Dr:M.Waheed Barakzai

موضوع بسیار دقیق وناراحت کننده

در جهان امروز، صحنه‌ای شگفت‌انگیز پیش چشم ماست: عزیز سنجار، دانشمند برجستۀ ترک در عرصۀ زیست‌شناسی مولکولی، با سال‌ها پژوهش و دستاوردهای علمی، تنها حدود ۴۰۰ هزار دنبال‌کننده دارد؛ در حالی‌که یاسین چنگیز، جوانی که تنها با تکان‌دادن شکم خود در شبکه‌های اجتماعی سرگرمی می‌آفریند، بیش از ۳۰ میلیون دنبال‌کننده جذب کرده است.

این تفاوت، داستانی حماسی اما تلخ را روایت می‌کند؛ داستانی که نشان می‌دهد در میدان نبرد میان علم و ابتذال، گاهی ابتذال برنده می‌شود. سنجار با قلم و آزمایشگاه، چراغ دانش را روشن می‌کند و آینده‌ای بهتر برای بشریت می‌سازد، اما در دنیای پرهیاهوی شبکه‌های اجتماعی، صدای او در میان غوغای سرگرمی‌های سطحی گم می‌شود. در مقابل، چنگیز با حرکتی ساده، میلیون‌ها چشم را به خود خیره کرده و موجی از توجه و شهرت به‌دست آورده است.

این صحنه، نماد دوران ماست: دورانی که دانش و خرد برای جلب توجه باید سخت بجنگد، در حالی‌که ابتذال با کمترین تلاش، بر قله‌های شهرت می‌ایستد. این تضاد، پرسشی بزرگ پیش روی جامعه می‌گذارد؛ آیا ما ارزش واقعی را در علم و اندیشه می‌بینیم یا در نمایش‌های گذرا و سطحی؟

یک سلام خاص به تمام دوست ها وهموطن های نهایت گرامی عید سعید اضحی من وآرین جان هم به شما تبریک عرض میکنیم خدا کند روزهای خوب وخوش درکنار عزیزان خود سپری کنین طاعات وعبادت وقربانی هایتان قبول درگاه حق واقع شود کوشش کنیم که نیازمندها در این روزها فراموش نکنیم.

باعرض حرمت.

حافظه:(Memory)

حافظه فرآیندپیچیده مغزبرای رمزگذاری،ذخیره‌ سازی،وبازیابی اطلاعات است که یادگیری وعملکرد رامدیریت میکند.
حافظه وذخیره سازی قسمتی ازذهن است که در آن اطلاعات ماندگار وبه مرور تکمیل میشوند وبااشاره کوچک کدهاطبقه‌بندی شده آماده فعالیت وبراعمال ما درآینده اثر میگذارند.اساس آن تشکیل ارتباطات موقتی قوی وکافی درذهن میباشد.
حافظه اغلب بعنوان سیستم پردازش اطلاعات نیز شناخته میشود.براساس تحقیق انجام گرفته توسط Hampson وهمکاران ۲۰۱۸ ازسال۱۹۵۷به نقش مهم هیپوکامپ دررمزگردانی وحفظ اطلاعات اشاره شده است.
قسمت های اساسی حافظه:(دماغ وروانشناسی)

انواع حافظه:
👁️ ۱- حافظه حسی:(Sensory Memory)
نخستین ایستگاه وروداطلاعات به مغزاست که محرکهای محیطی راازطرق حواس پنجگانه دریافت میکند.مدت زمان نگهداری بسیارکوتاه،بین چندمیلی‌
ثانیه تاحداکثرچندثانیه.ظرفیت بسیار زیاد،اما اطلا عات به سرعت محو میشوند.انواع مهم حافظه تصویری وحافظه شنیداری.

🧠 ۲- حافظه کوتاه‌مدت وحافظه کاری (Short-Term & Working Memory)
اطلاعاتیکه درمرحله قبل مورد توجه قرار میگیرند، وارداین بخش میشوند تابه صورت موقت پردازش شوند.مدت زمان نگهداری حدود ۱۵ تا ۳۰ ثانیه در صورت عدم تکرار.ظرفیت محدود، معمولاً گنجایش نگهداری۷پلاس ویامنهای۲ماده اطلاعاتی را دارد.
حافظه کاری(فعال):بخشی پویاازاین حافظه استکه برای استدلال،تصمیم‌گیری وحل مسائل حال حاضر استفاده می‌شود.

🗄️ ۳.حافظه بلندمدت(Long-Term Memory)
اطلاعاتیکه سازمان‌دهی،مروریاتکرارشوند،برای نگهداری دائمی به این بخش منتقل میشوند.مدت زمان نگهداری نامحدود،ازچندساعت تاپایان عمر. ظرفیت تقریباً نامحدود.

طبقه‌بندی حافظه براساس نوع اطلاعات موجود در حافظه بلندمدت:
*حافظه آشکار:(DECLARATIVE)
شامل حقایق،رویدادهای زندگی واطلاعات کلامی.
*حافظه ناآشکار:(PROCEDURAL)
شامل مهارتهای حرکتی ماننددوچرخه‌سواری یاتایپ کردن بدون فکرکردن به جزئیات.

عملکردحافظه:
جریان کلی حرکت اطلاعات درحافظه طبق اصول روانشناسی اطلاعات برای ماندگاری باید مراحل زیر راطی کنند.
1- رمزگذاری:(Encoding) تبدیل ورودیهای حسی به کدهای قابل درک برای مغز.
2- ذخیره‌سازی:(Storage)ثبت ونگهداری اطلاعات درحافظه کوتاه‌مدت یابلندمدت.
3- بازیابی:(Retrieval)فراخوانی وبه یادآوردن اطلاعات درزمان نیاز.
بنظرهمه کارشناسان برای تقویت حافظه انسان باید انواع واقسام شیرینی جات استفاده کند.

تقویت‌کننده‌ها:
بهترین موادغذایی وطبیعی برای تقویت حافظه.
*مغزهاودانه‌ها:گردو(به‌دلیل امگا-۳)،بادام،وتخمه‌ها.
*ماهیهای چرب:ماهی آزادوساردین غنی ازاسیدهای چرب امگا-۳.
*سبزیجات تیره و ریشه‌ای:کلم بروکلی وچغندر.
*میوه‌ها:پرتقال وانواع توت مانندشاتوت.
*نوشیدنی‌ها:چای سبز،قهوه به‌مقدارمتعادل،آب،و دمنوش‌های گیاهی مانند زنجبیل.
*سایر موارد:شکلات تلخ،روغن نارگیل،و زردچوبه.

مکمل‌های تقویت حافظه:(بامشوره داکترمتخصص)
* اسیدهای چرب امگا-۳: تقویت سلول‌های مغزی. *ویتامین‌های گروهB:به ویژهB12برای جلوگیری از فراموشی.
*ویتامینE:حفاظت ازسلول‌های مغزدر برابراسترس اکسیداتیو.
*کورکومین:موجوددر زردچوبه باخواص ضدالتهابی.
*گیاهان دارویی:Ginkgo bilobaوجینسینگ.

روش‌های رفتاری وسبک زندگی:
*خواب باکیفیت:خواب کافی برای تثبیت حافظه ضروری است.
*ورزش منظم:افزایش خون‌رسانی واکسیژن‌رسانی به مغز.
*تمرینات ذهنی:یادگیری مهارتهای جدید،حل جدول، ومطالعه.
*مدیریت استرس:مدیتیشن ویوگابرای کاهش سطح کورتیزول.
نکته مهم:قبل ازمصرف هرگونه مکمل،بخصوص اگر بیماری زمینه‌ای دارید یادوا مصرف میکنید،با داکتر مشورت نمایید.

عوامل ضعف:
فراموشی اندوخته‌های حافظه در درازمدت معمولاً ناشی ازناتوانی فرد درپیدا کردن موضوعات میباشد نه اینکه آنمطالب ازحافظه پاک شده‌اند،بلکه مطالب وجوددارندولی فردنمی‌تواند مطالب را باز یابد. مثال این موردشبیه این است که فرددرکتابخانه بزرگی به دنبال کتابی بگرددکه اصلاً شماره ندارد. پیدا نکردن کتاب دلیل برعدم وجودکتاب نیست،بل کتاب وجود داردولی درست طبقه‌بندی نشده‌است درنتیجه قابل دستیابی نیست.
تحقیقات نشانداده‌اندکه دربازیابی موفقیت‌آمیز مطالب دوعامل اصلی وجوددارد.
۱-طبقه‌بندی صحیح مطالب.
۲-زمینه وشرایطیکه مطلب درآن به یادسپرده شده‌ است.

اختلالات حافظه:
اختلالات حافظه شامل طیف ازمشکلات دریادآوری، یادگیری یاحفظ اطلاعات است که می تواند موقتی (ناشی ازاسترس،کمبودخواب)یامزمن و پیشرونده (مانندآلزایمرودمانس)باشد.
این اختلالات معمولاًپیامدآسیبهای مغزی،بیماری‌های نورولوژیک یاعوامل روان‌شناختی هستندکه حافظه کوتاه‌مدت یابلندمدت رامختل میکنند.

انواع اختلالات حافظه:
#فراموشی(Amnesia):ازدستدادن حافظه به دلیل آسیب‌های مغزی،عفونت یاضربه.
#دمانس:(زوال عقل)کاهش پیشرونده حافظه وعمل کردهای شناختی(مانندآلزایمر،دمانس عروقی،دمانس جسم لوی).
#نقص شناختی خفیف:(MCI)کاهش حافظه بیشتر ازحد معمول برای سن فرد،اماکمترازحد دمانس. #فراموشی موقت:ناشی ازاسترس،افسردگی،مصر ف دارویاکمبود ویتامین.

علل اصلی اختلال حافظه:
*بیماریهای تخریب‌کننده مغز:آلزایمر(شایعترین علت دمانس)،پارکینسون.
*آسیبهای مغزی:سکته مغزی،تومورهای مغزی،ضربه به سر.
*عوامل روانی وسبک زندگی:استرس افسردگی، اضطراب،کم‌خوابی.
*مشکلات جسمانی:کمبود ویتامین‌ها(به‌ویژه B12)، عفونت‌های مغزی،بیماریهای متابولیک.

فراموشی تااندازه‌ای پدیده‌ای عادی است.اگر همه مطالب تمام زمانهابه یاد داشته باشیم،فرصتی برای یادگیری مطالب جدیدباقی نمیماند.فراموشی امری طبیعی است.طبیعی است مطالبی راکه دیگر به کار نمیآیند یا جزئیات بی‌اهمیت تلقی میشوند دور بی اندازیم,"نشانهای هشداردهنده"
* پرسیدن سوالات تکراری
*فراموش کردن نحوه انجام کارهای روزمره(مانند آشپزی یاکاربادستگاه‌های آشنا).
*گمشدن درمسیرهای آشنا.
*مشکل درپیداکردن کلمات مناسب.

روش‌های درمان ومدیریت:
درمان بستگی به علت اصلی داردوشامل مواردزیر است:
*تداویی دوایی:استفاده ازدواهای تقویت‌کننده حافظه(تحت نظرداکتر متخصص).
*توانبخشی شناختی:تمریناتذهنی برای بهبودعملکرد حافظه.
*تغییرسبک زندگی:خواب کافی،رژیم غذای سالم،
ورزش منظم ومدیریت استرس.

چه زمانی به داکترمراجعه کنیم؟
اگرمشکلات حافظه به‌صورت روزمره تکرارمی‌شوند، فعالیتهای عادی زندگی رامختل کرده‌اندیاباعث سر درگمی شدیدمیشوند،مراجعه به متخصص اعصاب و روان ضروری است.

Retrograde Amnesia:فراموشی پس گستر
نوعی اختلال حافظه است که درآن فردتوانایی یاد آوری خاطرات و رویدادهایی که پیش از وقوع یک آسیب مغزی یارویداد تروماتیک(مانندتصادف،سکته، تشنج،یاضربه به سر)رخ داده‌اندرا از دست می‌دهد.

فراموشی پیش‌گستر:(Anterograde Amnesia) نوع اختلال حافظه است که درآن فردتوانایی ایجاد خاطرات جدید را پس ازیک آسیب مغزی یا رویداد خاص ازدست میدهد.دراین حالت، خاطرات دور و گذشته فردسالم می‌ماند،اما اطلاعات جدید(افراد، مکان‌ها،اتفاقات روزمره)بلافاصله فراموش میشوند.

دراکثرموارد،آسیب،فرسودگی,ازمیان رفتن سلولهای مغزی به دنبال کهولت وسالخوردگی، مسمومیت، استفاده ازموادمخدر والکل،بیماریهای عفونی وغیره منجربه ایجاداختلالات حافظه وفراموشی میگردند.

فراموشی روان‌زاد:(Psychogenic Amnesia)
یافراموشی تجزیه‌ای،نوعی اختلال حافظه است که برخلاف فراموشیهای جسمی،ناشی از آسیب مغزی نبوده وعلت آن استرس شدید،ترومایاشوک عاطفی است.دراین حالت،فردبه طورناگهانی بخشهای مهمی ازگذشته،هویت یاخاطرات شخصی خودرافراموش می‌کند، اما توانایی یادگیری اطلاعات جدید را دارد.

تکنیکهای بهترجذب کردن حافظه:
بهبودحافظه یک فرآیندتمرینی است که بااستفاده از تکنیک‌های علمی وتغییردرسبک زندگی میتوان آن را تقویت کرد.
1-تکنیک‌های ذهنی وآموزشی(برای جذب سریع‌تر).
*یادآوری فعال(Active Recall):به‌جای چندین بار خواندن یک مطلب،کتاب راببندید وسعی کنید نکات اصلی راازحفظ بازگوکنید.اینکار مسیرهای عصبی را تقویت می‌کند.
*تکرارفاصله‌دار(Spaced Repetition):مطالب را درفواصل زمانی طولانی‌ترمرورکنید(مثلاً یک ساعت بعد،یکروزبعد،یکهفته بعد)این روش برای انتقال اطلاعات به حافظه بلندمدت عالی است.
*روش قطعه‌بندی(Chunking):اطلاعات طولانی را به قطعات کوچکترتقسیم کنید(مثل دسته‌بندیشماره تلفن‌ها).
*تصویرسازی ذهنی وساخت داستان: اطلاعات را به تصاویرذهنی جذاب،عجیب یاخنده‌دارتبدیل کنید و بین آنهاارتباط داستانی بسازید.
*روش کاخ حافظه(Loci Method):مکانهامختلف یک مسیرآشنا(مثل خانه)را درنظربگیرید و هر قطعه اطلاعات رابه یکی ازاین مکان‌ها ذهنی سنجاق کنید.
*آموزش به دیگران:سعی کنیدمطلبی که یاد گرفته‌ اید را به زبان ساده برای فرد دیگری توضیح دهید.

2-تکنیکهای حسی وتمرکزی(برای ثبت عمیق‌تر).
*افزایش تمرکز:(حذف حواس‌پرت‌کن‌ها)
هنگام یادگیری،همه‌ی توجه خودرامعطوف مطلب کنید.چندکارگی(Multitasking)دشمن حافظه است.
*استفاده ازحواسچندگانه(Multisensory):هنگام مطالعه،همزمان بنویسید،باصدای بلندبخوانید، تصویرسازی کنیدیاحتی ازرایحه‌ای خاص استفاده کنید.هرچه حواس بیشتری درگیرشود،حافظه قویتر می‌شود.
*نوشتن بادست:نوشتن مطالب به جای تایپ کردن، باعث میشودمغزآنهاراعمیق‌ترپردازش کند.

3-اصلاح سبک زندگی(برای افزایش توان مغز).
*خواب کافی(تقویت حافظه درخواب):مغزشمادر زمان خواب اطلاعات رادسته‌بندی وذخیره میکند. تا۹ساعت خواب باکیفیت ضروری است.
*ورزش منظم(افزایش خون‌رسانی):فعالیت بدنی باعث افزایش اکسیژن‌رسانی به مغزوتولید سلولهای جدید درمرکزحافظه میشود.
*تغذیه سالم(خوراکی‌های تقویت مغز):استفاده از آنتی‌اکسیدان‌ها،امگا-۳،وماهی،مغز را تقویت می‌کند.
*مدیریت استرس:استرس مزمن به هیپوکامپ (بخش حافظه مغز)آسیب میزند.مدیتیشن و تنفس عمیق مفیداست.
خلاصه کاربردی:برای فراموش نکردن،اطلاعات را بفهمید،دسته‌بندی کنید،با تصاویر ذهنی تجسم کنید، و در نهایت با یادآوری فعال آن‌ها را امتحان کنید.

بااحترام داکتر محمد وحید بارکزی متخصص امراض عقلی وعصبی وکاندید فوق تخصص امراض جنسی و روان درمانی واستاد فاکولته طب

ادرس: کابل کارته چهار سرک سوم حاجی گل تاور کلینیک افغان ترک
اوقات کار:همه روزه از ساعت سه بعدازظهر الی شام به استثنای روز های جمعه

استرس چی اثرات بالای بدن واعضای بدن ما ایجاد میکند? باما همراه باشید!

مغز انسان علاوه بر سیستم عصبی مرکزی دارای دو سیستم دیگراست که شبکه های پیچیده ارتباطی درونی دارند.
1- سیستم اندوکراین
2- سیستیم ایمینی بدن

شناخت این واقیعت که این3بخش بایکدیگر ارتباط دارندسبب تولدرشته سایکواندوکراینولوژی وسایکو نیوروایمیونولوژی شده است.

یک خصوصیت دیگرمشترک دستگاه عصبی مرکزی, دستگاه اندوکراین و دستگاه ایمینی تغیرات منظمی است که درگذرزمان دراین دستگاههاایجاد میشود.

سایکواندوکرینولوژی (Psychoendocrinology)
ارتباط بین امراض روانی واندوکراین:

یک دانش میان‌رشته‌ای است که به مطالعه تعامل میان فرآیندهای روانی(احساسات,استرس,رفتار)و سیستم اندوکراین(هورمون‌ها) می‌پردازد.

این علم بررسی میکندکه چگونه ذهن و وضعیت‌های عاطفی برترشح هورمون‌هاتأثیرمیگذارند و برعکس، چگونه هورمونهابررفتاروروان انسان اثرگذار هستند.

ارتباط بین امراض روانی وسیستم اندوکرین بسیار پیچیده و دوطرفه است،به طوریکه اختلال در یکی میتواندبه شدت دیگری اثربگذارد.
سیستم اندوکرین باترشح هورمونها،تنظیم‌کننده اصلی خلق‌وخو،انرژی، خواب وپاسخ به استرس است.

محورهای اصلی ارتباط بین این دوسیستم عبارتنداز استرس ومحورHPA (هیپوتالاموس-هیپوفیز-آدرنال)

استرس مزمن باعث فعال شدن محورHPAشده و منجربه افزایش تولیدهورمون کورتیزول میشود. سطح بالای کورتیزول میتواندبه آسیبهای ساختاری درمغز،ازجمله هیپوکامپ،منجرشده زمینه‌ ساز اختلالات افسردگی واضطراب شود.

بیماری‌های اندوکراین واختلالات خلقی:
1- تیروئید:
کمکاری تیروئید(Hypothyroidism)اغلب باعث علائم افسردگی،خستگی وکندی روانی میشود، در حالیکه پرکاری تیروئید(Hyperthyroidism) میتواندبه اضطراب شدید،بیقراری حتی جنون منجر شود.
2- دیابت:
استرس های مزمن میتوانندبرسطح گلوکزخون تأثیر گذاشته ودرتشدید بیماریهای اندوکراین مانند دیابت نقش داشته باشند.همچنین،افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن جسمی مانندسرطان،خطر بالاتری برای تجربه افسردگی و اضطراب دارند.

3- تغیرات هورمونی دردوران بلوغ،بارداری,یائسگی: اگرسیستم هورمونی سالم نباشد،هنگام بلوغ,باردار ی یاکنترل اضطراب به مشکل برمیخورید.همچنین ممکن است سریعاچاق شوید،استخوانهایتان ضعیف شود یاانرژی پایینی داشته باشید.

نکات کلیدی سایکو اندوکرینولوژی:
اینحوزه بررسی اینکه چگونه عوامل روان‌شناختی (ماننداسترس مزمن)میتوانند باعث تغییر در سطح هورمونهاشوند (مثلاً افزایش کورتیزول) تمرکز دارد.

تأثیر هورمون بر روان:
بررسی اینکه چگونه تغییرات هورمونی(مانند دوران بارداری،یائسگی یابیماریهای تیروئید)برخلق‌وخو، حافظه ورفتارتأثیر میگذارند.

نحوه عملکرد:
این علم پل ارتباطی بین روان‌شناسی، روان‌پزشکی واندوکرینولوژی است.
سایکواندکرینولوژی بویژه دردرک بیماریهایکه ریشه مشترک روانی-هورمونی دارند،مثل افسردگیهای ناشی ازتغییرات هورمونی یااختلالات خلق مرتبط استرس کاربرد دارد.

سایکونوروایمنولوژی: (Psychoneuroimmunology یا PNI)

ارتباط بین امراض روانی وسیستم ایمنی بدن یک رابطه دوسویه وپیچیده است که ازطریق محورهای عصبی-غدوات-ایمنی(Neuro-endocrine-immune) مدیریت می‌شود.
استرس مزمن،اضطراب وافسردگی باعث فعال‌سازی واکنش‌های التهابی،سرکوب فعالیت سلول‌های ایمنی وافزایش التهاب مزمن میشوندک زمینه‌سازاختلالات جسمانی(مانندخودایمنی)وتشدیدبیماریهای روانی است.
نکات کلیدی درارتباط سیستم ایمنی وسلامت روان:
استرس وسرکوب ایمنی:
استرس مزمن یافشارهای عصبی باعث تولیدهورمو نهای مثل کورتیزول می‌شود که در درازمدت عملکرد سیستم ایمنی رامختل کرده وفردرادربرابرویروس‌ها وعفونت‌هاآسیب‌پذیرترمیکند.

التهاب مزمن وافسردگی:
استرس مزمن میتواندسلولهای ایمنی راتحریک کرده ومنجربه تولید«سیتوکینها»شود.افزایش سیتوکینها باعث ایجادالتهاب درمغز میشود که تحقیقات آنرا با بروزعلائم افسردگی واضطراب مرتبط میدانند.

بیماریهای خودایمنی و روان:
بیماریهایی که سیستم ایمنی درآن نقش دارد (مانند ام‌اس،روماتیسم،وبیماریهای روده‌ای)اکثربااضطراب و فشارهای روانی تشدید میشوند.

سیکل معیوب:
بیماریهای جسمی مزمن میتوانندسبب ایجاداسترس وافسردگی شوند،وبرعکس،بیماریهای روانی باتضعیف سیستم ایمنی،سلامت جسمانی را کاهش می‌دهند.
راهکارهای مدیریت:
شناخت این ارتباط(که به عنوان ایمنی‌شناسی عصبی-روانی-اندوکراین شناخته می‌شود)براهمیت مراقبت همزمان ازذهن و جسم تأکید دارد،از جمله:
- مدیریت استرس(مدیتیشن، ورزش)
- خواب کافی
- تغذیه سالم

نکات کلیدی:
تعاملات سیستم‌ها:
این علم براین فرض استواراست که افکاراحساسات منفی یامثبت ازطریق پیام‌رسانهاعصبی هورمون‌ها مستقیماًبرسلولهای ایمنی تاثیرمیگذارند.

تاثیر استرس بر ایمنی:
استرس مزمن،اضطراب وافسردگی میتواند سیستم ایمنی راضعیف کرده وبدن را در برابر بیماری‌ها (مانندعفونتهاوسرطان)آسیب‌پذیرترکند.
سلامت روان و جسم:
درمقابل، روش‌های آرام‌سازی(مانند مدیتیشن) و احساسات مثبت میتوانند باعث تقویت ایمنی شوند.

ای رشته کاربرد زیاد درفهم چگونه ابتلا شدن به بیماریهای خودایمنی،سرطان وعفونی وهمچنین مدیریت آنها ازطریق روان‌درمانی و بهبود سبک زندگی دارد.
مهم‌ترین کارکرد روان‌عصب‌ایمنی‌شناسی در بررسی تعاملات میان دستگاه عصبی مرکزی و دستگاه ایمنی و همچنین ارتباط میان فرایندهای ذهنی و سلامتی است. از جمله بیماری های مشهور این دسته به لوپوس، اِم اِس، ایدز و امثالهم... می‌توان اشاره کرد.

بااحترام داکترمحمدوحید بارکزی متخصص امراض اعصاب و روان کاندید فوق تخصص امراض جنسی و روان درمانی استاد فاکولته طب.

ادرس: کابل کارته چهار سرک سوم حاجی گل تاور کلینیک افغان ترک
اوقات کار: همه روزه به استثنای جمعه ها از ساعت سه بعد از ظهر الی شام

اسکیزوفرنیا " Schizophrenia " یا جنون به اصطلاح عام جن زدگی

اسکیزوفرنیایکی ازشایعترین اختلالات روانی وخیم است. اما ماهیت اساسی ان هنوز روشن نشده است وبه همین دلیل گاهی سندروم نامیده می شود.

اگرچی اسکیزوفرنیایک مریضی واحدشناخته میشه اماترکیب ازگروه اختلالاتی است که علتهای متفاوت میداشته باشند و مریضان تظاهرات کلینیکی, پاسخ درمانی,وسیرمریضی متفاوت میداشته باشند.

اسکیزوفرنیامعمولاقبل از25سالگی شروع میشود تا اخرعمرپایدارباقی میماندنکته مهم تشخیص ان کاملامبتنی برشرح حال روانپزشکی ومعاینه وضعیت روانی است هیچ گونه روش بر رسی لابراتواری برای تشخیص اسکیزوفرنی وجود ندارد .

تاریخچه :

توصیفات مکتوب ازعلایمکه امروزه دربیماران دچار اسکیزوفرنیادیده میشود در تمام طول تاریخ وجود داشته است.پزشکان یونان باستان هذیان های خود بزرگ بینی , پارانویا وتباهی کارکردهای شناختی و شخصیت راتوصیف کرده اند.
اماتاقرن نزدهم اسکیزوفرنی به عنوان اختلال طبی که ارزش درمان وبررسی راداشته باشدمطرح نشده بود.

فیصدی واقعات :

حدودیک درصدمردم جامعه به طورمتوسط به این مرض مبتلامیشوند یعنی ازهرصد نفر یک نفر طبق تحقیقات که صورت گرفته.

تفاوت آن نسبت به سن وجنس :

شیوع اسکیزوفرنی برخلاف سایرامراض روانی در مردان وزنان مساوی است.ولی شروع وسیربیماری در دوجنس تفاوت دارد.درمردهازودتراززنان شروع می شود.

عوامل :

1- عوامل مربوط به زاد ولد.
2- بیماری طبی.
3- عفونت وفصل تولد.
4- سومصرف مواد.
5- تراکم جمعیت.
6- عوامل فرهنگی واقتصادی -اجتماعی.
7- عوامل ژنتیک.
8- تغیرات نیوروترانسمیترها یا پیام رسان های عصبی.

تمام این عوامل براساس فرضیه استدیعنی تثبیت نشده یک یاتمام شان علت به وجودامدن ای اختلال هستندو رول مهم دربین تمام عوامل ژنتیک ,عوامل اقتصادی اجتماعی ومحیطی دارند.

تشخیص :

موجودیت اعراض علایم زیردریکدوره فعال حداقل یکماه دریک شخص وطول مدت,مریضی حداقل به مدت 6 ماه تایید کننده اسکیزوفرنیا است.

1- هذیان(بدگمانی,خودبزرگ بینی,حسادت)
2- توهمات(شنیدن اوازهای غیبی,دیدن اشیا واشخاص که دیگران قادربه دیدن شان نیستند)
3- گفتارنامنظم وبی مورد
4- رفتاروحرکات غیرعادی یابسیارمنزوی وخاموش
5- علایم منفی(کاهش ابرازهیجانات,بی ارادگی)

انواع فرعی :

1- پارانویید
2- نابسامان یا Disorganized
3- کاتاتونیک
4- نامتمایز Undifferentiated
5- باقیه ای یا Residual

سیروپیش اگهی :
سیرای مرض چهارمرحله دارد.

1- پیش مرضی یا Premorbid Phase :
دقیقازمانی است که مرض تاسس نیافته شخص نارمل به نظرمیایداماممکن نشانه های بسیار ظریفی مانندتاخیرهای جزی درمهارتهای حرکتی,گوشه گیری اجتماعی ملایم,یامشکلات تحصیلی دیده شود.

2- مرحله مقدماتی یا Prodromal Phase:
شروع تغیرات رفتاری وافت عملکرد(ازنوجوانی تا اوایل,جوانی)

3- مرحله فعال یا Active Phase:
بروزعلایم شدید روان پریشی مانند توهم وهذیان.

4- مرحله باقیه ای یا Residual Phase : فروکش کردن علایم حاداماباقی ماندن علایم منفی مانندبی انگیزگی,منزوی بودن,عدم حفظ حفظ الصحه وغیره ...

پیش اگهی :

حدود ده تا 20 درصدانذارخوب دارند بیش از 50 درصد مریضان انذارخراب دارندچون مکررابسترمی شوند,علایمشان تشدید مییابد,دورههای ازاختلالات خلقی عمده پیدا میکنند وچندین باردست به خود کشی می زنند.

تداوی :

گرچه دواهای ضدروانپریشی یاانتی سایکوتیک تکیه گاه اصلی درمان اسکیزوفرنی به شمارمیروند,در تحقیقات معلوم شده که مداخله های روان درمانی واجتماعی میتوانند بهبود بالینی را تقویت کنند.

بااحترام داکترمحمدوحیدبارکزی متخصص امراض اعصاب و روان و کاندید فوق تخصص امراض جنسی و روان درمانی استاد فاکولته طب

ادرس معاینه خانه :
کابل کارته چهار سرک سوم حاجی گل تاور کلینیک افغان ترک.
اوقات کاری :
همه روزه از ساعت 3 بعد از ظهر الی شام به استثنای روز های جمعه

🧠 یازده دشمن خاموش مغز.!!

۱. الکل– کندکننده‌ی عملکرد شناختی و قاتل سلول‌های مغزی
۲. پرخوری– کاهش خون‌رسانی به مغز و افت تمرکز
۳. دخانیات – مخرب حافظه و تضعیف فعالیت‌های عصبی
۴. استرس مداوم – تحلیل‌برنده‌ی سیستم عصبی
۵. هوای آلوده – مانع اکسیژن‌رسانی کافی به مغز
۶. کم‌خوابی – تضعیف حافظه، تمرکز و تصمیم‌گیری
۷. مصرف زیاد قند – اختلال در تعادل شیمیایی مغز
۸. نخوردن صبحانه – کاهش سطح انرژی و عملکرد شناختی
۹. خوابیدن با پتو روی سر – کاهش اکسیژن‌رسانی در خواب
۱۰. بی‌تحرکی ذهنی – کاهش توانایی حل مسئله و خلاقیت
۱۱. کار کردن در زمان بیماری فشار مضاعف و کندی روند بهبود

مراقبت از مغز، سرمایه‌گذاری بر کیفیت زندگی است.
لطفا ما را با تشویق های تان حمایت نمایید . ممنون تان

با احترام داکتر محمد وحید بارکزی متخصص امراض اعصاب و روان و کاندید فوق تخصص امراض جنسی استاد فاکولته طب

ادرس : کارته چهار سرک سوم حاجی گل تاور کلینیک افغان ترک

اوقات کار : از شنبه الی پنجشنبه از ساعت سه بعد از ظهر الی ختم مریض ها

اختلال بد ریخت انگاری بدن : Body Dysmorphic Disorder

مریضان مبتلا به اختلال بد ریخت انگاری بدن اشتغال ذهنی با نقص تخیلی در ظاهر یا چهره خود دارند واین اشتغال ذهنی سبب ناراحتی کلینیکی چشمگیر یا تخریب حوزه های عملکرد مهم بیمار می شود .
درصورتیکه ناهنجاری جسمانی مختصری وجود داشته باشد,نگرانی بیمار در مورد ان افراطی وعذاب اور است.

تاریخچه مرض :
بیش از صد سال قبل امیل کرپلین این اختلال را شناسایی و ان را هراس از بد ریختی ( dysmorpho phobia ) نامید.

فیصدی واقعات ان در بین جامعه :
اختلال بد ریخت انگاری بدن به خوبی مورد مطالعه قرار نگرفته است. زیرا این بیماران بیشتر به متخصصین جلدی , داخله وجراحان پلاستیک مراجعه می کنند تا روانپزشکان.
مطالعه بالای گروهی از دانشجویان پوهنتون نشان داد که بیش از 50 در صد انها حداقل یک نوع اشتغال ذهنی باجنبه خاصی از ظاهرشان داشتند و در حدود 25 در صد انها این نگرانی حداقل تاحدودی اثرات چشمگیری روی احساسات و کارکرد انها داشت .
طبق گزراش DSM- 5 شیوع نقطه ای در ایالات متحده 2,4 درصد است .

تفاوت ان در دو جنس :
اطلاعات موجود نشان می دهد که شایعترین سن شروع مرض بین 15 و 30 سالگی است و زنان تا حدودی بیش از مردان گرفتار می شوند .همچنین بیشتر مریضان مجرد هستند .
اختلال بد ریخت انگاری بدن به طور شایع همراه با دیگر اختلالات روانی دیده می شود . بیش از 90 درصد شان افسردگی دارند یا دوره ای از افسردگی را سپری نمودند. 70 درصد شان اختلال اضطراب دارند. وحدود 30 درصد شان به اختلال سایکوتیک مبتلا بوده اند.

علت مرض :
علت اختلال بد ریخت انگاری بدن دقیقامعلوم نیست. اما مانند سایر امراض روانی عوامل ذیر می تواند در به وجود امدنش نقش داشته باشد .
1- جنیتیک یا ارثیت :
جنیتیک یا ارثیت عمده ترین نقش را می تواند داشته باشد. در فامیل هایکه سایر امراض روانی وجود داشته باشه مانند افسردگی ,اختلال وسواس جبری,اضطراب امراض روان پریش یا سایکوتیک در چنین فامیل هااحتمال بالای وجود داره که این مرض سایر اعضای فامیل مبتلا بسازد.

2- نقش نیوروترانسمیتر های مغز :
از انجایکه این مرض به دوای مختص به سروتونین پاسخ ده میباشد.ممکن برهم خوردن موزانه سروتونین در مغز در به وجود اوردن این مرض نقش داشته باشد.

اعراض وعلایم :
شایعترین نگرانی ها به عیب های صورت , به خصوص معایب اجزا خاص بدن (مانند بینی ) مربوط می شود.
در یک مطالعه معلوم شد مریضان در سیر مرض خود به طور متوسط در مورد چهار قسمت بدن خود نگرانی های دارند. سایر قسمت ها عبارت اند از : مو ها , پستان ها و اعضای تناسلی.

یک گونه پیشنهادی از اختلال بدشکلی بدن در مردان ,میل به بزرگ شدن هیکل و به دست اوردن عضلات بزرگ است. این حالت می تواند در زندگی معمولی ,حفظ شغل یاسلامتی فرد اختلال ایجاد کند.
علایم شایع همراه عبارت اند از :
باور یا هذیان واضح انتساب ( معمولا در مورد توجه دیگران به عیب ادعایی بدن ) اجتناب از ایینه و سطوح شفاف ویابرعکس نگاه کردن بیش از حد در اینه وکوشش برای پنهان کردن نقص فرضی باارایش یالباس.
اثرات بیماری بر زندگی بیمار می تواند چشمگیر باشد ,تقریبا همه بیماران مبتلا از رویارویی اجتماعی وشغلی دوری میکنند.تا یک سوم بیماران خانه نشین می شوند زیرا نگرانند بخاطر نقایص ادعایی مسخره شوند و تایک پنجم انها اقدام به خودکشی میکنند.

تشخیص مرض :
مریض اشتغال ذهنی با نقص خیالی در ظاهر یاقیافه یا تاکید افراطی بر نقص جزیی است. DSM-5 تصریح میکند که در مقطعی از سیر اختلال بیمار رفتار های وسواسی ( وارسی در ایینه , ارایش افراطی ) یا اعمال ذهنی ( مانند مقایسه ظاهر خود با دیگران ) انجام می دهد.اشتغال ذهنی مزبور سبب ناراحتی هیجانی چشمگیر در مریض یا اختلال شدید در توانایی کارکرد او در حوزه های مهم زندگی وی می گردد.

تداوی :
درمان اختلال بد ریخت انگاری بدن از طریق روش های جراحی ,درماتولوژیک ,دندان پزشکی وسایر روش های طبی به منظور رفع نقص های ادعایی صورت می گیرد . که بدون استثنا ناموفق است .
تداوی اصولی ان عبارت از :
1- سایکوتراپی
2- فارماکوتراپی
اگر شخص همزمان باای مرض کدام تکلیف دگه هم داشته باشد باید تداوی گردد.
مانند : افسردگی ,اضطراب ,وسواس یااختلال سایکوتیک.

ارتباط مرض باجراحی ترمیمی :
در مورد تعداد مریضان مبتلا به اختلال بد ریخت انگاری که در صدد جراحی ترمیمی بر می ایند اطلاعات زیادی در دست نیست.یک مطالعه نشان داد که فقط 2 فیصد مریضانی که به این شفاخانه ها مراجعه کرده اند واجد شرایط این تشخیص هستند.
اما DSM-5 این رقم 7الی 8 فیصد ذکر کرده است بااین حال فیصدی واقعی ممکن بیشتر ازاین باشد .

این مریضان اعمال جراحی مختلفی درخواست می کنند :
مانند از بین بردن غبغب (افتادگی یا افزایش چربی زیر گلو ) ,چین وچروک , پف کردگی یا فرورفتگی های صورت ,رینوپلاستی ( جراحی زیبایی بینی ), افزایش یا کاهش حجم پستانها ,بزرگ کردن اندازه الت تناسلی.
مردانی که درخواست بزرگ کردن اندازه الت تناسلی دارند و زنانی که جهت جراحی زیبایی لب های واژن یا لب های دهان مراجعه می کنند اغلب دچار این اختلال هستند. معمولا باور های این مریضان در باره وضع ظاهری وچهره باانتظارات غیر واقع بینانه ای از میزان تصحیح نقایص انها به وسیله جراحی همراه است .وقتی این مریضان از دیدگاه واقع بینانه به مشکل خود می نگرند ,در می یابند که تغیر نقص خیالی در وضعیت ظاهری ,چیزی از مشکلات زندگی انها نمی کاهد .در شرایط مطلوب, این مریضان در صدد روان درمانی بر می ایند تا ماهیت حقیقی احساسات نوروتیک مبتنی بر بی کفایتی خود را دریابند . در غیر این صورت , ممکن است مریض خشم خود را با اقامه دعوا علیه جراحان پلاستیک ابراز کند و یابه اختلال افسردگی مبتلا شود .یکی از بالاترین امار های اقامه دعوا به خاطر سوطبابت مربوط به جراحان پلاستیک است ,

بااحترام داکتر محمد وحید بارکزی متخصص امراض اعصاب و روان وکاندید فوق تخصص امراض جنسی و روان درمانی استاد فاکولته طب

ادرس : کابل کارته چهار سرک سوم حاجی گل تاور کلینیک افغان ترک
اوقات کار: از شنبه الی پنجشنبه از ساعت سه بعد از ظهر الی ختم مریض ها
جهت اخذ نوبت به شماره های ذیل به تماس شوید
0799528445
0780816920
0789070779

سر دردی میگرن یا نیم سری ( Migrain Headach)

میگرن یانیم سری چیزی فراتر از یک سر دردی بداست .
میگرن سر دردی شدید است که می تواند باعث درد ناتوان کننده, ضربان دار,ویک طرفه سر شود .که می تواند شما را برای روزها در رختخواب نگه دارد .
مدت درد میگرن حداقل چهار ساعت اما می تواند
چندین روز هم طول بکشد .
این سر دردی با موارد زیر بدتر می شود
فعالیت بدنی, نور ,صدا های بلند ,بوی های قوی وسایرمحرک ها ممکن است علایمی مانند خستگی حالت تهوع, تغیرات بینایی, تحریک پذیری ,وموارد ,دیگر ایجاد کند

انواع میگرن
1- میگرن با اورا ( میگرن کلاسیک )
2- میگرن بدون اورا ( میگرن شایع )
3 - میگرن شکمی ( میگرن در کودکان )
4 - میگرن مزمن
5 - میگرن همی پلژیک
6 - میگرن قاعدگی

فیصدی واقعات میگرن در بین جامعه:

طبق مطالعات وتحقیقات بین المللی انجام شده درحدود 15 در صد یا بیشتر مردم به سر دردی های میگرنی مبتلا هستند.

علت : محققان علت دقیق میگرن رانمیدانند اما
جنیتیک یا وراثت عمده ترین علت میگرن تشکیل میدهد.

اعراض وعلایم

میگرن دارای چهار فاز یا مرحله است
1 - مرحله پیش درامد : . مرحله اول که 24 ساعت قبل از شروع سر درد در بر می گیرد.
2 - ,مرحله اورا : گروهی از علایم حسی, حرکتی ویاگفتاری است که به عنوان علامت هشدار دهنده سر درد میگرنی عمل می کند 5 الی 60 دقیقه ممکن طول بکشد مریض ممکن است هم اورا هم سر درد را همزمان تجربه کند .
3 - سر درد : سر درد میگرنی بین4 الی 72 ساعت طول می کشد .
4 مرحله پس از درد : از چند ساعت تا48 ساعت- طول می کشد .

علایم میگرن براساس مرحله ان متفاوت است وبر اساس نوعیت ان شاید در هر چهار مرحله علایم راتجربه نکنید علایم می تواند نظر به هر شخص متفاوت باشد.
علایم پیش درامد :
تغیرات خلق وخو, مشکل در تمرکز, مشکل درخوابیدن ,خستگی ,حالت تهوع , افزایش گرسنگی وتشنگی ,تکرر ادرار
علایم اورا:
, ضعف عضلانی , تغیرات بینایی, وز وز گوش ها حساسیت به لمس کردن شما, بی حسی ومور مور شدن , مشکل درصحبت کردن یاتمرکز
علایم سر درد:
درد سر به تدریج شدید تر می شود می تواند یک طرف سر یا هردو طرف سر را تحت تاثیر قرار دهد. این درد می تواند باعلایم دیگری همراه باشد .
حالت تهوع واستفراغ
حساسیت به نور, صدا, وبوی
علایم پس دروم :
خستگی, گرفتگی گردن, حساسیت
به نور وصدا, مشکل در تمرکز ,حالت تهوع وسرگیجه

نکات مهم در مورد میگرن
درد ممکن ضرباندار یا بدون ضربان باشد میگرن برای هرفردمی تواند متفاوت باشدسر درد میگرن از خفیف تاشدید متغیر است
درد می تواند از یک طرف شروع شود وبه طرف دیگر منتقل شود همچنین ممکن است در اطراف چشم ها یا شقیقه ها وگاهی اوقات دراطراف صورت سینوس ها فک یا گردن خود درد داشته باشید .

میگرن چند وقت یک بار اتفاق می افتد ؟

فراوانی میگرن از فردی به فردی دیگر متفاوت است شما ممکن سالی یک بار یا هفته یک بار میگرن داشته باشید به طور متوسط اکثر افراد دو تاچهار بار در ماه میگرن راتجربه میکنند این حملات بیشتر در صبح ها شایع هستند .

چه چیزی میگرن را تحریک می کند ؟

محرک چیزی است که باعث شروع علایم می شود. برخی از رایج ترین محرک های میگرن عبارت از :
استرس
تغیرات هورمونی
یک تعداد دوا ها
تغیرات در چرخه خواب
تغیرات شرایط اب وهوایی
مواد های نشه اور مانند تنباکو, کافیین وغیره
از دست دادن یک وعده غذایی
قرار گرفتن در معرض نور شدید
صداهای بلند
بوی های تند

کدام غذا ها میگرن را تحریک می کند ؟

پنیر کهنه
نوشیدنی های الکل دار
شکلات ککاو دار
غذاهای تخمیر شده مانند ترشی

عوامل خطر برای میگرن چیست ؟

زنان بیشتر از مردان به میگرن مبتلا میشوند میگرن می تواند در هر سنی از کودکان تا بزرگسالان را تحت تاثیر قرار دهد .
سایر عوامل: اضطراب , افسردگی, صرع یامرگی اختلالات خواب ,استفاده منظم از دخانیات

هموطنان عزیز!
اگر شما به همچون سر دردی ها یا سایر انواع سر دردی دچار هستید قبل از اینکه دیر شود وسر ,دردی شما مزمن گردد .وزندگی شخصی ,فامیلی, اجتماعی وشغلی شما دچار مشکلات گردد . به مامراجعه نمایید از مراجعه به متخصصین غیر مربوطه واستفاده ادویه خود سرانه جدا پرهیز نمایید. چون نه تنها مشکل شما حل نخواهد شد بلکه مرض شما به شکل مزمن ان تبدیل شده که در ان صورت کنترول ومنجمنت ان ممکن نخواهد بود وکسانیکه میگرن یا سایر انواع سر دردی دارند وتحت تداوی متخصصین اعصاب و روان هستند تا زمانیکه متخصص مربوط دوا را قطع نکرده دوا منظم استفاده نمایند چون استفاده نامنظم ادویه نیز به مزمن شدن درد شما منجر خواهد شد .
بااحترام داکتر محمد وحید بارکزی متخصص امراض عقلی وعصبی کاندید فوق تخصص امراض جنسی بی اولادی و روان درمانی

ادرس : کارته چهار سرک سوم حاجی گل تاور کلینیک افغان ترک
اوقات کاری : همه روزه از ساعت چهار بعد از ظهر الی ختم مریض ها
شماره های تماس جهت اخذ نوبت
0799528445
0789070779