Lankacomics.com

https://www.youtube.com/shorts/wSdIUj4lWOQ

Nirmal you are a hero (අහස් කුස සිසාරා...) Lyrics - Priyanka Amaratunga A true hero in every sense.Wing Commander Nirmal Siyambalapitiya,the brave Sri Lanka Air Force pilot who lost his l...

https://www.youtube.com/watch?v=IifyFGBYl3Q

Mage Sithe Ran Mala Obai Historical Song Mage Sithe Ran Mala Obai.Lyrics - Priyanka Amaratunga # Sri Lanka # India

2025/04/02) අද දින උපන්දිනය සමරන ප්‍රවීන චිත්‍ර ශිල්පී Gamini Abeykoon ආදරණීය කලාකරුවාට සුබම සුබ උපන්දිනයක් වේවා

අපේ ආනන්ද දිසානායකයන්ගේ වැඩක්....

සුබ උපන් දිනයක් වේවා...

සරත් මහින්දසිරි කලාකරුවා....

කන්ද උඩරට ගම්පොළ, අන්ගම්මන නම් ගම් පියසේ 1952 උපන් සරත් මහින්දසිරි නම් කලාකරුවා සිප්සතර හදාරා ඇත්තේ වැවතැන්න මහා විද්‍යාලයෙන් සහ ගම්පොළ වික්‍රමබාහු මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයෙනි. ඔහු කුඩා කළ පටන්ම චිත්‍රකලාවට හපන්කම් දක්වා ඇති අතර පාසල් අවධියේ දී චිත්‍රතරඟවලින් ජයග්‍රහණ රාශියක් ද ලබා ඇත. සරත් මහින්දසිරි පාසල් ශිෂ්‍යයකුව සිටියදීම නොබැඳි ජාතීන්ගේ සමුළුවට සහභාගී වූ රාජ්‍ය නායකයින් සිතුවමට නැගීමට තරම් වාසනාවන්තයකු විය. ඔහුට මෙම හැකියාව ලැබී ඇත්තේ චිත්‍ර ඇඳීමට දක්ෂයකු වූ සිය පියාගෙනි. 1976 අප්‍රේල් 01 වෙනිදා සරත් මහින්දසිරි ලිපිකරුවකු ලෙස රාජ්‍ය සේවයට එක් වූ අතර ඔහුගේ පළමු පත්වීම ලැබී ඇත්තේ නුවරඑළිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලයටයි. විධායක ජනාධිපති ජේ. ආර්. ජයවර්ධනයන්ගේ සහ ආර්. ප්‍රේමදාස මහතාගේ සිතුවම් සහිතව ඔහු විසින් තේ කුඩු වලින් නිර්මාණය වූ තොරණ රාජ්‍ය නායකයින්ගේ ප්‍රසාදයට සහ අවධානය දිනා ගැනීමට සරත් මහින්දසිරි සමත් වීය.

චිත්‍ර පිළිබ‍ඳව තවදුරටත් ඇති ආශාව නිසාම ෙසෟන්දර්ය විශ්ව විද්‍යාලයට ඇතුළත් වීමට සරත් අදහස් කළ අතර, ඒ අනුව ඔහු ෙසෟන්දර්ය විශ්ව විද්‍යාලයට තේරී පත් විය. ඒ අනුව නුවරඑළියේ සිට කොළඹට මාරුවීමක් ලබා ගෙන පැමිණිය ද, රාජ්‍ය සේවයේ නිරත වීම ෙසෟන්දර්ය විශ්ව විද්‍යාලයට ඇතුළත් වීමට බාධකයක් වී ඇත. අනත් දරු විශ්‍රාම කාර්යාලයේ සේවයේ නියුතුව සිටි අවධියේ දී සුගත් වටගෙදර මහතා මුණ ගැසීමෙන් සරත්ගේ ජීවන ගමන වෙනස් මගකට යොමු වීම ඔහුගේ ජීවිතයේ ලද සුවිශේෂ ජයග්‍රහණයකි. එවකටඉතා ජනප්‍රිය චිත්‍රකතා පුවත්පතක් වූ ‘‘සතුට‘‘ පත්‍රයට චිත්‍රකතාවක් නිර්මාණය කිරීමට අවස්ථාව උදා වී ඇත්තේ සුගත් වටගෙදරයන්ගේ මග පෙන්වීම මතයි. ලේක්හවුස් ආයතනයේ දී ජ්‍යෙෂ්ඨ පුවත්පත් කලාවේදී ධර්මසිරි ගමගේ මහතා හමු වීම සරත්ගේ චිත්‍රකතා නිර්මාණය කිරීමේ ගමන් මග තව තවත් එළි පෙහෙළි කර ගැනීමට ඉමහත් පිටුවහලක් වීය.

විජය පුවත්පත් ආයතනයට සරත් මහින්දසිරි යොමු කර ඇත්තේ ද ධර්මසිරි ගමගේ මහතා විසිනි. එහි දී පර්සි ජයමාන්න, ටී. බී. සුබසිංහ, දෙල්තොට චන්ද්‍රපාල වැනි පුවත්පත් ලොවේ ප්‍රවීණයන්ගේ ඇසුරත් සමග වටිනා උපදෙස් ලබා ගැනීමට ඔහුට හැකිවිය. දයා රාජපක්ෂ, පී. වික්‍රමනායක වැනි ජ්‍යෙෂ්ඨ චිත්‍රශිල්පීන්ගේ ඇසුර නිසා සරත්ගේ ගමන් මග තවත් ආලෝමකමත් වීය. චිත්‍රකතා ලොවේ ජයකෙහෙළි නැංවීමට සරත් මහින්දසිරි සමත්වූයේ ඔවුන්ගේ මග පෙන්වීම සහ සුහද ඇසුර නිසා බව කිව හැකිය. දිනමිණ, මධුර, සිළුමිණ, විජය, සතුට, සිරිකත, සුරතලා, තරුණයා, ලංකාදීප, සත්මිණ, දිමුතු, සිත්තරු, විජය සතුට, වැනි පුවත්පත් රාශියකට චිත්‍රකතා නිර්මාණය කිරීමට සරත් මහින්සිරි වාසනාවන්ත විය. ඔහුගේ චිත්‍රකතා කිහිපයක්ම ටෙලි නාට්‍ය බවට ද පත්විය.

වසර 2005 දී රාජ්‍ය සේවයෙන් විශ්‍රාම ලත් සරත් මහින්දසිරි, විහාර චිත්‍රකලාවේ බිතුසිතුවම් නිර්මාණය කිරීමටත්, මූර්ති, පැරණි බිතු සිතුවම් සහ මූර්ති ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමට මෙන්ම මියුරල් සහ බිත්ති සැරසිලි නිර්මාණය කිරීමටත් යොමු විය. විහාර බිතු සිතුවම් කලාවේ නිරතව සිටි සරත් ගේ සමීපතම මිතුරකු වන ටෙනිසන් ප්‍රේමරත්නයන්ගේ ඇරයුමෙන් පන්සල් බිතු සිතුවම් කලාවට යොමු වී ඇත.

ජීවිතයේ සැඳෑසමයේ දී ද පූර්ණ කාලීනව පන්සල් බිතු සිතුවම්, මූර්ති, මියුරල් නිර්මාණය කිරීමට කැපවී සිටි සරත් මහින්දසිරිගේ තෙළිතුඩින් විහාර බිතු සිතුවම් නිර්මාණය කිරීමට ලැබීම ඔහු ලද පුණ්‍යකර්මයකි. ජීවිතයේ සැදෑ සමයේදී විවිධ අසනීපයන් ගෙන් වුවද සිය ආදරණීය බිරිඳ වසන්ති, දියණියන් තිදෙනාත් බෑණනුවන් දෙදෙනාත් සමගින් සතුටින් දිවි ගෙවූ සරත් මහින්දසිරි කලා කරුවා වසර 73 ක් ආයු වළඳා, වසර 2025 මාර්තු මස 16 වන දින සිය දිවියෙන් සමුගත්තේය. සරත් මහින්දසිරි කලා කරුවාණන්ට උතුම් වූ අමාමහ නිර්වාණ සුවය අත්වේවා...!

මහනුවර ලලිත් බී සමරකෝන්

(කරුණු උපුටා ගැනීම සිත්තරු ඇඳි රූ සංග්‍රහය)
වර්ණ පින්තූර නිමන්සා වෙතින්.

ප්‍රවීණ චිත්‍ර ශිල්පී අනුර විජේවර්ධන පිළිබඳවයි......
චිත්‍රකතා නිර්මාණය, වෙළඳ දැන්වීම් ක්ෂේත්‍රය, නාට්‍ය රඟපෑම(මුල් කාලයේ), දැන්වීම් නිරූපණය යන කාර්යයන්හි නිරත වූ ඔහු නිර්මාණය කල එක් චිත්‍රකතාවක් පාඨකයන් අතරේ ‘මේඝ’ යක් ලෙසින් හමා ගියා.... මේ විමසුම ප්‍රවීණ චිත්‍ර ශිල්පී අනුර විජේවර්ධන පිළිබඳවයි......
1937 වසරේ මාර්තු 14 වනදා කැළණිය ග්‍රාමයේ උපත ලබන අනුර අධ්‍යාපනය සඳහා ධර්මාලෝක මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයට දෙමාපියන් විසින් ඇතුලත් කෙරිණ. මගේ වැඩිමල් සොහොයුරන් දෙදෙනා මෙම විද්‍යාලයේම ඉගෙනුම ලැබූ බව සඳහන් කල යුතුයි. පසුව කලා ක්ෂේත්‍රයේ ඉහළට පැමිණි සතිස්චන්ද්‍ර එදිරිසිංහ, සුනිල් එදිරිසිංහ, විල්සන් ගුණරත්න වැන්නවුන් අනුරගේ සමකාලීන ශිෂ්‍යයන් වීම ද විශේෂත්වයකි. පාසල් කාලයේදී ඔහු චිත්‍ර ශිල්පියෙක් ලෙස අනෙකුත් ශිෂ්‍යයන් අතරේ කැපී පෙනුන අතර විද්‍යාලයේ උත්සව වලදී ගුරුවරුන් හට ඔහුගේ සහාය අවශ්‍ය විය.
පාසල් අධ්‍යාපනය නිම කිරීමෙන් අනතුරුව ඔහු රජයේ ලලිත කලායතනයට (එම යුගයේ හේවුඩ් ලෙස හැඳින්වුණා) බැඳුණේ තවදුරටත් චිත්‍ර විෂය දියුණු කරගන්නා අදහසෙනි. එම යුගයේ එහි සිටි ඩේවිඩ් පේන්ටර්, ජී. ඩී. ඒ. පෙරේරා සහ ස්ටැන්ලි අබේසිංහ වැනි දක්ෂ ගුරුවරුන්ගේ ඇසුර සහ ගුරුහරුකම් ලබන්නට තරම් ඔහු වාසනාවන්ත විය. මේ කාලයේදී තම සමකාලීන මිතුරු එස්. සී. ඕපාත සමග එක්ව ඔහු චිත්‍ර ප්‍රදර්ශනයක් පැවැත්වීය. කලායතනයෙන් ඩිප්ලොමා උපාධිය ලද ඔහුගේ එකම සිහිනය වූයේ චිත්‍ර කලාව තම වෘත්තීමය ජීවිතය කරගැනීමයි. මෙම අතරවාරයේ ඔහු තම පාසල් මිතුරු සතිස්චන්ද්‍ර එදිරිසිංහ කල නාට්‍ය නිර්මාණයක චරිතයක් නිරූපණය කල බව පසුකාලයේ මා සමග පැවසුවේය.
විවිධ චිත්‍ර නිර්මාණ කරන අතරතුරේ ඔහු කාටූන් චිත්‍ර පුවත්පත්වලට යොමුකල අතර ඒවා එකින්එක ඉඳහිට පලවීම හේතුවෙන් ලොකු සතුටක් ලැබුවා. ඔහ යොමුකල ඉල්ලුම්පතක් අනුව වෙළඳ දැන්වීම් ප්‍රචාරක ආයතනයක චිත්‍ර ශිල්පියෙක් ලෙස සේවයට ඔහු එක්වන්නේ මේ අතරතුරේදියි. එහිදී පුවත්පත් වෙළඳ දැන්වීම් කිහිපයක් සඳහා ඔහුව තෝරාගැණින. පාසල් කාලයෙන් පසු බර ඉසිලීම, කාය වර්ධන ව්‍යායාම තුලින් ඔහු මනාලෙස තම සිරුර ගොඩනගාගෙන තිබීම නිසැකවම මේ තෝරාගැනීමට හේතු වූවා විය හැකිය. 70 දශකයේදී ඔහුගේ කඩවසම් තාරුණ්‍යය සැබැවින්ම දැක ඇති මම ඊට සාක්ෂි දරන්නෙමි.
එහි සේවය කරනා කාලයේදීත් ඉඩ ඇති අවස්ථාවලදී ඔහු කාටුන් චිත්‍ර ඇඳ පුවත්පත් වලට දිගටම යොමු කලේය. ඒ වනවිට ජී. ඇස්. ප්‍රනාන්දු මහතා විසින් ප්‍රථමයෙන් නිර්මාණය කල ‘නීලා‘ චිත්‍රකතාවෙන් පසු සුසිල් ප්‍රේමරත්නගේ ‘රන් දූපත‘ ඇතුළු චිත්‍රකතා කිහිපයක් බෙහෙවින්ම ජනප්‍රියත්වයට පත්ව තිබුනා. එමෙන්ම නවක චිත්‍ර ශිල්පීන් හැටියට පුරවිජය ෆොන්සේකා, තලන්ගම ජයසිංහ සහ බන්ධුල හරිශ්චන්ද්‍ර චිත්‍රකතා කරණයට එක්වී තිබුණු සමයයි. මේ සියල්ල තුළින් ලැබූ උත්තේජනය මත තමාගේම චිත්‍රකතාවක් පුවත්පතක පලවෙනවා දැකීම අනුරගේ එකම සිහිනය වුනා. ප්‍රවීණ චිත්‍ර ශිල්පී ජී. එස්. ප්‍රනාන්දු මහතාව ඔහුට ළඟින් ඇසුරු කිරීමට ලැබෙන්නේ එම කාලය තුලදීය. අනුරට එතුමා ඇසුරේ දියසායම් සිතුවම් ඇඳීම වර්ධනය කර ගැනීමට හැකි විය. අනුරගේ දක්ෂකමට තැනක් හිමිවිය යුතුයැයි ජී. එස්. හට සිතුනි. ඔහු මුලින්ම සිතුවමට නැගූ ‘මෝහිනී’ නම් පිටු තුනක චිත්‍රකතාව ටයිම්ස් පුවත්පත් ආයතනය නිකුත්කල ‘රසවාහිනී’ සඟරාවේ ඒ වනවිට පලවී තිබුනා. එම ආයතනයේම ‘ලංකාදීප’ පුවත්පතේ එවකට කතෘත්වය දැරූ ඩී. බී. ධනපාල මහතා වෙත ජී. ඇස්. විසින් අනුරව යොමු කලේය. එම හමුවේදී ඔහුට පිටු භාගයක එක දිගට රසවත් ලෙස ඇදීයන චිත්‍ර කතාවක් ඇදගෙන එන ලෙස ධනපාලයන් පැවසීය. නිවසට පැමිණි පසු කුමන විදිහේ චිත්‍රකතාවක් අඳින්නේදැයි ඔහු කල්පනා කලේය.
එය වැසි වැටී ගංවතුර තත්වයක් පැවති කාලයකි. ගං වතුර සමයෙක දැදුරු ඔය පිටාර ගැලීම නිසාවෙන් වෙන්වෙන කොටි පැටවුන් දෙදෙනෙක් සහ මිනිස් ඇසුරේ හැදී වැඩෙන ඉන් එක් කොටි පැටවෙකු පිළිබඳව අදහසක් ඔහුගේ සිතෙහි පහලවිය. ‘සේන‘ නම් තරුණයෙකු සහ තවත් චරිත කිහිපයක් ඔහු ඊට එකතු කර අපූරු කතාවක් ගොඩනගන්නට සමත්වුණා. ඔහු අතින් ‘පුල්ලි සහ සේන’ චිත්‍රකතාව සිතුවමට නැගෙන්නේ මෙලෙසිනි. පසුව ඉතාමත් කඩිනමින් මෙහි කොටස් කිහිපයක් ඇඳ ඔහු ධනපාල මහතා මුණගැසෙනවා. අනුරගේ සිතුවම් ගැන පැහැදුණු ධනපාල මහතා ‘වනිතා විත්ති’ පුවත්පතේ පිටු භාගයක් අනුරගේ චිත්‍රකතාව සඳහා වෙන්කරනවා. එම චිත්‍රකතාව පලවූ පිටුවේ ඉහළින් තමා බෙහෙවින්ම ගරුකරන ප්‍රවීණ චිත්‍ර ශිල්පී සුසිල් ප්‍රේමරත්නයන්ගේ කතාවක් තිබීම අනුර හට මහත් ආඩම්බරයක් වූ බව අතීතය සිහිපත් කරමින් මා සමග පැවසිය. ‘පුල්ලි සහ සේන’ චිත්‍රකතාව පාඨකයන් අතරේ බෙහෙවින්ම ජනප්‍රිය වුනා. එම අවදියේ පුවත්පත්වල ජනප්‍රියවූ චිත්‍රකතා පොත් ලෙස නිකුත් වන ප්‍රවනතාවයක් පැවතින. එහි ප්‍රතිඵලයක් හැටියට ‘පුල්ලි සහ සේන‘ චිත්‍රකතාව ‘වනගත කොල්ලා් යන නමින් නිකුත් කෙරින. එම පොතේ පිටකවරය සඳහා එවකට ප්‍රදර්ශනය වුනු ‘සුදු සුදා‘ ච්ත්‍රපටයේ ‘රොබට් මැක්ලවුඩ් සහ පද්මා සිරිවර්ධන’ ගේ රූප රාමුවක් වර්ණ ගන්වා තිබූ අයුරු තවම මගේ සිතේ පවතී. එය අනුරගේ අවසරයකින් තොරව සිදුකෙරුනකි.
ඉන්පසු ගෙවුණු කාලයේ ඔහු ඇඩ්වටයිසින් ආයතන කිහිපයක සේවයේ නියුතු විය. ඒ අතරවාරයේ ‘වීර කැප්පෙටිපොළ‘ ‘හර්කියුලිස්‘ සහ සෝමපාල රණතුංගගේ නවකතාවක් ඇසුරෙන් ‘ශෛල කල්‍යාණී‘ සිතුවමට නැගීය. ‘හර්කියුලිස්’ සිතුවමට නැගීමට ‘ස්ටීව් රිව්ස්’ රඟපෑමෙන් එක්වූ එම ච්ත්‍රපටය ඔහු සිනමා ශාලාවේ කිහිපවාරයක් නැරඹූ බව වරෙක ප්‍රකාශ කලා.
ඔහු ලේක්හවුස් ආයතනයේ ‘සිළුමිණ’ පුවත්පතට ඉතාමත් අගනා චිත්‍රකතා කිහිපයක්ම නිර්මාණය කරන්නට යෙදුනා. අප ඉතාමත් ආසාවෙන් කියැවූ ‘අන්ධකාර රාත්‍රිය’, ‘කුදාගේ ආලය’, (‘වික්ටර් හියුගෝ ලියූ නවකතාවක් සහ එම නවකතාව ඇසුරෙන් කල ච්ත්‍රපටය ඇසුරෙන්), ‘රොබින් හුඩ්’, බැසිල් මිහිරිපැන්නගේ මුද්‍රා නාට්‍ය ඇසුරෙන් කල ‘සෙබළිය’ ඒ අතර වෙනවා.
1972 වසරේ අගෝස්තු මස 29 වනදා ලේක්හවුස් ආයතනය ‘සතුට’ නමින් සම්පූර්ණයෙන් චිත්‍රකතා අඩංගු පුවත්පතක ආරම්භය සනිටුහන් කලා. මෙම ආරම්භය සහ නවමු අදහසට අනුර විජේවර්ධනයන් සම්බන්ධ වූ අයෙකි. එහි අකුරු සැලැස්ම සහ ප්‍රථම පුවත්පතේ කවරය නිර්මාණය කලේ ද ඔහු විසිනි. ඔහු සිතුවමට නැගූ ‘ආදර කතර’, ‘අළු යට ගිනි’ යන ජනප්‍රිය චිත්‍රකතා මට මෙහිදී සිහිපත් වෙනවා. ඔහු ‘සතුට’ පුවත්පත වෙනුවෙන් සිතුවමට නැගූ ‘මේඝ’ ච්ත්‍රකතාව ඔහුව ජනප්‍රියත්වයේ හිනිපෙත්තටම රැගෙන ගියා. එම චිත්‍රකතාව තුලින් ශ්‍රී ලාංකීය මුහුණුවරක් ගත් ‘ටාසන්‘ වැනි චරිතයක් ඔහු අප හමුවට ගෙන ආවා. ඉන් අනතුරුව ‘මිස්ටර් ෂෝක්‘, ‘කේසර‘ ‘කැලෑ කෙල්ල‘ වැනි ජනප්‍රිය චිත්‍රකතා ඔහු සිතුවමට නැගීය. මේ අතුරෙන් ‘කැලෑ කෙල්ල‘ චිත්‍රකතාව සිනමාවට නැගිණ. නිළි රැජින මාලනී ෆොන්සේකා සහ රවීන්ද්‍ර රන්දෙණිය එහි ප්‍රධාන භූමිකාවන් රඟ දැක්වීය.
‘සිළුමිණ’, ‘දිනමිණ’, ‘මිහිර’, ‘නවයුගය’, ‘මධුර’ යන පුවත්පත්වලට ඔහු චිත්‍රකතා රාශියක් සිතුවමට නැගුවේය. එය 200 කට අධික වේ.
ජාතික චිත්‍රකතා පදනම පිහිටුවා ගැනීමෙන් පසුව පැවැත්වූ ‘සිත්තරු රාත්‍රිය’ උළෙලදී චිත්‍රකතාව වෙනුවෙන් වටිනා මෙහෙවරක් ඉටුකල ප්‍රවීණ චිත්‍ර ශිල්පීන් 10 දෙනෙකුට සම්මාන පිරිනමන ලදී. අනුර විජේවර්ධන චිත්‍ර ශිල්පියාද ඒ අතර විය. එම පදනම මගින් ජනප්‍රිය චිත්‍රකතා 10 ක් එළි දක්වද්දී ඔහුගේ ‘අළු යට ගිනි‘ චිත්‍රකතාව ද ඊට අයත්විය. සමස්ත ලංකා චිත්‍රකලා වෘත්තිකයන්ගේ සංගමය, සෝලියස් මැන්දිස් චිත්‍රකලා පදනම, ජගත් චන්ද්‍රරත්න ප්‍රජා සංවර්ධන පදනම එක්ව මහනුවරදී පැවැත්වූ සම්මාන උළෙලේදී අනුර විජේවර්ධන යන් සිදුකලාවූ මෙහෙවර සඳහා සම්මානයට පාත්‍රවිය. මීට අමතරව කැළණිය ප්‍රදේශයෙන් බිහිවූ විශිෂ්ඨ කලාකරුවන් අගයන අවස්ථාවක ඔහුද සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබුවේය.
පාසල් කාලය තුලදී ගොඩ නැගුනු ප්‍රේම සම්බන්ධතාවයක් අනුව ඔහු විවාහ දිවියට ඇතුලත් විය. ඔවුන්ගේ කැදැල්ලට පුතුන් දෙදෙනෙක් සහ දියණියන් දෙදෙනෙකු එක්වන්නේ ඉන් පසුවයි. මෙයට වසර කිහිපයකට පෙර ඔහුගේ බිරිඳ ජීවිතයෙන් සමුගත්තා.
ඔහුගේ බාල පුතු චරිත්ගේ පුතනුවන් හට තැබුවේ ‘මේඝ‘ යන නමයි. ඒ නම ඔහුගේ දිවියට ආලෝකයක් වූවා. ඒ නම වගේම ඔහුත් වෙනස් දරුවෙක් විය. වර්තමානයේ ‘නාසා‘ ආයතනයේ ඔහු ඉහළම තනතුරක් දරයි. තම මුණුපුරා මෙසේ කීර්තිමත් පුද්ගලයෙකු වීම අනුර හට මහත් සතුටක් ගෙනදෙන කාරණාවකි. සැබැවින්ම ‘මේඝ‘ පුතනුවන් අපේ මව්බිමට ආඩම්බරයකි.
‘සිත්තර‘ පුවත්පත නිසා මෙම ප්‍රවීණ චිත්‍ර ශිල්පියා සමග එකට චිත්‍රකතා නිර්මාණය කිරීමේ අවස්ථාව මට උදාවුනා. එම කාලය ඇතුලතදී ඔහුව ඉතාමත් කිට්ටුවෙන් ඇසුරු කරන්නට ලැබුනා. බොහෝවිට චිත්‍රකතා භාර දෙන්න අපි ගියේ එකට. ඔහුගේ මෝටර් සයිකලේ පිටුපස හිඳ කතා කරමින් ගිය කාලය හරිම සුන්දරයි. ඔහු තුල සහෝදරයෙක් සහ හොඳ මිතුරෙක් යන දෙදෙනාම සිටිනවා. වර්තමානයේ ඔහුගේ කාලය වැඩි වශයෙන් වෙන් වන්නේ නිවසට වී ඇක්‍රලික් භාවිතයෙන් සිතුවම් නිර්මාණය කිරීමටයි.
දයාබර ප්‍රවීණ චිත්‍ර ශිල්පී අනුර විජේවර්ධන මහතාට නිදුක් නීරෝගී සුවය නිරතුරුවම හිමිවේවා. දීර්ඝායු වේවා. තෙරුවන් සරණයි.!!!
- ජානක ඉලුක්කුඹුර

ප්‍රවීණ චිත්‍ර ශිල්පී අනුර විජේවර්ධන පිළිබඳවයි……

චිත්‍රකතා නිර්මාණය, වෙළඳ දැන්වීම් ක්ෂේත්‍රය, නාට්‍ය රඟපෑම(මුල් කාලයේ), දැන්වීම් නිරූපණය යන කාර්යයන්හි නිරත වූ ඔහු නිර්මාණය කල එක් චිත්‍රකතාවක් පාඨකයන් අතරේ ‘මේඝ’ යක් ලෙසින් හමා ගියා…. මේ විමසුම ප්‍රවීණ චිත්‍ර ශිල්පී අනුර විජේවර්ධන පිළිබඳවයි……

1937 වසරේ මාර්තු 14 වනදා කැළණිය ග්‍රාමයේ උපත ලබන අනුර අධ්‍යාපනය සඳහා ධර්මාලෝක මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයට දෙමාපියන් විසින් ඇතුලත් කෙරිණ. මගේ වැඩිමල් සොහොයුරන් දෙදෙනා මෙම විද්‍යාලයේම ඉගෙනුම ලැබූ බව සඳහන් කල යුතුයි. පසුව කලා ක්ෂේත්‍රයේ ඉහළට පැමිණි සතිස්චන්ද්‍ර එදිරිසිංහ, සුනිල් එදිරිසිංහ, විල්සන් ගුණරත්න වැන්නවුන් අනුරගේ සමකාලීන ශිෂ්‍යයන් වීම ද විශේෂත්වයකි. පාසල් කාලයේදී ඔහු චිත්‍ර ශිල්පියෙක් ලෙස අනෙකුත් ශිෂ්‍යයන් අතරේ කැපී පෙනුන අතර විද්‍යාලයේ උත්සව වලදී ගුරුවරුන් හට ඔහුගේ සහාය අවශ්‍ය විය.

පාසල් අධ්‍යාපනය නිම කිරීමෙන් අනතුරුව ඔහු රජයේ ලලිත කලායතනයට (එම යුගයේ හේවුඩ් ලෙස හැඳින්වුණා) බැඳුණේ තවදුරටත් චිත්‍ර විෂය දියුණු කරගන්නා අදහසෙනි. එම යුගයේ එහි සිටි ඩේවිඩ් පේන්ටර්, ජී. ඩී. ඒ. පෙරේරා සහ ස්ටැන්ලි අබේසිංහ වැනි දක්ෂ ගුරුවරුන්ගේ ඇසුර සහ ගුරුහරුකම් ලබන්නට තරම් ඔහු වාසනාවන්ත විය. මේ කාලයේදී තම සමකාලීන මිතුරු එස්. සී. ඕපාත සමග එක්ව ඔහු චිත්‍ර ප්‍රදර්ශනයක් පැවැත්වීය. කලායතනයෙන් ඩිප්ලොමා උපාධිය ලද ඔහුගේ එකම සිහිනය වූයේ චිත්‍ර කලාව තම වෘත්තීමය ජීවිතය කරගැනීමයි. මෙම අතරවාරයේ ඔහු තම පාසල් මිතුරු සතිස්චන්ද්‍ර එදිරිසිංහ කල නාට්‍ය නිර්මාණයක චරිතයක් නිරූපණය කල බව පසුකාලයේ මා සමග පැවසුවේය.

විවිධ චිත්‍ර නිර්මාණ කරන අතරතුරේ ඔහු කාටූන් චිත්‍ර පුවත්පත්වලට යොමුකල අතර ඒවා එකින්එක ඉඳහිට පලවීම හේතුවෙන් ලොකු සතුටක් ලැබුවා. ඔහ යොමුකල ඉල්ලුම්පතක් අනුව වෙළඳ දැන්වීම් ප්‍රචාරක ආයතනයක චිත්‍ර ශිල්පියෙක් ලෙස සේවයට ඔහු එක්වන්නේ මේ අතරතුරේදියි. එහිදී පුවත්පත් වෙළඳ දැන්වීම් කිහිපයක් සඳහා ඔහුව තෝරාගැණින. පාසල් කාලයෙන් පසු බර ඉසිලීම, කාය වර්ධන ව්‍යායාම තුලින් ඔහු මනාලෙස තම සිරුර ගොඩනගාගෙන තිබීම නිසැකවම මේ තෝරාගැනීමට හේතු වූවා විය හැකිය. 70 දශකයේදී ඔහුගේ කඩවසම් තාරුණ්‍යය සැබැවින්ම දැක ඇති මම ඊට සාක්ෂි දරන්නෙමි.

එහි සේවය කරනා කාලයේදීත් ඉඩ ඇති අවස්ථාවලදී ඔහු කාටුන් චිත්‍ර ඇඳ පුවත්පත් වලට දිගටම යොමු කලේය. ඒ වනවිට ජී. ඇස්. ප්‍රනාන්දු මහතා විසින් ප්‍රථමයෙන් නිර්මාණය කල ‘නීලා‘ චිත්‍රකතාවෙන් පසු සුසිල් ප්‍රේමරත්නගේ ‘රන් දූපත‘ ඇතුළු චිත්‍රකතා කිහිපයක් බෙහෙවින්ම ජනප්‍රියත්වයට පත්ව තිබුනා. එමෙන්ම නවක චිත්‍ර ශිල්පීන් හැටියට පුරවිජය ෆොන්සේකා, තලන්ගම ජයසිංහ සහ බන්ධුල හරිශ්චන්ද්‍ර චිත්‍රකතා කරණයට එක්වී තිබුණු සමයයි. මේ සියල්ල තුළින් ලැබූ උත්තේජනය මත තමාගේම චිත්‍රකතාවක් පුවත්පතක පලවෙනවා දැකීම අනුරගේ එකම සිහිනය වුනා. ප්‍රවීණ චිත්‍ර ශිල්පී ජී. එස්. ප්‍රනාන්දු මහතාව ඔහුට ළඟින් ඇසුරු කිරීමට ලැබෙන්නේ එම කාලය තුලදීය. අනුරට එතුමා ඇසුරේ දියසායම් සිතුවම් ඇඳීම වර්ධනය කර ගැනීමට හැකි විය. අනුරගේ දක්ෂකමට තැනක් හිමිවිය යුතුයැයි ජී. එස්. හට සිතුනි. ඔහු මුලින්ම සිතුවමට නැගූ ‘මෝහිනී’ නම් පිටු තුනක චිත්‍රකතාව ටයිම්ස් පුවත්පත් ආයතනය නිකුත්කල ‘රසවාහිනී’ සඟරාවේ ඒ වනවිට පලවී තිබුනා. එම ආයතනයේම ‘ලංකාදීප’ පුවත්පතේ එවකට කතෘත්වය දැරූ ඩී. බී. ධනපාල මහතා වෙත ජී. ඇස්. විසින් අනුරව යොමු කලේය. එම හමුවේදී ඔහුට පිටු භාගයක එක දිගට රසවත් ලෙස ඇදීයන චිත්‍ර කතාවක් ඇදගෙන එන ලෙස ධනපාලයන් පැවසීය. නිවසට පැමිණි පසු කුමන විදිහේ චිත්‍රකතාවක් අඳින්නේදැයි ඔහු කල්පනා කලේය.

එය වැසි වැටී ගංවතුර තත්වයක් පැවති කාලයකි. ගං වතුර සමයෙක දැදුරු ඔය පිටාර ගැලීම නිසාවෙන් වෙන්වෙන කොටි පැටවුන් දෙදෙනෙක් සහ මිනිස් ඇසුරේ හැදී වැඩෙන ඉන් එක් කොටි පැටවෙකු පිළිබඳව අදහසක් ඔහුගේ සිතෙහි පහලවිය. ‘සේන‘ නම් තරුණයෙකු සහ තවත් චරිත කිහිපයක් ඔහු ඊට එකතු කර අපූරු කතාවක් ගොඩනගන්නට සමත්වුණා. ඔහු අතින් ‘පුල්ලි සහ සේන’ චිත්‍රකතාව සිතුවමට නැගෙන්නේ මෙලෙසිනි. පසුව ඉතාමත් කඩිනමින් මෙහි කොටස් කිහිපයක් ඇඳ ඔහු ධනපාල මහතා මුණගැසෙනවා. අනුරගේ සිතුවම් ගැන පැහැදුණු ධනපාල මහතා ‘වනිතා විත්ති’ පුවත්පතේ පිටු භාගයක් අනුරගේ චිත්‍රකතාව සඳහා වෙන්කරනවා. එම චිත්‍රකතාව පලවූ පිටුවේ ඉහළින් තමා බෙහෙවින්ම ගරුකරන ප්‍රවීණ චිත්‍ර ශිල්පී සුසිල් ප්‍රේමරත්නයන්ගේ කතාවක් තිබීම අනුර හට මහත් ආඩම්බරයක් වූ බව අතීතය සිහිපත් කරමින් මා සමග පැවසිය. ‘පුල්ලි සහ සේන’ චිත්‍රකතාව පාඨකයන් අතරේ බෙහෙවින්ම ජනප්‍රිය වුනා. එම අවදියේ පුවත්පත්වල ජනප්‍රියවූ චිත්‍රකතා පොත් ලෙස නිකුත් වන ප්‍රවනතාවයක් පැවතින. එහි ප්‍රතිඵලයක් හැටියට ‘පුල්ලි සහ සේන‘ චිත්‍රකතාව ‘වනගත කොල්ලා් යන නමින් නිකුත් කෙරින. එම පොතේ පිටකවරය සඳහා එවකට ප්‍රදර්ශනය වුනු ‘සුදු සුදා‘ ච්ත්‍රපටයේ ‘රොබට් මැක්ලවුඩ් සහ පද්මා සිරිවර්ධන’ ගේ රූප රාමුවක් වර්ණ ගන්වා තිබූ අයුරු තවම මගේ සිතේ පවතී. එය අනුරගේ අවසරයකින් තොරව සිදුකෙරුනකි.
ඉන්පසු ගෙවුණු කාලයේ ඔහු ඇඩ්වටයිසින් ආයතන කිහිපයක සේවයේ නියුතු විය. ඒ අතරවාරයේ ‘වීර කැප්පෙටිපොළ‘ ‘හර්කියුලිස්‘ සහ සෝමපාල රණතුංගගේ නවකතාවක් ඇසුරෙන් ‘ශෛල කල්‍යාණී‘ සිතුවමට නැගීය. ‘හර්කියුලිස්’ සිතුවමට නැගීමට ‘ස්ටීව් රිව්ස්’ රඟපෑමෙන් එක්වූ එම ච්ත්‍රපටය ඔහු සිනමා ශාලාවේ කිහිපවාරයක් නැරඹූ බව වරෙක ප්‍රකාශ කලා.
ඔහු ලේක්හවුස් ආයතනයේ ‘සිළුමිණ’ පුවත්පතට ඉතාමත් අගනා චිත්‍රකතා කිහිපයක්ම නිර්මාණය කරන්නට යෙදුනා. අප ඉතාමත් ආසාවෙන් කියැවූ ‘අන්ධකාර රාත්‍රිය’, ‘කුදාගේ ආලය’, (‘වික්ටර් හියුගෝ ලියූ නවකතාවක් සහ එම නවකතාව ඇසුරෙන් කල ච්ත්‍රපටය ඇසුරෙන්), ‘රොබින් හුඩ්’, බැසිල් මිහිරිපැන්නගේ මුද්‍රා නාට්‍ය ඇසුරෙන් කල ‘සෙබළිය’ ඒ අතර වෙනවා.
1972 වසරේ අගෝස්තු මස 29 වනදා ලේක්හවුස් ආයතනය ‘සතුට’ නමින් සම්පූර්ණයෙන් චිත්‍රකතා අඩංගු පුවත්පතක ආරම්භය සනිටුහන් කලා. මෙම ආරම්භය සහ නවමු අදහසට අනුර විජේවර්ධනයන් සම්බන්ධ වූ අයෙකි. එහි අකුරු සැලැස්ම සහ ප්‍රථම පුවත්පතේ කවරය නිර්මාණය කලේ ද ඔහු විසිනි. ඔහු සිතුවමට නැගූ ‘ආදර කතර’, ‘අළු යට ගිනි’ යන ජනප්‍රිය චිත්‍රකතා මට මෙහිදී සිහිපත් වෙනවා. ඔහු ‘සතුට’ පුවත්පත වෙනුවෙන් සිතුවමට නැගූ ‘මේඝ’ ච්ත්‍රකතාව ඔහුව ජනප්‍රියත්වයේ හිනිපෙත්තටම රැගෙන ගියා. එම චිත්‍රකතාව තුලින් ශ්‍රී ලාංකීය මුහුණුවරක් ගත් ‘ටාසන්‘ වැනි චරිතයක් ඔහු අප හමුවට ගෙන ආවා. ඉන් අනතුරුව ‘මිස්ටර් ෂෝක්‘, ‘කේසර‘ ‘කැලෑ කෙල්ල‘ වැනි ජනප්‍රිය චිත්‍රකතා ඔහු සිතුවමට නැගීය. මේ අතුරෙන් ‘කැලෑ කෙල්ල‘ චිත්‍රකතාව සිනමාවට නැගිණ. නිළි රැජින මාලනී ෆොන්සේකා සහ රවීන්ද්‍ර රන්දෙණිය එහි ප්‍රධාන භූමිකාවන් රඟ දැක්වීය
‘සිළුමිණ’, ‘දිනමිණ’, ‘මිහිර’, ‘නවයුගය’, ‘මධුර’ යන පුවත්පත්වලට ඔහු චිත්‍රකතා රාශියක් සිතුවමට නැගුවේය. එය 200 කට අධික වේ.
-ප්‍රවීණ චිත්‍ර ශිල්පී අනුර විජේවර්ධනයන්ට නිදුක් නිරෝගී සම්පත් ලැබේවා. “ලංකාකොමික්ස් ” වෙතින් සුභ පැතුම්.
- එල්බියස්

ශ්‍රී ලාංකාවේ ප්‍රථම චිත්‍රකතාව ‘නීලා’ ට වසර 74 යි. ”නීලා” චිත්‍ර කතාව අඳින ලද්දේ චිත්‍ර ශිල්පී ජී.ඇස්. ප්‍රනාන්දු හෙවත් ගම්වාසී සරත් ප්‍රනාන්දු විසින් ය.
ශ්‍රී ලංකාවේ චිත්‍ර කතා ඉතිහාසය ඇරඹෙන්නේ 1951 ඔක්තෝබර් 28 ඉරිදා ශ්‍රී ලංකාදීප පුවත්පතෙනි. ඉරිදා ශ්‍රී ලංකාදීප පුවත්පතේ ප්‍රධාන කර්තෘ තනතුරු දැරූ ඩී. බී. ධනපාල සූරීන්ගේ අදහසකට අනුව, ලංකාදීප පත්‍රයේ පුවත්පත් කලාවේදී ධර්මසිරි ජයකොඩි ගේ රචනාවකට අනුව ”නීලා” චිත්‍ර කතාව අඳින ලද්දේ චිත්‍ර ශිල්පී ජී.ඇස්. ප්‍රනාන්දු හෙවත් ගම්වාසී සරත් ප්‍රනාන්දු විසින් ය. නීලා චිත්‍රකතාව එලෙසින් ලංකාවේ ප්‍රථම චිත්‍රකතාව බවටත් ජී. ඇස්. ප්‍රනාන්දු ප්‍රථම චිත්‍රකතා ශිල්පියා බවටත් පත්විය.
1904 පෙබරවාරි 08 වනදා බෙන්තර සුද්දාගොඩදී අන්දිරිස් ප්‍රනාන්දු පියාණන්ට දාව උපත ලද ජී. ඇස්. කලාකරුවාණන්ට සොයුරු සොයුරියන් සත් දෙනෙකු සිට ඇති අතර එතුමා පවුලේ සය වැනියා ලෙස උපත ලබා ඇත.
වඩුමුල්ල රජයේ පාසල් අධ්‍යාපනය ලත් ඔහු අට වන පන්තිය දක්වා එහි (දැන් ගාමිණී විද්‍යාලය) අධ්‍යාපනය ලැබීමෙන් අනතුරුව අට වෙනි පන්තිය සමත් ජී. ඇස්. ට වෙදකම ඉගැන්වීම පියා වූ අන්දිරිස් ප්‍රනාන්දු ගේ අදහස විය. ඔහු සිය ඥාතියෙකු වූ, කොළඹ කොටුවේ මිහිඳු මාවතේ රාජසුන්දර වෙද රාළහාමි වෙත ජී. ඇස්. ප්‍රනාන්දුව යොමු කරන ලදි. වෙද රාළහාමිගේ නිවසේ නතර වී සිටි ජී. ඇස්. උදේ වරුවේ කොළඹ මාළිගාකන්දේ විද්‍යෝදය පිරිවෙණෙන් සංස්කෘතික භාෂාවත්, සවස කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලයෙන් ඉංග්‍රීසි භාෂාවත් ඉගෙන ගත්තේය.
මිහිඳු මාවතේ සිට මාළිගාකන්ද දක්වා ඇවිදගෙන යද්දී රිචඩ් හෙන්රික්ස් නමැති සුප්‍රකට චිත්‍ර ශිල්පියා ටවර් නෘත්‍ය ශාලාව අසළ නූර්ති නාටක වලට අදාළ තිර රෙදි අඳින අන්දම දිනපතා ඔහුගේ ඇස ගැටී තිබේ. යන එන ගමන් ඒ දෙස බලා සිටින්නට පුරුදු වූ ජී. ඇස්. , රිචඩ් හෙන්රික්ස් චිත්‍ර ශිල්පියා සමග කතා බහ කිරීමෙන් ඔහු හා මිතුරු වූ අතර, පින්සල් සේදීමට උදව් වීම, බුලත් විටක් ගෙන දීම වැනි සුළු උදව් කිරීමට පුරුදු විය. ජී. ඇස්. තරුණයා චිත්‍ර ශිල්පයට ඇති ලැදියාව දුටු රිචඩ් හෙන්රික්ස් චිත්‍ර ශිල්පියා ඔහුට තිර රෙද්දක චිත්‍ර ඇඳීමට අවස්ථාවක් ලබා දී ඇති අතර ජී. ඇස්. ද එය මනාව ඉටු කර දී ඇත. ජී. ඇස්. එම චිත්‍ර නිමා කර ඇති අන්දම ගැන මුව නොසෑහෙන සේ ස්තුති කර ඇති රිචඩ් හෙන්රික්ස් චිත්‍ර ශිල්පියා කීප දිනකට පසු ජී. ඇස්. ට සිතුවම් අධ්‍යයනය ලබා ගැනීම සඳහා මග පාදා දී තිබේ. ඒ අනුව ඔහු ඇම්. සාර්ලිස් මාස්ටර්ගේ ගෝලයකු බවට පත් විය.
වෙදකම ඉගෙන ගන්නට කොළඹට ආ ජී. ඇස්., චිත්‍ර ශිල්පයට යොමු වී පසු කලෙක රට තොට පතල කීර්ති නාමයක හිමිකරුවකු බවට පත් විය. බෞද්ධ චිත්‍ර, ජාතක කතා චිත්‍ර, විහාර චිත්‍ර නිර්මාණයෙහි ලා විශිෂ්ඨ දස්කම් දැක්වූ ඇම්. සාර්ලිස් මාස්ටර් එකල බෙහෙවින් ජනප්‍රිය වී ඇත්තේ එකල ලේඛකයන්ගේ, කවියන්ගේ පොත් වල කවර නිර්මාණය කර දුන් හෙයිනි. තමා හමුවට පැමිණි විද්වතුන්ට තම ගෝලයා හඳුන්වා දුන් එතුමා ඒ මගින් ද ජී. ඇස්. ට නමක් හදා ගන්නට මග පාදා දුන්නේය. එකල ඔහු ඇඳි පොත් කවර වල කොනක ජී. ඇස්. ඇෆ්. අකුරු තුන නිසා ඔහු ඉක්මනින් ප්‍රසිද්ධියක් ලැබුවේය.
1939 දී ටයිම්ස් පුවත්පත් ආයතනයේ ලංකාදීප පත්‍රයේ වෙළඳ චිත්‍ර ශිල්පියකු ලෙස රැකියාව ලබන්නට ඔහුට වාසනාව උදා විය. එකල ටයිම්ස් පුවත්පතට ලැබුණු විදේශීය වෙළඳ දැන්වීම් වල වූ චිත්‍ර වලට දේශීය ස්වරූපයක් ලබාදීම ජී. ඇස්.ගේ රාජකාරිය විය. දිනක් පිටරටින් ආ හෝර්ලික්ස් දැන්වීමක් හා සමානව එයට අනුරූප වන අන්දමින් කෙටි චිත්‍ර කතාවක් ඇඳ දෙබස් ද යොදා ජී. ඇස්. කළ කටයුත්ත ටයිම්ස් ආයතනයේ බලධාරීන්ගේ ඇස් අරවන්නට සමත් වී ඇත්තේය. එයින් පසුව එම සමාගමේ මෙරට නියෝජිතයින්ටද අන් සමාගම්වලටද දේශීයත්වය පිළිබිඹු කරන වෙළඳ දැන්වීම් නිර්මාණය කර දීම ජී. ඇස් ට පැවරිණ.
මෙකල ටයිම්ස් ආයතනයේ ‘ලංකාදීප’ සවස පත්‍රය සහ ‘ටයිම්ස්’ පත්‍ර ආරම්භ වී ඇති අතර එම පත්‍ර දෙකටම දේශපාලන කාටූන් අඳිමින් සිට ඇත්තේ ශ්‍රී ලාංකික බර්ගර් (DUTCH BURGER) ජාතික ඔබ්රි කොලට් නම් කාටුන් චිත්‍රශිල්පියාය. ජී. ඇස්. ටයිම්ස් ආයතනයට බැඳුනු පසු වෙළඳ චිත්‍ර ඇඳීමට අමතරව ඔබ්රි කොලට් ටයිම්ස් පත්‍රයට අඳින කාටූන් ‘ලංකාදීප’ පත්‍රය සඳහා සිංහලයට සකස් කිරීම ද ඔහුට පැවරිණ. ‘ලංකාදීප’ පුවත්පතට වසරක් සපිරෙනවාත් සමගම දක්ෂ කාටුන් ශිල්පී ඔබ්රි කොලට් ලේක්හවුස් ආයතනයේ ’ඔබ්සර්වර්’ පුවත්පතට සේවය කිරීම සඳහා වේතනය දෙගුණයක් කර සේවයට බඳවා ගෙන ඇති අතර ‘ලංකාදීප’ පත්‍රුයේ පාලන අධිකාරිය කාටුන් ඇඳීමේ අභියෝගය ජී. ඇස්. කැඳවා ඔහුට භාර දී ඇත. ජී. ඇස්. ටයිම්ස් ආයතනයට බැඳෙන්නට පෙර ‘ස්වදේශ මිත්‍රයා’ පත්‍රයට කාටූන් ඇඳ තිබිණ. 1931 දී ඩොනමෝර් කොමිෂන් වාර්තාව විවේචනය කරමින් නිර්මාණය කළ කාටූනය ජී. ඇස්. ගේ ප්‍රථම කාටූනය විය.
‘ඔබ්සර්වර්’ පත්‍රයේ කොලට්ගේ කාටුනය පළ වන දිනයේම ‘ලංකාදීප’ යේ ජී.ඇස් ගේ කාටුනයද පළ කරන්නට කටයුතු යොදා තිබිණ. එය අපූරු කාටුනයක් වී ඇති අතර එවකට කර්මාන්ත සහ මංමාවත් ඇමති තනතුර දැරූ ශ්‍රීමත් ජෝන් ලයනල් කොතලාවල මහතා එවක ටයිම්ස් ආයතනයේ පාලක සුදු මහතාට කතා කර කියා ඇත්තේ ‘පළමු දවසේම ජී. ඇස්. කොලට්ගේ කාටුනය පසු බස්සවා ඇති බවයි.
වරක් ලංකා අග්‍රාමාත්‍ය සර් ජෝන් කොතලාවල මහතා බෝපත්තලාවේ සත්ව ගොවිපලේ උත්සවයකදී රූමත් ලලනාවන් නාඹර පට්ටි ගොනුන්ට සාත්තු කරනු දැක එහිදී ‘මටත් පට්ටි ගොනෙකු වන්නට තිබුනානම් කොච්චර හොඳද?’ යි පවසා ඇත. මෙය කණ වැකුණු ජී. ඇස්. එම ගොවිපලේ හොඳ තරබාරු එළදෙනුන් අතර සිටින ලස්සන නෑම්බියන් දෙස බලමින් කෙල පෙරමින් සිටින තරබාරු පට්ටි ගොනකුගේ මුහුණට කොතලාවල මහතාගේ මුහුණ ඇඳ තිබේ. කාටුනයේ සිරස්තලය වී ඇත්තේ ද ‘පට්ටි ගොනා’ යනුවෙනි. එයට මානවසිංහ මහතා ලියන සුපුරුදු කවි දෙපදයද ඇතුළත් කර පසුවදා ‘ලංකාදීප’ පුවත්පත නිකුත් විය.
එදින දහවල් එකොළහ වන විට කඳවල වලව්වෙන් දුරකතන ඇමතුමක් ප්‍රධාන කතු තුමාට ලැබී ඇත්තේ ‘ජී.ඇස්. ට කඳවල වලව්වට එන්න කියාපන්’ යන පණිවුඩයයි. එම පණිවුඩයට අනුව ගැහෙන ගතින් යුතුව සිංහයාගේ කූඩුවට යන ආකාරයෙන් කඳවල වලව්වට ගිය ජී. ඇස්. ට කොතලාවලයන් සමග උදේ ආහාර ගැනීම සඳහා කෑම මේසයට වාඩි වීමට සිදුව ඇති අතර එතුමා සමග උදේ බිත්තර ආප්ප කෑමටද සිදු විය.
සියල්ල අවසානයේ ‘ගිය ගමන් මම කිව්වා කියල ලොක්කට කියාපන් ඒ කාටුන් එකේ මුල් පිටපත මට එවන්නයි කියල. මම ඒක මෙහේ රාමු කරල තියාගන්නවා’ යි පැවසූ එතුමා ජී. ඇස්. ගේ සාක්කුවට අලුත්ම රුපියල් සියයේ කොල පහක් දමා ඇත. ඔහු එය සිය මංගල උත්සවය සඳහා වියදම් කල බව ද වාර්තාවේ. කෙසේ නමුත් ‘කොතලාවල’ ගතිය දැකීමෙන් අනතුරුව වැදගත්, උගත් ගති පැවතුම් ඇති නායකයෙක් කාටුන් පහරකින් කෝපයට පත් නොවන බව ලංකාදීප කතු මඩුල්ල මැනවින් තේරුම් ගෙන ඇත. එයින් පසුව කොතලාවලයන් සම්බන්ධව අඳින ලද කාටුන්වල මුල් පිටපත කොතලාවල අගමැතිතුමාට යැවීමටත්, එතුමා ගොනාට අඳින්නට හෝ පහත් කොට අඳින්නට ජී. ඇස්. උත්සාහ නොකර ඇති බවත් සඳහන් වෙයි.
’බුෂ් ෂර්ට්’ නමින් හැඳින්වෙන කමිසයත් හැඳ ට්විඩ් රෙද්දක් හැඳ, සෙරෙප්පු කුට්ටමක් දමාගෙන කණ්නාඩි කුට්ටමක් පැළඳ නිහතමානීව ඇවිද යන ජී. ඇස්. ප්‍රනාන්දු මහතා දුටුවකු ඔහු ගැන සිතන්නේ ඉංග්‍රීසි වචන හත අටක්වත් නොදන්නා අයකු හැටියටය. ඒ ඔහුගේ චාම්කම නිසාය.
ජී. ඇස්.ගේ ලොකු පුතා නාරිවේද විශේෂඥ වෛද්‍යවරයකු කරන්නට, ලොකු දුව පුවත්පත් කලාවේදිනියක කරන්නට දෙවෙනි පුතා වාස්තු විද්‍යාඥයකු කරන්නට, දෙවෙනි දියණිය පුහුණු ගුරුවරියක කරන්නට එතුමා කටයුතු කලේ පැන්සලත්, පින්සලත් ආධාරයෙනි. තමන්ගේ කාර්යය වෙනුවෙන් කිසිවකුගෙන්වත් ගරු සම්මාන උපහාර පුද සත්කාර එතුමා කිසිවිටෙක බලාපොරොත්තු නොවීය. ටවර් රඟහල යටතේ මුල්ම කලා ශූරී සම්මාන ප්‍රදානයේදී චිත්‍ර කලාව වෙනුවෙන් මුල්ම කලා ශූරී සම්මානය, මුදල් පරිත්‍යාගයක් ද සමග ආර්. ප්‍රේමදාස අගමැතිතුමා පිරිනැමුවේ ජී. ඇස්. ප්‍රනාන්දු ශිල්පියාණන්ටය.
ලංකාවේ ප්‍රථම චිත්‍ර කතාව ‘නීලා’ ‘ලංකාදීප’ පුවත්පත සඳහා නිර්මාණය කිරීමෙන් අනතුරුව ‘ලංකාදීප’ පුවත් පත සඳහාම
නීල කුමාර, බහිරව පූජාව, මහා භාරතය, සිරකරුවා, තානායම, සරදියෙල්, වෙද බිරිඳ, මහබඹාට මුහුණු දෙකයි, ජේම්ස් බණ්ඩා, මඩොල් දූව වැනි චිත්‍රකතා
රාශියක් නිර්මාණය කර ඇති ජී. ඇස්. පියදාස සිරිසේන, ඩබ්ලිව්. ඒ. සිල්වා, කරුණාසේන ජයලත්, ධර්මසිරි ගමගේ වැනි ලේඛකයන්ගේ පොත් පිට කවර
ද නිර්මාණය කර ඇත. ඇම්. ඩී. ගුණසේන සමාගමේ නිල මුද්‍රාව ද ජී. ඇස්. ප්‍රනාන්දුගේ නිර්මාණයකි. මාර්ටින් වික්‍රමසිංහයන්ගේ අදහසකට අනුව එය නිර්මාණය
කර ඇති අතර එහි දැක්වෙන්නේ ගුරුළු ගෝමි රුවයි. ගුණසේන සමාගමේ ගුරුළු ගෝමි ලාංඡනය මාර්ටින් වික්‍රමසිංහයන්ගේ සාහිතf්‍යා්දය කතා
(1949) කෘතියෙහි ප්‍රථම වරට මුද්‍රණය කර ඇත.
දේශපාලන කාටූන් 5000 ට අධික සංඛ්‍යාවක් සහ චිත්‍ර 50,000 ට අධික සංඛ්‍යාවක් නිර්මාණය කළ ශ්‍රී ලාංකේය චිත්‍රකතාවේ නිර්මාතෘවර
ජී. ඇස්. ප්‍රනාන්දු චිත්‍ර ශිල්පියාණන් අවුරුදු 88 ක් ආයු වළඳා 1990 ජූලි 07 වෙනි දින සදහටම මෙලොවින් සමු ගත්තද, ශ්‍රී ලාංකේය චිත්‍රකතා
වංශ කතාවේ ඔහුගේ නාමය රන් අකුරින් ලියවෙනු ඇත. මෙවන් කලාකරුවන් දීර්ඝායුෂ ලබන්නේ ඔවුනගේ උපරිම ප්‍රයෝජනය ජනතාව වෙත සලසනු පිණිසමය.
ටයිම්ස් පුවත්පත් සමාගමේ දී මෙම සටහන ලියන මා හට ජී. ඇස්. ප්‍රනාන්දු මහතා කිහිප වතාවක්ම හමු වී ඇති බව ද සටහන් කරමි.
සටහන - එල්බියස්
(නැසී ගිය ලේඛක සෝමසිරි කස්තුරිආරච්චි මහතාගේ ලිපියක් පරිශීලනය කරන ලදී)