Formimi Intelektual

Ramadan Limani
05 Maj 1926 – 06 Prill 2013
Sot u mbushën plotë 100 vjet nga ditëlindja e këtij burri të madh, këtij njeriu punëtor dhe i përkushtuar ndaj detyrave sublime të atdheut, këtij heroi që mbajti mbi shpatulla mbarvajtjen, ushqimin, edukimin dhe shkollimin e një familjeje prej tetë vetash me gjashtë fëmijë, katër motra dhe dy vëllezër. Ai lindi në Gurakuq të Çermenikës, e cila ishte një krahinë Heroike dhe Atdhetare që në kohërat më të lashta. Çermenika Heroike kishte nxjerr prej gjirit të saj vazhdimisht njerëz të shkolluar, të luftës dhe të penës që nga koha e Skënderbeut. Skënderbeu njësitë më trime dhe më të besueshme i kishte pikërisht nga kjo krahinë. Madje, besohet që në tremijë luftëtarët e betejes së Tërviollit, ku turqit u thyen keqas prej një ushtrie të vogël, çermenikasit përbënin pjesën më trime dhe më të besuar, por edhe më të madhe në numër. Pikërisht në ato rrethina, në atë fushë që shtrihet sapo kalon Prrenjasin, mendohet të ketë qenë edhe ajo fushë që në histori ka marrë emrin Fusha e Tërviollit. Luigj Gurakuqi, pra familja e tij, rridhte pikërisht nga ky fshat i madh dhe tepër i shtrirë, i nëndarë me fshtara dhe lagje më të vogla. Pra një krahinë e tërë.
Siç e tregon edhe vetë data e lindjes së Ramadan Limanit, babait tonë të paharruar, ngulimi i asaj familjeje të vogël në numër në Shkodër në vitin 1926, ndodhi pikërisht në këtë hapësirë kohore, brenda këtij viti. Kjo familje po lëshonte trojet e veta, në pamundësi për të krijuar një ekonomi të begatë në fshatin Gurakuq. E gjitha çfarë kishin ishte vetëm barra e një kali, në njërën anë të së cilës, i rregulluar rehatshëm në një kosh, diku aty midis 3-6 muajsh, ishte foshnja që do të rritej në Shkodër, në lagjen Rus. Ramadan Adem Limani. Pra ne si familje bashkë me ditëlindjen e Babait tonë të dashur festojmë edhe 100 vjetorin e ngulimit tonë në Shkodër. Por Shkodra nuk doli ashtu siç kishte ëndërruar, gjyshi im Adem Limani, ai njëri shtatlartë, fizikisht tepër i fortë, i rritur mes luftrash e stuhive në mjaft beteja kontraverse, ashtu siç ishte edhe vetë koha. Fillimisht ai shërbeu në ushtrinë e Perandorisë Otomane, nënshtetësinë e së cilës mbanin të gjithë shqiptarët e kohës. Pra Shërbimi i Detyrueshëm Ushtarak. Aty mësoi edhe artin ushtarak. Ky shërbim zgjati me vite të tëra, dhe ai nga një ushtar i detyrimit zyrtar ushtarak u shndërrua në një nënoficer i një ushtrie të rregullt me pagesë. Ai drejtoi togën e zbulimit, detyrat e së cilës ishin të bënte rikonjicionin para hapjes luftarake. Pra në një front paraprirës lufte, ku përveç trimërisë duhej edhe një inteligjencë ekstreme dhe aftësi për t’u maskuar e për t’u bërë njësh me mjedisin. Me rënien e kësaj perandorie, për të cilën ai nuk ushqente kurrfarë nostalgjie, ai u bë pjesë e reparteve kryengritëse, sido që të ishin. Orientimi i tij social ishte ai i një njeriu që i duhej të luftonte për çlirim shoqëror dhe drejtësi sociale. U rreshtua në krahun e Luigj Gurakuqit dhe Fan Nolit. Por më parë kishte dalë edhe kundër mbretërimit të një mbreti të huaj. Ishte një indipendist i lindur. I dënuar me varje, shpëtoi nga një përgjigje inteligjente që i dha Kolonelit Hollandez Thomson. Ky kolonel, i kishte rreshtuar të gjithë që do të vareshin ashtu të hipur mbi stolët me litar në fyt. I pyeste për fjalën e fundit një për një. Dhe fjala e fundit e gjysh*t tonë, ishte ajo që i shpëtoi edhe kokën dhe në vend që t’i rrëzonte stolin, e zbriti që aty dhe e fali. Kjo sipas tregimit të Historianit dhe Agronomit të shquar, Ahmet Osja, mik i familjes tonë. Kush ishte ajo fjalë magjike? Një mit i pathënë as edhe një herë. Dhe gjyshi nuk ia kishte treguar as edhe Ahmetit, që e kishte mik për kokë.
Shkodra, siç thash nuk doli aspak ashtu siç kishte menduar Ademi. Vështirësitë e jetës do të ishin të mëdha dhe sëmundjet bënin namin në Shkodër. Të pambrojtuar dhe asnjëherë në gjendjen ekonomike që të blinin ilaçet e nevojshme, kjo familje humbi gjashtë nga tetë fëmijët e saj. Më e madhja, Xhemilja, rreth të shtatëmbëdhjetave, dhe më i vogli dias muajsh. Jetuan vetëm Ramadani dhe Servetja. Më i madhi dhe më i vogli fëmijë. Kur përmendej emri i Xhemiles, gjysh*t dhe Nanamadhes (gjyshes) i dridheshin buzët dhe fshihnin lotët. Betimi më i rëndë i tyre, ishte “Pasha eshtrat e Xhemiles”. Ndonjëherë, kur nëna jonë, na qortonte dhe namte, siç zakonisht bënin podgriçanet, Namadhja dilte në safallëk dhe thoshte, duke iu dridhur buzët: “Mos moj Nuse, se kam mbushur dheun me to”, pra me fëmijët e saj. Por ne në saje të kësaj nëne heroinë, apo më mirë të them “Shënjtore” u rritëm të gjithë pa cene, gëzuam gjithmonë shëndet të plotë, të veshur e të mbathur nga puna ditë e natë e babait tonë Ramadan Limanit. Ishte e sertë, por edhe filozofe, edhe doktoreshë, edhe një duarartë e pajisur me të gjitha zejet shtëpiake të nevojshme për një grua shtëpiake. U rritëm gjashtë fëmijë, aq sa kishte humbur edhe familja e Ademit. Një kompensim natyror për të bërë dallimin midis epokave, që kishte kaluar ky popull i varfër në ekstrimitet, por luftëtar dhe i paepur në vështirësi. Në të gjitha rastet përkrahësit tonë do të ishin jabanxhinjtë, pra të ardhurit, të cilët në kohën e komunizmit ishin të shumtë, mbasi pjesa më e madhe e tyre kishin poste zyrtare.
Ramadan Limani shumë shpejt, një djalë tejet simpatik, më mirë të them ekstremisht bukurosh, spikati midis bashkëmoshatarëve të vet. Shumë shpejt, që në moshë të re iu bashkua luftës nacional çlirimtare pa kushte. Mësoi disa zanate në kohën e Italisë dhe mësoi pëerfekt italishten dhe serbishten në Koplik ku kishin ngritur me mund të madh një dyqan me tabelën: “Qumështore – Embëltore”. U bë mekanik dhe biçiklist. Profesion që e barti në perfeksion edhe sa ishte pensionist, për të ndihmuar pensionin. Në luftë pati detyrën e ndërlidhësit dhe shoqëronte i armatosur udhëheqësit politik nga Shkodra në Koplik dhe nga Kopliku në Malësinë e Reçit. Shpërndante gjithashtu edhe shtypin dhe ndihmonte në organizimin e brendshëm të atyre mikrostrukturave të padukshme. Por shumë shpejt ra në sytë e spiunëve, që në Shkodër, për hir të së vërtetës, në atë kohë gëlonin. U arrestua dy herë, por sipas Vehbi Fishtës, ishte arrestuar tre herë. Herën e fundit në qeli me Musa Lulin. Por gjyshi shumë shpejt e mësoi kush ishte Spiuni. I shkoi natën në shtëpi. I dha në dorë gjithçka kishte mbledhur dhe i tha: Po të j*p dyfishin sa të paguajnë gjermanët. Nesër e dua djalin në shtëpi. I kishin thënë se Musai dhe Ramadani nuk do të zgjasnin më shumë se dy apo tre ditë. Nuk duhet të çuditeni, por sipas të gjitha dëshmive nga pjesëmarrësit në Luftën Nacional Çlirimtare, gjermanët, në atë kohë falimenti për to, i kishin shndërruar arrestimet në biznes. Heroi i luftës Manush Alimani, u vra mizorisht, 25 minuta para se të mbërriminin napolonët e mbledhur nga grupi komunist i Shkodrës. Por Gjermanët nuk kishin pritur asnjë sekondë më shumë nga premtimi i tyre. U thanë se e kishin ekzekutuar dhe se ata, pra dorëzanët, nuk i kishin plotësuar afatin kohor. Kështu pra, gjyshi, ashtu siç kishte shpëtuar veten me trimërinë dhe inteligjencën e vet, shpëtoi edhe jetën e të birit. Musai u ekzekutua pas disa ditësh, ndoshta edhe të nesërmen pasi ishte liruar babai.
Pas çlirimit, Ramadan Limani punoi me devotshmëri si shofer në Korpusin e Ushtrisë, në Shkodër, prej ku me rrespektin që kishte fituar, u ndihmua të shkonte në Parkun Automobilistik Shkodër, mbasi në ushtri rrogat ishin fikse. Babai me gjashtë fëmijë, zgjodhi rrugën e shoferit të normuar. Punonte ditë e natë. Neve asnjëherë nuk na mungoi buka dhe veshja prej tij. Krijoi një respekt të jashtzakonshëm në Autoparkun Shkodër. Fitoi besimin e drejtuesve të ndërmarrjes, ku fillimisht ishte Drejtor Taho Sejko. Nga Jugu i Shqipërisë. Nga puna vetmohuese, duke çarë borën me lopata në malet e veriut, mori një plevitë të rëndë. Unë isha ende i vogël. Në spital ndenji për kohë të gjatë. Të ardhurat shteruan. Nëna shkonte e merrte rrogën bazë, për aq kohë sa i takonte sipas ligjit. Herën e fundit nuk ia dhanë më. Unë isha fare i vogël. Më mbante për dore. E mbuluar me çorçaf, teksa po fshinte lotët që të mos dukej, e ndalon një burrë, që sapo hynte nga dera. Ai e kishte njohur dhe madje edhe pikasur teksa po fshinte lotët. – Nusja Ramadanit, çfarë ke? Nëna nuk ia fshihte dot të vërtetën. Ai e ktheu dhe e shoqëroi deri në derën e llogarisë. Fjalët e tij ishin: Ramadan Limanit, do t’i paguhet rroga e plotë, njëlloj siç ka qenë në punë. Kaq tha ai burrë fuqiplotë dhe u largua. Nëna shkoi te sporteli dhe mori rrogën ashtu siç kishte porositur ai burrë i panjohur për mua. Por unë kuptoja fare pak. Burri në fjalë ishte dora vetë, ish Drejtori i famshëm i Parkut Automobilistik, Taho Sejko.
Unë u rrita, u bëra Kryeinxhinieri i Uzinës Mekanike të Teleferikëve Shkodër. Prodhonim vinça dhe makineri të rënda. Po ktheheshim me grupin e mekanikëve të zgjedhur nga ana ime, ku ndër më të përhershmit, për shkak të ndershmërisë dhe profesionalizmit ishte edhe Hektor Sejko. Unë as që e dija në atë kohë lidhjen e tij me Taho Sejkon. Dija që Hektori ishte përjashtuar nga universiteti në vitin e dytë të inxhinierisë. Por në Shkodër, e sidomos në lagjen tonë Dërgut, nuk njihej fjala “Biografi e Keqe”, sot e përkthyer “i Persekutuar”. Hipëm në një nga makinat e kantierit, ku po ndërtohej Fabrika e Pasurimit të Kromit në Krastë dhe mbërritëm në Qafë të Buallit, mbasdreke vonë. Ishte një cegëm e fortë dhe era nuk na kursente aspak. Prisnim turin e natës së makinave të kromit që mbërrinin në Milot, Stacioni i Trenit. Zuri edhe një borë e imët, tepër therëse. Zumë vend pas ndërtesës së Peshores, ku nuk na rrihte era. Hektori bëri zjarr. Na erdhi shpirti në vend. Aty filloi tregimi i tij për të atin. Kur përmendi emrin, Taho Sejko, mua më shkuan lot. Çfarë ke, më pyeti ai. A e di ti historinë e familjes tonë me Tahon. I shndëritën sytë dhe më përqafoi. Që atë ditë mbetëm miq të pandarë. Siç e thashë, ne në Shkodër kemi qenë ndihmuar kryesisht nga jabanxhinjtë. Lagja jonë ishte tabula rraza dhe nuk kishte nëpunës të rëndësishëm. Ata nuk dalloheshin nga ne për nga niveli i jetesës. Një lagje që mbahej me bahçet e veta. Aty u rritëm, u respektuam dhe u edukuam, por edhe mësuam se çdo të thoshte Zotni Shkodre. Kemi gjetur ndihmën e tyre për çdo rast nevoje. Mua më donin sepse mësoja mirë në shkollë. Më respektonin që atëherë. Ndonëse unë në atë kohë nuk e perceptoja një gjë të tillë. Këtë e mësova teksa rritesha dhe kur shkova në shkollën e mesme. Për çudi, mua, dhe të gjithë fëmijëve të Ramadan Limanit, na kanë ndjekur shokët e shoqet me të ashtuquajturën biografi të keqe. Po kush e përmendi ndonjëherë këtë fjalë në Dërgut, askohe! Hynim e dinim në oborrët e njëri tjetrit pa dallim. Hanim bukën e nënave tona, pa dallim.

Shikojeni Armandon tonë. O Zot jepi gezime e lumturi e suksese pa fund ne futboll ketij talenti. Me kene si anglezet e therras ne kombetaren e Anglise. A per A shkon kjo pune.

VIDEO/ Armando Broja i PAMËSHIRSHËM në Angli, merr “zvarrë” lojtarët e Manchester United, mes tyre ish ylli i Real Madrid Fotomontazh/ Armando Broja sot përballë Manchester UnitedBurnley dhe Manchester United kanë barazuar në ndeshjen e vlefshme për javën e 21-të të Premier League

Simbolet Matematike ne online

Type mathematical symbols - online keyboard Press Alt with the appropriate letter. For example, to type ⊂, ⊆ or ⊄, hold Alt and press C one, two or three times.

Këtu, te ky fakultet une shkela këmbë për herë të parë për të marrë leksionet e para mbi Kristilografinë, mineralogjinë dhe gjeologjinë për të fituar dijet e para si inxhinierë metalurgë. Fakulteti i Gjeologji Minierave dhe ku dhamë edhe provimin tonë të parë. Ne këtu ishim bujtës që vinim nga Fakulteti i Inxhinierisë Mekanike dhe Elektrike, sepse këtu kishte laboratorë të përkryer mbi kristalet e natyrës, mineralet që ne do të shkrinim për të prodhuar bakër, tela, kavo dhe hekur, krom e nikel, giza të markave më të larta, çeliqe me karbon dhe çeliqe speciale, profile nga më të ndryshme e shumë nënprodukte të tjera për ekonominë, që në atë kohë zhvillohej me ritme të larta në të gjitha degët. Dhe baza ku mbështetej tërë ekonomia ishte industria e rëndë, minierat dhe industria mekanike që i mbante stoike në këmbë të gjitha këto. Ishte pra ai fakultet i inxhinierise mekanike dhe elektrike ku dolen e moren specializime te thella inxhinierët mekanikë, metalurgë dhe elektrikë.