TR-15

අයිස්ලන්තයේ ක්‍රිස්ටල් අයිස් ගුහාව: නිල් පැහැති මැණික් ලෝකයක්

අයිස්ලන්තය යනු "ගින්දර සහ අයිස් දේශය" ලෙසින් ලෝකයේ ප්‍රසිද්ධියට පත් ස්ථානයකි. එහි ඇති සුවිශේෂී ස්වභාවික නිර්මාණයන් අතරින්, ක්‍රිස්ටල් අයිස් ගුහාව (Crystal Ice Cave) විශේෂ තැනක් ගනී. යුරෝපයේ විශාලතම ග්ලැසියරය වන වත්නායොකුල් (Vatnajökull) ග්ලැසියරයේ කොටසක් වන මෙම ගුහාව, සංචාරකයින්ට පෙනී සිටින්නේ අතිශයින්ම අද්භූත හා විශ්මයජනක නිල් පැහැති ලෝකයක් ලෙසිනි.

ස්වභාවධර්මයේ සුවිශේෂී නිර්මාණය
'ක්‍රිස්ටල් අයිස් ගුහාව' යන නාමය සාමාන්‍යයෙන් භාවිතා කරන්නේ වත්නායොකුල් ග්ලැසියරයේ බ්‍රෙයිඩමර්කුර්යොකුල් (Breiðamerkurjökull) අයිස් දිව ප්‍රදේශයේ සෘතුමය වශයෙන් නිර්මාණය වන අයිස් ගුහා සමූහයක් හැඳින්වීමටය.

නිර්මාණය: මෙම ගුහා ඇති වන්නේ ගිම්හාන කාලයේදී ග්ලැසියර දියවීම නිසා ඇතිවන දිය පහරවල් මගිනි. මෙම දිය පහරවල් ග්ලැසියරය තුළින් උමං මාර්ග කැටයම් කරන අතර, ශීත ඍතුවේදී උෂ්ණත්වය පහත වැටීමත් සමඟ එම උමං දැඩි ලෙස මිදීමෙන් අයිස් ගුහා බවට පත් වේ.

වෙනස් වන ස්වභාවය: මෙම ගුහා ස්වභාවිකව සෑදෙන බැවින් ඒවා වසරින් වසරට පිහිටීමෙන් සහ හැඩයෙන් වෙනස් වේ. එනම්, සෑම ශීත ඍතුවකදීම නව ගුහාවක් හෝ නව හැඩතල සහිත ගුහාවක් දැක ගැනීමේ අවස්ථාව සංචාරකයන්ට ලැබේ.

විස්මිත නිල් පැහැය: මෙම ගුහාවල විශේෂත්වය වන්නේ එහි ඇති ගැඹුරු නිල් පැහැයයි. ග්ලැසියර අයිස් ඉතා ඝන වන විට, එය ආලෝකයේ සියලුම වර්ණ අවශෝෂණය කර, නිල් පැහැය පමණක් පෙරීමෙන් හෝ විසුරුවා හැරීමෙන් මෙම අද්විතීය නිල් පැහැය නිර්මාණය වේ.

සංචාරක අත්දැකීම
ක්‍රිස්ටල් අයිස් ගුහාව නැරඹිය හැකි වන්නේ සාමාන්‍යයෙන් නොවැම්බර් මැද සිට මාර්තු අග දක්වා පවතින ශීත කාලය තුළ පමණි. එයට හේතුව වන්නේ මෙම කාලය තුළ අයිස් ස්ථාවරව සහ ආරක්ෂාකාරීව පැවතීමයි.

ගමන: මෙම ගුහා සඳහා සංචාරයන් ආරම්භ වන්නේ අයිස්ලන්තයේ ප්‍රසිද්ධ ස්ථානයක් වන **යොකුල්සාර්ලෝන් ග්ලැසියර කලපුවෙන් (Jökulsárlón Glacier Lagoon)**ය. සංචාරකයන්ට ග්ලැසියරය කරා ළඟා වීමට විශේෂයෙන් සකස් කරන ලද "සුපිරි ජීප්" රථ (Super Jeep) මඟින් ගමන් කිරීමට සිදුවේ.

ආරක්ෂාව: ගුහා ඉතා භයානක විය හැකි බැවින් සහ එහි අයිස් කඩා වැටීමේ අවදානම ඇති බැවින්, සහතිකලත් ග්ලැසියර මාර්ගෝපදේශකයෙකු නොමැතිව ගුහා තුළට ඇතුළු වීම සපුරා තහනම්ය. සංචාරකයන්ට හිස් වැසුම් සහ අයිස් මත ඇවිදීමට අවශ්‍ය වන ක්‍රැම්පෝන් (Crampons) වැනි ආරක්ෂක උපකරණ සපයනු ලැබේ.

අභ්‍යන්තර සුන්දරත්වය: ගුහාව තුළට ඇතුළු වූ විට, සංචාරකයන්ට අයිස්ලන්තයේ දැඩි ස්වභාවයට වඩා වෙනස්, සන්සුන්, දීප්තිමත් සහ පිරිසිදු නිල් පැහැති ලෝකයකට පිවිසීමේ අත්දැකීම ලැබේ. සිනිඳු සහ විනිවිද පෙනෙන අයිස් බිත්ති සහ වහලවල් නිසා ඡායාරූප ශිල්පීන්ගේ පාරාදීසයක් ලෙස ද මෙම ස්ථානය ප්‍රචලිතය.

ක්‍රිස්ටල් අයිස් ගුහාව අයිස්ලන්තයට යන ඕනෑම කෙනෙකු අනිවාර්යයෙන් නැරඹිය යුතු ස්ථානයකි. එය අයිස්ලන්තයේ ග්ලැසියර පරිසරයේ ඇති අස්ථිර බව සහ අසීමිත ස්වභාවික සුන්දරත්වය එකට කැටි කොට දක්වන විශ්මිත නිදර්ශනයකි.

මේ වගේ තවත් ඔබ නොදන්න දේවල් දැනගන්න පේජ් එකත් follow කරගෙන යන්න.

ඇන්ටිකිතේරා යාන්ත්‍රණය: වසර 2,000ක් පැරණි ආදීතම ඇනලොග් පරිගණකය

ඇන්ටිකිතේරා යාන්ත්‍රණය (The Antikythera Mechanism) යනු මානව ඉතිහාසයේ පැරණිතම සහ අතිශය සංකීර්ණ තාක්ෂණික සොයාගැනීම්වලින් එකකි. එය පුරාණ ග්‍රීකයන්ගේ විද්‍යාත්මක හා ඉංජිනේරුමය හැකියාවන් පිළිබඳව ලෝකය දැන සිටි මතය මුළුමනින්ම වෙනස් කළ පුදුමාකාර නිර්මාණයකි. මෙය සරලවම පැහැදිලි කළහොත්, එය වසර 2,000කට පෙර නිර්මාණය කරන ලද ලොව ආදීතම ඇනලොග් පරිගණකය ලෙස සැලකේ.

සොයා ගැනීම සහ ඉතිහාසය
මෙම යාන්ත්‍රණය සොයාගනු ලැබුවේ 1901 වසරේදී ග්‍රීක දූපතක් වන ඇන්ටිකිතේරා අසල මුහුදු පතුලේ ගිලී තිබූ පෞරාණික වෙළඳ නෞකාවක සුන්බුන් අතරිනි. පිත්තල කොටස්වලින් තැනූ, දැඩි ලෙස මලකඩ කා විනාශ වී තිබූ මෙම වස්තුව, මුලින්ම පුරාවිද්‍යාඥයන් විසින් හඳුනාගනු ලැබුවේ අද්භූත ලෝහ කුට්ටියක් ලෙසිනි.

කෙසේ වෙතත්, ඊට වසරකට පමණ පසු, ග්‍රීක පුරාවිද්‍යාඥයෙකු වූ වැලරියෝස් ස්ටායිස් (Valerios Stais) විසින් මෙම කැබැල්ල තුළ ඉතා සියුම්ව නිර්මාණය කරන ලද දත් රෝද (gears) පද්ධතියක් ඇති බව නිරීක්ෂණය කළේය. වැඩිදුර අධ්‍යයන හා නූතන X-ray තාක්ෂණය භාවිතයෙන් කළ විශ්ලේෂණවලින් හෙළි වූයේ, මෙම උපකරණය ක්‍රි.පූ. 100 ත් 200 ත් අතර කාලයේදී නිර්මාණය කර ඇති බවයි.

එහි ක්‍රියාකාරිත්වය සහ අරමුණ
අතින් කරකැවිය හැකි යාන්ත්‍රණයක් වූ ඇන්ටිකිතේරා යාන්ත්‍රණය, සැබවින්ම පුදුම සහගත ලෙස ක්‍රියාත්මක වූයේ තාරකා විද්‍යාත්මක දත්ත ගණනය කිරීම සඳහාය.

තාරකා විද්‍යාත්මක පුරෝකථන: මෙම යාන්ත්‍රණයට සූර්යයාගේ සහ චන්ද්‍රයාගේ චලිතය, චන්ද්‍රයාගේ කක්ෂයේ සියුම් වෙනස්වීම් (අක්‍රමිකතා) ඇතුළුව, අහසේ ග්‍රහ වස්තූන්ගේ පිහිටීම් අතිශය නිරවද්‍යතාවයෙන් පුරෝකථනය කිරීමට හැකියාව තිබුණි.

ග්‍රහණ ගණනය කිරීම: ඉදිරි දශක ගණනාවකට අදාළව සූර්යග්‍රහණ සහ චන්ද්‍රග්‍රහණ සිදුවන දින වැනි සංකීර්ණ තාරකා විද්‍යාත්මක සිදුවීම් පවා මෙය මගින් ගණනය කරන ලදී.

දින දර්ශනය සහ ක්‍රීඩා උළෙල: එහි පිටුපස ඇති ඩයල් මගින් චන්ද්‍ර දින දර්ශනයට අදාළ මෙටෝනික් චක්‍රය (Metonic Cycle) සහ සයිරෝස් චක්‍රය (Saros Cycle) මෙන්ම, ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා ඇතුළු පුරාණ ග්‍රීසියේ මලල ක්‍රීඩා උත්සව පැවැත්වෙන සිව් අවුරුදු චක්‍රය පවා නිරීක්ෂණය කිරීමට හැකි විය.

තාක්ෂණික අභිරහස
මෙම යාන්ත්‍රණය අදටත් විද්‍යාඥයන් මවිතයට පත් කරන්නේ, එහි අඩංගු සූක්ෂම ඉංජිනේරු තාක්ෂණය නිසාය. එහි 30කට අධික සංකීර්ණ දත් රෝද පද්ධතියක් තිබූ බවට සොයාගෙන තිබේ.

මෙම මට්ටමේ තාක්ෂණයක්, විශේෂයෙන්ම සියුම් දත් රෝද පද්ධති භාවිතය, නැවතත් ලෝකයේ භාවිතයට පැමිණියේ වසර දහසකට වඩා වැඩි කාලයකට පසු 14 වන සියවසේ යුරෝපයේ ආසන දෙව්මැදුරු ඔරලෝසු (Medieval Cathedral Clocks) තැනීමේදීය.

ඇන්ටිකිතේරා යාන්ත්‍රණය, පුරාණ ග්‍රීක ශිෂ්ටාචාරයේ ගණිතමය සහ තාරකා විද්‍යාත්මක දැනුමේ උසස් බව පිළිබඳව අපට කදිම සාක්ෂියක් සපයයි. එය මුහුදුබත් වීමෙන් වසර 2,000 ක් පුරා ලෝකයට අහිමි වී තිබූ තාක්ෂණික පුදුමයක් වූ අතර, එහි නිර්මාණකරුවන්ගේ බුද්ධිය සහ දක්ෂතාවය අදටත් ප්‍රශංසනීයයි.

මේ වගේ තවත් ඔබ නොදන්න දේවල් දැනගන්න පේජ් එකත් follow කරගෙන යන්න.

19 වන ගුවන් ගමන අතුරුදහන් වීම: බර්මියුඩා ත්‍රිකෝණයේ අභිරහසේ ආරම්භය
ලොව පුරා අභිරහස් සිදුවීම් අතරින් වඩාත් ප්‍රසිද්ධියට පත් වූ කතාන්දරයක් වන්නේ, 1945 දෙසැම්බර් 05 වන දින, බර්මියුඩා ත්‍රිකෝණය ලෙස හැඳින්වෙන සාගර කලාපයේදී ගුවන් යානා පහකින් යුත් බලඇණියක් අතුරුදහන් වීමයි. "19 වන ගුවන් ගමන" (Flight 19) ලෙස හැඳින්වූ මෙම සිදුවීම, බර්මියුඩා ත්‍රිකෝණයේ අද්භූත කීර්තිය තහවුරු කිරීමට මූලික විය.

සිදුවීම
1945 දෙසැම්බර් 05 වන දින, එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාවට (US Navy) අයත් TBM Avenger ටෝර්පිඩෝ බෝම්බ හෙලන යානා පහකින් යුත් බලඇණියක් පුහුණු මෙහෙයුමක් සඳහා ෆ්ලොරිඩාවේ ෆෝර්ට් ලෝඩර්ඩේල් නාවික ගුවන් කඳවුරෙන් (NAS Fort Lauderdale) ගුවන් ගත විය. මෙම යානාවල නියමුවන් 14 දෙනෙක් සිටියහ.

යානා පහේම නායකත්වය දැරුවේ පැය 2,500ක ගුවන් ගමන් පළපුරුද්දක් තිබූ ලුතිනන් චාල්ස් සී. ටේලර් (Lt. Charles C. Taylor) විසිනි. ඔවුන්ගේ අරමුණ වූයේ අත්ලාන්තික් සාගරය හරහා ත්‍රිකෝණාකාර මාර්ගයක් ඔස්සේ පියාසර කර, බහමාස් දූපත් ආශ්‍රිතව බෝම්බ හෙලීමේ පුහුණුවීම් සිදු කර, නැවත කඳවුරට පැමිණීමයි.

ගුවන්ගත වී පැය දෙකකට පමණ පසු, පාලක මැදිරියට අමුතු ගුවන් විදුලි පණිවුඩයක් ලැබෙන්නට විය. ටේලර් වාර්තා කළේ ඔහුගේ මාලිමා යන්ත්‍ර දෙකම එකවර ක්‍රියා විරහිත වී ඇති බවත්, ඔහුට කිසිදු ගොඩබිමක් හඳුනාගත නොහැකි බවත්ය.

අභිරහස් පණිවිඩය සහ අතුරුදහන් වීම
පාලක මැදිරියෙන් ලැබුණු මඟ පෙන්වීම් යටතේ පවා ටේලර් ව්‍යාකූල විය. ඔහු විශ්වාස කළේ තමන් ෆ්ලොරිඩාවේ යතුරු දූපත් (Florida Keys) වලට ඉහළින් සිටින බවත්, උතුරට ගියහොත් ගල්ෆ් මුහුදට ඇතුළු වන බවත්ය. එහෙත් සත්‍ය වශයෙන්ම ඔවුන් සිටියේ ඔවුන්ගේ අපේක්ෂිත මාර්ගයෙන් ඉවතට, අත්ලාන්තික් සාගරයේ ඈතට යමිනි.

යානා අතර පැවති සංවාද පාලක මැදිරියට ඇසුණු අතර, එයින් ඔවුන්ගේ ව්‍යාකූලත්වය තීව්‍ර විය. අවසානයේ ටේලර්ගේ හඬින් අවසන් පණිවිඩය ලැබිණි: “සියලුම යානා ලං වෙන්න... ගොඩබිමක් නොපෙනුණොත් අපට මුහුදට බැසීමට සිදුවනු ඇත. පළමු යානයේ ඉන්ධන ගැලුම් දහයට අඩුවූ විට, අපි සියල්ලෝම එකට බැස යමු...”

ඉන්පසු ගුවන් විදුලි නිශ්ශබ්ද විය. ඉන්ධන අවසන් වීම නිසා යානා පහම සාගරයට කඩා වැටෙන්නට ඇතැයි සැක කෙරේ.

සෙවුම් යානයේ ඉරණම
මෙම යානා සෙවීම සඳහා PBM Mariner නම් ගුවන් යානයක් 13 දෙනෙකුගෙන් යුත් කාර්ය මණ්ඩලයක් සමඟ පිටත් කර හරින ලදී. එය ගුවන් ගත වී විනාඩි 20කට පසු කිසිදු හෝඩුවාවක් ඉතිරි නොකර අතුරුදහන් විය.

තෙල් ටැංකියක් රැගෙන ගිය මෙම යානය අහසේදී පුපුරා ගිය බවට යාබදව තිබූ වෙළඳ නෞකාවකින් වාර්තා විය. ඒ අනුව, මුළු ගුවන් යානා හයක් සහ නියමුවන් 27 දෙනෙක්, එකම දින රාත්‍රියේ කිසිදු සුන්බුන් හෝ සාක්ෂියක් ඉතිරි නොකර අභිරහස් ලෙස අතුරුදහන් වූහ.

නාවික හමුදාවේ පරීක්ෂණ වාර්තාවේ මුලින් සඳහන් වූයේ මෙම සිදුවීමට ටේලර්ගේ නාවික දෝෂ හේතු වූ බවයි. එහෙත් පසුව 'හේතුව නොදන්නා' ලෙස වාර්තාව සංශෝධනය විය. මෙම සිදුවීම් දාමය හේතුවෙන් "19 වන ගුවන් ගමන" බර්මියුඩා ත්‍රිකෝණයේ අභිරහස්වල කේන්ද්‍රස්ථානය බවට පත් විය.

මේ වගේ තවත් ඔබ නොදන්න දේවල් දැනගන්න පේජ් එකත් follow කරගෙන යන්න.

ඇමසෝන් වනයේ “මිනීමරු” ගෝත්‍රිකයන්: මිථ්‍යාව සහ යථාර්ථය

ඇමසෝන් වැසි වනාන්තරය පිළිබඳ කතාබහේදී, බොහෝ විට බටහිර සිනමාව සහ ජනප්‍රවාද මගින් අපේ මනසට එන්නේ "මිනීමරු" (Cannibal) ගෝත්‍රිකයන්ගේ බිහිසුණු රූපයයි. මෙම මාතෘකාව කෙතරම් ප්‍රසිද්ධ වී ඇත්ද යත්, ඇමසෝනියාවට යන බොහෝ දෙනා තුළ මෙම ගෝත්‍රිකයන් පිළිබඳ අනියත බියක් ඇති කර තිබේ. එහෙත්, ඇමසෝන් වනයේ මිනීමස් අනුභවය පිළිබඳ සත්‍ය තත්ත්වය කුමක්ද?

මෙම ප්‍රශ්නයට කෙටි පිළිතුර නම්: අද වන විට, ඇමසෝන් වනාන්තරයේ කිසිදු ගෝත්‍රික කණ්ඩායමක් මිනීමස් අනුභවය සාමාන්‍ය සමාජ පිළිවෙතක් ලෙස අනුගමනය කරන බවට නිශ්චිත සාක්ෂි නොමැති බවයි.

මිනීමස් අනුභවය පැතිර ගිය ආකාරය
ඇමසෝනයේ ගෝත්‍රිකයන් පිළිබඳ මෙම මතය බිහිවන්නේ යුරෝපීයයන් පළමු වරට දකුණු ඇමරිකාවට පැමිණි සමයේදීය.

යටත් විජිතවාදීන්ගේ වාර්තා: 15 වැනි සහ 16 වැනි ශතවර්ෂවලදී යුරෝපීය ගවේෂකයන් විසින් මෙම ප්‍රදේශයේ ආදිවාසීන් පිළිබඳ භයානක වාර්තා ප්‍රචාරය කළ අතර, ඔවුන්ව "ම්ලේච්ඡයන්" ලෙස හැඳින්වීමට මිනීමස් අනුභවය ප්‍රබල මාතෘකාවක් විය.

නීතිමය හේතු: ස්පාඤ්ඤයේ රැජින ඉසබෙලා වැනි පාලකයන් විසින් "මිනීමස් අනුභව කරන" ස්වදේශිකයන්ව වහල්භාවයට ගැනීම නීත්‍යානුකූල බව ප්‍රකාශ කිරීම නිසා, ආක්‍රමණිකයන්ට තම අරමුණු සාධාරණීකරණය කර ගැනීමට මෙම චෝදනාව ඉතා ප්‍රයෝජනවත් විය.

සිනමාවේ බලපෑම: පසුකාලීනව, 'Cannibal Holocaust' (1980) වැනි චිත්‍රපට මගින් මෙම බිය ජනතාව අතර තවදුරටත් තහවුරු කළ නමුත්, එම චිත්‍රපට බොහෝ දුරට යථාර්ථයෙන් තොර ප්‍රබන්ධයන්ය.

සැබෑ මානව විද්‍යාත්මක පසුබිම
පුරාණ ඇමසෝන් ගෝත්‍රිකයන් අතර මිනීමස් අනුභවය පැවති අවස්ථා වාර්තා වී ඇතත්, ඒවායේ අරමුණ අප බටහිර සිනමාවෙන් දකින ආකාරයේ මිනීමැරීමක් හෝ කුසගින්න සංසිඳවීමක් පමණක් නොවේ.

ගෞරව දැක්වීම (Endocannibalism): උදාහරණයක් ලෙස, සමහර ගෝත්‍රිකයන් මියගිය තම ආදරණීය ඥාතීන්ගේ දේහයේ කොටසක් (සාමාන්‍යයෙන් පිළිස්සූ අළු සමග) අනුභව කළේ, එම පුද්ගලයාගේ ආත්මය සහ ශක්තිය තම ප්‍රජාව තුළ රඳවා ගැනීමටය. මෙය ඔවුන්ට ශෝකය ප්‍රකාශ කිරීමේ හා ගෞරවය දැක්වීමේ ආගමික චාරිත්‍රයක් විය.

සතුරන්ගේ ශක්තිය ලබා ගැනීම (Exocannibalism): සතුරෙකු මරා දැමූ පසු, එම සතුරාගේ ශක්තිය තම ප්‍රජාවට ලබා ගැනීමට සංකේතාත්මකව ඔහුගේ යම් කොටසක් අනුභව කිරීමද සමහර පැරණි ගෝත්‍රිකයන් අතර පැවතිණි.

නමුත්, වැදගත්ම කරුණ වන්නේ, නූතන මානව විද්‍යාඥයන් සහ බ්‍රසීලයේ FUNAI (ස්වදේශික කටයුතු පිළිබඳ ආයතනය) ප්‍රකාශ කරන්නේ වර්තමාන ඇමසෝන් ගෝත්‍රිකයන් අතර මෙම පිළිවෙත සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ නැති වී ගොස් ඇති බවයි.

සැබෑ අනතුර: බාහිර සම්බන්ධතා නැති ගෝත්‍රිකයන්
ඇමසෝනයේ සැබෑ තර්ජනයක් ඇත්තේ, බාහිර ලෝකය සමඟ කිසිදු සම්බන්ධයක් නොමැති (Uncontacted Tribes) ගෝත්‍රික කණ්ඩායම්ගෙනි. මෙම ගෝත්‍රිකයන් ඉතාමත් දුරස්ථ ප්‍රදේශවල වෙසෙන අතර, ඔවුන්ගේ පැවැත්මේ එකම අරමුණ වන්නේ තම භූමිය සහ තම ජනතාව ආරක්ෂා කර ගැනීමයි.

ඔවුන් තම ප්‍රදේශයට ඇතුළු වන ඕනෑම පිටස්තරයෙකු—එය ලොග් කපන්නෙකු, පතල් කම්කරුවෙකු, හෝ ගවේෂකයෙකු වුවද—තමන්ට සහ තම ගෝත්‍රයට මාරාන්තික තර්ජනයක් ලෙස සලකයි (වෙනත් කිසිදු ප්‍රතිශක්තියක් නොමැති බැවින් පිටස්තරයන්ගෙන් එන සරල රෝගයක් වුවද ඔවුන්ට මාරාන්තික විය හැකිය). එම නිසා, ඔවුන්ගේ භූමියට ඇතුළු වන්නන්ට ඔවුන් ඊතල හෝ හෙල්ලවලින් පහර දෙන්නේ තම ජන වර්ගය ආරක්ෂා කර ගැනීමේ අරමුණින් මිස, මිනීමැරීමේ අරමුණින් නොවේ.

එබැවින්, ඇමසෝන් වනයට යාම භයානක විය හැකි වුවද, එහි අනතුර සැඟවී ඇත්තේ "මිනීමරු" යන මිථ්‍යාව තුළ නොව, වනාන්තරයේ තමන්ගේ ජීවිතය රැක ගැනීමට සටන් කරන සම්බන්ධතා නැති ගෝත්‍රිකයන්ගේ ආරක්ෂක ක්‍රියාවන් තුළය.

මේ වගේ තවත් ඔබ නොදන්න දේවල් දැනගන්න පේජ් එකත් follow කරගෙන යන්න.

හයි-බ්‍රසීල් හි හොල්මන් දූපත: සිතියම් වලින් අතුරුදහන් වූ සදාකාලික පාරාදීසය

පුරාණ සිතියම් මත පැවති, එහෙත් කිසිදා සැබවින්ම සොයා ගැනීමට නොහැකි වූ අද්භූත ස්ථාන අතර, අයර්ලන්තයේ බටහිර වෙරළට ඔබ්බෙන් වූ අත්ලාන්තික් සාගරයේ පිහිටි බව පැවසෙන 'හයි-බ්‍රසීල්' (Hy-Brasil) දූපතට හිමි වන්නේ සුවිශේෂී ස්ථානයකි. මෙය අතුරුදහන් වූ හෝ "හොල්මන් දූපතක්" (Phantom Island) ලෙස හැඳින්වෙන්නේ ශතවර්ෂ ගණනාවක් පුරා සිතියම්වල දක්නට ලැබුණද, නවීන ගවේෂකයන්ට කිසිදාක පාහේ දැකීමට හෝ ළඟා වීමට නොහැකි වූ නිසාය.

මිථ්‍යාව හා නමෙහි අර්ථය
'හයි-බ්‍රසීල්' යන නාමය සෑදී ඇත්තේ අයර්ලන්ත සෙල්ටික් පුරාවෘත්තයකිනි. 'හයි' (Hy) යනු 'දූපත' යන අර්ථය දෙන 'Í' යන්නෙහි විචලනයක් වන අතර, 'බ්‍රසීල්' (Brasil) යන්න පැමිණ ඇත්තේ 'ශ්‍රේෂ්ඨ' හෝ 'ලස්සන' යන අර්ථය දෙන සෙල්ටික් මූලයෙනි. ඇතැම් විද්වත්හු එය 'ලෝකයේ උත්තරීතර රජු' යන අර්ථය දෙන 'බ්‍රේසාල්' (Breasal) නම් මිථ්‍යා රජු හා සම්බන්ධ කරති.

මෙම දූපත අයර්ලන්ත ජනප්‍රවාදවල විස්තර කර ඇත්තේ සදාකාලික යෞවනය, සතුට හා සාමය පවතින පාරාදීසයක් ලෙසයි. එය ඇස්ලන්තිස් (Atlantis) දූපතට සමානව 'අයර්ලන්ත ඇට්ලන්ටිස්' ලෙසින්ද ඇතැම් විට හැඳින්වේ. මෙම දූපත, ඝන මීදුම් තට්ටුවකින් වැසී ඇති බවත්, සෑම වසර හතකට වරක් එක් දිනක් පමණක් මීදුම පහව ගොස් දර්ශනය වන බවත්, එහෙත් එම දිනවලදී පවා ඊට ළඟා වීමට නොහැකි බවත් ජනප්‍රවාදවල සඳහන් වේ.

සිතියම්වල අභිරහස
අදහාගත නොහැකි කරුණ වන්නේ, මෙම මිථ්‍යා දූපත 1325 සිට 1873 දක්වා වූ සියවස් පහකට වැඩි කාලයක් පුරා ඇඳි ලද බොහෝ යුරෝපීය සාගර සිතියම්වල (Portolan Charts) ඉතා නිවැරදි ස්ථානයක සලකුණු කර තිබීමයි.

1480 සහ 1481 වසරවලදී මෙම දූපත සොයා යාම සඳහා එංගලන්තයේ බ්‍රිස්ටල් (Bristol) නගරයෙන් ගවේෂණ දෙකක් පිටත් වූ බවට වාර්තා තිබේ.

1674 දී, ජෝන් නෙල්සන් (John Neslon) නම් අයර්ලන්ත කපිතාන්වරයෙක් මෙම දූපතට ඇත්ත වශයෙන්ම ළඟා වී එහි දින දෙකක් ගත කළ බවට වාර්තාවක් ඉදිරිපත් කළේය. එහිදී ඔහුට මහලු මිනිසෙකු සහ කළු හාවන් විශාල සංඛ්‍යාවක් හමු වූ බව ඔහු පැවසීය.

1872 දී බ්‍රිතාන්‍ය නෞකාවක කපිතාන්වරයෙකු වූ රොබට් ඔෆ්ලැහර්ටි (Robert O'Flaherty) විසින් මෙම දූපත අවසන් වරට දුටු බවට සඳහන් කරයි.

එහෙත්, නවීන මිනින්දෝරු සහ චන්ද්‍රිකා තාක්ෂණයන් පැමිණීමත් සමඟ, එම ස්ථානයේ එවැනි දූපතක් නොමැති බව තහවුරු විය. දූපත අවසාන වරට බ්‍රිතාන්‍ය අද්මිරාල්ටි සිතියමක සටහන් වූයේ 1873 වසරේදීය.

පැවැත්මේ විද්‍යාත්මක න්‍යායන්
මෙම අභිරහස සම්බන්ධයෙන් විද්‍යාත්මක න්‍යායන් කිහිපයක් පවතී:

දෘශ්‍ය මායාව (Fata Morgana): වායුගෝලීය උෂ්ණත්ව වෙනස්වීම් හේතුවෙන් දුරස්ථ භූමි ප්‍රදේශවල හෝ අයිස් කඳුකරවල පරාවර්තන විකෘති වී, එය පාවෙන දූපතක් ලෙස නාවිකයන්ට දිස් වන්නට ඇත.

මුහුදු මට්ටම ඉහළ යාම: වසර දහස් ගණනකට පෙර දේශගුණික විපර්යාස නිසා දූපතක් මුහුදට යට වී යන්නට ඇත (Doggerland වැනි).

නාවික දෝෂ: පූර්ව නවීන යුගයේදී නාවික දෝෂ හෝ අසත්‍ය තොරතුරු සිතියම්වලට ඇතුළත් වීමට ඉඩ තිබේ.

කෙසේ වෙතත්, හයි-බ්‍රසීල් දූපත යනු සැබෑ ගවේෂකයන්ට පමණක් නොව, ඉතිහාසඥයන්ට සහ මිථ්‍යා කථා ලෝලීන්ටද අද දක්වාම විසඳිය නොහැකි අභිරහසක්ව පවතී.

මේ වගේ තවත් ඔබ නොදන්න දේවල් දැනගන්න පේජ් එකත් follow කරගෙන යන්න.

යෝසී ගින්ස්බර්ග්: ඇමසන් වනාන්තරයේ තනිව දිවි ගලවා ගත් විස්මිත කතාව
යෝසී ගින්ස්බර්ග් (Yossi Ghinsberg) යනු අත්දැකීම් සොයා ගිය ගවේෂකයෙකුගේ ජීවිතය හා අදහාගත නොහැකි ලෙස දිවි ගලවා ගැනීම පිළිබඳව ලොව පුරා ප්‍රසිද්ධියට පත් වූ පුද්ගලයෙකි. 1981 වසරේදී ඔහු බොලිවියාවේ ඇමසන් වනාන්තරයේ නුහුරු ප්‍රදේශයක සති තුනකට ආසන්න කාලයක් තනිවම අතරමං වී, සොබාදහමේ අතිශය කටුක අභියෝගයන්ට මුහුණ දී දිවි ගලවා ගත් අයුරු ඇතුළත් කතාව "Jungle" (ජංගල්) නමින් ග්‍රන්ථයක් ලෙසින්ද, පසුකාලීනව ඩැනියෙල් රැඩ්ක්ලිෆ් රංගනයෙන් දායක වූ චිත්‍රපටයක් ලෙසින්ද නිර්මාණය විය.

ඇමසන් සිහිනය සහ ආරම්භක ගමන
ඊශ්‍රායල නාවික හමුදා සේවයෙන් පසු, 21 හැවිරිදි යෝසී ගින්ස්බර්ග්, නව අත්දැකීම් සහ ත්‍රාසජනක ගමනක් අපේක්ෂාවෙන් දකුණු ඇමරිකාවට පැමිණියේය. බොලිවියාවේ ලා පාස් (La Paz) නගරයේදී ඔහුට කාල් රුප්රෙක්ටර් (Karl Ruprechter) නම් අද්භූත ඔස්ට්‍රියානු ජාතිකයෙකු හමුවිය. තමා භූ විද්‍යාඥයෙකු බව පවසා ගත් රුප්රෙක්ටර්, ඇමසන් වනාන්තරය තුළ සැඟවුණු රන් නිධි සහ කිසිවකු නොදුටු ආදිවාසී ගෝත්‍රයක් පිළිබඳ කතන්දර කියා යෝසීගේ අවධානය දිනා ගත්තේය.

යෝසී, ස්විට්සර්ලන්ත ගුරුවරයෙකු වූ මාකස් ස්ටෑම් (Markus Stamm) සහ ඇමරිකානු ඡායාරූප ශිල්පියෙකු වූ කෙවින් ගේල් (Kevin Gale) සමඟ එක්ව රුප්රෙක්ටර්ගේ කණ්ඩායමට එකතු විය. සිව් දෙනෙකුගෙන් යුත් මෙම කණ්ඩායම එක්ව බොලිවියාවේ Madidi (මඩීඩි) ජාතික වනෝද්‍යානයට අයත් සිතියම්ගත නොකළ ඇමසන් කලාපය වෙත ගමන ආරම්භ කළේය.

කණ්ඩායම දෙකඩ වීම
දින කිහිපයක් ගෙවී යද්දී, රුප්රෙක්ටර් සැබෑ භූ විද්‍යාඥයෙකු නොව, වංචාකාරයෙකු සහ දඩයක්කාරයෙකු බව කණ්ඩායමට වැටහිණි. ආහාර හිඟය, දැඩි විරසක වීම් සහ දුෂ්කර ගමන් තත්ත්වයන් හේතුවෙන් කණ්ඩායම දෙකඩ විය. මාකස් සහ රුප්රෙක්ටර් ඇවිද යෑමට තීරණය කළ අතර, යෝසී සහ කෙවින් රාෆ්ටයක් (පැපඩමක් වැනි යාත්‍රාවක්) සාදා ගඟ දිගේ යාමට තීරණය කළහ.

කෙසේ වෙතත්, ටුයිචි ගඟේ (Tuichi River) දිය ඇල්ලක් අසලදී ඔවුන්ගේ රාෆ්ටය පාලනයෙන් ගිලිහී ගියේය. කෙවින් කෙසේ හෝ පිහිනා වෙරළට පැන දිවි බේරා ගත්තද, යෝසී දිය ඇල්ලෙන් පහළට ඇදී ගොස් සම්පූර්ණයෙන්ම තනි විය.

සති තුනක තනිවීම
එතැන් පටන් යෝසී ගින්ස්බර්ග්ගේ භයානකම පැවැත්මේ සටන ආරම්භ විය. පිහියක්, සිතියමක් හෝ පැවැත්මට අවශ්‍ය පුහුණුවක් නොමැතිව, ඔහු ඇමසන් වනාන්තරයේ වල් ප්‍රදේශයක සති තුනක් තනි විය. මෙම කාලය තුළ ඔහුට මුහුණ දීමට සිදු වූ අභියෝග සුළුපටු නැත:

ශාරීරික පීඩාව: දිගු වේලාවක් තෙත්වීම නිසා ඔහුගේ දෙපාවල දිලීර ආසාදන ඇති වී මාංශ කොටස් දිරාපත් වන්නට විය.

විලෝපිකයන්: ඔහුට දිවියාගේ (Jaguar) ප්‍රහාරයකින් පවා යන්තමින් බේරීමට සිදු විය.

ආහාර හිඟය: දින පහකට වැඩි කාලයක් ඔහුට නිසි ආහාරයක් සොයා ගැනීමට නොහැකි විය.

මානසික බිඳවැටීම: ඔහු තනිකම සහ ශාරීරික දුර්වලතාවය හේතුවෙන් මායාවන් (hallucinations) දැකීමට පටන් ගත්තේය.

දිනෙන් දින මරණයට ලං වෙමින් සිටි යෝසී, වනාන්තරයේ ගඟ අසලදී කෙවින් විසින් සංවිධානය කරන ලද ආදිවාසී ගලවා ගැනීමේ කණ්ඩායමක් සමඟ ගමන් කරමින් සිටි කෙවින් ගේල් හට හමුවීමෙන් දිවි ගලවා ගැනීමට වාසනාව ලැබීය.

ජීවිතයේ පාඩම
යෝසීගේ විස්මිත කතාව නොනැවතී, ඔහු නැවත ඇමසන් වනාන්තරයට ගොස්, වසර තුනක් පමණ එහි ආදිවාසී ජනතාව සමඟ ජීවත් වෙමින්, පරිසර සංචාරක ව්‍යාපාරයක් (Ecotourism) ආරම්භ කිරීමට දායක විය. ඔහුගේ කතාව අදටත් ධෛර්යය, පැවැත්මේ හැකියාව සහ මිනිස් ආත්මයේ නොසැලෙන කැපවීම පිළිබඳ විශිෂ්ට ආදර්ශයකි.

මේ වගේ තවත් ඔබ නොදන්න දේවල් දැනගන්න පේජ් එකත් follow කරගෙන යන්න.

ඊජිප්තුවේ නැතිවූ වංකගිරිය: පිරමීඩවලටත් වඩා විශ්මිත වූ අභිරහස

පුරාණ ඊජිප්තුව යැයි කී සැණින් අපගේ මනසට නැගෙන්නේ ගීසාහි (Giza) විසල් පිරමීඩ සහ අද්භූත ස්ෆින්ක්ස් ප්‍රතිමාවයි. එහෙත්, පැරණි ඉතිහාසඥයන්ගේ වාර්තාවලට අනුව, මෙම දැවැන්ත නිර්මාණයන්ටත් වඩා විශ්මිත, අසමසම ගොඩනැගිල්ලක් ඊජිප්තුව සතු විය. ඒ, "නැතිවූ වංකගිරිය" (The Lost Labyrinth) ලෙසින් හැඳින්වෙන දැවැන්ත සංකීර්ණයයි.

ඉතිහාසඥයන්ගේ වාර්තා
ක්‍රි.පූ. 5 වන සියවසේ විසූ ග්‍රීක ඉතිහාසයේ පියා ලෙස සැලකෙන හෙරෝඩෝටස් (Herodotus) මෙම වංකගිරිය සියැසින් දුටු අතර, එය ගැන විස්තර කර ඇත්තේ මෙලෙසිනි:

“මා දුටු ගොඩනැගිලි අතරින්, මේ වංකගිරිය වචනයෙන් විස්තර කළ නොහැකි තරම්ය. රෝමවරුන්ගේ සියලුම ඉදිකිරීම් එකට එකතු කළත්, මේ වංකගිරිය තරම් වෙහෙසක් හා පිරිවැයක් දරා නැත. එහි වූ මාර්ග සහ අවුල් සහගත දොරටු, විස්තර කිරීමට නොහැකි පුදුමයක් මා තුළ ඇති කළේය.”

හෙරෝඩෝටස් වාර්තා කළේ මෙම සංකීර්ණයේ කාමර 3,000 ක් පමණ තිබූ බවත්, ඒවා භූගත මට්ටමේ 1,500 ක් සහ ඊට ඉහළින් තවත් 1,500 ක් වශයෙන් ස්ථර දෙකකින් සමන්විත වූ බවත් ය. එමෙන්ම, එහි සිවිලිමද බිත්ති මෙන් ගලින් නිමවා තිබූ අතර, බිත්තිවල කැටයම් කළ රූප දක්නට ලැබුණු බවද ඔහු සඳහන් කළේය.

ක්‍රි.පූ. 1 වන සියවසේ විසූ භූගෝල විද්‍යාඥ ස්ට්‍රාබෝ (Strabo) සහ ප්ලීනි ද එල්ඩර් (Pliny the Elder) වැනි තවත් ඉතිහාසඥයන් ද මෙම වංකගිරියෙහි අතිවිශාලත්වය හා සංකීර්ණත්වය පිළිබඳව පුදුමයෙන් යුතුව ලියා ඇත.

වංකගිරියෙහි පිහිටීම
මෙම විශ්මිත නිර්මාණය, ඊජිප්තුවේ 12 වන රාජවංශයට අයත් වූ, තුන්වන ආමෙනෙම්හාට් පාරාවෝ (Pharaoh Amenemhat III) විසින් (ක්‍රි.පූ. 1800 දී පමණ) ඉදිකරන ලද්දක් බව විශ්වාස කෙරේ. එය ෆයූම් (Fayoum) ප්‍රදේශයේ, හෝවාරා (Hawara) නම් ස්ථානයේ, පාරාවෝගේ පිරමීඩයට දකුණු දෙසින් පිහිටා තිබුණි.

පුරාවිද්‍යාඥයන් අනුමාන කරන්නේ මෙය හුදෙක් සොහොන් ගැබක් නොව, ආමෙනෙම්හාට් රජුට දෙවියෙකු ලෙස වන්දනාමාන කළ, පරිපාලන මධ්‍යස්ථානයක්, රාජකීය මාළිගාවක් සහ ආගමික මධ්‍යස්ථානයක් ඇතුළත් වූ බහුකාර්ය සංකීර්ණයක් වන්නට ඇති බවයි. "වංකගිරිය" (Labyrinth) යන වදන ග්‍රීක ලේඛකයන් විසින් භාවිතා කර ඇත්තේ, එහි වූ කුටීර, ආලින්ද සහ කොරිඩෝරවල සංකීර්ණ බව විස්තර කිරීමට මිස, නවීන අර්ථයෙන් වූ 'මාවතක්' හැඳින්වීමට නොවන බවද සමහර විද්වත්හු පෙන්වා දෙති.

අදටත් නොවිසඳුණු අභිරහස
අවාසනාවකට මෙන්, පුරාණ කාලයේදීම මෙම වංකගිරිය විනාශ වී හෝ කොල්ලකෑමට ලක් වී ඇති අතර, එහි ගල් කැබලි පසුකාලීනව වෙනත් ඉදිකිරීම් සඳහා යොදාගෙන තිබේ.

19 වන සියවසේ අගභාගයේදී, සුප්‍රසිද්ධ පුරාවිද්‍යාඥයෙකු වූ සර් ෆ්ලින්ඩර්ස් පෙට්රී (Sir Flinders Petrie) හෝවාරා හි කැණීම් සිදු කළ අතර, ඔහුට වංකගිරියට අයත් බවට සැක කළ හැකි අතිවිශාල ගල් කුට්ටි සහ ගොඩනැගිල්ලක අඩිතාලමේ සලකුණු හමු විය.

නවතම භූගත රේඩාර් (Ground-Penetrating Radar - GPR) සමීක්ෂණ මගින් පාරාවෝගේ පිරමීඩය යටින්, පුරාණ විස්තරවලට ගැලපෙන අතිවිශාල භූගත ව්‍යුහයක සලකුණු සොයාගෙන ඇත. එහෙත්, මෙම දැවැන්ත වංකගිරියෙහි සියලු රහස් තවමත් ඊජිප්තු වැලි යට සැඟවී ඇති අතර, එය සැබවින්ම ලෝකයේ අටවන පුදුමය විය හැකි බව පුරාවිද්‍යාඥයෝ විශ්වාස කරති.

මේ වගේ තවත් ඔබ නොදන්න දේවල් දැනගන්න පේජ් එකත් follow කරගෙන යන්න.

ක්ලියෝපැට්රා සහ මාක් ඇන්ටනීගේ නැති වූ සොහොන: ආදරයේ සදාතන අභිරහස

ක්ලියෝපැට්රා VII ෆිලෝපේටර්, පුරාණ ඊජිප්තුවේ අවසාන පාරාවෝවරිය සහ රෝම සෙන්පති මාක් ඇන්ටනී (Mark Antony) යනු ලෝක ඉතිහාසයේ ලියැවුණු වඩාත් ආදරණීය මෙන්ම ඛේදජනකම ප්‍රේම වෘතාන්තයේ චරිත දෙකයි. ඔවුන්ගේ බලවත් ආදරය සහ ඛේදනීය මරණය පුරාවෘත්තයක් බවට පත් වූ නමුත්, වසර 2,000 කට වැඩි කාලයක් පුරා, ඔවුන් දෙදෙනා එකට සැතපී සිටින, නැති වූ සොහොන අදටත් ලෝකයට විසඳාගත නොහැකි අභිරහසක්ව පවතී.

ඛේදනීය අවසානය
ක්‍රි.පූ. 31 දී ඇක්ටියම් සටනින් (Battle of Actium) ඔක්ටේවියන්ගේ (Octavian) රෝම හමුදාවට පරාජය වීමෙන් පසු ක්ලියෝපැට්රා සහ ඇන්ටනී ඊජිප්තුවට පසුබැස ගියහ. ඇන්ටනී මිය ගිය බවට ලැබුණු බොරු ආරංචියක් හේතුවෙන්, ඔහු සිය කඩුවෙන් ඇනගෙන දිවි නසා ගැනීමට තැත් කළේය. මිය යමින් සිටි ඔහුව, ක්ලියෝපැට්රා සැඟවී සිටි ඇය විසින්ම ඉදිකරවා තිබූ සොහොන් ගැබ (මාළිගා භූමියේ වූ සුරක්ෂිත කුටියක්) වෙත රැගෙන ආ අතර, ඔහු අවසන් හුස්ම හෙලුවේ ඇගේ දෑත් මතය.

ඉන් අනතුරුව, රෝමයේ සිරකාරියක වී ඔක්ටේවියන්ගේ විජයග්‍රාහී පෙළපාලියේ ප්‍රදර්ශනය වීමට අකමැති වූ ක්ලියෝපැට්රා, නාගයකු ලවා දෂ්ට කරවාගෙන සිය දිවි තොර කර ගත්තාය. ඇය මිය ගියේ, තමන් රෝම ආධිපත්‍යයට යටත් නොවන බව ලොවට පෙන්වමිනි.

රෝම අධිරාජ්‍යයා බවට පත් වූ ඔක්ටේවියන් පවා, මේ ප්‍රේමයට ගරු කරමින්, ඔවුන් දෙදෙනාව එකම, අතිවිශාල සහ අලංකාර සොහොනක මිහිදන් කිරීමට නියෝග කළ බව පැරණි ඉතිහාසඥයන් වන ප්ලූටාක් (Plutarch) සහ කැෂියස් ඩියෝ (Cassius Dio) වාර්තා කර ඇත.

අභිරහස: සොහොනට කුමක් සිදුවීද?
මෙම සොහොන කොහේ තිබේද යන්න අදටත් නොවිසඳුණු ප්‍රහේලිකාවකි.

1. ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියා න්‍යාය: බොහෝ ඉතිහාසඥයන් අනුමාන කරන්නේ මෙම සොහොන ක්ලියෝපැට්රාගේ මාලිගාව අසල, ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියා නගරයේ තිබෙන්නට ඇති බවයි. කෙසේ වෙතත්, භූමිකම්පා සහ සුනාමි හේතුවෙන් පැරණි ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියා නගරයේ බොහෝ කොටස් දැන් මුහුද යටට ගිලී ගොස් ඇත. එබැවින්, සොහොනද මුහුද යටට ගොස් විනාශ වී හෝ සොයා ගැනීමට නොහැකිව ඇති බවට මතයක් පවතී.

2. ටැපොසිරිස් මැග්නා (Taposiris Magna) න්‍යාය: ඩොමිනිකානු පුරාවිද්‍යාඥවරියක් වන කැත්ලීන් මාර්ටිනේස් (Kathleen Martínez) වසර 20 කට වැඩි කාලයක් තිස්සේ ක්ලියෝපැට්රාගේ සොහොන සෙවීම සඳහා සිය ජීවිතය කැප කර ඇත. ඇයගේ ආන්දෝලනාත්මක න්‍යාය වන්නේ සොහොන ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාවේ නොව, ඊට කිලෝමීටර් 50ක් පමණ ඈතින් පිහිටි ටැපොසිරිස් මැග්නා නම් පුරාණ ඔසිරිස් (Osiris) දෙවියන්ට කැප කළ විහාර සංකීර්ණයේ සැඟවී ඇති බවයි. ක්ලියෝපැට්රා තමන්ව අයිසිස් (Isis) දෙවඟනගේ පුනරුත්පත්තියක් ලෙස සැලකූ නිසා, ඇය සහ ඇන්ටනී (ඔසිරිස්ගේ සංකේතය) එකට මිහිදන් වීමට පූජනීය ස්ථානයක් තෝරා ගන්නට ඇති බව ඇය විශ්වාස කරයි.

මාර්ටිනේස්ගේ කණ්ඩායම විසින් මෙම විහාරයේ භූගතව ඇති උමං මාර්ග සහ ක්ලියෝපැට්රාගේ රුව සහිත කාසි ඇතුළු වැදගත් පුරාවස්තු සොයා ගනිමින් සිටියද, අවසාන සොහොන තවමත් හමු වී නැත.

ක්ලියෝපැට්රා සහ මාක් ඇන්ටනීගේ සොහොන සොයා ගැනීම, ටූටන්කාමන්ගේ සොහොන සොයා ගැනීමටත් වඩා විශාල පුරාවිද්‍යාත්මක සොයා ගැනීමක් වනු නොඅනුමානය. මෙම සදාකාලික පෙම්වතුන්ගේ අවසන් නවාතැන සොයා ගන්නා තෙක්, ඔවුන්ගේ කතාව ලෝක ඉතිහාසයේ වඩාත්ම ආකර්ශනීය අභිරහසක් ලෙස පවතිනු ඇත.

මේ වගේ තවත් ඔබ නොදන්න දේවල් දැනගන්න පේජ් එකත් follow කරගෙන යන්න.

ටූටන්කාමන් රජුගේ අද්භූත මරණය: වසර 3,300ක නොවිසඳුණු අභිරහසක්
පුරාණ ඊජිප්තුවේ ටූටන්කාමන් (Tutankhamun) රජු, ඉතිහාසයේ වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධියට පත් පාරාවෝවරයෙකි. ඔහු 'ළමා රජු' ලෙසින්ද හැඳින්වෙන්නේ, වයස අවුරුදු දහයේදී පමණ සිහසුනට පත්ව, දහනව වන වියේදී අභිරහස් ලෙස මියයාම හේතුවෙනි. 1922 දී බ්‍රිතාන්‍ය පුරාවිද්‍යාඥයෙකු වූ හොවාර්ඩ් කාටර් (Howard Carter) විසින් ඔහුගේ සොහොන් ගැබ (KV62) සොයා ගැනීම ඊජිප්තු විද්‍යාවේ සන්ධිස්ථානයක් වූ නමුත්, රන් නිධන්වලින් පිරුණු එම සොහොනට වඩා ඔහුගේ අකල් මරණය අදටත් ලෝකයට විසඳිය නොහැකි අභිරහසක්ව පවතී.

මරණයට හේතු වූ මුල් කල්පිත
ටූටන්කාමන් රජුගේ මමිය සොයා ගැනීමෙන් පසු මුල් කාලයේ විවිධ කල්පිත ඉදිරිපත් විය.

ඝාතන න්‍යාය: 1968 දී මමිය එක්ස්-කිරණ පරීක්ෂාවට ලක් කළ විට, හිස් කබලේ පසුපස කොටසේ හානියක් දක්නට ලැබුණි. මෙය හිසට පහර දීමකින් සිදු වූ ඝාතනයක් යැයි මුලින් විශ්වාස කෙරිණි. කෙසේ වෙතත්, පසුව විද්‍යාඥයින් නිගමනය කළේ මෙම හානිය සිදුව ඇත්තේ මරණින් පසු, එනම් මමීකරණ ක්‍රියාවලියේදී හෝ සොහොන් ගැබ විවෘත කිරීමේදී විය හැකි බවයි.

හදිසි අනතුර: ඔහුගේ සොහොන් ගැබෙන් රථ (Chariots) හමු වීමත්, මමියේ කැඩුණු කකුලක් තිබීමත් නිසා, ඔහු අශ්ව රථ අනතුරකින් මිය යන්නට ඇති බවට තවත් මතයක් පැතිර ගියේය.

නවීන විද්‍යාත්මක අනාවරණ: රෝගාබාධ සහ දුර්වලතා
2010 වසරේදී ටූටන්කාමන් රජුගේ මමියට සිදු කළ DNA පරීක්ෂණ සහ CT ස්කෑන් (පරිගණක ටොමොග්‍රැෆි) පරීක්ෂණ මගින් ඔහුගේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වය පිළිබඳ වැදගත් තොරතුරු අනාවරණය විය.

මැලේරියාව: DNA පරීක්ෂණවලින් තහවුරු වූයේ ඔහු මැලේරියා රෝග කාරක (Plasmodium falciparum) ආසාදනයකින් පීඩා විඳ ඇති බවයි. පුරාණ ඊජිප්තුවේ බහුලව තිබූ මෙම රෝගය, ඔහුගේ දුර්වල සෞඛ්‍ය තත්ත්වය තවත් නරක අතට හරින්නට ඇත.

අස්ථි ආබාධ: CT ස්කෑන් මගින් හෙළි වූයේ ටූටන්කාමන් රජුට දරුණු අස්ථි ආබාධ කිහිපයක් තිබූ බවයි. ඔහුගේ වම් පාදයේ විකෘතිතාවයක් (Clubfoot) පැවති අතර, ඇවිදීමට සැරයටි 130 කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් ඔහු භාවිත කර තිබීමෙන් ඔහුගේ ආබාධිත බව පැහැදිලිය.

අස්ථි බිඳීම: ඔහුගේ එක් කකුලක (යටි පාදයේ) ආසාදනය වී සුව නොවූ බිඳීමක් ද දක්නට ලැබුණි. විද්‍යාඥයන්ගේ නවතම නිගමනය වන්නේ, ඔහු දැනටමත් දුර්වල සෞඛ්‍ය තත්ත්වයකින් පසුවෙද්දී (මැලේරියා රෝගය ඇතුළුව), හදිසි අනතුරකින් කකුල කැඩී යාම නිසා ඇති වූ ආසාදනයක් හෝ ලේ විෂ වීමක් (Sepsis) ඔහුගේ මරණයට ආසන්නතම හේතුව වන්නට ඇති බවයි.

සහෝදර විවාහ: DNA විශ්ලේෂණයෙන් අනාවරණය වූයේ ටූටන්කාමන්ගේ මව සහ පියා සහෝදර සහෝදරියන් බවයි. ඊජිප්තු රාජකීය පවුල් අතර පැවති මෙම අන්තර් විවාහය නිසා ඔහුට බොහෝ පාරම්පරික රෝග සහ සංජානනීය විකෘතිතා උරුම වන්නට ඇත.

අවසානයේදී, ටූටන්කාමන් රජු මිය ගියේ ඝාතනයකින් නොව, දුර්වල ජානමය සෞඛ්‍යය, මැලේරියා රෝගය සහ හදිසි අනතුරකින් ඇති වූ ආසාදනයක එකතුවක් නිසා විය හැකි බව විද්‍යාත්මක ප්‍රජාව විසින් බහුලව පිළිගනු ලබයි. කෙසේ වෙතත්, වසර 3,300 ක් පුරා පැරණි මෙම ළමා රජුගේ මරණයේ නිශ්චිත කතාව තවමත් ඉතිහාසයේ අඳුරු පැත්තක රැඳී තිබේ.

මේ වගේ තවත් ඔබ නොදන්න දේවල් දැනගන්න පේජ් එකත් follow කරගෙන යන්න.

නෙෆර්ටිටි රැජිනගේ නැති වූ සොහොන: අමර්ණ යුගයේ අභිරහස

පුරාණ ඊජිප්තු ඉතිහාසයේ රන්වන් යුගයක් වූ ක්‍රි.පූ. 14 වැනි සියවසේ විසූ නෙෆර්ටිටි රැජින (Queen Nefertiti) යනු ලොව පුරා ප්‍රසිද්ධියට පත් චරිතයකි. "රූමතිය පැමිණ ඇත" යන අරුත දෙන ඇගේ නම තරමටම සුන්දර වූ ඇගේ ප්‍රතිමාව සහ සැමියා වූ අක්නාටෙන් (Akhenaten) පාරාවෝ සමග ඇය සිදු කළ ආගමික විප්ලවය හේතුවෙන් ඇය ඉතිහාසයේ කැපී පෙනේ. එහෙත්, මෙතරම් ප්‍රසිද්ධියක් උසුලන රැජිනකගේ අවසාන විවේක ස්ථානය (නැති වූ සොහොන) අදටත් පුරාවිද්‍යාඥයන්ට නොවිසඳුණු අභිරහසක්ව පවතී.

ආගමික විප්ලවය සහ අතුරුදන්වීම
නෙෆර්ටිටි සහ අක්නාටෙන් රජු රාජ්‍ය පාලනය කළේ ඊජිප්තුවේ 18 වැනි රාජවංශයේ, අමර්ණ යුගයේදීය. ඔවුන් විසින් සම්ප්‍රදායික බහුදේව වන්දනාව වෙනුවට, සූර්ය දෙවියන් ලෙස සැලකෙන ආටෙන් (Aten) වන්දනාව පමණක් අනිවාර්ය කරමින් දැවැන්ත ආගමික විප්ලවයක් ඇති කළේය. අක්නාටෙන් රජුගේ 12 වැනි රාජ්‍ය වර්ෂයෙන් පසු නෙෆර්ටිටි රැජින හදිසියේම ඉතිහාසයෙන් අතුරුදන් වීම මෙම අභිරහසට හේතුවයි.

ඇය මිය ගියාද, එසේත් නැතිනම් සැමියාගේ මරණයෙන් පසු නෙෆර්නෙෆරුආටෙන් (Neferneferuaten) යන නමින් පාරාවෝ ලෙස කෙටි කලක් රාජ්‍ය පාලනය කළාද යන්න පිළිබඳව විවිධ මතභේද පවතී. කෙසේ වුවත්, සාමාන්‍යයෙන් රාජකීය භූමදාන පිළිබඳ පැහැදිලි වාර්තා තිබුණද, නෙෆර්ටිටිගේ මරණය හෝ භූමදානය පිළිබඳ නිශ්චිත වාර්තාවක් හමු වී නොමැත. ඇය අමර්ණයේ රාජකීය සොහොනෙහි භූමදාන නොකළ බව පැහැදිලිය.

නැති වූ සොහොන සෙවීම
නෙෆර්ටිටිගේ සොහොන පිළිබඳ ප්‍රධානතම අවධානය යොමු වී ඇත්තේ රජුන්ගේ නිම්නය (Valley of the Kings) වෙතය. පුරාවිද්‍යාඥයන්ගේ ප්‍රබලතම කල්පිතය වන්නේ, අක්නාටෙන්ගේ පුත්‍රයා වූ තුතන්ඛාමුන් (Tutankhamun) විසින් ආගමික සම්ප්‍රදායන් යළි පිහිටුවීමෙන් පසු, නෙෆර්ටිටිගේ දේහය ද අමර්ණයේ සිට තීබ්ස් (Thebes) වෙත ගෙනැවිත් භූමදාන කරන්නට ඇති බවයි.

2015 වසරේදී, බ්‍රිතාන්‍ය පුරාවිද්‍යාඥයෙකු වූ නිකලස් රීව්ස් (Nicholas Reeves) විසින් තබන ලද කල්පිතයක් ලොව පුරා අවධානය දිනා ගත්තේය. ඔහු කියා සිටියේ, තුතන්ඛාමුන්ගේ සොහොන් ගෙය (KV62) තුළ, බිත්ති පිටුපස තවත් රහසිගත කුටි දෙකක් ඇති බවට ලකුණු ඇති බවත්, එයින් එකක නෙෆර්ටිටි රැජිනගේ භූමදානය නොකළ සොහොන්ගැබ තිබිය හැකි බවත්ය. තුතන්ඛාමුන්ගේ සොහොනෙහි තිබී හමු වූ ඇතැම් භාණ්ඩ, මුලින් නෙෆර්ටිටි වෙනුවෙන් නිර්මාණය කර තිබූ ඒවා බවට ඇති සාක්ෂි මේ කල්පිතය තවත් ශක්තිමත් කරයි.

අඛණ්ඩ අභියෝගය
අදටත්, නෙෆර්ටිටි රැජිනගේ සොහොන සෙවීම පුරාවිද්‍යාත්මක ලෝකයේ උණුසුම් මාතෘකාවකි. තුතන්ඛාමුන්ගේ සොහොන් ගැබේ බිත්ති පිටුපස ඇති රහසිගත කුටි සම්බන්ධයෙන් ගත් රේඩාර් ස්කෑන් පරීක්ෂණවල ප්‍රතිඵල විවිධ මත පළ කළ අතර, මේ සම්බන්ධයෙන් තවදුරටත් ගවේෂණ සිදු වෙමින් පවතී. තවද, රජුන්ගේ නිම්නයේ මමී ගබඩාවලින් හමු වූ හඳුනා නොගත් මමී (The Younger Lady Mummy වැනි) අතර නෙෆර්ටිටිගේ දේහය සැඟවී තිබීමේ හැකියාව පිළිබඳව ද විද්‍යාඥයන් පර්යේෂණ පවත්වයි.

නෙෆර්ටිටි රැජිනගේ නැති වූ සොහොන සොයා ගැනීම යනු හුදෙක් පුරාවිද්‍යාත්මක සොයාගැනීමක් පමණක් නොව, ඊජිප්තුවේ අමර්ණ යුගයේ අභිරහස් සහ ඉතිහාසයේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් පිළිබඳ පැහැදිලි ආලෝකයක් ලබා දීමකි. ඇගේ සොහොන සඟවා ඇත්තේ, ඇගේ අසමසම සුන්දරත්වය සේම, ඊජිප්තු ඉතිහාසයේ තවත් මහා රහසක් විය හැකිය.

මේ වගේ තවත් ඔබ නොදන්න දේවල් දැනගන්න පේජ් එකත් follow කරගෙන යන්න.