Fara Fast

የደመወዝ ስኬል ማሻሻያ አፈጻጸም መመሪያ ላይ የተካተቱ 19 ዝርዝር የአፈጻጸም መመሪያዎች

የሲቪል ሰርቪስ ኮሚሽን በፌዴራል መንግስት ሠራተኞች አዋጅ ቁጥር 1353/2017 አንቀጽ 156 (2) መሠረት ይህንን መመሪያ አውጥቷል።

በዚህ መሰረት ማሻሻያውን በሚመለከት መንግሥት ያሳለፋቸውን ውሳኔዎች መሠረት በማድረግ የተዘጋጀው 19 ዝርዝር የአፈጻጸም መመሪያዎች ከዚህ ቀጥሎ ቀርቧል፡፡

1) የደመወዝ ማሻሻያ ተጠቃሚ የሚሆኑ የመንግስት ሠራተኞች ባገኙት የደመወዝ ማሻሻያ ምክንያት፡-

ሀ) የመደበኛ የደመወዝ ጭማሪ ኡደታቸው አይለወጥም፡፡

ለ) ለደረጃ እድገት የአንድ ዓመት መቆያ ጊዜ ማሟላት አይጠበቅባቸውም፡፡

2) ከፍ ባለ የሥራ ደረጃ ላይ በተጠባባቂነት የተመደበ ሠራተኛ የደመወዝ ስኬል መሸጋገሪያ ልዩነት የሚታሰብለት በድልድሉ በተመደበበት ደረጃ ላይ ነው፡፡

3) በጥቅምት ወር 2017 ዓ.ም ተሻሽሎ በሥራ ላይ በዋለው ወይም አግባብ ባለው አካል በተፈቀደ የደመወዝ ስኬል ጣሪያ ላይ የደረሰና በአዲሱ የደመወዝ ስኬል ጣሪያው የሚነሳለት ሠራተኛ በተመደበበት የሥራ ደረጃ የአዲሱን የደመወዝ ስኬል ጣሪያ ሳያልፍ ማሻሻያውን እንዲያገኝ ይደረጋል፡፡

4) ኮሚሽኑ በአንድ ተቋም ከተፈጸሙ የሠራተኞች ድልድል ወይም የደረጃ እድገት መካከል በተለያዩ ሕግን ባልተከተሉ አሠራሮች ምክንያት ያልተቀበለው ካለ የደመወዝ ስኬል መሸጋገሪያ ጭማሪው የሚሰጠው በድልድል አፈጻጸም መመሪያው መሠረት ሠራተኛው በሚያሟላበት ደረጃ ከተደለደለ በኋላ ነው፡፡

5) ከፍ ካለ የሥራ ደረጃ ላይ በሚታሰብ ደመወዝ ተቀጥሮ ወይም ተመድቦ እየተቀነሰ የሚከፈለው ሠራተኛ የደመወዝ ስኬል መሸጋገሪያ ተጠቃሚ የሚሆነው በሚያሟላበት ደረጃ ላይ ተመሥርቶ ይሆናል፡፡

6) በሙከራ ቅጥር ላይ የሚገኝ ሠራተኛ የዚህ የደመወዝ ስኬል መሸጋገሪያ ተጠቃሚ ይሆናል፡፡

7) በዲሲፕሊን ጉድለት ምክንያት ከደረጃው ዝቅ ያለና ደመወዙ የተቀነሰበት ሠራተኛ ማሻሻያው የሚሰጠው በተቀነሰው ደረጃና ደመወዝ ላይ ታስቦ ነው፡፡ ሆኖም በተወሰነ የጊዜ ገደብ ከደረጃና ደመወዝ ዝቅ የተደረገ ሠራተኛ የጊዜ ገደቡ ደርሶ ወደ ቀድሞ ደረጃው ሲመለስ ከተመለሰበት ጊዜ ጀምሮ በአዲሱ የደመወዝ ስኬል ተገቢው ደመወዝ ይሰጠዋል፡፡ ያለደመወዝ ልዩ ፈቃድ ተሰጥቶት በፕሮጀክት አፈፃፀም መመሪያ መሠረት ወደ ፕሮጀክት የተዛወረ ወይም በፕሮጀክት የተቀጠረ ሠራተኛ ወደ መደበኛ ሥራው ሲመለስ ወደ ፕሮጀክት ከመዛወሩ በፊት በነበረበት የሥራ መደብ /ደረጃ/ የተወሰነው አዲሱ ደመወዝ ተጠቃሚ ይሆናል።

8) ያለደመወዝ ልዩ ፈቃድ ተሰጥቶት በፕሮጀክት አፈጻጻም መመሪያ መሠረት ወደ ፕሮጀክት የተዛወረ ወይም በፕሮጀክት የተቀጠረ ሠራተኛ ወደ መደበኛ ሥራው ሲመለስ ወደ ፐሮጀክት ከመዛወሩ በፊት በነበረበት የሥራ መደብ (ደረጃ) የተወሰነውን አዲስ ደመወዝ ተጠቃሚ ይሆናል።

9) ይህ የደመወዝ ስኬል ማሻሻያ ጊዜያዊ ወይም የኮንትራት ወይም የፕሮጀክት ሠራተኞችን ይመለከታል፡፡ በኮሚሽኑ ተመዝኖ ደረጃ በወጣለት ወይም በቋሚ የሥራ መደብ ላይ መመሪያውን ተከትሎ የተቀጠረ ጊዜያዊ ወይም የኮንትራት ሠራተኛ ወይም በሚመለከተው አካል በተፈቀደ የፕሮጀክት ደመወዝ ወይም ልዩ የደመወዝ ስኬል የተቀጠረ ጊዜያዊ ወይም የኮንትራት ሠራተኛ የደመወዝ ማሻሻያ ተጠቃሚ ይሆናል፡፡

10) በተለያዩ ምክንያቶች ከመደበኛ ሥራው ተለይቶ የቆየ ሠራተኛ ወደ ሥራው እንዲመለስ ሲደረግ ተመዝኖ ደረጃ በወጣለት የሥራ መደብ ላይ እንዲመደብ ከተደረገ በኋላ ደመወዙ ወደ አዲሱ የደመወዝ ስኬል እንዲሸጋገር ይደረጋል፡፡

11) በሥራው ልዩ ባህርይ ምክንያት እያስተማረ የህክምና አገልግሎት የሚያበረክት የጤና ባለሙያ የማስተማር ሥራው እንደተጠበቀ ሆኖ በአካዳሚክ ወይም በጤና ሙያ /ከፍ ባለው/ ደረጃ ላይ ብቻ ማሻሻያው ይከፈለዋል፡፡

12) በአደረጃጀት ለውጥ ምክንያት በትርፍነት ተይዘው በመንግሥት ሠራተኞች የድልድል አፈጻጸም መመሪያ ቁጥር 859/2014 መሠረት ወደ ሌላ መሥሪያ ቤት እስኪመደቡ ደመወዝ እየተከፈላቸው ያሉ ደመወዛቸው ወደ አዲሱ የደመወዝ ስኬል እንዲሸጋገር ይደረጋል፡፡

13) አግባብ ባለው አካል ባልተፈቀደ ልዩ የደመወዝ ስኬል እና በሲቪል ሰርቪስ ኮሚሽን ተመዝኖ ደረጃ ባልወጣለት የሥራ መደብ ላይ የደመወዝ ማሻሻያ መፈጸም በጥብቅ የተከለከለ ነው፡፡

14) በማንኛውም ህጋዊ ምክንያት ከነበረበት የሥራ ደረጃና ደመወዝ ዝቅ ተደረገ ሠራተኛ የደመወዝ ማሻሻያው ዝቅ ባለው የሥራ ደረጃ ይሠራለታል፡፡

15) ከመስከረም 2018 ዓ.ም ጀምሮ በነባሩ የደመወዝ ስኬል የሠራተኛ ስምሪት መፈጸም አይቻልም፡፡

16) ልዩ የደመወዝ ስኬል የተፈቀደላቸው ተቋማት ከብር 42,000 በታች ላሉ የመነሻ፣ የእርከን ወይም የጣሪያ ደመወዞች የደመወዝ ማሻሻያ የተደረገ ሲሆን፣ ብር 42,000 እና በላይ የነበሩ ደመወዞች በደመወዝ ስኬሉ ላይ እንደነበሩ የሚቀጥሉ ይሆናል፡፡

17) የመንግስት ተሿሚዎች ደመወዝ ሐምሌ 30/2016 ዓ.ም በቁጥር መ30-899/4 በጠቅላይ ሚንስቴር ፅ/ቤት በተገለፀዉ መሰረት ለተሾሙበት የሹመት ደረጃ ወይም ለተሾሙበት የመንግስት መስሪያቤት የተፈቀደዉን ብቻ የሚከፈል ይሆናል፡፡ ከዚህ ዉጭ ተፈፃሚ ያደረገ አካል ተጠያቂ ይደረጋል፡፡

18) የዳኞችና የዐቃቢ ህግ ድጋፍ ሰጭ ሰራተኞች የክፍያ ሁኔታ በመንግስት ሰራተኞች የክፍያ ስኬል መሰረት መሆኑ የሚታወቅ ሲሆን በክልልም ሆነ በፌደራል አፈፃፀሙ በዚሁ መሰረት ይሆናል፡፡

19) አንድ ሰራተኛ የሚከፈለዉ ደመወዝ በሁለት የእርከን ደመወዞች መካከል ካረፈ ደመወዙ አቅራቢያዉ ወዳለዉ ከፍያለ እርከን ወይም የጣሪያ ደመወዝ ላይ እንዲያርፍ ይደረጋል፡፡

# የአትክልትና ፍራፍሬ ማምረት የቢዝነስ እቅድ (Business Plan) ቅርጸት

ይህ የአትክልትና ፍራፍሬ ማምረት የቢዝነስ እቅድ ቅርጸት ሲሆን፣ የእርስዎን ልዩ ሁኔታ፣ የታለመ ገበያ እና የፋይናንስ ግምቶች ለማካተት ማስተካከል ይኖርብዎታል።

---

# # # 1. አስፈጻሚ ማጠቃለያ (Executive Summary)

* የንግድዎ አጭር መግለጫ (ለምሳሌ: *[የድርጅትዎ ስም]* በኢትዮጵያ [ከተማ/ክልል] ውስጥ ትኩስ አትክልትና ፍራፍሬ በማምረት እና በማከፋፈል ላይ ያተኩራል። ዋና አላማችን ከፍተኛ ጥራት ያላቸውን ምርቶች ለአካባቢው ገበያ ማቅረብ ነው።)
* የንግድዎ ዓላማ እና እሴቶች።
* ለምን ይህ ንግድ ስኬታማ ይሆናል የሚል አጭር ማብራሪያ።

# # # 2. የኩባንያው መግለጫ (Company Description)

* **የኩባንያ ስም:** [የድርጅትዎ ስም]
* **ህጋዊ መዋቅር:** (ለምሳሌ: የግል ንግድ፣ ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማህበር /PLC/)
* **ራዕይ (Vision):** በ[ከተማ/ክልል] ውስጥ ጥራት ያለው የአትክልትና ፍራፍሬ ምርትና አቅርቦት ግንባር ቀደም መሆን።
* **ተልዕኮ (Mission):** ዘላቂ የግብርና ዘዴዎችን በመጠቀም ትኩስ እና ጤናማ አትክልትና ፍራፍሬ በማምረት ለደንበኞቻችን ጥራት ያለው ምርት ማቅረብ።
* **ዋና እሴቶች:** (ለምሳሌ: ጥራት፣ ታማኝነት፣ አካባቢያዊ ዘላቂነት፣ የደንበኛ እርካታ)

# # # 3. የምርትና አገልግሎት ዝርዝር (Products & Services)

* የሚያመርቷቸው ወይም የሚያቀርቧቸው የአትክልትና ፍራፍሬ አይነቶች ዝርዝር።
* **አትክልቶች:** [ለምሳሌ: ቲማቲም፣ ድንች፣ ቀይ ሽንኩርት፣ ጎመን፣ ካሮት፣ ቃሪያ...]
* **ፍራፍሬዎች:** [ለምሳሌ: ማንጎ፣ ብርቱካን፣ ሙዝ፣ አቮካዶ...]
* የምርቶችዎ ልዩ ባህሪያት (ለምሳሌ: ኦርጋኒክ፣ ፀረ-ተባይ የሌለበት፣ ልዩ ዝርያዎች)።
* ሊያቀርቧቸው የሚችሏቸው ተጨማሪ አገልግሎቶች (ለምሳሌ: ምርቶችን ማቀነባበር፣ በቀጥታ ለደንበኛ ማድረስ፣ ለሆቴሎች/ሱፐርማርኬቶች ማቅረብ)።

# # # 4. የገበያ ትንተና (Market Analysis)

* **የታለመ ገበያ:** ምርቶችዎን ለማን እንደሚያቀርቡ (ለምሳሌ: የአካባቢው ገበያ፣ ሆቴሎች፣ ሬስቶራንቶች፣ ሱፐርማርኬቶች፣ ወደ ውጭ የሚላኩ)።
* **የገበያ መጠን:** በ [ከተማ/ክልል] ውስጥ የአትክልትና ፍራፍሬ ፍላጎት እና አቅርቦት ግምት።
* **የገበያ አዝማሚያዎች:** (ለምሳሌ: ለጤናማ ምግቦች ፍላጎት መጨመር፣ ኦርጋኒክ ምርቶች ተፈላጊነት)።
* **ተወዳዳሪዎች:** ዋና ተወዳዳሪዎችዎ እነማን እንደሆኑ እና የእነሱ ጥንካሬና ድክመቶች።
* **የእርስዎ ተወዳዳሪ ጥቅም (Competitive Advantage):** ምርቶችዎ ወይም አገልግሎቶችዎ ከሌሎች የተለዩ የሚያደርጋቸው ምንድን ነው? (ለምሳሌ: የተሻለ ጥራት፣ ዝቅተኛ ዋጋ፣ ፈጣን አቅርቦት፣ ልዩ ምርት)።

# # # 5. ግብይት እና ሽያጭ ስትራቴጂ (Marketing & Sales Strategy)

* **የዋጋ አወጣጥ ስትራቴጂ:** የምርቶችዎ ዋጋ እንዴት እንደሚወሰን (ለምሳሌ: በገበያ ዋጋ ላይ የተመሰረተ፣ በምርት ወጪ ላይ የተመሰረተ)።
* **የማስተዋወቂያ ስትራቴጂ:** ምርቶችዎን እንዴት እንደሚያስተዋውቁ (ለምሳሌ: በአፍ ቃል፣ በማህበራዊ ሚዲያ፣ በራሪ ወረቀቶች፣ የአካባቢው ገበያዎች፣ ከሆቴሎች/ሬስቶራንቶች ጋር ስምምነት)።
* **የሽያጭ ስርጭት:** ምርቶችዎን ለገበያ እንዴት እንደሚያቀርቡ (ለምሳሌ: በቀጥታ ከእርሻ፣ በጅምላ አከፋፋዮች፣ በራሱ መደብር፣ የቤት ለቤት አቅርቦት)።
* **የደንበኞች አገልግሎት:** ደንበኞችን እንዴት እንደሚይዙ እና እርካታቸውን እንደሚያረጋግጡ።

# # # 6. የስራ ማስኬጃ እቅድ (Operations Plan)

* **የእርሻ ቦታ:** የመሬቱ ስፋት፣ የባለቤትነት ሁኔታ (የራስ/ኪራይ)፣ የመሬቱ ለምነት።
* **የምርት ሂደት:**
* ዘር/ችግኝ ምርጫ እና አቅርቦት።
* የመሬት ዝግጅት (ማረስ፣ ማዳበሪያ)።
* የዘር/ችግኝ መትከል።
* የውሃ አቅርቦት (መስኖ ዘዴዎች)።
* የአረም እና የተባይ መከላከል ዘዴዎች።
* መከር።
* ከመከር በኋላ የሚደረጉ ሂደቶች (ማጽዳት፣ መደርደር፣ ማሸግ)።
* **መሳሪያዎችና ማሽነሪዎች:** የሚያስፈልጉት የእርሻ መሳሪያዎች፣ የትራንስፖርት ተሽከርካሪዎች፣ የማከማቻ ተቋማት (ለምሳሌ: ቀዝቃዛ ክፍል)።
* **የሰራተኞች ፍላጎት:** የሚያስፈልጉ የሰራተኞች ብዛት፣ የክህሎት ደረጃ እና የስራ ድርሻ።
* **የጥራት ቁጥጥር:** የምርትዎን ጥራት ለመጠበቅ የሚጠቀሙባቸው ዘዴዎች።
* **ማከማቻና ስርጭት:** ምርቶችዎን እንዴት እንደሚያከማቹ እና ለደንበኞች እንደሚያቀርቡ።

# # # 7. የአስተዳደር ቡድን (Management Team)

* **ቁልፍ ሰራተኞች:** ማንነትዎ እና የሌሎች ቁልፍ ሰራተኞችዎ ማንነት።
* **ልምድና ብቃት:** የእያንዳንዱ ቁልፍ ሰራተኛ ለዚህ ንግድ ጠቃሚ የሆኑ ልምዶችና ክህሎቶች።
* **የስራ ድርሻ:** እያንዳንዱ ሰው በንግዱ ውስጥ ያለው ዋና ሃላፊነት።
* **የውጭ አማካሪዎች/ባለሙያዎች (አማራጭ):** በግብርና፣ በፋይናንስ ወይም በሌላ መስክ እገዛ የሚያደርጉልዎት ካሉ።

# # # 8. የፋይናንስ እቅድ (Financial Plan)

* **የመነሻ ወጪዎች (Startup Costs):** ንግዱን ለመጀመር የሚያስፈልጉ የመጀመሪያ ወጪዎች (ለምሳሌ: የመሬት ዝግጅት፣ የዘር/ችግኝ ግዢ፣ የመሳሪያ ግዢ፣ የግንባታ ወጪ፣ ፍቃዶች)።
* ጠቅላላ የመነሻ ወጪዎች: [አጠቃላይ መጠን] ብር
* **የገቢ ግምቶች (Revenue Projections):** ለቀጣዮቹ 1-3 ዓመታት የሚጠበቁ ወርሃዊ/ዓመታዊ ገቢዎች።
* **የወጪ ግምቶች (Expense Projections):** ለቀጣዮቹ 1-3 ዓመታት የሚጠበቁ ወርሃዊ/ዓመታዊ ወጪዎች (ለምሳሌ: የሰራተኛ ደሞዝ፣ የግብርና ግብአቶች፣ የትራንስፖርት፣ የጥገና፣ የግብይት)።
* **ትርፍና ኪሳራ መግለጫ (Profit & Loss Statement):** ለፕሮጀክትዎ የተጠበቀው ትርፍ ወይም ኪሳራ።
* **የገንዘብ ፍሰት ትንተና (Cash Flow Analysis):** የገንዘብ ገቢ እና ወጪ በየጊዜው እንዴት እንደሚፈስ የሚያሳይ።
* **የመመለሻ ነጥብ ትንተና (Break-Even Analysis):** ወጪዎችን ለመሸፈን ምን ያህል ምርት ማምረት ወይም መሸጥ እንዳለቦት።
* **የገንዘብ ምንጭ ጥያቄ (Funding Request - አስፈላጊ ከሆነ):**
* ምን ያህል ገንዘብ እንደሚፈልጉ።
* ገንዘቡን ለምን እንደሚጠቀሙበት።
* ተመላሽ የክፍያ እቅድ (ለብድር ከሆነ) ወይም ባለሀብቶችን ከሳቡ ምን ያህል ድርሻ እንደሚሰጡ።

# # # 9. የአደጋ ግምገማ እና ቅነሳ (Risk Assessment & Mitigation)

* **ዋና ዋና አደጋዎች:**
* **የአየር ንብረት አደጋዎች:** (ለምሳሌ: ድርቅ፣ ከልክ ያለፈ ዝናብ)
* **የበሽታ እና ተባይ አደጋዎች:**
* **የገበያ አደጋዎች:** (ለምሳሌ: የዋጋ መዋዠቅ፣ የፍላጎት መቀነስ)
* **የኦፕሬሽን አደጋዎች:** (ለምሳሌ: የመሳሪያ ብልሽት፣ የሰው ሃይል እጥረት)
* **የአደጋ ቅነሳ ስልቶች:** ለእያንዳንዱ አደጋ ምን አይነት መከላከያ እርምጃዎች እንደሚወስዱ።

# # # 10. መደምደሚያ እና የቀጣይ እርምጃዎች (Conclusion & Call to Action)

* የቢዝነስ እቅድዎ ዋና ዋና ነጥቦችን ማጠቃለል እና ለምን ስኬታማ እንደሚሆን አፅንዖት መስጠት።
* ምን አይነት ድጋፍ እንደሚፈልጉ (ለምሳሌ: የገንዘብ ድጋፍ፣ ሽርክና፣ የመሬት ሊዝ)።
* ተጨማሪ ውይይት ለማድረግ ዝግጁ መሆንዎን መግለፅ።

---

# # # ተጨማሪ ክፍሎች (Appendix - አማራጭ)

* ቁልፍ የአስተዳደር ቡድን አባላት የህይወት ታሪክ (CV)።
* ከእርሻ ባለቤቶች ወይም ከደንበኞች የተገኙ ደብዳቤዎች።
* ዝርዝር የፋይናንስ ስሌቶች።
* የገበያ ጥናት ሪፖርቶች።

---

ይህንን ቅርጸት በመጠቀም፣ የራስዎን የአትክልትና ፍራፍሬ ማምረት ንግድ እቅድ በዝርዝር ማዘጋጀት ይችላሉ። መልካም ዕድል!

---

# # የመስኖ ሥራ ማስፋፊያ የቢዝነስ እቅድ ቅርጸት

---

ይህ የመስኖ ሥራ ማስፋፊያ የቢዝነስ እቅድ ቅርጸት ሲሆን፣ በእርሻዎ ዓይነት፣ በቦታዎ፣ በአካባቢዎ የውሃ ምንጭ እና በፋይናንስ ግምቶችዎ መሠረት ማስተካከል ይኖርብዎታል።

# # # 1. አስፈጻሚ ማጠቃለያ (Executive Summary)

* **የቢዝነስ ሀሳቡ አጭር መግለጫ:** (ለምሳሌ: *[የድርጅትዎ ስም]* በ[ከተማ/ክልል]፣ ኢትዮጵያ ውስጥ የዘመናዊ የመስኖ ስራ ማስፋፊያ ፕሮጀክት ለመጀመር ታቅዷል። ፕሮጀክቱ በውሃ አጠቃቀም ቅልጥፍና ላይ በማተኮር የምርት መጠንን ከፍ ማድረግ እና የአርሶ አደሮችን ገቢ ማሳደግ ላይ ያነጣጠረ ነው።)
* **ዋና አላማዎች:** የመስኖ ዘዴዎችን በመጠቀም የግብርና ምርታማነትን ማሳደግ፣ የውሃ ሀብትን በብቃት መጠቀም፣ እና የአካባቢውን የምግብ ዋስትና ማረጋገጥ።
* **የፕሮጀክቱ ስኬት ቁልፍ ነጥቦች:** የዘመናዊ ቴክኖሎጂ አጠቃቀም፣ የተሻለ የውሃ አጠቃቀም፣ ከአርሶ አደሮች ጋር ጠንካራ ትብብር።

# # # 2. የኩባንያው/ፕሮጀክቱ መግለጫ (Company/Project Description)

* **የድርጅት/ፕሮጀክት ስም:** [የድርጅትዎ/ፕሮጀክትዎ ስም]
* **ህጋዊ መዋቅር:** (ለምሳሌ: የግል ንግድ፣ ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማህበር /PLC/፣ የኅብረት ስራ ማህበር)
* **ራዕይ (Vision):** በኢትዮጵያ ግብርና ዘርፍ የውሃ አጠቃቀም ቅልጥፍና እና ምርታማነት ቀዳሚ መሆን።
* **ተልዕኮ (Mission):** ዘመናዊ የመስኖ ቴክኖሎጂዎችን በመተግበር የአርሶ አደሮችን የምርት መጠንና ገቢ ማሳደግ፣ የውሃ ሀብትን በተገቢው መንገድ መጠቀም እና ለምግብ ዋስትና አስተዋፅኦ ማድረግ።
* **ዋና እሴቶች:** (ለምሳሌ: ዘላቂነት፣ ቅልጥፍና፣ ፈጠራ፣ የአርሶ አደር ተጠቃሚነት፣ ታማኝነት)

# # # 3. የምርት/አገልግሎት ዝርዝር (Products/Services)

የመስኖ ስራ ፕሮጀክትዎ የሚያቀርባቸው ዋና ዋና ነገሮች:

* **የመስኖ ስርዓት መዘርጋት:**
* **የመስኖ አይነት:** (ለምሳሌ: **ጠብታ መስኖ (Drip Irrigation)**፣ **ስፕሪንክለር መስኖ (Sprinkler Irrigation)**፣ **የገፀ ምድር መስኖ (Surface/Furrow Irrigation)**፣ **የከርሰ ምድር መስኖ**) - *የትኛውን እንደሚጠቀሙ በግልጽ ያመልክቱ እና ለምን እንደመረጡ ያብራሩ።*
* **የውሃ ምንጭ:** (ለምሳሌ: ወንዝ፣ ኩሬ፣ ጉድጓድ ውሃ፣ የመጠባበቂያ ግድብ)
* **ሊለማ የሚችለው መሬት ስፋት:** [በሄክታር/በካሬ ሜትር]
* **የሚያለሟቸው ሰብሎች:** (ለምሳሌ: አትክልት - ቲማቲም፣ ቀይ ሽንኩርት፣ ቃሪያ፤ ፍራፍሬ - ሙዝ፣ ማንጎ፤ እህል - ስንዴ፣ በቆሎ፤ ጥራጥሬ - ሽንብራ፣ ምስር) - *ለእያንዳንዱ ሰብል የመስኖ ስራው ለምን ጠቃሚ እንደሆነ ያመልክቱ።*
* **ተጨማሪ አገልግሎቶች (አማራጭ):**
* የመስኖ መሳሪያዎች አቅርቦትና ተከላ።
* ለገበሬዎች የመስኖ አጠቃቀም ስልጠና።
* የውሃ አስተዳደር ምክክር።
* የሰብል ምርጫ እና የእርሻ ዘዴዎች ምክር።

# # # 4. የገበያ ትንተና (Market Analysis)

* **የታለመ ገበያ:** ምርቶችዎን/አገልግሎቶችዎን የሚያቀርቡላቸው አካላት።
* **አርሶ አደሮች:** (በየትኛው አካባቢ ያሉ፣ የሰብል አይነት፣ የመሬት ስፋት)
* **የግብርና ኢንቨስተሮች:**
* **የመንግስት አካላት/የልማት ድርጅቶች:**
* **የገበያ ፍላጎት:** በክልሉ/በሀገር ውስጥ ለመስኖ ምርቶች ያለው ፍላጎት (ለምሳሌ: ለምግብ ማምረቻ ኢንዱስትሪ፣ ለኤክስፖርት)።
* **የገበያ መጠን:** ለመስኖ ልማት ያለው አቅም እና በክልሉ ውስጥ ያለ የመስኖ ሽፋን።
* **የገበያ አዝማሚያዎች:** (ለምሳሌ: የምግብ ዋስትና አስፈላጊነት፣ የዘመናዊ ግብርና ፍላጎት መጨመር፣ የአየር ንብረት ለውጥ ተፅእኖ ለመቀነስ የመስኖ አስፈላጊነት)።
* **ተወዳዳሪዎች:** በክልሉ ውስጥ ያሉ ሌሎች የመስኖ ፕሮጀክቶች ወይም የመስኖ መሳሪያ አቅራቢዎች። የእነሱን ጥንካሬና ድክመቶች ይዘርዝሩ።
* **የእርስዎ ተወዳዳሪ ጥቅም (Competitive Advantage):** የእርስዎን የመስኖ ፕሮጀክት ከሌሎች የተለየ የሚያደርገው ምንድን ነው? (ለምሳሌ: **የዘመናዊ ቴክኖሎጂ አጠቃቀም**፣ **የውሃ ቆጣቢነት**፣ **የተሻለ የምርት ጥራት**፣ **ተመጣጣኝ ዋጋ**፣ **የአርሶ አደሮች ተሳትፎ**)።

# # # 5. ግብይት እና ሽያጭ ስትራቴጂ (Marketing & Sales Strategy)

* **የዋጋ አወጣጥ ስትራቴጂ:** የመስኖ አገልግሎትዎን ወይም የምርቶችዎን ዋጋ እንዴት እንደሚወስኑ (ለምሳሌ: በሄክታር፣ በምርት አይነት)።
* **የማስተዋወቂያ ስትራቴጂ:** ፕሮጀክትዎን/ምርቶችዎን እንዴት እንደሚያስተዋውቁ።
* **ከአርሶ አደሮች ጋር ቀጥተኛ ግንኙነት**።
* **በአካባቢው የግብርና ኤግዚቢሽኖች ላይ መሳተፍ**።
* **በግብርና ቢሮዎች በኩል ማስተዋወቅ**።
* **የማሳያ እርሻ ማቋቋም**።
* **በማህበራዊ ሚዲያ ወይም በአካባቢው ሬዲዮ/ጋዜጣ ማስተዋወቅ**።
* **የሽያጭ ስርጭት:** ምርቶችዎ/አገልግሎቶችዎ እንዴት ለደንበኞች እንደሚደርሱ።
* **የደንበኞች አገልግሎት:** የግብርና ባለሙያዎች ለገበሬዎች ድጋፍ መስጠት፣ ችግሮችን መፍታት።

# # # 6. የስራ ማስኬጃ እቅድ (Operations Plan)

* **የቦታ ምርጫ:** የመስኖ ፕሮጀክቱ የሚካሄድበት ቦታ (የመሬቱ ባለቤትነት፣ ለውሃ ምንጭ ቅርበት፣ የመሬቱ ተስማሚነት)።
* **የውሃ ምንጭ ልማት:** (ለምሳሌ: የጉድጓድ ቁፋሮ፣ የፓምፕ ተከላ፣ የውሃ ማጠራቀሚያ ገንዳ ግንባታ)።
* **የመስኖ ስርዓት ተከላ:** የቧንቧ ዝርጋታ፣ የስፕሪንክለሮች/የጠብታ መስኖ ስርዓት ተከላ።
* **የሰብል ምርት እቅድ:**
* የሚለሙ ሰብሎች እና የእርሻ መርሃ ግብር።
* የግብርና ግብዓቶች አቅርቦት (ዘር፣ ማዳበሪያ፣ ፀረ-ተባይ)።
* የሰብል ማልማትና ጥበቃ ዘዴዎች።
* **መሳሪያዎችና ማሽነሪዎች:** የሚያስፈልጉት የመስኖ ፓምፖች፣ ጄኔሬተሮች፣ ቧንቧዎች፣ የእርሻ መሳሪያዎች።
* **የሰራተኞች ፍላጎት:** የሚያስፈልጉ የሰራተኞች ብዛት፣ የክህሎት ደረጃ (ለምሳሌ: የግብርና ባለሙያዎች፣ የቴክኒክ ባለሙያዎች፣ ገበሬዎች) እና የስራ ድርሻ።
* **የጥራት ቁጥጥር:** የምርት ጥራትን እና የመስኖ ስርዓቱን አፈፃፀም ለመጠበቅ የሚጠቀሙባቸው ዘዴዎች።
* **የጥገናና ጥበቃ እቅድ:** የመስኖ ስርዓቱን ዕድሜ ለማራዘም የሚደረጉ መደበኛ ጥገናዎች።

# # # 7. የአስተዳደር ቡድን (Management Team)

* **ቁልፍ ሰራተኞች:** ማንነትዎ እና የሌሎች ቁልፍ ሰራተኞችዎ ማንነት።
* **ልምድና ብቃት:** የእያንዳንዱ ቁልፍ ሰራተኛ ለዚህ የመስኖ ፕሮጀክት ጠቃሚ የሆኑ ልምዶችና ክህሎቶች (ለምሳሌ: **በግብርና ልማት**፣ **በውሃ ምህንድስና**፣ **በፕሮጀክት አስተዳደር**፣ **በገንዘብ አስተዳደር**)።
* **የስራ ድርሻ:** እያንዳንዱ ሰው በፕሮጀክቱ ውስጥ ያለው ዋና ሃላፊነት።
* **የውጭ አማካሪዎች/ባለሙያዎች (አማራጭ):** በግብርና፣ በመስኖ፣ በፋይናንስ ወይም በሌላ መስክ እገዛ የሚያደርጉልዎት ካሉ።

# # # 8. የፋይናንስ እቅድ (Financial Plan)

* **የመነሻ ወጪዎች (Startup Costs):** ፕሮጀክቱን ለመጀመር የሚያስፈልጉ የመጀመሪያ ወጪዎች።
* የመሬት ዝግጅት እና የመሬት ግዢ/ኪራይ።
* የመስኖ ስርዓት ግዢና ተከላ (ፓምፖች፣ ቧንቧዎች፣ ስፕሪንክለሮች/ጠብታ መስኖ አካላት)።
* የውሃ ምንጭ ልማት (ጉድጓድ ቁፋሮ፣ የኩሬ ግንባታ)።
* የእርሻ መሳሪያዎች ግዢ።
* የመጀመሪያ ሰብል ዘር/ችግኝ እና ግብዓቶች (ማዳበሪያ፣ ፀረ-ተባይ)።
* የፍቃድና የህጋዊነት ወጪዎች።
* የስራ ማስኬጃ ካፒታል (ለመጀመሪያ ወራት ወጪዎች)።
* **ጠቅላላ የመነሻ ወጪዎች:** [አጠቃላይ መጠን] ብር
* **የገቢ ግምቶች (Revenue Projections):**
* ከሚለሙ ሰብሎች ሽያጭ የሚጠበቀው ገቢ።
* የመስኖ አገልግሎት ከሰጡ የሚጠበቀው ገቢ።
* ለቀጣዮቹ 1-5 ዓመታት የሚጠበቁ ወርሃዊ/ዓመታዊ ገቢዎች።
* **የወጪ ግምቶች (Expense Projections):**
* የሰራተኞች ደሞዝ።
* የግብርና ግብዓቶች ወጪ (ዘር፣ ማዳበሪያ፣ ፀረ-ተባይ)።
* የውሃ/ኤሌክትሪክ/ነዳጅ ወጪ ለመስኖ ፓምፖች።
* የመሳሪያዎች ጥገናና ጥበቃ።
* የትራንስፖርት ወጪ።
* የግብይት ወጪዎች።
* ሌሎች አስተዳደራዊ ወጪዎች።
* ለቀጣዮቹ 1-5 ዓመታት የሚጠበቁ ወርሃዊ/ዓመታዊ ወጪዎች።
* **ትርፍና ኪሳራ መግለጫ (Profit & Loss Statement):** ለፕሮጀክትዎ የተጠበቀው ትርፍ ወይም ኪሳራ።
* **የገንዘብ ፍሰት ትንተና (Cash Flow Analysis):** የገንዘብ ገቢ እና ወጪ በየጊዜው እንዴት እንደሚፈስ የሚያሳይ።
* **የመመለሻ ነጥብ ትንተና (Break-Even Analysis):** ወጪዎችን ለመሸፈን ምን ያህል ምርት ማምረት ወይም መሸጥ እንዳለቦት።
* **የገንዘብ ምንጭ ጥያቄ (Funding Request - አስፈላጊ ከሆነ):**
* ምን ያህል ገንዘብ እንደሚፈልጉ።
* ገንዘቡን ለምን እንደሚጠቀሙበት።
* ተመላሽ የክፍያ እቅድ (ለብድር ከሆነ) ወይም ባለሀብቶችን ከሳቡ ምን ያህል ድርሻ እንደሚሰጡ።

# # # 9. የአደጋ ግምገማ እና ቅነሳ (Risk Assessment & Mitigation)

* **ዋና ዋና አደጋዎች:**
* **የአየር ንብረት አደጋዎች:** (ለምሳሌ: ድርቅ፣ ከልክ ያለፈ ዝናብ፣ ያልተጠበቀ የአየር ሙቀት)
* **የውሃ ምንጭ አደጋዎች:** (ለምሳሌ: የውሃ መጠን መቀነስ፣ የፓምፕ ብልሽት)
* **የገበያ አደጋዎች:** (ለምሳሌ: የሰብል ዋጋ መውደቅ፣ የፍላጎት መቀነስ)
* **የቴክኒክ አደጋዎች:** (ለምሳሌ: የመስኖ ስርዓት ብልሽት፣ የጥገና ባለሙያ እጥረት)
* **የፋይናንስ አደጋዎች:** (ለምሳሌ: ከታሰበው በላይ ወጪ መጨመር፣ ከታሰበው በታች ገቢ)
* **የአደጋ ቅነሳ ስልቶች:** ለእያንዳንዱ አደጋ ምን አይነት መከላከያ እርምጃዎች እንደሚወስዱ።

# # # 10. መደምደሚያ እና የቀጣይ እርምጃዎች (Conclusion & Call to Action)

* የቢዝነስ እቅድዎ ዋና ዋና ነጥቦችን ማጠቃለል እና ለምን ስኬታማ እንደሚሆን አፅንዖት መስጠት።
* ፕሮጀክትዎ ለሀገራዊ የምግብ ዋስትና እና ለአርሶ አደሮች ህይወት መሻሻል የሚያበረክተው አስተዋፅኦ።
* ምን አይነት ድጋፍ እንደሚፈልጉ (ለምሳሌ: **የገንዘብ ድጋፍ**፣ **ሽርክና**፣ **የመሬት ሊዝ**፣ **የቴክኒክ ድጋፍ**)።
* ተጨማሪ ውይይት ለማድረግ ዝግጁ መሆንዎን መግለፅ።

---

# # # ተጨማሪ ክፍሎች (Appendix - አማራጭ)

* ቁልፍ የአስተዳደር ቡድን አባላት የህይወት ታሪክ (CV)።
* የመሬት ባለቤትነት ወይም የኪራይ ስምምነት ሰነዶች።
* ዝርዝር የፋይናንስ ስሌቶች።
* የገበያ ጥናት ሪፖርቶች።
* የመስኖ ስርዓቱ ንድፍ ወይም ሥዕላዊ መግለጫ።
* የአካባቢ ጥበቃ ግምገማ።

---

ይህንን ቅርጸት በመጠቀም፣ የራስዎን የመስኖ ሥራ ማስፋፊያ የቢዝነስ እቅድ በዝርዝር ማዘጋጀት ይችላሉ። መረጃዎችን በትክክል እና በዝርዝር ማስቀመጥ የቢዝነስ እቅዱን ጠንካራ ያደርገዋል። መልካም ዕድል!

🌎

1- የአለማችን ትልቋ ሀገር ሩስያ ስትሆን 17.09 ሚሊየን km2 የሆነ የቆዳ ስፋት አላት።

2- በአለማችን ላይ በርሀማዋ ሀገር ሊቢያ ስትሆን ከአጠቃላይ የቆዳ ስፋቷ 99% የሚሆነው በረሀማነት የሚፈረጅ ነው:።

3- በአለማችን ላይ ምንም አይነት ወንዝ የሌላት ሀገር ሳውድ አረቢያ ነች።

4- ለሴቶች የመምረጥ መብትን ቀድማ የሰጠች ሀገር ኒውዝላድ ነች።

5- አሜሪካ በአለማችን ላይ ብዙ ክርሰቲያኖች የሚኖሩባት ሀገር ስትሆን ከአጠቃላይ የህዝብ ብዛቷ 245.9 ሚሊየን የሚሆኑት ክርሰቲያኖች ናቸው።

6- ብዙ የሆነ የእስልምና ሐይማኖት ተከታይ ህዝብ ያላት ሀገር ኢንዶኔዢያ ስትሆን ከ209 ሚሊየን በላይ የሚሆነው ህዝቧ ሙስሊሞች ናቸው።

7- በአለማችን ላይ ከፍተኛ የሆነ የሀይቅ ብዛት ያላት ሀገር ካናዳ ስትሆን ወደ 3 ሚሊየን የሚጠጉ ሀይቆች ሲኖራት ይህም በአለማችን ላይ ካሉት የሀይቆች ብዛት 60% ይሸፍናል።

8- በአለማችን ላይ ከፍተኛ የሆነ የግድያ ወንጀል የሚፈፀምባት ሀገር ኤል ሳልቫዶር ስትሆን በአማካኝ ከ100,000 ሰዎች ውስጥ 55.5% የሚሆኑት ግድያ ይፈፀምባቸዋል።

9- በሀገሯ ፓርላማ ውስጥ ከፍተኛ የሆነ የሴቶች ቁጥር ያላት ሀገር ሩዋንዳ ስትሆን በፓርላማዋ ካሉት ጠቅላላ መቀመጫዎ ውስጥ 56.3% (50/80) የሚሆነው የተያዘው በሴቶች ነው።

10- ዴንማርክ በአለማችን ላይ አነስተኛ የሆነ የሙስና ወንጀል የሚፈፀምባት ሀገር ናት።

ያወቁትን ማሳወቅ ብልህነት ነው

,ነው፡፡
አሁን ባለቺው ኢትዮጵያ ‹ይቻላል› እንጂ ‹ይገባል› ተገቢውን ቦታ አላገኘም፡፡
የሚገባውን መሥራት ግን የሕግና የሞራል ጉዳይ ነው፡፡ ኃይልን ለመጠቀም የሚያስችል ትምህርት ለሚማሩ ሰዎች በጥብቅ የሚነገራቸው ነገር ቢኖር የተገቢነት ጉዳይ ነው፡፡ ካራቴ፣ ጂዶ፣ ቦክስ፣ ውትድርና፣ ፖሊስነት የተማሩ ሰዎች ኃይልን ለመጠቀም ቅርብ ናቸው፡፡ በእጃቸው ማጠናፈር፣ በእግራቸው መዘረር፣ በጉልበታቸው ማርገፍ፣ በመሣሪያቸው ማንጠፍ፣ ይችላሉ፡፡ ነገር ግን በባረቀባቸው፣ በፈላባቸውና በነደዳቸው ቁጥር ኃይል እንዳይጠቀሙ የተገቢነትን ጉዳይ እንዲያስቡበት ይመከራሉ፤ ይሠለጥናሉ፡፡ ይቻላል ሳይሆን ይገባል ወይ? ብለው እንዲጠይቁ፡፡
አሁን ባለቺው ኢትዮጵያ ‹ይቻላል› እንጂ ‹ይገባል› ተገቢውን ቦታ አላገኘም፡፡ ሁሉም የሚችለውን ለማድረግ ነው የተነሣው፡፡ ‹ይህንን ማድረግኮ ይቻላል፤ እነ እንትናን መቀስቀስኮ ይቻላል፤ እንዲህ አድርገን ልናሳያቸውኮ እንችላለን፤ እንዲህ ብሎ መከራከርኮ ይቻላል፤ እንዲህ አድርጎ ምላሽ መስጠት ይቻላል፤ እንዲህ ሠርቶ መበሻሸቅ ይቻላል› የሚሉ ነገሮችን ነው የምንሰማው፡፡ ባለ ሥልጣኑም፣ ፖለቲከኛውም፣ አክቲቪስቱም፣ ጸሐፊውም፣ ጋዜጠኛውም ምን ማድረግ እንደሚችል እየነገረን ነው፡፡ ሁሉም የጉልበቱን ልክ እያሳየን ነው፡፡ ‹ይህንን ማድረግ ተገቢ ነው?› ብሎ የሚጠይቅ ግን ብዙም የለም፡፡

ሁላችንም የምንችለውን ብቻ ካደረግን የሚተርፍ አይኖርም፡፡ የሚያኗኑረን ተገቢውን ብቻ ለማድረግ ያለን የአእምሮ መለኪያ ነው፡፡ ኃይልንና ጉልበትን ከማን አለብኝነት የማቀቢያው መንገድ ‹ተገቢነት› ነው፡፡ ይህ ደግሞ ከሕግና ከሞራል አንፃር የሚታይ ነው፡፡ ለጊዜው ዐቅም ወይም ሥልጣን ወይም ዕድል የላቸውም ብለን በምናስባቸው ወገኖች ላይ ‹እንችላለን› በሚል ስሜት ብቻ የምናከናውነው ተግባር ሌላ ‹እችላለሁ ባይ› ይፈጥራል፡፡ የማሸነፊያው ኃይል ሐሳብ መሆኑ ይቀርና ጉልበት ይሆናል፡፡ ጉልበት ማጠራቀም ደግሞ ሐሳብን ከማጠራቀም ይልቅ ቀላል ነው፡፡ ሂደታችንም ያረጀን ጉልበታም በአፍለኛ ጉልበታም የመተካት ሂደት ይሆናል፡፡ የሰው ልጅ ዛሬ ዛሬ ዛፎችን የማይቆርጠው፣ እንስሳትን የማያድነው፣ በካይ ጋዝ ወደ አየር የማይለቀው ዐቅም አንሶት አይደለም፡፡ ይህን ሁሉ ማድረግ ይችላል፡፡ ግን አይገባውም፡፡
ማኅበረሰብን በሰላምና በጤና የሚያኑዋኑረው ‹ተገቢነት› ነው፡፡ ይህን ነገር መናገር፣ መጻፍ፣ ማሠር፣ መግደል፣ መከልከል፣ መውሰድ፣ መስጠት፣ ተገቢ ነው ወይ? የሚያስገኘው ጥቅም ምንድን ነው? ያኗኑራል ወይ? በዜጎች ላይ የሚያስከትለው ተጽዕኖ ምንድን ነው? የሚሉት ጉዳዮች መታየት አለባቸው፡፡ ማድረግ የምችለውን ሁሉ ማድረግ፣ መናገር የምንችለውን ሁሉ መናገር፣ መጻፍ የምንችለውን ሁሉ መጻፍ፣ ማባረር የምንለውን ሁሉ ማባረር፣ ማፍረስ የምንችለውን ሁሉ ማፍረስ፣ መገንባት የምንችለውን ሁሉ መገንባት አለብን? ተገቢ ነው?
የሰው ልጅ አካላት በሦስት መልክ ይገለጣሉ፡፡ በአንድ በኩል ለሕዝብ ሁሉ የሚገለጡ የአካል ክፍሎች አሉ፡፡ በሌላ በኩል ለተወሰኑ ሰዎች ብቻ የሚገለጡ የአካል ክፍሎች አሉ፡፡ ሦስተኛዎቹ ደግሞ ለማንም የማይገለጡ የአካል ክፍሎች ናቸው፡፡ በፎቶ ግራፎቻችን ላይ በብዛት የምናገኛቸው ለሕዝብ ሁሉ የሚገለጡትን የአካል ክፍሎቻችንን ነው፡፡ እነዚህ የአካል ክፍሎች ብዙ ጊዜ ልብስ አይለብሱም፡፡ ቢለብሱም በአደባባይ ልብሳቸው ሊወልቅ የሚችል ነው፡፡ ለቅርብ ሰዎቻችን ብቻ የምናሳያቸው የአካል ክፍሎችም አሉን፡፡ እነዚህ ብዙ ጊዜ በልብስ ተሸፍነው የሚውሉ ናቸው፡፡ እነዚህን ለሰው ሁሉ መግለጥ የጤናም፣ የሞራልም፣ የባሕልም፣ የሥነ ምግባርም ቀውስ ያመጣል፡፡ ሦስተኛዎቹ በቆዳችን ተሸፍነው የሚኖሩ የሰውነት ክፍሎች ናቸው፡፡ እነዚህን ለማየት የውስጥ አካልን የሚያሳዩ መሣሪያዎች ያስፈልጋሉ፡፡ በቀዶ ጥገና ለማየትም የተለየ ሞያና ሥነ ምግባር ይጠይቃሉ፡፡ እነዚህ በቆዳ ተሸፍነው የሚኖሩ የሰውነት ክፍሎቻችንን ከፍተን ብንተዋቸው በሰውዬው ላይ አደጋ ይከሠታል፡፡ መጨረሻውም ሞት ነው፡፡
የሰው ልጅ ጉዳዮችም እንዲሁ ናቸው፡፡ ለሁሉም የሚገለጡ አሉ፡፡ ለተመረጡ ብቻ የሚገለጡ አሉ፡፡ ለማንም የማይገለጡም አሉ፡፡ አሁን በሀገራችን እያየን ያለነው ግን ከዚህ በተለየ ነው፡፡ ሁሉንም በአደባባይ የመዘርገፍ አባዜ ውስጥ ወድቀናል፡፡ ይህንን የምናደርገው ደግሞ ‹ማድረግ እንችላለን› በሚል ጉልበተኛ ስሜት ነው፡፡ ‹ማድረግ ተገቢ ነውን?› በሚል የጠቢብነት መንፈስ አይደለም፡፡ ከሕዝብ ሁሉ ጋር የምናደርጋቸው ነገሮች አሉ፤ ከተመረጡ ወገኖች ጋር መነጋገር፣ መከራከር መወያት ያለብን ነገሮችም አሉ፡፡ አንዳንድ ነገሮች ግን ስሜታችንን ቢገፋፉትም፣ ውስጣችንን በል በል ቢለንም፣ ጉልበታችን ቢሞግተንም፣ እንኳን ይዘን መኖር ያሉብንም ነገሮች አሉ፡፡ ይገለጡ ቢባሉ እንኳን በተገቢው መንገድ ለመያዝ የሚችሉ ሰዎች ያስፈልጉናል፡፡ ተገቢነት ይህን ይጠይቃልና፡፡
እስኪ የሀገራችን ኃያላን - የምትችሉትን ሁሉ ማድረግ ተውና የሚገባችሁን ብቻ አድርጉ፡፡

የዳግማዊ አፄ ቴዎድሮስ የዝመና ራዕይና ፖሊሲ እና የሜጂ ጃፓን አገር አዘማኞች ፖሊሲ
፥፥፥፥፥፥፥፥፥፥፥፥፥፥፥፥፥፥፥፥፥፥፥፥
ታላቁ ንጉሠ ነገሥት ዳግማዊ አፄ ቴዎድሮስ አገራቸውን በሕግና በሥርዓት ለመምራት የነበራቸው ዘመን ተሻጋሪ ራዕይ ለብዙዎች የተመቸ አልነበረም፡፡ ንጉሠ ነገሥቱ በዚህ ረገድ የገጠማቸውን ፈተና ሊወጓቸው ለመጡት እንግሊዞች በጻፉት ደብዳቤ የሚከተለው አንቀጽ አእምሮን የሚሰረስር እና ዛሬም የሚሠራ ነው፦
“ያገሬ ሰው ገብር፣ ሥርዓት ግባ ብዬ ብለው እምቢ ብሎ ተጣላኝ፤ እናንተ ግን በሥርዓት በተገዛ ሰው አቸነፋችሁኝ።”

ሥርዓት ለማቆም፣ ሥነ ሥርዓት ያለው ኅብረተሰብ ለመገንባት፣ የሥራ ክፍፍል እንዲኖር፣ አገራችን በቁሳዊም ሆነ መንፈሳዊ ሀብቷ ወደፊት እንድትራምድ፣ አዳዲስ ቴክኖሎጂዎች፣ አሠራሮችንና የአስተዳደር ዘይቤዎችን ለማስተዋወቅ የነበራቸው ከፍተኛ ምኞትና ድካም ተቀባይነት በማጣቱ የመጣ ምሬት ነበር፡፡

ጃፓን ከ1867 ጀምሮ እስከ 1912 ድረስ በጃፓን ንጉሠ ነገሥት ሜጂ (ሙትሁሂቶ) አመራር ውስጥ ትልቅ ለውጥ አስመዝግባለች፡፡ ከዛም በኋላ ለጃፓን ዘመናዊነት ቁልፍ ሚና ተጫውተዋል የሚባሉትን ‹የሜጂ አዘማኞች› የዓለም የፖለቲካል ሳይንስ፣ የሶሲዮሎጂ፣ የኢኮኖሚ ልማት ወዘተ … ምሁራን አሁንም ሥራዬ ብለው እንደሚያጠኑት ሁሉ፤ የዳግማዊ አፄ ቴዎድሮስን ራዕይና ጥረትም ዓለም በበቂ ሁኔታ እንዲገነዘበውና እንዲጠና ማድረግ የትውልዱ ኃላፊነት ነው፡፡ ከውልደታቸው ቋራ፣ እስከ መስዋዕትነታቸው መቅደላ የሠሯቸው ሥራዎች ለትውልዱ በበቂ መንገድ ቀርበዋል ተብሎ አይታመንም፡፡

የዳግማዊ አፄ ቴዎድሮስ የዝመና ራዕይና ፖሊሲ ከ‹ሜጂ ጃፓን› አገር አዘማኞች ፖሊሲ ጋር በእጅጉ የሚመሳሰል ነበር፡፡ ሆኖም የጃፓን ባለ ራዕዮች ራዕያቸውን የሚቀበላቸው ሕዝብ በማግኘታቸው አገራቸውን ከድህነትና ከኋላቀርነት አላቀው ከሰለጠነው ዓለም እኩል ማሰለፍ ሲችሉ፤ የኛው ዳግማዊ ንጉሠ ነገሥት ቴዎድሮስ ግን ራዕያቸውን የሚጋራ ሕዝብ በማጣታቸው፤ ታዋቂው አርቲስት ክቡር ዶር ቴዎድሮስ ካሳሁን ግሩም በሆነ መልኩ እንደገለጸው “ተዋክበው” አልፈዋል፡፡

ጫማ ሳይጫሙ አገር ለአገር ዞረው የሚመኟት ኢትዩጵያን እውን ለማድረግ እድል ባያገኙም በመሣፍንት ተከፋፍላ የነበረች ኢትዮጵያን አንድ አድርገው፣ የጽናትና የብሔራዊ አንድናት ተምሳሌት ሆነው አልፈዋል።

ለዚህም ነው የንጉሠ ነገሥቱን "ራዕያቸውን በልባችን፣ ፍቅራቸውን በአንደበታችን፣ ምስላቸውን በየቤታችንና በየመሥሪያ ቤታችን" በክብር ሰቅለን የምንገኘው፡፡ ቴዎድሮስ ለእኛ ሁልጊዜም ሕያው ናቸው!

የዳግማዊ አፄ ቴዎድሮስን የልደት ቀን በየዓመቱ ማክበር ለአገራችን የኅብረት፣ የአንድነት፣ የጽናትና የአብሮነት መንፈስን የሚያላብስ ሀብት ነው፡፡

ዘለዓለማዊ ክብር ለታላቁ ንጉሠ ነገሥት ዳግማዊ ዓፄ ቴዎድሮስና ለአገራችን ሕልውና በየዘመናቱ ለተዋደቁ ጀግኖች!
፥፥፥፥፥፥፥፥፥፥፥፥፥፥፥፥፥፥፥፥፥
ጥር 6 ቀን 2015ዓ.ም

አቅምን በውጤት፣ ፈተናን በሥኬት በሚል መሪ ቃል በሥራና ሥልጠና ጽ/ቤት አማካኝነት ከጥቃቅን አንቀሣቃሽ ጋር የተሣካ ውይይት ተደርጓል። ውይይቱም አሪፍና ብዙ ሀሣብ የተዋጣበት ነበር!!!

ስለ ስልጠናው
ራስን ችሎ ወደ ንግዱ አለም የመሰማራቱ ጉዳይ ከጊዜ ወደጊዜ እያደገ የመጣ ተግባር ሲሆን ትልቅ የስራ እድል ከመፍጠርና ኢኮኖሚያዊ ፤ማህበራዊ እና የኑሮ ደረጃቸውን እንዲያሻሽሉ ከማስቻል አንፃር ትልቅ እገዛ እያደረገ ይገኛል። ቢሆንም ግን ጥቃቅን የንግድ ተቋማት አንቀሳቃሾች ከራሳቸው፣ ከማህበራዊ፤ ከባህላዊ፤ ከኢኮኖሚያዊ እና የመሳሰሉ ውጫዊ ጉዳዮች የሚመነጩ ጫናዎች ገደብ እየፈጠሩባቸው ይገኛሉ።. እነዚህም እንቅፋቶች ቀጣይነት ያለው ትርፍና እድገት ከማስመዝገብ አንፃር ትልቅ ጋሬጣ ይሆኑባቸዋል።.ብዙዎቹ ጥቃቅን እና አነስተኛ የመዘጋት እድል ይገጥማቸዋል።

አሁን በኢትዮጵያ ካለው ተጨባጭ ሁኔታ ሰዎች በንግድ ስራ ውስጥ በሚንቀሳቀሱበት ወቅት የሚያጋጥሟቸውን እንቅፋቶች ለመወጣት የሚያስችላቸውን ስልጠና መስጠት እጅግ አስፈላጊ ነው።.ይህ የንግድ ክህሎት እና የአንተርፐርነርሺፕ ክህሎት ማሳደጊያ ስልጠና ተሳታፊዎች ከግል፤ ከማህበረሰቡ፤ ከባህል እና ከኢኮኖሚያዊ ጉዳዮች የሚደርሱባቸውን ገደቦች በማለፍ ስኬታማ እንዲሆኑ ለማብቃት የተዘጋጀ ስልጠና ነው። ይህ ስልጠና ፈጠራ በተሞላበት መልኩ በዙሪያቸው ያለውን አለም እንዲመለከቱ ለማስቻል ብቻ ሳይሆን እለት ተለት የሚገጥሟቸውን ጉዳዮች ለመፍታት አዳዲስ ሀሳቦችን ጥቅም ላይ እንዲያውሉ ለማስቻል ጭምር ነው። የስልጠና ሰልጣኞችን በማነሳሳት እና በማበረታታት ብቁ የስራ ፈጣሪዎችን ለማፍራት ታስቦ የተቀረፀ ነው።

የስልጠናው አለማ
ሰልጣኞችን

በንግድ ክህሎት ላይ መወረታዊ የሆነ እውቀት ማስጨበጥ፤
ኢንትረፕረነርሽፕ ክህሎታቸው እንዲዳብር ማስቻል፣
አዳዲስ የንግድ ሀሳቦችን ከነባራዊ ሁኔታው ማመንጨት እና ተግባራዊ በማድረግ ንግዳቸውን ማስፋፋት የሚያስችል ክህሎት እንዲያዳብሩ ማስቻል፣
የስልጠናው ተሳታፊዎች
በዚህ ስልጠና ተሳታፊ የሚሆኑት ፍላጎት ያላቸው የራሳቸውን ድርጅት ያቋቋሙ ወይንም ለመመስረት ዝግጅት ላይ የሚገኙ ስራ ፈጣሪዎች ሊሆኑ ይችላሉ።

በተሳታፊዎች በኩል የሚደረግ ቅድመ ዝግጅት
የንግድ ስራችሁንና እናንተን የበለጠ ለማገዝ እንዲቻል ለስልጠናው የሚከተሉትን መሳሪያዎች እንድታዘጋጁ እንጠይቃለን፡፡

ስለተሰማራችሁበት የንግድ ስራ አጠር ያለ ፅሁፍ ማዘጋጀት
ለምንና መች የንግድ ስራውን ጀመራችሁ?
የንግድ ስራችሁ እንዴት እየሄደ እንዳለ የሚያሳይ መረጃ?
እያጋጠሟችሁ ያሉ እንቅፋቶች ምን ምን ናቸው?
በቀን ያላችሁ አጠቃላይ ሽያጭ መጠን
ንግዱ ውስጥ አብረዋችሁ የሚሰሩ ሰዎች ብዛት እና ከእናንተ ጋር ያላቸው ግንኙነት
ደንበኞቻችሁ እነማን ናቸው?
ለስራችሁ የምትጠቀሙባቸው መሳሪያዎች
የምታወጧቸው ወጪዎች ተፈጥሮ
በቀን ውስጥ የሚካሄዱ የተለመዱ ግብይቶች ዝርዝር
ስልጠናው የሚያካትታቸው ክፍሎች
ይህ መሰረታዊ የንግድ ክህሎት እና ኢንትረፕርነርሽፕ ስልጠና 6 ዋና ዋና ክፍሎች እንዲኖሩት ደተርጎ የተዘጋጀ ሲሆን ዋና ዋና ርዕሶቹም ከዚህ በታች ተዘርዝረዋል፡፡
ምዕራፍ 1፡ መሰረታዊ የንግድ ስራ እና አነስተኛ እና ጥቃቅን ንግድ ጽንሰ ሀሳብ
ምዕራፍ 2፡ የኢንተርፕርነር ወይም ስኪታማ የንግድ ሰዎች መለያ ባህሪያትና ችሎታዎችንዑስ ክፍሎች፡የኢንተርፕርነር ባህሪያትና ችሎታዎችየገንዘብ አያያዝና አጠቃቀም ክህሎቶችየንግድ ክህሎትን ማሳደግበንግድ ውስጥ የሚያጋጥሙ ተግዳሮቶችየቢዝነሳችንን ደህንነት መገምገም
ምዕራፍ 3፡ የፈጠራ ችሎታ፣ አዳዲስ ሀሳቦችን ማመንጨትና መልክም አጋጣሚዎቸን መለየት
ምዕራፍ 4፡ የንግድ ዕቅድ አዘገጃጀት

የስልጠናው አሰጣጥ ዘዴ

ይህንን ስልጠና ለመስጠት የሚከተሉትን የስለጠና ዘዴዎች እንጠቀማለን፡፡

የድህረ ገፅ ገለፃየፎረም ውይይት እናጥያቄና መል

13 ቁልፍ ውጤታማ የአመራር ባህሪዎች/Key Characteristics of Effective Leadership
====================
ስለ አመራር ሦስት መሠረታዊ መርሆችን አምናለሁ። በመጀመሪያ ፣ እያንዳንዱ ሰው በንግድ ፣ በቤተሰብ ፣ በአትሌቲክስ ቡድን ፣ በሲቪክ ድርጅት ፣ በቤተክርስቲያን ፣ በምኩራብ ፣ በመስጊድ ወይም በመፅሃፍ ክበብ ቢሆን በተወሰነ አቅም መሪ ነው። እኔ በጣም ብዙ ሰዎች ልዩ የመሪነት ሚናቸውን ማየት እና በሌሎች ላይ ተጽዕኖ ለማሳደር እድሎችን ያጡ ይመስለኛል። ሁለተኛው መሠረታዊ እምነቴ ሁሉም እንደ መሪ ማደጉን መቀጠል አለበት የሚል ነው። ምንም እንኳን መደበኛ ጊዜን ለአመራር እድገትና ለመማር አስቸጋሪ ቢሆንም ፣ ለረጅም ጊዜ ስኬት እና ስኬት ወሳኝ የሆነ ተግሣጽ ነው። በመጨረሻም ፣ የአመራር ባህሪያትን መማር እና ማሳደግ እንደሚቻል አምናለሁ ፣ እያንዳንዳችን የተሻለ መሪ የመሆን እድልን ይፈቅዳል።

የቤከር ዶንሰንሰን ዋና ሥራ አስፈፃሚ ለመሆን ተተኪ ተብዬ ስጠራ ፣ የአመራር ዕድገትን ጨምሮ በአምስት ቁልፍ የእድገት ዘርፎች ላይ ለማገዝ የሽግግር ምክር ቤትን አሳለፍኩ። ከሌሎች የትኩረት መስኮች መካከል የአመራር ልማት ንዑስ ኮሚቴ የተሳካ መሪዎችን ዋና ዋና ባህሪያት እና ባህሪያት ዘርዝሯል። ንዑስ ኮሚቴው እያንዳንዳችን በቤከር ዶኔልሶ ውስጥ ለመኮረጅ እና ለማሻሻል የምንፈልጋቸውን ውጤታማ አመራር የሚመሰረቱትን ዋና ዋና ክፍሎች ለይቶ አውቋል።
እያንዳንዳችን ሊኖረን ፣ ሊያድግ እና ሊያሻሽለው ከሚገባቸው በጣም አስፈላጊ ባህሪዎች መካከል የሚከተሉት ይገኙበታል።

1. ውጤታማ ግንኙነት/Effective Communication
ጥሩ ግንኙነት እና አመራር በሁሉም ደረጃዎች ከሌሎች ጋር መገናኘት ነው። መገናኘት ከሰዎች ጋር የመለየት እና ከእነሱ ጋር የመገናኘት ችሎታ ነው። (I) የጋራ መግባባት በማግኘት የበለጠ ውጤታማ እንሆናለን ፤ (ii) ግንኙነታችንን ቀላል ማድረግ ፤ (iii) የሰዎችን ፍላጎት መያዝ; (iv) እነሱን ማነሳሳት; እና (v) ትክክለኛ መሆን። ውጤታማ አስተላላፊ ተገቢ በሚሆንበት ጊዜ ግልፅነትን እና የጋራ ውሳኔን ይሰጣል ፣ ግብረመልስ በቀጥታ ያስተላልፋል እንዲሁም የሌሎችን ስኬት በመደበኛነት ይቀበላል። የበለጠ ስኬታማ አስተላላፊ ለመሆን ፣ በመስተጋብር ውስጥ መገኘት አለብን። ይህ የሚያዘናጋ-ነፃ ዞን መፍጠርን (እነዚያን አይፎኖች ያስቀምጡ!) ፣ እውነተኛ መሆን እና የመልዕክቱ ባለቤት መሆንን ያካትታል።

2. እምነት የሚጣልበት/Trustworthy
ዘ Leadership Challenge, James Kouzes እና Barry Posner በተሰኘው ትምህርታዊ መጽሐፋቸው ውስጥ “እኛ ባደረግነው እያንዳንዱ የዳሰሳ ጥናት ፣ ሐቀኝነት ከማንኛውም የአመራር ባህርይ የበለጠ ተመርጧል” ብለዋል። አንድ መሪ ​​በማንኛውም የሰዎች ቡድን ፣ በትልቁም በትልቁም ተከታይነትን እንዲያገኝ ፣ ሕዝቡ በመጀመሪያ ግለሰቡ ለእሱ መታመን የሚገባ መሆኑን ማረጋገጥ ይፈልጋል። የቡድን አባላት በመሪያቸው ላይ ሙሉ በሙሉ እንዲተማመኑ ፣ መሪው የቅንነት እና ትክክለኛ ባህሪ ያለው ሰው መሆኑን ማመን አለባቸው። ተዓማኒነት ከእሴቶች እና ከስነምግባር ጋር በጥብቅ የተቆራኘ ነው። አስፈላጊ በሆኑ መርሆዎች ላይ አቋም የሚወስዱ መሪዎች አባላት ይሳባሉ። ኩዌዝ እና ፖዝነር እንደሚሉት መሪዎች “ለመምራት በሚመኙት ሰዎች ፊት [ቃላቸው] ብቻ ጥሩ” ናቸው።

3. ቆራጥ/Decesive
ጠንካራ መሪ ጥሩ የማመዛዘን ችሎታ ያለው ፣ በመረጃ የተደገፈውን ግብዓት ያደንቃል ፣ የተለያዩ አስተያየቶችን ይቀበላል። ምርጥ መሪዎች ግን ቆራጥ