SL Positive Thinking

ශ්‍රී ලංකාවේ බැංකු ක්ෂේත්‍රය, රටේ ආර්ථිකයේ කොඳු නාරටිය වුවද, එය ඉහළම මානසික පීඩනයක් සහිත වෘත්තීය ක්ෂේත්‍රයක් ලෙස ද සැලකේ.

බැංකු වෘත්තිකයන් යනු පිටතට පෙනෙන කීර්තියට වඩා දැඩි අභ්‍යන්තර පීඩනයකින් දෛනිකව කටයුතු කරන පිරිසකි.

මෙම සටහන මගින් ඔවුන් මුහුණ දෙන ආතතියට හේතු, එහි බලපෑම් සහ ඒ සඳහා ගත හැකි විසඳුම් ගැන සරල විග්‍රහයක් කිරීමට බලාපොරොත්තු වෙමු..

බැංකු වෘත්තිකයන්ගේ මානසික ආතතිය බාහිර හා අභ්‍යන්තර සාධක කිහිපයක එකතුවකින් නිර්මාණය වේ.

1.⁠ ⁠කාර්යභාරය හා සම්බන්ධ පීඩනය

කාර්යභාරය අධික වීම:

නියමිත කාලය තුළ නිම කළ නොහැකි තරම් අධික වැඩ ප්‍රමාණයක් පැවරීම. (උදා: මාසික, වාර්ෂික ඉලක්ක සපුරාලීම, දෛනික ගනුදෙනු සහ රාජකාරි සමගම වාර්තා සැකසීම).

කාර්යභාරයේ ගැටුම්:
එකිනෙකට පරස්පර විධාන හෝ අපේක්ෂාවන් දෙකක් අතර සිරවීම. (උදා: පාරිභෝගිකයාට ඉක්මන් සේවාවක් ලබා දෙන අතරම, දැඩි නීතිමය ක්‍රියාවලි ද අකුරටම පිළිපැදීමට සිදුවීම).

කාර්යභාරයේ අපැහැදිලි බව:
තමන්ගෙන් හරියටම අපේක්ෂා කරන්නේ කුමක්ද, තම රාජකාරියේ සීමාවන් මොනවාද යන්න පිළිබඳව පැහැදිලි අවබෝධයක් නොමැති වීම.

2.⁠ ⁠ආයතනික සහ මෙහෙයුම් සාධක

අධික ඉලක්ක:
විශේෂයෙන්ම ණය, තැන්පතු සහ ක්‍රෙඩිට් කාඩ්පත් සඳහා ලබා දෙන ඉතා ඉහළ, යථාර්ථවාදී නොවන විකුණුම් ඉලක්ක (Sales Targets) විශාල පීඩනයක් ඇති කරයි.

දිගු සේවා මුර:
නියමිත වේලාවට පසුවත් සේවයේ රැඳී සිටීමට සිදුවීම (විශේෂයෙන් මාසික/වාර්ෂික ගිණුම් අවසන් කිරීමේදී) සාමාන්‍ය දෙයක් බවට පත්ව තිබීම.

තාක්ෂණික පීඩනය:
වේගයෙන් වෙනස් වන ඩිජිටල් බැංකුකරණ පද්ධති (Digital Banking) සහ මෘදුකාංග නිරන්තරයෙන් ඉගෙන ගැනීමට සිදුවීම සහ පද්ධති දෝෂ (System errors) වලදී පාරිභෝගික අප්‍රසාදයට ලක්වීම.

3.⁠ ⁠බාහිර හා සමාජ සාධක

පෞද්ගලික මූල්‍ය පීඩනය:
බැංකු සේවකයන් ද රටේ සෙසු පුරවැසියන් මෙන්ම ඉහළ උද්ධමනය, බදු බර සහ ජීවන වියදම ඉහළ යාමෙන් පීඩාවට පත්ව සිටී.

පාරිභෝගික පීඩනය:
ආර්ථික දුෂ්කරතා ඇති පාරිභෝගිකයන් (උදා: ණය වාරික ගෙවාගත නොහැකි වූවන්) සමග ගනුදෙනු කිරීමේදී ඔවුන්ගේ කෝපයට, කලකිරීමට සහ චෝදනාවලට මුහුණ දීමට සිදුවීම.

වැඩ-ජීවිත සමබරතාවය නොමැතිවීම:
ශ්‍රී ලංකාවේ බැංකු සේවකයන් අතර හඳුනාගත් ප්‍රධානතම ගැටලුවකි. රැකියාවේ පීඩනය පෞද්ගලික ජීවිතයට සහ පවුල් සබඳතාවලට සෘජුවම බලපෑම.

මානසික සෞඛ්‍යයට වන බලපෑම්:
මෙම ආතතිය, කෙටි කාලීන සහ දිගු කාලීන වශයෙන් බරපතළ මානසික සහ ශාරීරික ගැටලු ඇති කරයි.

මානසික සහ චිත්තවේගීය බලපෑම්:
කාංසාව (Anxiety): නිරන්තර නොසන්සුන් බව, අනාගතය ගැන (විශේෂයෙන් ඉලක්ක සපුරාලීම ගැන) අධික ලෙස කනස්සලු වීම සහ භීතිකා ප්‍රහාර (Panic Attacks) ඇතිවීම.

විෂාදය (Depression):
දෛනික වැඩ කටයුතු කෙරෙහි උනන්දුව නැතිවීම, නිරන්තර දුක, බලාපොරොත්තු සුන්වීම සහ තමන් අසාර්ථක යැයි සිතීම.

වෘත්තීය දැවී යාම (Burnout):
මෙය තාවකාලික තෙහෙට්ටුවක් නොව, රැකියාව පිළිබඳවම දැඩි කලකිරීමක්, සිනහවක් නැතිවීම සහ කාර්ය සාධනය සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ වැටීමක් දක්වා වර්ධනය වීම.

කෝපය සහ නුරුස්නා බව:
සුළු දේටත් ඉක්මනින් කෝපයට පත්වීම, සගයන් සහ පවුලේ සාමාජිකයන් සමග සබඳතා පළුදු කර ගැනීම.

ශාරීරික බලපෑම්
F නිරන්තර හිසරදය සහ ඉරුවාරදය.
F නින්ද නොයාම හෝ අධික ලෙස නින්ද යාම.
F ආහාර රටාවේ වෙනස්කම් (අධිකව ආහාර ගැනීම හෝ අරුචිය).
F අධි රුධිර පීඩනය, දියවැඩියාව සහ හෘද රෝග සඳහා ඇති අවදානම ඉහළ යාම.
F ප්‍රතිශක්තිය දුර්වල වීම සහ නිතර අසනීප වීම.

ආතතිය කළමනාකරණය
මෙම ගැටලුවට විසඳුම් පුද්ගල මට්ටමෙන් මෙන්ම ආයතනික මට්ටමෙන් ද ක්‍රියාත්මක විය යුතුය.

පුද්ගල මට්ටමේ ක්‍රියාමාර්ග

1.⁠ ⁠සීමාවන් හඳුනාගැනීම:

හැකි සෑම විටම නියමිත වේලාවට සේවය අවසන් කිරීම.
නිවසේදී රැකියාව ගැන සිතීම හැකිතාක් අඩු කිරීම.
තමන්ට කළ නොහැකි වැඩ සඳහා "බැහැ" යැයි කීමට පුරුදු වීම.

2.⁠ ⁠විවේකය සහ විනෝදාංශ:

දිනපතා කෙටි විවේක ගැනීම.
සති අන්තයේ රැකියාවෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම මිදී තමන් කැමති දෙයක (ක්‍රීඩාවක්, සංගීතය, ගෙවතු වගාව) නිරත වීම.

3.⁠ ⁠ශාරීරික සෞඛ්‍යය:

සතියකට අවම වශයෙන් දින 3-4ක් ව්‍යායාම කිරීම.
පෝෂ්‍යදායී ආහාර වේලක් සහ ප්‍රමාණවත් නින්දක් (පැය 6-8) ලබා ගැනීම.

4.⁠ ⁠සිහිකල්පනාව (Mindfulness):

දිනපතා විනාඩි 10ක් වැනි කෙටි කාලයක් ගැඹුරින් හුස්ම ගැනීමේ ව්‍යායාම හෝ භාවනා කිරීම මගින් මනස සන්සුන් කර ගැනීම.

5.⁠ ⁠සමාජ සහයෝගය:

තම ගැටලු විශ්වාසවන්ත මිතුරෙකු, පවුලේ සාමාජිකයෙකු හෝ සගයෙකු සමග කතා කිරීම.

ආයතනික මට්ටමේ ක්‍රියාමාර්ග

1.⁠ ⁠සහායක වැඩ පරිසරයක් (Supportive Culture) නිර්මාණය කිරීම :

F මානසික සෞඛ්‍යය ගැන විවෘතව කතා කළ හැකි, දෝෂාරෝපණය නොකරන පරිසරයක් කළමනාකාරීත්වය විසින් නිර්මාණය කිරීම.

2.⁠ ⁠යථාර්ථවාදී ඉලක්ක:

F සේවකයන් සමග සාකච්ඡා කර, යථාර්ථවාදී, ළඟා විය හැකි ඉලක්ක ලබා දීම.
3.⁠ ⁠පුහුණුව:

F ආතතිය කළමනාකරණය, කාලය කළමනාකරණය සහ නව තාක්ෂණය පිළිබඳව ප්‍රමාණවත් පුහුණුවක් ලබා දීම.

F පුද්ගලික නොවන ගැටලු (උදා: පද්ධති දෝෂ) ඉක්මනින් විසඳීමට සහාය වීම.

4.⁠ ⁠සේවක සහාය වැඩසටහන් (Employee Assistance Programs):

F සේවකයන්ට තම මානසික ගැටලු සඳහා රහස්‍යභාවය සුරකිමින් වෘත්තීය උපදේශන සේවා (Counselling) ලබා ගැනීමට අවස්ථාව සලසා දීම.

F පුද්ගලික මට්ටමේ ගැටලු සහ ක්‍රියාමාර්ග සදහා ආයතනික වශයෙන්, පිලිගත් වෘත්තීමය උපදේශකවරුන්ගෙන් (professional councellers) සැදුම් ලත් councelling panel ස්ථාපිත කිරිම.

ශ්‍රී ලංකාවේ බැංකු වෘත්තිකයන්ගේ මානසික සෞඛ්‍යය යනු පුද්ගලික කරුණක් පමණක් නොව, එය සමස්ත ආයතනයේ සහ රටේ ආර්ථිකයේ කාර්යක්ෂමතාවයට ද සෘජුව බලපාන්නකි. ආතතිය යනු රැකියාවේ කොටසක් වුවද, එය විෂාදය හෝ දැවීයාම දක්වා වර්ධනය වීමට ඉඩ නොදී, පුද්ගල සහ ආයතනික මට්ටමින් ක්‍රියාත්මක වීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.

🩵💞🌹💐⛱️