ। लामिछाने विरुद्धको सम्पत्ति शुद्धीकरण र संगठित अपराधको मुद्दा हाल अदालतमा विचाराधीन मात्र छ, फैसला भएको छैन।

कानुनी छिद्रः ऐनले भ्रष्टाचार वा नैतिक पतन देखिने फौजदारी मुद्दामा दोषी ठहरिएकालाई मात्र रोक लगाउँछ। मुद्दा चलिरहेको अवस्थामा उम्मेदवार बन्न रोक नभएकाले उनले चुनाव लड्न पाउनेछन्।
सांसद पद र स्वतः निलम्बनको जोखिम
चुनाव जिते पनि लामिछानेले सांसदका रूपमा काम गर्न र मन्त्री बन्न पाउने छैनन्। यसका मुख्य कारणहरूः
सम्पत्ति शुद्धीकरण ऐनको दफा २७स् यो ऐन अनुसार मुद्दा दायर भएपछि कुनै पनि राष्ट्रसेवक वा पदाधिकारी स्वतः निलम्बन हुने व्यवस्था छ। लामिछाने विरुद्ध २७ करोड ८९ लाखभन्दा बढीको बिगो दाबीसहित मुद्दा दायर भइसकेको छ।
अबको विकल्प के?

कानुनी चुनौतीः लामिछानेले आफ्नो निलम्बन विरुद्ध सर्वोच्च अदालतमा चुनौती दिन सक्छन्।

ऐन संशोधनः सरकारले अध्यादेशमार्फत वा संसदले कानुन संशोधन गरेर ‘स्वतः निलम्बन को प्रावधान हटाएमा मात्र उनले सांसदको रूपमा काम गर्न पाउनेछन्।

फेसबुकको मनिटाइजेसन नीतिमा हेरफेर, के के भए परिवर्तन?
१. कडा पारिएको मापदण्ड
फलोअर र वाच-टाइम: अब मनिटाइजेसनका लागि १० हजार फलोअर आवश्यक पर्नेछ। साथै, ६० दिनमा ६ लाख मिनेट 'वाच टाइम' र २८ दिनमा १.५ लाख 'भ्युज' पुर्‍याउनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ।

गुणस्तरमा जोड: फेसबुकले 'इङ्गेजमेन्ट' (लाइक/कमेन्ट) भन्दा 'रिच' र 'भ्युज'लाई प्राथमिकता दिएको छ। कम्तीमा ३ सेकेन्ड भिडियो हेरेपछि मात्र 'भ्यु' गणना हुनेछ।

२. मौलिक सामग्रीलाई प्राथमिकता
अरूको भिडियो वा क्लिप राख्ने पेजहरू बन्द हुनेछन्। 'बट्स' (डिजिटल रोबोट) प्रयोग गरेर भ्युज बढाउनेलाई फेसबुकले कडा निगरानी गरी प्रतिबन्ध लगाउनेछ।

अब साधारण प्रोफाइललाई पनि 'प्रोफेसनल मोड'मा लगेर पैसा कमाउन सकिनेछ।

३. एकीकृत मनिटाइजेसन (Unified Monetization)
अब रिल्स, लामा भिडियो, फोटो र स्टाटस सबैका लागि छुट्टाछुट्टै आवेदन दिनुपर्दैन। एउटै बास्केटबाट सबै सामग्रीको मनिटाइजेसन हुनेछ।

४. नेपाली बैंकमै सिधै डलर
नेपाल आधिकारिक रूपमा फेसबुकको मनिटाइजेसन सूचीमा परेको छ। अब विदेशी पेपाल वा कार्ड चाहिँदैन; कमाएको पैसा सिधै नेपाली बैंक खातामा आउनेछ।

यसका लागि पान (PAN) कार्ड अनिवार्य गरिएको छ र ५ प्रतिशत कर कट्टी हुन सक्छ।

५. सेटअप गर्दा ध्यान दिनुपर्ने कुरा
खाता सेटअप गर्दा नागरिकताको नाम, पान नम्बर र बैंकको स्विफ्ट कोड (SWIFT Code) स्पष्ट हुनुपर्छ।

नेपाली भाषाका केही शब्दलाई फेसबुकको एआईले गलत बुझ्न सक्ने भएकोले सामग्री पोस्ट गर्दा सावधानी अपनाउनु पर्नेछ।

निष्कर्ष: फेसबुकले मनिटाइजेसन बन्द गरेको होइन, बरु यसलाई थप व्यवस्थित र आधिकारिक बनाएको हो।

सरकार र जेनजी प्रतिनिधिबीचको सम्झौताबारे नेकपा (एमाले)ले का अध्यक्ष केपी शर्मा ओली-“विघटित संसद्लाई जनसमर्थन गुमाएको संसद भनेर सम्झौतामा भनिएको छ । त्यो यथार्थ होइन । असान्दर्भिक र अराष्ट्रिय भावना बोकेकाहरुले परिस्थितिलाई विध्वंशका माध्यमबाट आफ्नो कब्जामा लिन खोजेका मात्रै हुन् । त्यसकारण यो सरकारलाई यस प्रकारको सम्झौता गर्ने जनादेश छैन ।यो देशमा एमाले र नेपाली काँग्रेसजस्ता पुराना र ठुला राजनीतिक दलहरु सक्रिय छन् र आगामी फागुन २१ गते पछि पनि नेपालको समय छ भन्ने सरकारले बुझ्नुपर्छ । त्यस कुरालाई हेक्का राखेर काम गर्न म आग्रह गर्दछु ।”

फाइनलमा पुग्न आज बिराटनगर र लुम्बिनी भिड्दै छन्।

दुवै टिमको लक्ष्य आज जितेर सुदूरपश्चिमसँग खेल्ने छ।

कसले बाजी माला त आज?

Gold Price: आज एक तोला सुनको मूल्य १ हजार रुपैयाँ बढ्यो। योसँगै सुनको मूल्य तोलामा २ लाख ५३ हजार १०० रुपैयाँ पुगेको छ।

माधव नेपालले माओवादीसंग एकता गर्ने निर्णय गरेपछि नयाँ पार्टी खोल्ने तयारीमा झलनाथ खनाल।

भन्छन्- अब नयाँ साथीहरू अरु कोही नेतृत्वमा आउन चाहन्छन् कि! म सोच्छु नि। मै बन्छु किन भन्ने र? त्यस बारेमा अब यही नै यसो गर्ने भन्ने तय भइसकेको छैन। तर, हामी बसेर टुंग्याउँछौँ।
हामी चाहिँ नयाँ पार्टी बनाउँछौँ। नयाँ पार्टी नै बन्छ।

रोहितको शतक खेर गयो। यूएईसँग नेपाल ५ विकेटले पराजित।🥲🥲

रोहित पौडेलको शतक

नेपाल क्रिकेटका कप्तान रोहित पौडेलले यूएईविरुद्धको एकदिवसीय खेलमा शतक प्रहार गरेका छन्। उनले १२६ बलमा शतक पूरा गरेका हुन्।

एक दिवसीयमा यो उनको दोस्रो शतक हो। उनले पीएनजीविरुद्ध पहिलो शतक प्रहार गरेका थिए।

बालुवाटारको त्रिपक्षीय बैठकमा प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीको सम्बोधन:

प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले राजनीतिक जिम्मेवारी अनिच्छाले नभई राष्ट्रपतिज्यूको आग्रह र जनदुःखले लिएको बताइन्।

जेन–जी आन्दोलनका शहीद र घाइतेको दृष्यले उनलाई अघि बढ्न प्रेरित गरेको।

शहीद परिवार, घाइते र परिवर्तनकामी युवाको आवाज सम्बोधन गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिन्।

सरकार चुनावमुखी भएर दैनिक छलफल, गृहकार्य र प्रगतिविवरणमार्फत समस्याहरु समाधान गर्दैछ।

विश्वासको वातावारण बनाउँदै प्रहरी मनोबल वृद्धि र भागेका कैदी/बन्दी समातिने बताइन्।

भ्रष्टाचार, शोषण र विभेदले घटेको मनोबल उठाउन सङ्गठित प्रयास गरिरहेको भनिन्।

विदेशी हस्तक्षेपको आरोपलाई असत्य ठहराउँदै, त्यस्तो दबाब आएको छैन भनिन्।

काममा अवरोध भए पनि रोकिँदैनौं — चुनौती फुकाउँदै अगाडि बढ्ने अठोट दोहोर्याइन्।

न्यायाधीसँग सम्बन्धित प्रश्न उठेको स्मरण गराउँदै, अन्य देशका उदाहरण उल्लेख गरिन्।

इमानदार मन्त्री अनीलकुमार सिन्हालाई नियुक्ति गरेर प्रशासनिक काम सहज भएको र भ्रष्टाचार फेला परे कडा कार्यवाही गरिने स्पष्ट पारिन्।