InFact S Media

🚨🇴🇲🇮🇷 Salalah Port in Oman on fire.

Iran bombed their own mediator's port now.

Every ship, every port, every piece of infrastructure in the region is a target tonight.

🚨 ලෙබනන් දේශපාලන ඉතිහාසය උඩුයටිකුරු කළ තීරණාත්මක නිවේදනය! 🇱🇧

ලෙබනන් අගමැති නවාෆ් සලාම් (Nawaf Salam) මහතා විසින් අද (2026 මාර්තු 2) දින විශේෂ ප්‍රකාශයක් කරමින්, එරට ප්‍රබලතම සන්නද්ධ කණ්ඩායම වන හිස්බුල්ලාහ් (Hezbollah) සංවිධානයේ සියලුම හමුදා සහ ආරක්ෂක ක්‍රියාකාරකම් තහනම් කිරීමට පියවර ගෙන තිබේ.

මෙය ලෙබනන් ඉතිහාසයේ රජයක් විසින් හිස්බුල්ලාහ් සංවිධානයේ හමුදා අංශය සෘජුවම තහනම් කළ ප්‍රථම අවස්ථාව ලෙස සැලකේ.
📌 ගනු ලැබූ ප්‍රධාන තීරණ:

හමුදා ක්‍රියාකාරකම් තහනම්: හිස්බුල්ලාහ් සංවිධානය විසින් සිදුකරන මිසයිල එල්ල කිරීම්, ඩ්‍රෝන් ප්‍රහාර සහ සියලුම සන්නද්ධ ක්‍රියාකාරකම් නීතිවිරෝධී බව ප්‍රකාශ කිරීම.

දේශපාලනයට පමණක් සීමා වීම: මින් ඉදිරියට හිස්බුල්ලාහ් සංවිධානයට ක්‍රියාත්මක විය හැක්කේ සිවිල් දේශපාලන පක්ෂයක් ලෙස පමණි.

ආයුධ භාරදීම: සංවිධානය සතු සියලුම ආයුධ ලෙබනන් රජයේ හමුදාවට (LAF) භාරදෙන ලෙස නියෝග කිරීම.

රාජ්‍ය ඒකාධිකාරය: යුද්ධය හෝ සාමය පිළිබඳ තීරණ ගැනීමේ තනි බලය ලෙබනන් රජයට පමණක් හිමිවිය යුතු බව අවධාරණය කිරීම.

⚠️ මෙම තීරණයට හේතුව කුමක්ද?

ඊයේ රාත්‍රියේ ඉරානයට එරෙහිව ඇමරිකාව සහ ඊශ්‍රායලය එල්ල කළ ප්‍රහාරවලට ප්‍රතිචාර ලෙස හිස්බුල්ලාහ් සංවිධානය ඊශ්‍රායලයට රොකට් ප්‍රහාර එල්ල කළේය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඊශ්‍රායලය ලෙබනනය තුළට ප්‍රහාර එල්ල කිරීම ආරම්භ කළ අතර, තම රට තවත් මහා පරිමාණ යුද්ධයකට ඇදී යාම වැළැක්වීම සඳහා අගමැතිවරයා මෙම හදිසි තීරණය ගෙන ඇත.
🔍 ඉදිරි තත්ත්වය:

හිස්බුල්ලාහ් යනු ලෙබනනය තුළ විශාල ජනතා පදනමක් සහ දේශපාලන බලයක් ඇති, මෙන්ම එරට හමුදාවටත් වඩා ශක්තිමත් ආයුධ සන්නද්ධ කණ්ඩායමකි. එබැවින් මෙම තහනම ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාත්මක කිරීමට යාමේදී ලෙබනනය තුළ අභ්‍යන්තර ගැටුම් (Civil War) ඇතිවීමේ අවදානමක් පවතින බව දේශපාලන විචාරකයෝ පවසති.

International Atomic Energy Agency emergency meeting

Amazon says its cloud data centre has been hit in UAE

🛢️ OIL CRISIS IMPACT - Hormuz dependency by country:

🇯🇵 Japan: 72%
🇰🇷 South Korea: 65%
🇮🇳 India: 50%
🇨🇳 China: 50%
🇪🇺 Europe (Avg): 18%
🇺🇸 United States: 2%

Countries with the Most Oil Reserves 🛢

1. 🇻🇪 Venezuela – 303 Billion Barrels
2. 🇸🇦 Saudi Arabia – 267 Billion
3. 🇮🇷 Iran – 209 Billion
4. 🇨🇦 Canada – 163 Billion
5. 🇮🇶 Iraq – 145 Billion
6. 🇦🇪 UAE – 113 Billion
7. 🇰🇼 Kuwait – 102 Billion
8. 🇷🇺 Russia – 80 Billion
9. 🇱🇾 Libya – 48 Billion
10. 🇺🇸 United States – 45 Billion
11. 🇳🇬 Nigeria – 37 Billion
12. 🇰🇿 Kazakhstan – 30 Billion
13. 🇨🇳 China – 28 Billion
14. 🇶🇦 Qatar – 25 Billion
15. 🇧🇷 Brazil – 16 Billion
16. 🇩🇿 Algeria – 12 Billion
17. 🇪🇨 Ecuador – 8 Billion
18. 🇦🇿 Azerbaijan – 7 Billion
19. 🇳🇴 Norway – 7 Billion
20. 🇲🇽 Mexico – 5 Billion
21. 🇸🇩 Sudan – 5 Billion
22. 🇮🇳 India – 5 Billion
23. 🇴🇲 Oman – 5 Billion
24. 🇻🇳 Vietnam – 4 Billion
25. 🇪🇬 Egypt – 3 Billion
26. 🇦🇷 Argentina – 3 Billion
27. 🇲🇾 Malaysia – 3 Billion
28. 🇦🇴 Angola – 3 Billion
29. 🇮🇩 Indonesia – 2 Billion
30. 🇨🇴 Colombia – 2 Billion
31. 🇬🇦 Gabon – 2 Billion
32. 🇨🇬 Congo – 2 Billion
33. 🇦🇺 Australia – 2 Billion
34. 🇬🇧 United Kingdom – 2 Billion
35. 🇧🇳 Brunei – 1 Billion
36. 🇬🇶 Equatorial Guinea – 1 Billion
37. 🇹🇲 Turkmenistan – 600 Million
38. 🇺🇿 Uzbekistan – 600 Million
39. 🇺🇦 Ukraine – 400 Million
40. 🇩🇰 Denmark – 370 Million
41. 🇧🇾 Belarus – 200 Million
42. 🇨🇱 Chile – 150 Million Barrels

Note: Figures as at year-end as of 2024. Data includes oil sands.

Source: OPEC via Visual Capitalist

Breaking News:

🇮🇷 First time in history, Saudi Aramco has been hit by Iran. Aramco contributes 40% to Saudi Arabia's economy.

Aramco is the world's largest oil company and refinery operator.

1. 🇸🇦 Saudi Aramco
2. 🇺🇸 Exxon Mobil
3. 🇺🇸 Chevron
4. 🇬🇧 Shell
5. 🇨🇳 PetroChina

ඉරානය හෝ වෙනිසියුලාව ගැන නෙවෙයි, මේක චීනය දුර්වල කිරීමේ දැවැන්ත ඇමරිකානු සැලසුමක්! 🛢️🌎

ලෝක දේශපාලනයේ තිරය පිටුපස සිදුවන දේවල් අපි මතුපිටින් දකිනවාට වඩා ගොඩක් වෙනස්. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය නිරන්තරයෙන් ඉරානයට සහ වෙනිසියුලාවට දැඩි බලපෑම් එල්ල කරන්නේ ඇයි? ඒකාධිපතියන් පන්නා දමන්නද? මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම නවත්වන්නද? නැතිනම් ලෝකය න්‍යෂ්ටික අවිවලින් බේරාගන්නද?

ප්‍රසිද්ධ මාධ්‍ය අපට කියන්නේ එය වුණත්, සැබෑ කතාව ඊට වඩා බොහෝ සෙයින් වෙනස්. ඇත්තම කතාව නම්, මෙය ලෝකයේ තම ප්‍රධානතම ආර්ථික ප්‍රතිවාදියා වන චීනය කකුලෙන් ඇද දැමීමේ අතිවිශිෂ්ට උපායමාර්ගික සැලසුමක්!

🇨🇳 චීනයේ විශාලතම දුර්වලතාවය

ලෝකයේ ඊළඟ සුපිරි බලවතා වීමේ ගමනේ යෙදී සිටින චීනයේ ආර්ථිකය දැවැන්ත වුවත්, ඔවුන්ට එක් ප්‍රබල දුර්වලතාවයක් ඇත. එනම්, ඔවුන්ගේ බලශක්ති අවශ්‍යතාවය සඳහා සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ වෙනත් රටවල් මත යැපීමට සිදුවීමයි. චීනයට අවශ්‍ය ඛනිජ තෙල්වලින් 70% කට වඩා ඔවුන් පිටරටින් ආනයනය කරයි. ඇමරිකාව තම උපායමාර්ගික ප්‍රහාරය එල්ල කරන්නේ හරියටම චීනයේ මෙම "අචිලස්ගේ විලුඹටයි" (Achilles' heel).

🛢️ ලෝකයේ තෙල් බලය බෙදී ඇති හැටි

ඉහත සිතියම දෙස බැලුවහොත් ලෝකයේ වැඩිම බොරතෙල් සංචිත ඇත්තේ කොහේද යන්න පැහැදිලි වේ:

🇻🇪 වෙනිසියුලාව: ලෝකයේ අංක 1. (සිතියමට අනුව බැරල් බිලියන 300.9 ක්). මෙය ලෝක තෙල් සංචිතවලින් 17–18% කි.

🇸🇦 සෞදි අරාබිය: ලෝකයේ අංක 2. (බැරල් බිලියන 266.5 ක්). මෙය ලෝක සංචිතවලින් 15–16% කි. සෞදිය ඇමරිකාවේ මිතුරෙකු වුවද ඔවුන්ගේ සංචිත ගෝලීයව අතිශය තීරණාත්මක ය.

🇮🇷 ඉරානය: ලෝකයේ අංක 3. (බැරල් බිලියන 158.4 ක්). මෙය ලෝක සංචිතවලින් 12% කි.

මේ රටවල් තුන පමණක් මුළු ලෝකයේම ඔප්පු කරන ලද ඛනිජ තෙල් සංචිතවලින් 45% ක් පමණ නියෝජනය කරයි. ඉරානය සහ වෙනිසියුලාව යන රටවල් දෙකම චීනයේ ප්‍රධාන බලශක්ති සැපයුම්කරුවන් වේ. ඇමරිකාව මෙම රටවල් දෙකට බලපෑම් කිරීම හරහා ඍජුවම පාලනය කරන්නේ චීනයට යන තෙල් කරාමයයි.

🎭 මතුපිටින් පෙනෙන හේතු සහ සැබෑ යථාර්ථය

වෙනිසියුලාව ගනිමු: ඇමරිකාව පවසන්නේ වෙනිසියුලාවෙන් එන මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම නැවැත්වීම ඔවුන්ගේ අරමුණ බවයි. නමුත් ඇත්තටම ඇමරිකාවට වැඩිපුරම මත්ද්‍රව්‍ය ඇතුළු වන්නේ මෙක්සිකෝව හරහායි. තවද, ඇමරිකාව වෙළාගෙන ඇති දරුණුතම "ෆෙන්ටැනයිල් (Fentanyl)" මත්ද්‍රව්‍ය අර්බුදයට අවශ්‍ය රසායනික ද්‍රව්‍ය සපයන්නේ චීනය විසිනි. නමුත් ඇමරිකාව මෙක්සිකෝවටවත්, චීනයටවත් හමුදා බලපෑම් එල්ල කරන්නේ නැත. මත්ද්‍රව්‍ය මැඩලීම පමණක්ම අරමුණ වූවා නම්, ඇමරිකාවේ ඉලක්ක මීට වඩා වෙනස් විය යුතුව තිබුණි.

දැන් ඉරානය ගනිමු:
ඉරානයේ න්‍යෂ්ටික අවි වැඩපිළිවෙල නැවැත්වීම තම ජාතික ආරක්ෂාවට වැදගත් බව ඇමරිකාව පෙන්වා දෙයි. නමුත්, උතුරු කොරියාව ළඟ දැනටමත් න්‍යෂ්ටික අවි පවතිනවා පමණක් නොව, ඔවුන් දිගින් දිගටම අන්තර් මහද්වීපික මිසයිල පවා අත්හදා බලයි. එසේ තිබියදීත්, ඇමරිකාව උතුරු කොරියාවේ පාලන තන්ත්‍රය පෙරළා දැමීමට සෘජුවම හමුදා යොදවන්නේ නැත.
වෙනස ඇත්තේ කොතැනද? වෙනස වන්නේ "ඒකාධිපතිත්වයේ තරම" හෝ "න්‍යෂ්ටික තර්ජනය" නොවේ. සැබෑ වෙනස වන්නේ උපායමාර්ගික බලශක්ති පාලනයයි (Strategic energy leverage).

♟️ දක්ෂ චෙස් ක්‍රීඩාවක්
මෙම උපායමාර්ගික දුරදක්නා නුවණ නිසාම ඇමරිකාවේ මෙම පියවර අතිශය තීරණාත්මක වේ. චීනයට තෙල් සපයන, දැවැන්ත තෙල් සංචිත මත වාඩි වී සිටින මෙම ජාතීන් දෙක ඉලක්ක කිරීමෙන් ඇමරිකාව කරන්නේ සතුරු පාලනයන් ඉවත් කිරීම පමණක් නොවේ; ඔවුන් ගෝලීය බලශක්ති සැපයුමේ හැඩරුව වෙනස් කරයි.

මෙහි බලපෑම ඉතා සූක්ෂමයි, නමුත් ප්‍රබලයි. රටක් සෘජුවම යටත් කරගැනීම අවශ්‍ය වන්නේ නැත. නායකත්වයට බලපෑම් කිරීම, සම්බාධක පැනවීම හෝ අපනයන සීමා කිරීම හරහා ලෝකයේ තෙල් සංචිතවලින් අඩක පමණ වාසිය කාටද යන්න තීරණය කිරීමට ඇමරිකාවට හැකි වී තිබේ.

ලෝකය ඉරානයට සහ වෙනිසියුලාවට එරෙහිව ඇමරිකාව ගෙන එන ක්ෂණික සාධාරණීකරණයන් ගැන තර්ක කරද්දී, සැබෑ විශාල චිත්‍රයෙන් පෙනෙන්නේ තම ප්‍රධානතම තරඟකරුවා (චීනය) දුර්වල කිරීම සඳහා දියත් කළ ගණනය කරන ලද දැවැන්ත උත්සාහයකි.

ඒකාධිපතියන් ඉවත් කිරීම වැදගත්ය.
මත්ද්‍රව්‍ය ජාල නැවැත්වීම වැදගත්ය.
න්‍යෂ්ටික තර්ජන පාලනය කිරීම ද වැදගත්ය.

නමුත් තිරය පිටුපස දිවෙන ප්‍රධාන කතා වස්තුව වන්නේ "චීනය වෙත එල්ල කරන උපායමාර්ගික පීඩනයයි".

ඒ කෝණයෙන් බැලූ විට, ඇමරිකාවේ මෙම හැසිරීම අහඹු හෝ හිතුවක්කාරී එකක් නොවේ. එය ඉතාමත් සැලසුම් සහගතය.

ඒ වගේම එය අතිවිශිෂ්ටය! 🇺🇸🇨🇳

📝 ලිපියේ මූලාශ්‍රය (Based on the original article): (X / Former Twitter)

" Yesterday we reached an agreement with the Department of War for deploying advanced AI systems in classified environments, which we requested they make available to all AI companies.

We think our deployment has more guardrails than any previous agreement for classified AI deployments, including Anthropic's. Here's why: "

OpenAI

Newly appointed interim Supreme Leader Ayatollah Arafi has reportedly been killed in an airstrike, just hours after taking the role.

Operation Epic Fury: The first 24 hours

Source - U.S. Central Command