Yangon Informer

Marx: “လူမှုတိုးတက်မှုကို အမျိုးသမီးတွေရဲ့ နေရာအနေအထားနဲ့ တိုင်းတာရတယ်။”။”

Engels: “ပထမဆုး လူတန်းစားဖိနှိပ်မှုဆိုတာ ယာက်ျားက မိန်းမကို ဖိနှိပ်တာနဲ့ တထပ်တည်းပဲ။”

Lenin: “တော်လှန်ရေး အောင်မြင်မှုက အမျိုးသမီးတွေ ဘယ်လောက်အထိ ပါဝင်လဲဆိုတဲ့အပေါ်မှာ မူတည်တယ်။”

Mao: “မိုးကောင်းကင်ရဲ့ တစ်ဝက်ကို အမျိုးသမီးတွေက ထမ်းထားတယ်။”

Freedom for Rohingya is freedom for Myanmar.

Nearly forgot all about that...time flies!

Aung San Suu Kyi နဲ့ ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု အကြောင်း — Yangon Informer Substack စတင် မိတ်ဆက်ပါတယ်။

Suu Kyi ကို ကာကွယ်တဲ့သူတွေ အမြဲပြောတဲ့ argument တခုရှိတယ်။
၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေက တပ်မတော်ကို လွှတ်တော်ထဲမှာ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း သေချာပေါက် နေရာပေးထားတယ်။ ကာကွယ်ရေး၊ ပြည်ထဲရေး၊ နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာနတွေကိုလည်း တပ်ချုပ်ကြီးက တိုက်ရိုက်ထိန်းချုပ်တယ်။ လုံခြုံရေး စနစ်တစ်ခုလုံးကို အရပ်ဘက်အစိုးရရဲ့ ထိန်းချုပ်မှုအောက်က ဖယ်ထားတယ်။ ဒါတွေအားလုံး မှန်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ဒီအချက်တွေထဲကနေ "အရပ်ဘက်အစိုးရဟာ ၂၀၁၆-၁၇ မှာ တပ်မတော်လုပ်ခဲ့တာတွေအတွက် တာဝန်မရှိဘူး၊ ဒါကြောင့် နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံ Suu Kyi လည်း တာဝန်မရှိဘူး" ဆိုတဲ့ ကောက်ချက်ဟာ မမှန်ဘူး။

ဒီ argument ဟာ structural argument တခု ပုံစံပြောင်းထားတဲ့ category error တခုပါ။

ဘယ်သူမှ Suu Kyi က "သန့်ရှင်းရေး စစ်ဆင်ရေး" (clearance operations) တွေကို အမိန့်ပေးခဲ့တယ်လို့ မပြောကြဘူး။ ရွာတွေ မီးရှို့ဖို့ ညွှန်ကြားခဲ့တယ်လို့လည်း မပြောကြဘူး။ အနောက်ပိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို ထိန်းချုပ်ခဲ့တယ်လို့လည်း မပြောကြဘူး။

ဒါပေမယ့် သူဦးဆောင်ခဲ့တဲ့ အရပ်ဘက်အစိုးရဟာ တပ်မတော်ရဲ့ စစ်ဆင်ရေးတွေ နိုင်ငံတကာရဲ့ သိမ်ဖြိုးခြင်းခံရတာ၊ ပြည်တွင်းမှာ ခွင့်ပြုခြင်းခံရတာ၊ သက်သေအထောက်အထား မရှင်းမလင်း ဖြစ်ခြင်းတွေနဲ့ ဆက်လုပ်နိုင်အောင် လုပ်ပေးခဲ့တယ်။

အရပ်ဘက်အစိုးရက လုပ်ပေးခဲ့တာတွေ — narrative တွေ ထုတ်လုပ်ပေးခြင်း၊ စာရွက်စာတမ်းတွေ ဖန်တီးပေးခြင်း၊ စီမံအုပ်ချုပ်ရေး လုပ်ဆောင်ပေးခြင်း၊ ပြောဆိုပေးခြင်း၊ သံတမန်ရေးအရ ကာကွယ်ပေးခြင်း။
ဒီအလုပ်တွေ မလုပ်ပေးခဲ့ရင် တပ်မတော်ရဲ့ စစ်ဆင်ရေးတွေ ဒီပုံစံ၊ ဒီအတိုင်းအတာအထိ ရောက်နိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး။

ဒါက Suu Kyi မှာ ဘယ်လို ဖွဲ့စည်းပုံ အာဏာတွေ မရှိခဲ့ဘူးဆိုတာနဲ့ မဆိုင်ဘူး။ သူ့မှာ ရှိခဲ့တဲ့ အာဏာတွေကို သူ ဘယ်လို သုံးခဲ့သလဲဆိုတာနဲ့ ပိုဆိုင်တယ်။ ပိုပြီးအရေးကြီးတာက — သူကိုယ်တိုင် နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံ ရာထူးကို ဖန်တီးပြီး ယူခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ structural position ရဲ့ အရေးပါမှု ပါပဲ။

Link in comments See less

ရခိုင်တပ်မတော် (AA) သည် မြန်မာစစ်အာဏာရှင်စနစ်၏ တစ်ခုတည်းသောအခြားရွေးချယ်စရာဖြစ်သည်ဟု၊ ရခိုင်ပြည်၏ အနာဂတ်ကို တည်ဆောက်မည့် တပ်အဖြစ် ခေါ်ဆောင်သူများဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့သူများ — ယနေ့ HRW အစီရင်ခံစာသည် သင်တို့အတွက် ဖြေကြားချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုဖြေကြားချက်သည် Hoyyar Siri ကွင်းပြင်ပေါ်ရှိ အရိုးကင်းများနှင့် ကျောက်ဆိပ်များဖြင့် ရေးသားထားသည်။

HRW အစီရင်ခံစာ အဓိကအချက်များ —

၂၀၂၄ ခုနှစ် မေ ၂ ရက် — Buthidaung မြို့နယ်၊ Hoyyar Siri ကျေးရွာတွင် AA တပ်သားများသည် စစ်ပွဲမှ ထွက်ပြေးနေသော အရပ်သားများကို တမင်တကာ ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။

လူသတ်ခံရသူ သို့မဟုတ် ပျောက်ဆုံးသူ အနည်းဆုံး ၁၇၀ — သူတို့အနက် ကလေးငယ် ၉၀ ဦး ပါဝင်သည်။ လူဦးရေ အစစ်အမှန်မှာ ထိုထက် များနိုင်သည်ဟု HRW က ဆိုသည်။

ရှင်သန်ကျန်ရစ်သူများကို ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခဲ့ပြီး လျှပ်စစ်ဓာတ်သွင်းခြင်းအပါအဝင် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခဲ့သည်။ အမျိုးသမီးနှင့် မိန်းကလေးများကို အတင်းအဓမ္မ ဆောင်သွားခဲ့သည်။

AA သည် ကျေးရွာကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးပြီး ရှင်သန်ကျန်ရစ်သူများကို အနီးရှိ စခန်းတစ်ခုသို့ အတင်းရွှေ့ပြောင်းကာ ၊ လွတ်လပ်စွာသွားလာခွင့်ကို ငြင်းဆန်ကာ အတင်းအကြပ် အလုပ်ခိုင်းစေခဲ့သည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ် သြဂုတ်လတွင် AA သည် သတင်းသမားများကို ကွင်းဆင်းလေ့လာခွင့်ပြုသည့် ကမ်းလှမ်းချက်ကို စီစဉ်ကာ ရှင်သန်ကျန်ရစ်သူများကို AA ၏ပြစ်မှားမှုကို ငြင်းဆိုသော မတ်စစ်မှားသက်သေ ထွက်ဆိုရန် အတင်းအကြပ် ဖိအားပေးခဲ့သည်။

ဤသည်မှာ "ပါဝင်နိုင်သောအုပ်ချုပ်ရေး" ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ "လူမှုစည်းလုံးညီညွတ်မှုကို မြှင့်တင်ခြင်း" ဖြစ်သည်။ T**t Mrat Naing သည် သုံးပတ်အကြာက The Diplomat သတင်းမဂ္ဂဇင်းတွင် ဤစကားများကို ပြောဆိုနေဆဲဖြစ်သည်။

AA ကို ရိုဟင်ဂျာများ၏ မျှော်လင့်ချက်အဖြစ် တင်ဆက်နေသူများ — ယခုဆက်မတင်ဆက်နိုင်တော့ပါ။

Dr. Khalilur Rahman, Foreign Minister of Bangladesh, has been elected President of the 81st UN General Assembly.

Until he took the foreign ministry, he was his government's High Representative for the "Rohingya Issue" — Dhaka's point man on the people displaced into the world's largest refugee settlement complex.

So it's worth noting how the Rohingya appear in the Vision Statement for his presidency:

They appear once. Not as survivors of a genocide, not as a people owed return or redress, but as a figure to be administered.

1.3 million displaced, sheltered in what he calls "one of the largest such concentrations in the world," to be managed through "responsibility sharing" and "predictable resources."

"Concentrations."

The language of a population to be contained and managed, not a people to be protected, much less shown solidarity.

What the document can't — or won't — say is the louder half of this position. No "genocide." No accountability. No perpetrator named — not the military-civilian diarchy that violently drove hundreds of thousands across the Naf and abandoned them there, not the Arakan Army that now governs the ground any "return" would involve. Only the diplomat's grammar of burden and financing: the grammar by which Bangladesh has for decades held the Rohingya as a file to be funded, and a population to be contained until they can be sent back.

That grammar is not about to be set down at the General Assembly's podium. It's going to be carried up to it with the presidential gavel.

The 81st President of the United Nations General Assembly has been elected:

H.E. Khalilur Rahman of the People’s Republic of Bangladesh. 🇧🇩

Learn more about his vision for : bit.ly/49C2Zs7

Behold, the AA's "inclusive governance"!

Arakan Army Builds Market on Confiscated Rohingya Farmland in Buthidaung

Arakan Now | 2 June 2026

The Arakan Army has built a market on farmland confiscated from Rohingya residents in Nan Ra Gone village, Buthidaung Township, Rakhine State, according to local residents.

Sources told Arakan Now that the market, which is now nearing completion, was constructed on land that previously belonged to Rohingya families. Residents said the AA seized the farmland without providing compensation to the original owners.

A local resident said the AA also collected money from Rohingya residents seeking to obtain shop spaces in the market before construction began.

According to sources, the AA required an advance payment of 50 lakhs MMK from each person who wished to purchase a shop in the market. Sources said a number of Rohingya residents have already paid the advance in hopes of securing shop spaces.

"The 50 lakhs MMK is not the price of a shop. It is an advance payment collected from Rohingya residents who want to acquire a shop in the market," the resident told Arakan Now.

Since gaining control of several townships, the AA has confiscated numerous Rohingya-owned houses, farmlands, and other properties, according to local sources.

Many Rohingya families who were displaced by the conflict have been unable to return to their homes and lands.

It’s so over for the American Empire.

Rohingya women and children who are stateless live in constant fear of immigration detention in Thailand and Malaysia, amid many other threats and challenges. This article examines their situation as a continuum of vulnerability and explores how Rohingya women exert agency where possible.

How stateless Rohingya women and children are navigating vulnerability in Thailand and Malaysia | Melbourne Asia Review Stateless Rohingya from Myanmar living in Thailand and Malaysia live in constant fear of violence, detention and other risks. Read more.

"The armed groups behind much of the violence in the camps have brutal records. The most prominent militant group, the Arakan Rohingya Salvation Army (Arsa), has been accused of killing prominent human rights defender Mohib Ullah in September 2021, and of a massacre of six men at a camp madrasa the following month. In October 2023, the group dismembered a 23-year-old Rohingya man. An Arsa leader has admitted to rights advocacy group Fortify Rights that his group has been involved in killings, r**e, abductions, extortion and other abuses against refugees, though officially the group denies it.

Rozina (not her real name) is being harassed by men she believes belong to the Arakan Rohingya Army, a gang involved in trafficking crystal m**h.

A year ago, masked men beat her husband to death because he refused to hand over their eldest daughter, now 17. She has since moved the girl to another camp. “They keep coming and saying, ‘give us your daughter,’” she says.

Kidnapping, torture, shrinking food rations: Rohingya ref... Almost a decade after fleeing genocide in Myanmar, refugees fear marauding gangs in Bangladesh camps