Zana Muhammad

خوێندنەوەیەک لە "لیمۆی مەزەدار"؛ ڕامانێک لە ژیان و پەندی مامۆستای گەورە، مەلا عەبدولکەریمی مودەڕیس.

دوای خوێندنەوەی کتێبی "لیمۆی مەزەدار"، هەست دەکەم گەشتێکی ڕۆحی و هزریم بەناو مێژووی کەسایەتییەکی مەزندا کردووە کە تەنها زانایەکی ئایینی نەبوو، بەڵکو قوتابخانەیەکی پڕ لە ئەخلاق، زانست و مرۆڤدۆستی بوو.

ئەم کتێبە کە بەهەوڵ و کۆششی بەڕێز "پ.د. عیرفان رەشید شەریف" ئامادە و لێکۆڵینەوەی بۆ کراوە، تەنها کۆمەڵێک نووسین نییە، بەڵکو ئاوێنەیەکە بۆ ڕوحییەتی مامۆستای مودەڕیس؛ ئەو مرۆڤەی کە ژیانی خۆی بە زانست و خزمەت بە ئایین و نەتەوە تەرخان کرد.

چەند خاڵێک کە لەم کتێبەدا کاریگەری لەسەر دام هەبوو:

پارێزگاری لە ڕەسەنایەتی: مامۆستای مودەڕیس لەم کتێبەدا بە زمانێکی پاراو و پەندئامێز، نەریت و بنەما جوانەکانی کۆمەڵگەی کوردی بە زیندوویی هێشتووەتەوە.

ژیری و پەند: هەر بابەتێکی ئەم کتێبە وەک "لیمۆیەک" وایە، تام و چێژی خۆی هەیە و ڕێنماییەکی کردەیی بۆ ژیانی ڕۆژانەمان تێدایە.

سادەیی و قووڵی: لەگەڵ ئەوەی مامۆستا زانایەکی گەورە بوو، بەڵام لەم نووسینانەدا بە سادەیی دەدوێت بۆ ئەوەی پەیامەکەی دڵسۆزانە بگات بە خوێنەر.
خوێندنەوەی ئەم کتێبە بۆ هەموو ئەو کەسانە بەسوودە کە دەیانەوێت تێگەیشتنێکی قوڵتریان بۆ ژیان، ئایین و ئەخلاقی مرۆڤایەتی هەبێت.

سوپاس بۆ خوالێخۆشبوو مامۆستای مودەڕیس بۆ ئەم بەرهەمە جوانانە، و دەستخۆشی بۆ د. عیرفان رەشید شەریف کە ئەم دەقە دەستنووسانەی بەم شێوەیە جوانە خستە بەر دیدەی خوێنەران.

ئەگەر دەتەوێت دەست بکەیت بە خوێندنەوەی کتێبێک کە ڕۆحت ئارام بکات و هزر پێش بخات، "لیمۆی مەزەدار" باشترین بژاردەیە.

#کتێب #خوێندنەوە #رۆشنبیری

کێ لە ئێوە ئەم کتێبەی خوێندوەتەوە و کامیان لە بابەتەکانی زیاتر کاری تێکردوون؟

کاتێک "دووزمانی" دەبێتە پێوەری بەڕێوەبردن؛ پەیامێک لە دڵسۆزییەوە

قوتابخانە تەنها باڵەخانەیەک نییە بۆ گواستنەوەی زانیاری، بەڵکو دەزگایەکی پیرۆزی پەروەردەییە کە لەسەر بنەمای "متمانە" و "نموونەی باڵا" وەستاوە. گەورەترین و کوشندەترین شکستی کارگێڕی لە هەر ناوەندێکی پەروەردەییدا کاتێک دەست پێدەکات، کە بەڕێوەبەر گوێچکەکانی بۆ "دووزمانەکان" دەخاتە سەرپشت و چاوەکانی لە ئاست "دڵسۆزەکان" دەنووقێنێت.

لە هەموو ژینگەیەکی کاردا، کەسانێک هەن کە گەشەکردنی خۆیان نەک لە ماندووبوون و داهێناندا، بەڵکو لە "نزیکبوونەوەی ماستاواوی" لە بەڕێوەبەر دەبیننەوە. ئەمانە ئەو "دووزمانانە"ن کە ژینگەی قوتابخانە ژەهراوی دەکەن. ئەوان لە جیاتی ئەوەی کاتەکانیان بۆ خزمەتی قوتابی و پەرەپێدانی زانستی تەرخان بکەن، خەریکی چنینەوەی قسە و گواستنەوەی هەواڵی نادروستن بۆ ئەوەی پێگەی خۆیان بەهێز بکەن.

شکستە گەورەکە لێرەدایە: کاتێک بەڕێوەبەرێک ڕێگە دەدات ئەم جۆرە کەسانە ببنە "راوێژکاری نهێنی"، ئەو بە دەستی خۆی کۆڵەکەکانی دادپەروەری لەناو دەبات. کاتێک بەڕێوەبەر گوێ بۆ قسەی پاشەملە دەگرێت، بێگومان بڕیارەکانیشی بڕیاری سەرپێیی و نادادپەروەرانە دەبن. ئەمەش دەبێتە هۆی ئەوەی "مامۆستا دڵسۆزەکان" –ئەوانەی بە بێدەنگی و بەبێ منەت خەریکی پێگەیاندنی نەوەکانن– هەست بە غەدر و پەراوێزخستن بکەن.

مامۆستای دڵسۆز، ئەو مرۆڤەیە کە غەمی گەورەی فێربوونی قوتابییە، نەک ڕازیبوونی بەڕێوەبەر بە قسەی بریقەدار. کاتێک ئەم مامۆستایە دەبینێت کە هاوکارێکی "تەمەڵ" بەڵام "دووزمان" لەو لەپێشترە لای بەڕێوەبەر، ساردبوونەوەیەک لە دەروونیدا دروست دەبێت. ئەم ساردبوونەوەیە تەنها زیان بە مامۆستاکە ناگەیەنێت، بەڵکو تیرێکە بەر جەستەی پڕۆسەی پەروەردە دەکەوێت و قوربانی یەکەمیش قوتابییە.

بەڕێوەبەری سەرکەوتوو ئەو سەرکردەیەیە کە بە "چاوەکانی" دەبینێت نەک بە "گوێیەکانی". دەبێت بزانێت کێ لە پۆلەکاندا ئارەق دەڕێژێت و کێش لە بنکێڵەکاندا خەریکی کات کوشتن و دووزمانییە. کارگێڕی ڕاستەقینە ئەوەیە کە مامۆستا دڵسۆزەکان بکاتە قەڵغانی دەسەڵاتەکەی، نەک دووزمانەکان بکاتە چاوی خۆی.

لە کۆتاییدا دەڵێم: ئەو قوتابخانەیەی کە تێیدا "قسەهێن و قسەبەرەکان" ڕێزیان هەیە و "خاوەن هەڵوێست و دڵسۆزەکان" غەریبن، ئەو قوتابخانەیە تەنها ناوێکی ماوە و لە ناوەڕۆکدا شکستی هێناوە. با هەموو بەڕێوەبەرێک بزانێت؛ مێژوو بە دەستکەوتەکانت ناوت دەنووسێتەوە، نەک بەو قسانەی کە دووزمانەکان لە گوێتیان چرپاندووە.

زانا محمد
٨/گوڵان/٢٧٢٦