قارې زاده ۲۴ ساعته کیلینکQari zada 24h healthy clinic

سلامونه وطنوالو
زموږ محترم متخصص صاحب اشرف ځدراڼ د ناروغۍ له امله تر درملنې لاندې دی. هیله ده د هغه د ژر روغتیا لپاره دعا وکړئ. الله تعالی دې ورته عاجله شفا ورکړ

داچی نن سبا د خولې زخمونه زیات شوې دي نو په اړه یی لږ معلومات درته پریږدم.
`
*تشخیص: د خولې قرحه / التهاب (Oral Ulcer - Stomatitis)*

`د همکاری لپاره په طبی گروپونو کې نشر کړی`

*لوی عوامل:*
- ویروسي یا بکتریایي انتان
- د غاښونو د برش زخمونه
- د وینې کمښت یا د ویټامینونو کمښت (B12، فولیک اسید)
- د معدې تیزابیت
- سست معافیت سیستم

*نسخه درملنه:*

*Rx*

1. *Cap. Omeprazole 40 mg*
1 کپسول دوه ځله ورځ‌کې (1x2) – د 14 ورځو لپاره (N14)

2. *Tab. Metronidazole 400 mg*
1 ګولۍ درې ځله ورځ‌کې (1x3) – د 20 ورځو لپاره (N20)

3. *Drp. Nystatin*
10 څاڅکي دوه ځله ورځ‌کې (10x2) – د 1 بوتل لپاره (N1B)

4. *Tab. Folic Acid 5 mg*
1 ګولۍ یوه ځله ورځ‌کې (1x1) – د 30 ورځو لپاره (N30)

5. *Tab. Neurobion*
- 1 ګولۍ یوه ځله ورځ‌کې (1x1) – د 30 ورځو لپاره (N30)

6. *Oral: Triamcinolone Emollient*
- محلي ضد التهاب دوا – د خولې په زخم/قرحه وکاروئ

Dr Amin Yama

(Uterus)

رحم څه شی دی؟*

رحم یو عضلاتي، خالی اندام دی چې د ښځینه تناسلي سیستم برخه ده. دا *د ماشوم د وده کولو ځای* دی د حمل په دوران کې.

---

ظرفیت:*

- *نورمال حالت کې* د رحم اندازه شاوخوا 7.5 سانتي متر اوږد، 5 سانتي متر پلن، او 2.5 سانتي متر ضخامت لري.
- *ظرفیت یې مخکې له حمل نه ډېر کم وي (شاوخوا 10-20 ml).*
- *په حمل کې* رحم غټېږي او ظرفیت یې تر *5 لیټره یا زیات* هم رسېږي، حتی تر 9 کیلو وزن ماشوم هم ساتلی شي.

---

وظیفې یې:*

1. *د جنین وده ساتل:*
- د القاح وروسته، جنین د رحم دیوال ته نښلي، هلته خوراک او وده کوي.

2. *د حیض تنظیم:*
- هره میاشت د رحم دننۍ برخه (اندومتر) چمتو کېږي. که القاح و نه شي، دا برخه ویېځي او حیض راځي.

3. *د جنین د تغذیې ملاتړ:*
- د نالې (placenta) له لارې جنین ته خوړو، اکسیجن او نور مواد انتقالوي.

4. *د زیږون پر مهال انقباض:*
- رحم د زیږون پر مهال انقباض کوي تر څو ماشوم وباسي.

5. *سپرم ته د تګ لاره برابرول:*
- د سپرم داخلېدو او هګۍ ته د رسېدو لپاره لاره برابروي.

د رحم برخې:*

1. *Fundus:* پورنۍ برخه
2. *Body:* منځنۍ برخه (اصلي برخه)
3. *Cervix:* ښکته برخه چې مهبل (Va**na) سره وصل ده
4. *Endometrium:* داخلي غشا، چې هره میاشت بدلېږي
5. *Myometrium:* عضلاتي برخه چې د درد پر مهال انقباض کوي

Dr Amin Yama

‏*Stress-Related Mucosal Disease*

‏(SRMD) هغه *حاده دمعدي ناروغي* ده چې د شدید فزیکي فشار (stress) له امله د معدې یا duodenum په مخاط کې *زخمونه یا التهاب* رامنځته کیږي. دا حالت اکثره د *ICU ناروغانو* کې لیدل کېږي.

»«»«»«
*سببونه (Causes):*
- شدید فزیکي فشار، نه ذهني
- د معدې خون‌رسونې کمښت → mucosal ischemia
- زیات اسید تولید
- د محافظتي میوکوزا خرابېدل

»«»«»«
*مساعد فکتورونه (Risk Factors):*
1. د *سر سخت ټپ* یا trauma
2. *سوځیدنې (burns)* – Curling ulcers
3. *مغزي زخم/سکتې* – Cushing ulcers
4. شدید sepsis یا shock
‏5. Mechanical ventilation > 48 ساعته
6. د وینې کموالی یا coagulopathy
7. جدي ناروغي (مثلاً ARDS، Liver failure)

»«»«»«
*نښې نښانې (Symptoms):*
- اکثره *بې‌نښانه* وي تر څو وینه بهېدنه شروع شي
‏- Hematemesis د استفراق سره وینه
‏- Melena د غایطه موادو سره وینه
- د هموګلوبین کمښت

»«»«»«
*تشخیص (Diagnosis):*
‏- *Endoscopy* → mucosal erosions یا زخمونه ښيي
‏- CBC → د وینې کمښت
‏- Stool occult blood

»«»«»«
*تفریقي تشخیص:*
‏1. Peptic ulcer disease
‏2. Esophageal varices
‏3. Gastritis
‏4. Mallory-Weiss tear

»«»«»«
*اختلاطات (Complications):*
- شدید GI bleeding
‏- Hypovolemic shock
‏- Death که علاج نه شي

»«»«»«
*درملنه (Treatment):*
‏1. *Prophylaxis (مخنیوی):*
‏ - *Proton Pump Inhibitors (PPIs):* Omeprazole, Pantoprazole
- یا *H2 blockers:* Ranitidine, Famotidine
- د شدید ناروغانو لپاره حتمي ده

2. *که وینه جاري وي:*
‏ - Endoscopic treatment
- خون انتقال
‏ - Surgical intervention (نادر حالت)
————————————
Dr Amin Yama

Conjoined Twin Pregnan څه ته وايی؟
Conjoined twins هغه دو ماشومان دي چې د رحم دننه د وده کولو پر وخت د بدن یوه برخه یا څو برخې یې سره نښتې پاتې شي. دا ډول ماشومان له یو بل سره فزیکي اتصال لري او اکثر وخت یې ځینې داخلي ارګانونه هم شریک وي.
دا حالت هغه وخت رامنځته کېږي کله چې د یو واحد القاح شوي هګۍ (single fertilized egg) وېش (division) نا مکمل پاتې شي، معمولاً د حمل له ۱۳مې ورځې وروسته. نتیجه یې دا وي چې دوه جنینونه (fetuses) نیمګړی سره جلا شي او د بدن یوه یا څو برخې یې سره یوځای پاتې شي .

🌟Conjoin twins pregnancy
یعنی کله چئ دوه ګوني ماشومان پیدا شئ یو بل سره نښتي وي جدا نه وي .
🌹علت :
کله چي يوه القاح شوي هګی شروع په تقسیم وکی ولي یو بل نه صحی نه جدا کیږي دا مرحله 13 تر 15 وروسته د القاح څخه واقع کیږي.
🌟تشخیص:
Ultrasound
MRI
ECHO
ولادت وخت کي خطر کي قرار لري کومي زنانه چئ conjoin twins pregnancy ولری زکه Sesarion section اجرأ کیږي.
🌹اختلاطات:
Miscarriage
Premature birth
Health issues such as cerebral palsy.heart problems
🌹 تداوی :
Surgery
هغه هم د ‌twins anatomy پوری اړه لري .

هو، زه درته د Hypertrichosis (هایپرټریکوسس) په اړه په پښتو کې معلومات درکوم:

⸻

🌿 هایپرټریکوسس څه شی دی؟

هایپرټریکوسس یوه نادره طبي ناروغي ده چې پکې د انسان په بدن یا مخ باندې غیرعادي ډېر ویښتان راټوکیږي. دا ویښتان کېدای شي:
• د ټول بدن په اوږدو کې خپاره وي، یا
• یواځې په ځانګړو برخو لکه مخ، لاسونو، یا شا باندې را څرګند شي.

دا حالت اکثراً د “وېروولف سینډروم” (Werewolf Syndrome) په نوم هم یادېږي، ځکه چې ځینې ناروغان د زیات ویښتان له امله د وېروولف (لیوه انسان) ته ورته ښکاري.

⸻

🔬 د هایپرټریکوسس ډولونه
1. موروثي (Genetic / Congenital):
• دا ډول له زیږون سره وي.
• د بدن ویښتان د ماشوم له کوچنیوالي سره راټوکیږي.
• دا یو نادر جینیټیک اختلال دی.
2. اکتوبي (Acquired):
• دا وروسته له زیږون څخه پېښیږي.
• کیدای شي د درملو، ناروغیو، یا د بدن د هورمونونو د بدلون له امله وي.

⸻

⚠️ لاملونه
• جینیټیک اختلالات
• ځینې درمل (لکه مينوکسيديل)
• د هورمونونو ګډوډي
• د پوستکي ځینې ناروغۍ
• ځینې سرطاني ناروغۍ

⸻

🧪 درملنه

د هایپرټریکوسس لپاره مکمله درملنه نه‌شته، خو د ویښتانو د کمولو لپاره ځینې انتخابونه شته:
• لېزر درملنه (Laser Hair Removal)
• الکترولایسس (Electrolysis)
• موقتي طریقې لکه:
• شېوېنګ (Shaving)
• وېکسینګ (Waxing)
• کریمونه

⸻

نوټ

هایپرټریکوسس یو فزیکي حالت دی، نه رواني ناروغي. ډېری ناروغان له دې سره ټولنیز او رواني ستونزې لري، ځکه چې دا د ظاهري بڼې بدلون سبب ګرځي.

⸻
MD Amin Yama