VastuPriya

🕉️☯️🛐

*🪷बसंत पंचमीच्या दिवशी दुर्मिळ संयोग, या मुहूर्तात पूजा केल्यास मिळेल माँ सरस्वतीची विशेष कृपा*

*🪷बसंत पंचमी २०२६: दरवर्षी माघ महिन्यातील पंचमी तिथीला बसंत पंचमी साजरी केली जाते. धार्मिक मान्यतेनुसार याच दिवशी माँ सरस्वतीचा जन्म झाला, म्हणून बसंत पंचमीला सरस्वती जन्मोत्सव म्हणूनही ओळखले जाते.*

*याशिवाय बसंत पंचमीला श्री पंचमी आणि सरस्वती पूजा या नावांनीही ओळखले जाते. या दिवशी विद्या व कलेच्या देवीची विधिपूर्वक पूजा केल्यास बुद्धी व ज्ञानात वाढ होते.*

*"या वर्षी बसंत पंचमीचा सण २३ जानेवारीला साजरा केला जाणार आहे." या दिवशी अनेक दुर्मिळ शुभ संयोगही निर्माण होत आहेत. चला तर जाणून घेऊया बसंत पंचमीच्या दिवशी बनणारे शुभ योग व मुहूर्त.*

*⚜️बसंत पंचमी २०२६ – शुभ योग*
*बसंत पंचमीच्या दिवशी चंद्रमा मीन राशीत प्रवेश करेल. तसेच या दिवशी चंद्रापासून चतुर्थ भावात गुरू असल्यामुळे गजकेसरी योग निर्माण होत आहे. गजकेसरी योग अत्यंत शुभ मानला जातो. या योगात देवी सरस्वतीची पूजा केल्यास विद्यार्थ्यांना उत्तम फळे प्राप्त होतात.*

*याशिवाय २३ जानेवारी, म्हणजेच बसंत पंचमीच्या दिवशी बुधादित्य योगही विशेषतः निर्माण होत आहे. सूर्य व बुध यांच्या युतीमुळे बनणारा हा योग करिअर, शिक्षण व व्यापारात प्रगती देणारा मानला जातो.*

*तसेच बसंत पंचमीच्या दिवशी सर्वार्थ सिद्धी योगही आहे. या योगात सुरू केलेली कामे यशस्वी होतात.*

*⚜️बसंत पंचमी २०२६ – शुभ मुहूर्त*

*पंचांगानुसार, माघ*

*महिन्यातील पंचमी तिथीची सुरुवात २३ जानेवारी २०२६ रोजी पहाटे ०२:२८ वाजता होईल. पंचमी तिथीचा समारोप २४ जानेवारी रोजी पहाटे ०१:४६ वाजता होईल.*

*बसंत पंचमीच्या दिवशी सरस्वती पूजेसाठी शुभ मुहूर्त सकाळी ७:१५ ते दुपारी १२:५० असा असेल.*

*🪔सरस्वती पूजेच्या दिवशी अर्पण करावयाचा नैवेद्य*
*बुंदी किंवा बुंदीचे लाडू*
*बोर, केळी, संत्री, डाळिंब व सफरचंद*
*खीर*
*पिवळी मिठाई*
*केशरी भात*
*गोड भात*

*🪔बसंत पंचमीच्या दिवशी अवश्य करा सरस्वती वंदनेचे पठण*
*या कुन्देन्दुतुषारहारधवला या शुभ्रवस्त्रावृता।*
*या वीणावरदण्डमण्डितकरा या श्वेतपद्मासना॥*
*या ब्रह्माच्युत शंकरप्रभृतिभिर्देवैः सदा वन्दिता।*
*सा मां पातु सरस्वती भगवती निःशेषजाड्यापहा॥१॥*
*शुक्लां ब्रह्मविचार सार परमामाद्यां जगद्व्यापिनीं।*
*वीणा–पुस्तक–धारिणीमभयदां जाड्यान्धकारापहाम्॥*
*हस्ते स्फटिकमालिकां विदधतीं पद्मासने संस्थिताम्।*
*वन्दे तां परमेश्वरीं भगवतीं बुद्धिप्रदां शारदाम्॥२॥*

*भगवान शंकरांची सेवा करतांना....!*

*भगवान शंकरांविषयी थोडी काळजी बाळगण्याची गरज असते. उत्साहाच्या भरात काही चुकीच्या गोष्टी आपल्या हातून घडत तर नाहीत ना, याकडे लक्ष देणे गरजेचे आहे.*

*खाली दिलेल्या या गोष्टी भगवान शंकरांना कधीही अर्पण करु नका.*

*१. शंख – शिवपुराणानुसार भगवान शंकरांनी शंखचूड नावाच्या असूराचा वध केला होता. तो भगवान विष्णूचा भक्त असल्याने त्यांची आणि लक्ष्मीची शंखाने पूजा केली जाते.*

*२. हळद कुंकू- भगवान शंकर आजन्म वैरागी होते. त्यामुळे शृंगाराशी संबंधी कोणतीही वस्तू त्यांना अर्पण केली जात नाही. हळदीलाही सौंदर्यवर्धक मानले जाते. त्यामुळेच हळद किंवा कुंकु भगवान शंकरांना अर्पण केले जात नाही. या गोष्टी भगवान विष्णूंना अर्पण केल्या जातात.*

*३. तुळशी पत्र – असूरांचा राजा जलंधर याच्याविषयी असलेल्या एका कथेनुसार त्याची पत्नी वृंदा तुळशीचे रोपटे बनून गेली होती. भगवान शंकरांनी जलंधराचा वध केला होता. त्यामुळे भगवान शंकरांच्या पूजेत तुळशीपत्र न वापरण्याचा पण वृंदाने केला होता.*

*४. नारळ पाणी – नारळाच्या पाण्याचा भगवान शंकरांवर अभिषेक केला जात नाही. नारळाला लक्ष्मीचे रुप मानले जाते. म्हणून शुभकार्यात नारळाचा वापर करुन त्याचा प्रसाद म्हणून वापर केला जातो. पण, भगवा शंकरांना अर्पण केलेले पाणी निर्माल्य होते.*

*५. उकळलेले दूध – उकळलेले दूध किंवा बाजारात मिळणारे पॅकेटमधील दूध कधीही भगवान शंकरांना अर्पण करू नये. त्यापेक्षा गंगाजलाने अभिषेक करा. बाजारात मिळणारे पॅकेटमधील दूधही उकळलेले असते. त्यामुळेच त्याचा वापर करणेही टाळावे.*

*६. केवड्याचे फूल – भगवान शिवांच्या पूजेत केवड्याचे फूल वर्जित आहे. शिव पुराणानुसार ब्रह्मदेव आणि विष्णूच्या वादात खोटे बोलल्यामुळे केवड्याला भगवान शंकरांनी शाप दिला होता.*

*७. कुंकू किेंवा शेंदूर – कुंकू किंवा शेंदूराचा वापरही भगवान शंकरांची पूजा करण्यात वर्ज्य केला आहे.*

*!!ॐ नमः शिवाय !!*

मोरपंख — दिसायला जसा नाजूक, तसा तो अर्थाने गूढ आहे. प्रत्येक पंखात दडलेलं असतं एक ब्रह्मरूप सौंदर्य, एक संतुलन, आणि एक अलौकिक संदेश.

🪶 १. रंगांचा अर्थ – चेतनेचं इंद्रधनुष्य

मोरपंखात दिसणारे निळे, हिरवे, सुवर्ण आणि जांभळे रंग हे साधे रंग नाहीत. ते चक्रांशी संबंधित आध्यात्मिक ऊर्जा दर्शवतात.
• नीळा रंग – विशुद्धि चक्र; सत्य आणि प्रार्थनेचं प्रतीक.
• हिरवा रंग – अनाहत चक्र; प्रेम, करुणा आणि संतुलनाचं द्योतक.
• सुवर्ण छटा – सहस्रार चक्र; परमेश्वराबरोबरच्या एकत्वाची अनुभूती.

अशा प्रकारे मोरपंख म्हणजे एक जीवंत ध्यानमंडल आहे — जे ध्यान करणाऱ्याला सातत्याने स्मरण करून देतं की सौंदर्य हे ईश्वरत्वाचं बाह्य रूप आहे.

⸻

🕊️ २. भगवान श्रीकृष्ण आणि मोरपंख

भगवान श्रीकृष्णाच्या मुकुटात मोरपंख असणं ही केवळ अलंकारिक गोष्ट नाही. भागवत पुराणात सांगितलं आहे की,

“मोरपिच्छधारी श्रीकृष्ण ‘अहंभाव’ झुकवून ‘प्रकृती’शी एकरूप होतो.”

मोर हा निसर्गाचा नृत्यकर्ता आहे. तो पावसाच्या थेंबांशी नाचतो, पृथ्वीशी जोडला राहतो. श्रीकृष्णाने त्या मोराच्या पंखाला मुकुटावर स्थान देऊन मानवाला शिकवलं —
‘अहंकार नको, नम्रता ठेव; नृत्य जीवनाचं करा, पण पाय पृथ्वीवर ठेवा.’

🔱 ३. मोरपंखाची रचना – ब्रह्मांडाचं प्रतीक

मोरपंखाच्या मध्यभागी असलेलं ‘नेत्राकार मंडल’ म्हणजेच ब्रह्मांडाचं प्रतीक.
• मध्यभागी असलेला गडद गोल म्हणजे परमबिंदू – ब्रह्म
• त्याभोवती पसरणाऱ्या रंगवलया म्हणजे सृष्टी, प्रवृत्ती, चैतन्य प्रवाह

जेव्हा आपण त्या पंखाकडे ध्यानपूर्वक पाहतो, तेव्हा आपलं मन बाह्य जगातून अंतर्जगतात प्रवेश करतं. त्या क्षणी मोरपंख हा ध्यानाचा दरवाजा बनतो.

🌸 ४. पूजेमध्ये मोरपंखाचं स्थान

शास्त्रात मोरपंखाचा उपयोग विष्णु, लक्ष्मी व गणेशपूजेत केला जातो.
• तो शुद्धीकरणाचे आणि दृष्टिनिवारणाचे प्रतीक आहे.
• गरुडपुराणात म्हटलं आहे – “मोरपिच्छं यत्र स्थाप्यते, तत्र दुष्टदृष्टिर्न जायते।”
म्हणजे जिथे मोरपंख असतो, तिथे नकारात्मक ऊर्जेचा प्रभाव होत नाही.

🕉️ ५. अंतर्मनातील मोर

प्रत्येकाच्या अंतर्मनात एक मोर लपलेला आहे –
जो भक्तीचा पाऊस आला की नाचतो,
जो प्रेमाचा गंध आला की थिरकतो.
पण तो मोर जागा व्हावा, यासाठी आवश्यक आहे श्रद्धा, साधना आणि शुद्ध मन.

🌺 ६. निष्कर्ष – मोरपंख म्हणजे आरसा

मोरपंख हा केवळ सौंदर्याचा नव्हे तर चैतन्याचा आरसा आहे.
तो सांगतो –

“जेव्हा तू स्वतःच्या अंतःकरणातल्या रंगांना स्वीकारतोस, तेव्हा तूही कृष्णमय होतोस.”

इति,
मोरपंख म्हणजे भक्ती, नम्रता आणि ब्रह्मचैतन्याचा त्रिवेणी संगम आहे.
तो मुकुटावर असो, पूजेत असो किंवा अंतर्मनात — त्याचं सार एकच आहे –

|| जय जगदंब ||

*-दाते पंचांग तर्फे नवरात्री विशेष माहिती-*
यंदा नवरात्र २२-सप्टेंबर ते १ ऑक्टोबर असे १० दिवसांचे आहे.

🌸आश्विन शुक्ल प्रतिपदेपासून शारदीय नवरात्राचा आरंभ होतो, यावर्षी २२ सप्टेंबर रोजी सोमवारी नवरात्रारंभ होणार असून याच दिवशी घरोघरी घटस्थापना केली जाईल. साधारणपणे नवरात्र हे नऊ दिवसांचे असते. परंतु तिथीच्या क्षयवृद्धीमुळे कधी नवरात्र हे ८ किंवा १० दिवसांचे होऊ शकते.

◾यावर्षी तृतीया तिथीची वृद्धी झाल्याने नवरात्र १० दिवसांचे असणार आहे. गेल्या वर्षी २०२४ मध्ये देखील तृतीया वृद्धी तिथी होती आणि नवरात्र १० दिवसांचे होते.

*🍃यावर्षी किती माळ घटावर अर्पण कराव्यात?*
नवरात्रामध्ये देवीस रोज एक माळ अर्पण करताना जितक्या दिवसाचे नवरात्र असेल तेवढ्या माळा रोज एक याप्रमाणे अर्पण कराव्यात. वृद्धी असल्याने दोन दिवसांच्या दोन स्वतंत्र माळा अर्पण कराव्यात.

*🪔अखंड दीप 😗
नवरात्रामध्ये अखंड नंदादीप लावला जातो काही वेळेस वाऱ्याने किंवा काजळी काढताना तो विझतो. अशा वेळेस काही अशुभ नसते, तो नंदादीप पुन्हा लावता येतो.

*🔶नवरात्री उपवास बाबत 😗
अनेकजण नवरात्रीचे सर्व दिवस उपवास करतात मात्र काही कारणाने ते शक्य नसल्यास पहिल्या आणि शेवटच्या दिवशी करावा. तसे करणे ही शक्य नसल्यास किमान अष्टमीचे दिवशी तरी करावा.

*🔶घटस्थापना व सुतक/सोयर बाबत 😗
नवरात्रापूर्वी अशौच आल्याने प्रतिपदेस नवरात्र बसविता येणार नसेल तर अशौच संपल्यावर सप्तरात्रोत्सवारंभ (24 सप्टेंबर), पंचरात्रोत्सवारंभ (27 सप्टेंबर), त्रिरात्रोत्सवारंभ (29 सप्टेंबर) किंवा एकरात्रोत्सवारंभ (30 सप्टेंबर) असे पंचांगात दिलेल्या दिवशी कमी दिवसाचे नवरात्र करावे.

*🔶नवरात्री मध्ये देवतांच्या पुजनाबाबत 😗
नवरात्रामध्ये देवीचा टाक किंवा मूर्ती याची वेगळी स्थापना करून पूजा केली जाते. काही जणामंध्ये इतर देवांची पूजा ९ दिवस केली जात नाही, ते अयोग्य आहे. अशा वेळेस पूजेतील इतर देवांची अभिषेक करुन नेहमी प्रमाणे रोज पूजा करावी आणि घटावर / टाकावर फुलाने पाणी शिंपडून दुरून पंचोपचार पूजा करावी.

🔶यावर्षीच्या नवरात्रातील काही प्रमुख दिवस -

🌷ललिता पंचमी :- 26 सप्टेंबर, शुक्रवारी
🌷महालक्ष्मी पूजन (घागरी फुंकणे) :- 29 सप्टेंबर, सोमवारी
🌷दुर्गाष्टमी, श्रीसरस्वती पूजन, महाष्टमी उपवास :- 30 सप्टेंबर, मंगळवारी
🌷महानवमी, नवरात्रोत्थापन :- 1 ऑक्टोबर, बुधवारी
विजयादशमी (दसरा) :- 2 ऑक्टोबर, गुरुवारी (विजय मुहूर्त – दुपारी २:२७ ते ३:१५)

*✍🏻दाते पंचांगकर्ते*

तुमच्या जागेतील सुप्त क्षमतांना अनलॉक करा वास्तूप्रियासोबत! ✨ आम्ही प्राचीन वास्तुशास्त्र आणि आधुनिक डिझाइनचा मिलाफ करून अशी घरे आणि कार्यालये तयार करतो जी शांतता, समृद्धी आणि सकारात्मक ऊर्जा पसरवतात. तुमची जागा बदलून तुमच्या आयुष्याला एक नवी दिशा द्यायला तयार आहात? चला संपर्क साधूया! 🏡💼 #वास्तु सल्लागार #सुसंवादी जीवन #सकारात्मक ऊर्जा #स्पेस डिझाइन #वास्तूप्रिया

*महालय श्राद्ध.*
मनुष्यमात्रांवर देव, ऋषि, आणि पितृ असे तीन ऋण असतात. ज्या मातापित्यांनी अपार कष्ट घेऊन आपल्याला वाढवलेले असते, त्यांच्या ऋणामधून अल्पांशाने का होईना मुक्त होण्यासाठी व त्यांच्या प्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी म्हणून पितृपक्षात (भाद्रपदातील कृष्ण पक्ष) एक श्राद्ध करतात त्याला महालय असे म्हणतात.
महालय हा पितृत्रयी - पिता, पितामह, प्रपितामह; मातृत्रयी - माता, पितामही, प्रपितामही, सापत्‍नमाता, मातामह, मातृपितामह, मातृप्रपितामह, मातामही, मातृपितामही, मातृपतिपामही, पत्‍नी, पुत्र, कन्या, पितृव्य, मातुल, बंधू, आत्या, मावशी, बहीण, पितृव्य - पुत्र, जावई, बहिणीचा मुलगा, सासरा, सासू, आचार्य, उपाध्याय, गुरू, मित्र, शिष्य यांतील मृत झालेल्या व्यक्तींच्या नावाने करण्यात येतो. या सर्वांचा मृत्यूनंतरचा प्रवास सुखमय आणि क्लेशरहित व्हावा, त्यांना सद्गती मिळावी हा उद्देश असतो.
श्राद्धात उच्चारलेल्या मंत्रात पितरांना गती देण्याची शक्ती असते.
महालय हा वर्षभरातून केवळ एकदाच करायचा असतो.

महालय म्हणून ( पितृ पंधरवडा) म्हणून २१ सप्टेंबर पर्यंत आपल्या घराण्यातील पितरांचे स्मरण म्हणून रोज दिवसात कधीही पुढील चार मंत्र म्हणावेत-
१ - ओम कुलदेवतायै नमः - २१वेळा
२ - ओम कूलदेवै नमः - २१वेळा
३- ओम नागदेवतायै नमः -२१ वेळा
४ - ओम पितृ देवतायै नमः - १०८ वेळा

सूर्यास्तानंतर शंकराची पूजा करण्याला एक विशेष असे महत्त्व आहे कारण सूर्यास्तानंतर प्रदोष काळ सुरू होतो आणि तो रात्र सुरु होईपर्यंत असतो ,याप्रमाणे दिवस आणि रात्र याचा मध्य जो संधिकाल असतो तो २ तास २४ मिनिटे असतो, शिवपुराणानुसार या काळात शंकराची मुद्रा जास्त प्रसन्न असते,म्हणून शक्यतो या काळात शंकराची पूजा करावी ,प्रसन्न होतात.

*बिल्वपत्र महात्म्य़ बिल्व ☘️{ बेल पान }*

*१ ) बिल्व वृक्षा जवळ साप कधीही येत नाही.*

*२ ) कुणाचीही प्रेत यात्रा जर बिल्व वृक्षाच्या सावलीतून*
*।। जात असेल तर त्यास मोक्ष मिळतो.*

*३ ) वायुमंडळात व्याप्त अशुध्द वातावरणास*
*।। थांबवण्याची क्षमता सर्वात ज्यास्त बिल्व वृक्षात असते*

*४ ) ४, ५, ६, ७ पाणांचे बेल पत्र ज्यास प्राप्त होतात*
*।। तो परम भाग्यशाली असून जर ते बिल्व पत्र भगवान*
*।। शिवजीस अर्पण करण्याने अनंत पट पुण्य फल प्राप्त होते*

*५ ) बिल्व वृक्षास कापल्याने वंशाचा नाश होतो आणी*
*।। बिल्व वृक्ष लावण्याने वंश वृद्धि होते.*

*६ ) सकाळ संध्याकाळ बिल्व वृक्षाचे दर्शन घेतल्याने*
*।। पापांचा नाश होतो*

*७ ) बिल्व वृक्षास कायम पाणी दिल्याने पित्तर तृप्त होतात*

*८ ) बिल्वपत्र आणी ताम्र धातुच्या विशेष प्रयोग ने पुर्वी*
*।। ऋषि मुनि स्वर्ण धातु चे उत्पादन करत होते .*

*९ ) जीवनात फक्त एक वेळेस आणि ते ही नकळत*
*।। शिवलिंग वर बिल्व पत्र अर्पण केल्यास सर्व पापांतून ।। मुक्ती मिळते.*

*१० ) बिल्व वृक्ष रोपण, पोषण आणि संवर्धन करण्याने*
*।। देवाधिदेव महादेव यांचा साक्षात्काराचा अवश्य लाभ होतो*

*११ ) बिल्व वृक्षाचे शेतात पाण्याची कमतरता नसते.*

आजपासून गणेश पक्ष (गणेश पक्ष) सुरू होत आहे. गणेश पक्ष हा १५ दिवसांचा विशेष काळ आहे जो श्रावण संकष्ट चतुर्थीला सुरू होतो आणि गणेश चतुर्थीला संपतो. हे भगवान गणेशाच्या कैलासातील निवासस्थानापासून त्याच्या मामाच्या घरापर्यंतच्या प्रवासाची सुरुवात करते (भक्तांचे घर. महाराष्ट्रात, मा दुर्गा ही घराची कन्या मानली जाते आणि भगवान गणेश दरवर्षी सुट्टीसाठी त्यांच्या मामाच्या घरी येतात). 15 दिवसांच्या या प्रवासात भगवान गणेश भगवान शिव आणि माँ दुर्गा यांना समर्पित केलेल्या विशिष्ट ठिकाणी थांबतात जेणेकरून त्याला त्याच्या पालकांची उणीव भासू नये. त्याच्या मुक्कामाची महत्त्वाची ठिकाणे खालीलप्रमाणे आहेत.
पहिला दिवस - केदारनाथ, उत्तराखंड. दुसरा दिवस - पशुपतीनाथ, काठमांडू. तिसरा दिवस - काशी, उत्तर प्रदेश
चौथा दिवस - कामाख्या देवी, आसाम दिवस पाचवा - ढाकेश्वरी देवी, ढाका, बांगलादेश
दिवस सहावा - श्री शैलम, आंध्र प्रदेश
दिवस सातवा - श्री मीनाक्षी, मदुराई
दिवस आठवा - चामुंडेश्वरी, म्हैसूर
दिवस नववा - श्री महाकालेश्वर, उज्जैन
दिवस दहावा - श्री सोमनाथ, गुजरात
दिवस अकरावा - श्री अंबाजी, गुजरात
दिवस बारावा - मोरगाव, महाराष्ट्र
दिवस तेरावा - गणपतीपुळे, महाराष्ट्र
दिवस चौदावा - श्री विघ्नेश्वर, ओझर, महाराष्ट्र.
दिवस पंधरवा - सामान्य भक्तांचे घर.

मोरया मोरया मोरया....उत्सव सुरु झाला....🙏🏻

|| हर हर महादेव ||

*☘️श्रावण सोमवार पुजा कशी करावी? धान्याची शिवामुठ वाहण्याचा मंत्र व कथा*

श्रावण महिन्यात शंकराची प्रार्थना,सेवा, उपासना करणे अत्यंत शुभ असते. या महिन्यात विशेषतः सोमवारी जे व्रत करतात त्याला श्रावणी सोमवारचे व्रत असे म्हणतात.

☘️व्रत असे करावे :
श्रावणी सोमवारी ब्रह्म मुहूर्तावर उठावे.पूर्ण घराची स्वच्छता करावी व स्नान करावे.गंगा जल वा पवित्र पाणी घरात शिंपडावे.देवघरातील शिवलिंगाचे पूजन करावे.

☘️पूजेची तयारी झाल्यानंतर हातात पाणी घेऊन खालील मंत्राने संकल्प करावा :-
*'मम क्षेमस्थैर्य विजयारोग्यै श्वर्याभि वृद्धयर्थं सोमव्रतं करिष्ये'*

☘️त्यानंतर खालील मंत्राने शिवांचे ध्यान करावे-

'ध्यायेन्नित्यंमहेशं रजतगिरिनिभं चारुचंद्रावतंसं रत्नाकल्पोज्ज्वलांग परशुमृगवराभीतिहस्तं प्रसन्नम्‌।
पद्मासीनं समंतात्स्तुतममरगणैर्व्याघ्रकृत्तिं वसानं विश्वाद्यं विश्ववंद्यं निखिलभयहरं पंचवक्त्रं त्रिनेत्रम्‌॥

☘️ध्यानानंतर 'ऊँ नमः शिवाय' हा मंत्र म्हणून शिव व पार्वतीची पंचोपचार किंवा षोडषोपचारे पूजा करावी. पूजेनंतर शिवामूठ अर्पण करावी.

*☘️धान्याची शिवामूठ वाहण्याचा मंत्र 😗
नम: शिवाय शान्ताय पंचवक्त्राय शूलिने । शृकङ्गिभृङ्गि-महाकालणयुक्ताय शम्भवे ।।'
शिवा शिवा महादेवा... माझी शिवामूठ ईश्वरा देवा सासू- सासरा, दिरा-भावा,नणंदाजावा, भ्रतारा नावडतीची आवडती कर रे देवा,

☘️यानंतर व्रताची कहाणी ऐकावी.त्यानंतर आरती करून प्रसाद वाटावा.फलाहार घ्यावा. संध्याकाळी व्रताचे पारने करावे. एकाजागी बसून सात्त्विक भोजन करावे.

☘️श्रावण सोमवारी विविध धान्याच्या शिवामूठ अर्पण केल्या जातात-

*🔱१} पहिला सोमवार :- शिवामूठ तांदूळ.*
*🔱 २} दुसरा सोमवार :-- शिवमूठ पांढरे तीळ.*
*🔱३} तिसरा सोमवार :--- शिवमूठ मूग.*
*🔱४} चौथा सोमवार :--- शिवमूठ जवस.*

*☘️सोमवारची शिवामुठीची कहाणी*
आटपाट नगर होतं. तिथं एक राजा होता. त्या राजाला चार सुना होत्या. तीन आवडत्या होत्या, एक नावडती होती. आवडत्या सुनांचा तो चांगला प्रतिपाळ करी. नावडतीला जेवायला उष्टं, नेसायला जाडंभरडं. राहायला गुरांचं बेडं दिलं. गुराख्याचं काम दिलं. पुढं श्रावणमास आला.
पहिला सोमवार आला. ही रानीं गेली.नागकन्या- देवकन्यांची भेट झाली. त्यांना विचारलं, “बाई बाई, कुठं जातां?” ” महादेवाच्या देवळीं जातों, शिवामूठ वाहतों.” “यानं काय होतं?” “भ्रताराची भक्ति होते. इच्छित कार्य सिद्धीस जातं. मुलंबाळं होतात. नावडतीं माणसं आवडतीं होतात. वडील मनुष्यांपासून सुखप्राप्ति होते.” मग त्यानीं हिला विचारलं, “तूं कोणाची कोण?” “मी राजाची सून, तुमच्याबरोबर येते.”

त्यांचेबरोबर देवळांत गेली. नागकन्या-देवकन्या वसा वसू लागल्या. नावडती म्हणाली, “काय ग बायांनो वसा वसतां?”, “आम्ही शिवामुठीचा वसा वसतों.” “त्या वशाला काय करावं?” “मूठ चिमूट तांदुळ घ्यावे, शिवराई सुपारी घ्यावी, गंध फूल घ्यावं, दोन बेलाचीं पानं घ्यावीं. मनोभावं पूजा करावी. हाती तांदूळ घ्यावे आणि तोंडानं “शिवा शिवा महादेवा, माझी शिवामूठ ईश्वरा देवा. सासूसासर्‍या, दिराभावा, नणंदाजावा, भ्रतारा, नावडती आहे ती आवडती कर रे देवा.” असं म्हणून तांदूळ वहावेत. संध्याकाळपर्यंत उपवास करावा. उष्टंमाष्टं खाऊं नये. दिवसा निजूं नये. उपास नाहीं निभवला तर दूध प्यावं. संध्याकाळीं आंघोळ करावी. देवाला बेल वहावा आणि मुकाट्यानं जेवण करावं. हा वसा पांच वर्ष करावा. पहिल्या सोमवारी तांदूळ, दुसर्‍यास तीळ, तिसर्‍यास मूग, चवथ्यास जव आणि पांचवा आला तर सातू शिवामूठी करितां घेत जावे.”

पहिल्या सोमवारी सगळं साहित्य नागकन्या-देवकन्यांनीं दिलं, आणि दुसऱ्या सोमवारी हिला धरून आणायला संगितलं. त्या दिवशीं हिनं मनोभावं पूजा केली. सारा दिवस उपास केला. जावानणंदांनीं उष्टंमाष्टं पान दिलं. तें तिनं गाईला घातलं. शंकराची आराधना केली आणि दूध पिऊन निजून राहिली.

पुढं दुसरा सोमवार आला. नावडतीनं घरांतून सर्व सामान मागून घेतलं. पुढं रानांत जाऊन नागकन्यांबरोबर मनोभावें पूजा केली आणि “शिवा शिवा महादेवा, माझी शिवामूठ ईश्वरा देवा. सासूसासऱ्या, दिराभावा, नणंदाजावा, भ्रतारा, नावडती आहें ती आवडती कर रे देवा.” असं म्हणून तीळ वाहिले. सारा दिवस उपवास केला. शंकराला बेल वाहिला. दूध पिऊन निजून राहिली. संध्याकाळीं सासर्‍यानं विचारलं. “तुझा देव कुठं आहे? नावडतीनं जबाब दिला, “माझा देव फार लांब आहे. वाटा कठीण आहेत, कांटेकुटे आहेत. साप-वाघ आहेत, तिथं माझा देव आहे.”
पुढं तिसरा सोमवार आला. पूजेचं सामान घेतलं. देवाला जाऊं लागली. घरचीं माणसं मागं चाललीं. “नावडते, तुझा देव दाखव,” म्हणून म्हणूं लागलीं. नावडतीला रोजचा सराव होता. तिला कांहीं वाटलं नाहीं. ह्यांना कांटेकुटे पुष्कळ लागले. नावडतीची दया आली. आजपर्यंत रानांत कशी येत असेल कोण जाणे. नावडतीला चिंता पडली. देवाची प्रार्थना केली. देवाला तिची करुणा आली. नागकन्या, देवकन्या ह्यांसहवर्तमान देऊळ सुवर्णाचं झालं. रत्नजडिताचे खांब झाले, हांड्या गलासं लागलीं. स्वयंभू महादेवाची पिंडी झाली. सगळ्यांनीं देवाचं दर्शन घेतलं. नावडाती पूजा करूं लागली. गंधफूल वाहूम लागली. नंतर मूग घेऊन “शिवा शिवा महादेवा, माझी शिवामूठ ईश्वरा देवा. सासूसासर्‍या, दिराभावा, नणंदाजावा, भ्रतारा, नावडती आहें ती आवडती कर रे देवा.” असं म्हणून शिवाला वाहिलें. राजाला मोठा आनंद झाला. नावडतीवर प्रेम वाढलं. दागिने ल्यायला दिले. खुंटीवर पागोटं ठेवून तळं पहायला गेला. नावडतीची पूजा झाली. पूजा झाल्यावर सगळीं माणसं बाहेर आलीं. इकडे देऊळ अदृश्य झालं. राजा परत आला. माझं पागोटं देवळीं राहिलं देवळाकडे आणायला गेला. तों तिथं एक लहान देऊळ आहे, तिथं एक पिंडी आहे. वर आपण केलेली पूजा आहे, जवळ खुंटीवर पागोटं आहे. तेव्हां त्यांने सुनेला विचारलं, ” हें असं कसं झालं?” “माझा गरिबाचा हाच देव. मीं देवाची प्रार्थना केली, त्यानं तुम्हांला दर्शन दिलं.” सुनेमुळं देव भेटला म्हणून तिला पालखींत घालून घरीं आणलं. नावडती होती ती आवडती झाली.

जसा तिला शंकर प्रसन्न झाला, तसा तुम्हां आम्हां होवो. ही साठां उत्तरांची कहाणी. पांचां उत्तरी सुफळ संपूर्ण.

“ स्वयंपाक – पूजा ते प्रसाद पर्यंतचा अध्यात्मिक प्रवास”

भारतीय परंपरेत कोणताही धार्मिक सोहळा म्हणजे केवळ पूजा-अर्चा नव्हे, तर त्याचा मुख्य गाभा असतो – “प्रसादरूप स्वयंपाक”.
देवाला अर्पण होणाऱ्या नैवेद्याच्या आधारेच त्या सोहळ्याचे आध्यात्मिक यश ठरतं.
त्यामुळे, सोहळ्यातील स्वयंपाक म्हणजे एक भक्तिभावपूर्ण यज्ञ आहे – जिथे आहुती म्हणजे अन्न, भावना म्हणजे मंत्र, आणि आस्थेचा धागा म्हणजे संस्कार.

🔷 १. सोहळ्यातील स्वयंपाकाचा आध्यात्मिक हेतू

“न वै यज्ञः पूर्णो भवति नैवेद्यं विना।”
(यज्ञ हा नैवेद्याशिवाय पूर्ण होत नाही.)

✨ स्वयंपाक हे:
• देवतेसाठी नैवेद्य
• उपस्थित भक्तांसाठी प्रसाद
• कुटुंबासाठी पुण्यसंचय
• स्त्रीसाठी साधना
• समाजासाठी संस्कार

🔷 २. सोहळ्यातील स्वयंपाक करण्याची आचारसंहिता

✅ १. स्वच्छता – शारीरिक व मानसिक
• अंघोळ करूनच स्वयंपाकाला सुरुवात करावी.
• मानसिक राग, वादविवाद, चिंता टाळून शांत चित्ताने काम करा.

✅ २. पूजा समजून संकल्प करा

“हे अन्न हे केवळ जेवण नाही; हे देवतेस अर्पण करून, भक्तांना प्रसाद म्हणून देण्यात येणार आहे. माझे हात, माझा भाव आणि माझी श्रद्धा यातून हे अन्न प्रसाद बनो.”

✅ ३. मंत्रजपासोबत प्रक्रिया:
१. धान्य निवडताना
अन्न निवडतानाच ‘ॐ अन्नं ब्रह्म’ ही भावना ठेवा. अन्न म्हणजे केवळ पोटभरायचा साधन नसून ते ब्रह्मस्वरूप आहे, याची जाणीव ठेवा. शुद्ध आणि सात्त्विक अन्नच वापरा.

२. भाज्या चिरताना
भाज्या चिरताना हातात धारदार हत्यार असले तरी मनात ‘ॐ नमः शिवाय’ ही शांत, अहिंसक व संतुलित भावना असावी. चिरताना कुठलाही राग, तणाव वा अशुद्ध विचार मनात नको.

३. गोडधोड करताना
गूळ, तूप यांचे मिश्रण करताना ‘ॐ लक्ष्म्यै नमः’ ही भावना ठेवा. लक्ष्मी म्हणजे केवळ संपत्ती नाही, तर प्रेम, माधुर्य आणि समाधानाचे प्रतीक आहे.

४. पीठ मळताना
पीठ मळताना मनात ‘ॐ वाग्देव्यै नमः’ ही भावना असावी. हे पीठ ज्या लोकांना अर्पण होणार आहे, त्यांना सौम्यता, मधुरता आणि कुटुंबात गोडवा मिळो, ही भावना ठेवा.

५. अन्न शिजवत असताना
कढईत किंवा वाफेवर अन्न शिजवताना ‘ॐ अग्नये नमः’ हा अग्निदेवतेचा जप उपयोगी. अग्नी हे शुद्धीकरणाचे प्रतीक आहे. अन्नात अग्नीच्या माध्यमातून देवतेचा स्पर्श होतो, याची जाणीव ठेवावी.

६. फोडणी घालताना
फोडणी म्हणजे अन्नात अंतिम सौंदर्य आणि स्वाद घालणारी क्रिया. त्यात ‘ॐ सौम्याय नमः’ हा जप करा. फोडणीत उग्रता नको, सौम्यता हवी.

७. नैवेद्य तयार करताना
जेवणाची परिपूर्ण थाळी तयार करताना, ‘ॐ नमो भगवते वासुदेवाय’ हा भाव ठेवा. अर्पण हे केवळ पद्धत नाही, तर प्रीतीने, नम्रतेने, समर्पणाने केलेली साधना आहे.

८. अन्न देवाला अर्पण करताना
‘नैवेद्यं समर्पयामि’ हा संस्कृत मंत्र उच्चारावा. भावना अशी की, हे अन्न माझे नाही, तुझेच आहे, तुलाच अर्पण करतो.

९. प्रसाद वाटताना
‘सर्वे भवन्तु सुखिनः’ ही भावना ठेवा. सगळ्यांना प्रसाद मिळावा, कोणताही भेदभाव नको, ही समत्वाची शिकवण यामध्ये आहे.
४. स्वयंपाक करणाऱ्या व्यक्तीसाठी नियम:
• रोजच्या स्वयंपाकापेक्षा वेगळा भाव!
हा ‘प्रसाद’ आहे, त्यामुळे कृती ‘पवित्र’ असावी.
• मनात जप चालू ठेवा:
“श्रीराम जय राम”, “ॐ नमः शिवाय”, “हरिः ॐ”
• स्वयंपाकात प्रेम घालणं – हेच सर्वांत मोठं गुपित.
भावहीन अन्न प्रसाद होऊ शकत नाही.

⸻

🔷 ५. नैवेद्य अर्पण करण्यापूर्वीचे संकेत:
• अन्न तयार झाल्यावर ते लोळण घालून देवतेपुढे ठेवा.
• नैवेद्याच्या ताटात तूप, पाणी, मीठ, गोड यांचे प्रती असावेत.
• नैवेद्य अर्पण करताना म्हणावं:

“नैवेद्यं गृहाण देव”,
“अन्नपूर्णे सदा पूर्णे…”

🔷 ६. प्रसाद वाढताना:
• “प्रसाद घ्या”, “शुभं भवतु”, “हरिभक्ती परमो धर्मः” असे म्हणत वाढा.
• वाद, गोंधळ, तणाव यापासून वातावरण पवित्र ठेवा.
• शक्य असल्यास अन्न वाढताना गोड कीर्तन, भजन सुरू असावं.

🔷 ७. अन्नाचं ब्रह्मत्व

“अन्नात परब्रह्म नांदतो.”
म्हणून, अन्न बनवणं हे सोहळ्यातील सूक्ष्मतम पूजनकर्म आहे.

स्वयंपाक करणारी स्त्री / व्यक्ती ही त्या दिवशी अन्नपूर्णेची मूर्ती असते.

🔷 निष्कर्ष:

कोणताही सोहळा नैवेद्य आणि प्रसादाशिवाय पूर्ण होत नाही.
प्रसादातून देवतेच्या कृपेचा अंश मिळतो.
त्यासाठी अन्न – हे श्रद्धेने, मंत्राने, आणि प्रेमाने बनवलेलं असायला हवं.

✨ “प्रसाद हे केवळ पोटासाठी नसतं – ते आत्म्यासाठी असतं.”
✨ “सोहळ्याचा अध्यात्मिक साक्षात्कार – अन्नातून घडतो.”

🌾 विशेष प्रार्थना:

“ॐ अन्नपूर्णे सदा पूर्णे, शंकरप्राणवल्लभे।
ज्ञान वैराग्य सिद्ध्यर्थं, भिक्षां देहि च पार्वती॥”